:: wikimiki.org ::

Klaus MANN

Klaus MANN

Literaturo > Germanlingva Literaturo > Klaus MANN < Germana Lingvo ---- Klaus MANN (
- la 18-an de novembro 1906 en Munkeno, † la 21-an de majo 1949 en Cannes, Francio) estis germana verkisto. Li estis filo de Thomas MANN, frato de Erika MANN, Elisabeth MANN kaj Golo MANN kaj nevo de Heinrich MANN. En la 1920-aj jaroj Klaus Mann ĉefe laboris por la teatro, eĉ aktoris kune kun sia fratino Erika en sia memverkita dramo Anja und Esther. Kontraste al sia patro Thomas, Klaus Mann neniam kaŝis sian gejecon, eĉ verkis romanon (Der fromme Tanz) pri la temo, kvankam samseksemo en tiu ĉi tempo estis laŭleĝe malpermesita. En 1933 li fuĝis de la nazioj, unue al Francio, poste al Nederlando kaj al Usono, kie li en la jaro 1943 fariĝis usona civitano. Mann mortis en 1949 pro trodozo da dormigiloj.

Listo de verkoj:

- Anja und Esther (dramo, 1925)
- Revue zu Vieren (komedio, 1926)
- Der fromme Tanz (romano, 1926)
- Heute und Morgen (eseo, 1927)
- Kind dieser Zeit (membiografio, 1932)
- Symphonie pathétique (romano, 1935)
- Mephisto. Roman einer Karriere (romano, 1936)
- Der Vulkan (romano, 1939)
- The Turning Point (membiografio, 1942)

Literaturo

Literaturo estas la tuto de skribaĵoj, prozaj kaj versaj, kiuj havas socikulturan aŭ estetikan valoron. La vorto literaturo povas aŭ signifi la tutan mondan literaturon, aŭ nur la literaturon de unu specifa kulturo. Literaturo ne nur enhavas la verkaron de la arta literaturo (la beletron), sed ankaŭ la tuton de la intelektaj verkoj, kiuj koncernas la vivon kaj kulturon de iu nacio aŭ epoko. Literaturaj verkoj povas esti historiaj, biografiaj, filozofiaj, sciencaj, politikaj, kaj aliaj.

Evoluo

En antikvaj tempoj popoloj havis nur parolan tradicion, poste rakontoj kaj versaĵoj estis surskribitaj. La unuaj verkaĵoj havis mitologian aŭ religian enhavon. Kiam oni komencis presadon, literaturo akiris pli privatan karakteron kaj fariĝis rimedo por esploro kaj esprimo de emocioj kaj homaj rilatoj. Por legi pri evoluo de literaturo, vidu apartajn artikolojn: :Artikoloj pri literaturo de diversaj regionoj :Artikoloj pri literaturo de diversaj lingvoj

Specoj poezio kaj prozo

Oni distingas du specojn de literatura arto: poezio kaj prozo. Poezio estas arto komuniki emociojn per versoj, do per la muziko de la parolo, obeante iajn metrikajn kaj priformajn regulojn. Prozo estas ordinara parolo ne aranĝita laŭ versmezuro. La prozo pli konformas al ĉiutaga parolo ol la poezio. Antikvaj verkoj estis skribita versforme, la prozo estas pli nova etapo. Nur en 18-a ĝis 19-a jarcentoj ili egaliĝis laŭ valoro. Por pli da specoj, vidu: :Artikoloj pri diversaj literaturaj specoj

Literaturo kiel socia procezo

Lastatempe, ankaŭ estas akceptite ke la koncepto pri Literaturo estas socia procezo, en kiu partoprenas diversaj institucioj kaj perantoj (nome, universitatoj, lernejoj, instruistoj, eldonejoj, politikistoj, literaturaj konkursoj, librovendejoj, kritikistoj, revuoj, ĵurnaloj, ktp). Interveno de tiuj perantoj legitimas verkojn, klasifikante ilin en la kategorion literaturo. Sekve, la studo de la tiel nomataj literaturaj (ĉef)verkoj, estas ankaŭ la studo de la politikaj, sociologiaj, filozofiaj kondiĉoj, kiuj unuflanke kreis ilin; kaj aliflanke legas kaj rekomendas ilin. La esplorado de signifo de la literaturaj verkoj estas des pli kompleksa, ĉar la interpretado de unu sama verko varias historie kaj socie. Tio parte klarigas la maleblon doni ĝustan difinon al la vorto literaturo. Estante produkto de longa kaj kompleksa socia procezo, literaturo estas rezulto de reciproka influo de interesoj de sociaj sektoroj (aŭ tavoloj, grupoj) per legitimantaj institucioj, kiuj reprezentas ilin.
Pro tio ĉi, en avangardaj literatursciencaj sektoroj, oni preferas la adjektivan uzon de la vorto literaturo anstataŭ ĝia substantivo. Sekve oni aludas al literatura teorio, ne al teorio de la literaturo. Tio montras la rekonon ke literaturo ne estas reala objekto, sed tre dinamika, aktiva procezo, al kiu oni aludas per la adjektivo literatura. En tiu ĉi skemo, ankaŭ la literaturaj genroj estas rezulto de la samaj procezoj, kiuj kreas literaturajn objektojn.

Aliaj artikoloj pri literaturo

Literaturo laŭ regionoj

:Afrika Literaturo - Barata Literaturo - Eŭropa Literaturo - Islama Literaturo - Latinamerika Literaturo - Nordamerika Literaturo

Literaturo laŭ lingvo

:Angla - Araba - Bengala - Ĉeĥa - Ĉina - Dana - Esperanta - Eŭska - Finna - Franca - Frisa - Germana - Greka - Helena - Hispana - Hungara - Islanda - Itala - Japana - Kartvela - Kataluna - Keĉua - Kornvala - Latina - Malajala - Nederlanda - Norena - Norvega - Okcitana - Pensilvanigermana - Persa - Pola - Portugala - Rumana - Rusa - Samea - Slovaka - Slovena - Sveda - Urdua poezio - Vjetnama

Literaturo laŭ formo

Prozo

:Artikolo - Dramo - Eseo - Fabelo - Legendo - Mito - Novelo - Publicista Verko - Romano - Ŝlosilromano

Poezio

: Epopeo - Eposo - Fablo - Hajko - Limeriko - Poemo - Soneto - Tankao - Verso

Apartaj specoj

Apartan specon de literaturaĵoj prezentas koncizaj eldiraĵoj, montrantaj homajn pensojn pri diversaj valoroj de la vivo. :Aforismo - Devizo - Maksimo - Moto - Proverbo - Sentenco

Famaj verkistoj

Vidu ĉe Verkistoj.

Diverse

:Famaj fikciuloj - Fikciaj lokoj - Serio Oriento-Okcidento :Eldonejoj - ISBN - Librovendejoj

Vidu ankaŭ

- Skribarto
- Lingvo
- Teatro als:Littérature ja:文学 ko:문학 simple:Literature zh-cn:文学 zh-tw:文學

Germanlingva Literaturo

Literaturo > Germanlingvaj verkistoj < Germana lingvo ----

Aŭstraj verkistoj

:Ilse AICHINGER :Ingeborg BACHMANN :Hermann BAHR :Vicki BAUM :Elías CANETTI :Marie VON EBNER-ESCHENBACH :Erich FRIED :Egon FRIEDELL :Catharina Regina VON GREIFFENBERG :Franz GRILLPARZER :Robert Hohlbaum :Ernst JANDL :Elfriede JELINEK :Karl KRAUS :Nikolaus LENAU :Gustav MEYRINK :Franz NABL :Johann NESTROY :Robert NEUMANN :Erika PLUHAR :Rainer Maria RILKE :Peter ROSEGGER :Arthur SCHNITZLER :Johannes Mario SIMMEL :Adalbert STIFTER :Georg TRAKL :Fred WANDER :Maxie WANDER :Stefan ZWEIG

Ĉeĥaj verkistoj

:Franz KAFKA

Germanaj verkistoj

:Abraham a Sancta Clara :Angelus Silesius :Bruno APITZ :Achim VON ARNIM :Bettina VON ARNIM :Rose AUSLÄNDER :Jakob BALDE :Hugo BALL :Jurek BECKER :Johann BEER :Gottfried BENN :Werner BERGENGRUEN :Heinrich BÖLL :Wolfgang BORCHERT :Sebastian BRANT :Bertolt BRECHT :Clemens BRENTANO :Christine BRÜCKNER :Georg BÜCHNER :Wilhelm BUSCH :Joachim Heinrich CAMPE :Hans CAROSSA :Hanns CIBULKA :Matthias CLAUDIUS :Hedwig COURTHS-MAHLER :Simon DACH :Max DAUTHENDEY :Alfred DÖBLIN :Annette VON DROSTE-HÜLSHOFF :Günter EICH :Joseph VON EICHENDORFF :Michael ENDE :Hans Magnus ENZENSBERGER :Rainer ERLER :Hans FALLADA :Lion FEUCHTWANGER :Marieluise FLEISSER :Paul FLEMING :Theodor FONTANE :Georg FORSTER :Richard FRIEDENTHAL :Cornelia FUNKE :Ludwig GANGHOFER :Christian Fürchtegott GELLERT :Stefan GEORGE :Paul GERHARDT :Friedrich GERSTÄCKER :Johann Wilhelm Ludwig GLEIM :Johann Wolfgang VON GOETHE :Oskar Maria GRAF :Günter GRASS :Hans Jakob Christoffel VON GRIMMELSHAUSEN :Andreas GRYPHIUS :Karoline VON GÜNDERODE :Johann Christian GÜNTHER :Peter HACKS :Peter HÄRTLING :Wilhelm HAUFF :Gerhart HAUPTMANN :Friedrich HEBBEL :Johann Peter HEBEL :Heinrich HEINE :Wilhelm HEINSE :Hermann HESSE :Georg HEYM :Stefan HEYM :Paul HEYSE :Peter HILLE :Friedrich HÖLDERLIN :E. T. A. HOFFMANN :Heinrich HOFFMANN :Arno HOLZ :Ricarda HUCH :Peter HUCHEL :Richard HUELSENBECK :Walter JENS :Ernst JÜNGER :Heinz KAHLAU :Erich KÄSTNER :Marie Luise KASCHNITZ :Bernhard KELLERMANN :Justinus KERNER :Irmgard KEUN :Klabund :Heinrich von KLEIST :Heinrich VON KLEIST :Friedrich Gottlieb KLOPSTOCK :Wolfgang KOEPPEN :Gertrud KOLMAR :Theodor KÖRNER :Ernst KREUDER :James KRÜSS :Günter KUNERT :Else LASKER-SCHÜLER :Kurd LASSWITZ :Wilhelm LEHMANN :Hans LEIP :Hermann LENZ :Jakob Michael Reinhold LENZ :Siegfried LENZ :Gotthold Ephraim LESSING :Reinhard LETTAU :Georg Christoph LICHTENBERG :Detlev VON LILIENCRON :Oskar LOERKE :Erich LOEST :Friedrich VON LOGAU :Loriot :Emil LUDWIG :Erika MANN :Golo MANN :Heinrich MANN :Klaus MANN :Thomas MANN :Monika MARON :Georg MAURER :Karl MAY :Angelika MECHTEL :Sophie MEREAU :Eduard MÖRIKE :Christian MORGENSTERN :Irmtraud MORGNER :Erich MÜHSAM :Wilhelm MÜLLER :Friedrich NICOLAI :Ernst Elias NIEBERGALL :Ingrid NOLL :Novalis :Martin OPITZ :Carl VON OSSIETZKY :Gudrun PAUSEWANG :Ulrich PLENZDORF :Otfried PREUSSLER :Gert PROKOP :Wilhelm RAABE :Brigitte REIMANN :Erich Maria REMARQUE :Ludwig RENN :Hans Werner RICHTER :Joachim RINGELNATZ :Eugen ROTH :Friedrich RÜCKERT :Peter RÜHMKORF :Hans SACHS :Friedrich VON SCHILLER (laŭ la Fundamento: Ŝillero, Ŝiller') :Arno SCHMIDT :Johann Gottfried SCHNABEL :W.G. SEBALD :Annette Seemann :Anna SEGHERS :Johann Gottfried SEUME :Friedrich SPEE VON LANGENFELD :Heinrich SPOERL :Carl STERNHEIM :Kaspar VON STIELER :Theodor STORM :August STRAMM :Botho STRAUSS :Erwin STRITTMATTER :Eva STRITTMATTER :Patrick SÜSKIND :Lisa TETZNER :Ludwig THOMA :Ludwig TIECK :Ernst TOLLER :B. TRAVEN :Kurt TUCHOLSKY :Ludwig UHLAND :Wilhelm Heinrich WACKENRODER :Wilhelm WAIBLINGER :Martin WALSER :Jakob WASSERMANN :Georg Rudolf WECKHERLIN :Frank WEDEKIND :Ehm WELK :Liselotte WELSKOPF-HENRICH :Helmut WILLKE :Christa WOLF :Friedrich WOLF :Carl ZUCKMAYER :Arnold ZWEIG

Rumanaj verkistoj

:Herta MÜLLER

Svisaj verkistoj

:Friedrich DÜRRENMATT :Max FRISCH :Friedrich GLAUSER :Gottfried KELLER :Conrad Ferdinand MEYER :Adolf MUSCHG :Carl SPITTELER :Johanna SPYRI :Robert WALSER :Otto F. WALTER

Dialekta literaturo

:Pensilvanigermana literaturo

Komunumoj

:Gruppe 47

Literaturpremioj

:Georg-Büchner-Preis :Ingeborg-Bachmann-Preis :Friedenspreis des Deutschen Buchhandels ja:ドイツ文学 ko:독일어 문학

Germana lingvo

Hodiaŭ proksimume 100.000.000 homoj parolas la germanan kiel unuan lingvon, kaj eble aliaj 28 milionoj homoj kiel duan lingvon. (World Almanac 2000) Ĝi estas la Oficiala lingvo de Germanio, Aŭstrio kaj Liĥtenŝtejno, kaj unu de la oficialaj lingvoj de Svislando, Luksemburgio kaj Belgio. En Brazilo la germana estas gepatra lingvo de ĉirkaŭ 20 mil homoj, pranepoj de germanoj kiuj alvenis al tiu lando dum la 19-a kaj frua 20-a jarcentoj por anstaŭi nigrajn sklavojn. En la plej norda provinco de Italio, Sudtirolo, ĝi estas oficiala lingvo samranga kun la itala kaj unua lingvo de la pliparto de la loĝantaro. Ekzistas multaj germanaj dialektoj, sed la alta-germana de Martin Lutero en ties Biblio (1534) iĝis la normo, kaj hodiaŭ preskaŭ ĉiu germano-parolanto aŭ parolas ĝin, aŭ povas paroli ĝin. La germana estas grava lingvo de la scienco, de la filozofio, de la literaturo, de la muziko, de la teknologio, de la industrio kaj de la monda komerco. Ĝi gravas en la monda kulturo. Sintakse, la germana havas V2 vortordon.

Famaj aŭtoroj de la germana

Michael ENDE - Johann Wolfgang VON GOETHE - Hermann HESSE - Franz KAFKA - Heinrich VON KLEIST - Thomas MANN - Karl MAY - Friedrich VON SCHILLER - ktp

Kuriozaĵoj

- Vorto de la jaro
- la plej longa oficiale uzata vorto de la germana lingvo

Eksteraj ligiloj

- [http://www.101languages.net/german/ German 101] German for beginners and travelers (Angla) Vortaroj en la [http://dmoz.org/World/Esperanto/Informo/Vortaroj/Germana/ katalogo DMoz] Kategorio:Okcidentĝermana lingvaro als:Deutsche Sprache ja:ドイツ語 ko:독일어 ms:Bahasa Jerman simple:German language th:ภาษาเยอรมัน

1906

Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1906 ---- Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta lunde (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1906 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

- Okazis la 2-a Universala Kongreso en Ĝenevo, Svislando.
- Fondita la Konstanta Komitato de l‘ Kongresoj kaj Sveda Esperantista Societo.
- Alphonse CARLES proponis nomi "en multaj urboj konsulojn", unua ideo pri Delegita reto.
- Fondo de Germana Esperantista Societo kaj de Internacia Scienca Asocio Esperantista.
- Unua Esperanto-grupo en Kroatio en Bjelovar.
- Suda Stelaro fondiĝis en la 17-a de marto, en Kampinaso, kiel unua Esperanto-klubo en Brazilo.
- Unuaj Esperanto-Grupoj en Seattle, Pollando (en Lvovo), en Danio (Kopenhago, Esperantist-foreningen kaj en Japanio (en Yokosuka, hodiaŭa Japana Esperantista Asocio).
- Fondita Esperanto-Societo Sud-Rio Granda, la dua en Brazilo.
- 29-a de junio: fondita Brazila Klubo Esperantista, unua Esperanto-Grupo en Rio-de-Ĵanejro.
- fondiĝis Esperanto-Grupo en Saint-Amand-les-Eaux.
- Esperanto estis deklarita Klara lingvo por telegrafado ene Brazilo.
- Eklernis Esperanton: NAKANO Ĉuiĉiro, Honoratus BONNEVIE, TUKIMOTO Kitadi, NOHARA Kiuiĉi, Ernest Edward YELLAND, Josep PRATDESABA, Andrés PIÑÓ ALEGRET, Tony Jules GUERITTE, Charles STEWART, OHAŜI Unokiĉi, Simeon PETKOV, Julio MANGADA ROSENÖRN, Felikso DIEZ Stefano LA COLLA, MACUDA Cuneĵiro, Anna GYLLSDORFF, George GORDON kaj Hilma Agatha Fredrika HALL.
- Publikita Esperanto-Japana Vortaro, la tia unua.
- Publikita D'une langue auxiliaire au point de vue du droit des gens de Louis FAUVART-BASTOUL
- Publikita originala verko Sep Rakontoj de Ivan ŜIRJAEV.
- Vanuatuo iĝas kunkolonio de Francio kaj Britio.
- Kreitaj Ekselsioro, Parlo, Pankelo kaj Glaniko.

Naskiĝoj

- João ANDRADE
- Mladen VRTUNSKI
- Leonid BREĴNEV
- Růžena LISKOVÁ-VYŽVALDOVÁ
- Ĉeĥio : Tomas PUMPR kaj Jiri KORINEK.
- Frantisek OMELKA.
- 22-a de januaro: Robert Erwin HOWARD
- 4-a de februaro: Usono : Clyde TOMBAUGH
- 7-a de marto : László SPIERER
- 19-a de marto: Sam Owen JANSSON
- 13-a de aprilo : Irlando : Samuel BECKETT
- 20-a de majo : Ellen AUERBACH
- 3-a de junio : Josephine BAKER
- 22-a de junio : Aŭstrio : Billy WILDER
- 23-a de junio : Germanio : Wolfgang KOEPPEN
- 9-a de oktobro: Senegalo: Léopold Sédar SENGHOR
- 14-a de oktobro : Hannah ARENDT
- 18-a de novembro : Germanio : Klaus MANN
- 27-a de decembro : Erwin GESCHONNECK

Mortoj

- 23-a de majo : Henrik IBSEN ---- 1901 | 1902 | 1903 | 1904 | 1905 | 1906 | 1907 | 1908 | 1909 | 1910 | 1911 19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento ja:1906年 ko:1906년 simple:1906 th:พ.ศ. 2449

21-a de majo

Historio > Tagoj > la 21-a de majo ---- La 21-a de majo estas la 141-a tago de la jaro (la 142-a en superjaroj) laŭ la Gregoria kalendaro. 224 tagoj restas. Je la 21-a de majo okazis, interalie:

Eventoj

- 1881 : La Ruĝa Kruco fondita

Naskiĝoj

- 1471: Durero
- 1688: Alexander POPE, poeto
- 1844: Henri ROUSSEAU, pentristo
- 1902: Marcel Lajos BREUER, arkitekto
- 1904: Fats WALLER, pianisto
- 1916: Harold ROBBINS, verkisto
- 1917: Raymond BURR, aktoro
- 1921: Andrei SAKHAROV, fizikisto kaj nobelpremiito
- 1945: Ernst MESSERSCHMID, fizikisto kaj kosmonaŭto
- 1949: Arno HINTJENS, kantisto

Mortoj

- 1542 : Hernando de SOTO, esploristo
- 1647 : Pieter Corneliszoon HOOFT
- 1786 : Carl Wilhelm SCHEELE
- 1931 : Théophile CART
- 1949 : Klaus MANN, Francio
- 2000 : Kavaliro John GIELGUD, brita aktoro.
- 2001 : Hugo RÖLLINGER

Specialaj tagoj kaj festoj

- ---- Vidu ankaŭ:
- Historio - Tagoj. ja:5月21日 ko:5월 21일 simple:May 21 th:21 พฤษภาคม

1949

Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1949 ---- Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta sabate (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1949 okazis, interalie:

Eventoj

- 34-a Universala Kongreso de Esperanto en Bournemouth.
- Karel KRAFT eniras E-movadon.
- Danio, Francio, Italio ekmembras en NATO.
- Ankaŭ Sovetio akiras Atombombon.
- Israelo: Fino de la sendependeciga milito. David BEN-GURION elektatas unua ĉefministro. La lando iĝas UNO-membro.
- Ĉinion subjugigas komunistoj sub MAO Zedong. Kapitalismemuloj fuĝas Tajvanen.
- Aŭstrio: unua SOS-Infanvilaĝo.
- Progresa lingvo proponita.
- 5-a de januaro en Brazilo leĝo pri pago de salajro en dimanĉoj kaj feriaj tagoj.
- 31-a de januaro : Ĉinio : Pekino liberiĝas. Je la 1-a de oktobro ĝi ĉefurbiĝas.
- 31-a de marto : Novlando aliĝis al la Kanada Konfederacio.
- 23-a de majo : Germania konstitucio.

Naskiĝoj

- Roberto PASSOS NOGUEIRA
- Pedro ALMODÓVAR
- 26-a de marto: Patrick SÜSKIND
- 21-a de majo: Arno HINTJENS, kantisto
- 22-a de junio: Meryl STREEP
- 12-a de aŭgusto: Fernando COLLOR de MELLO
- 23-a de septembro: Bruce SPRINGSTEEN, kantisto
- 8-a de oktobro: Sigourney WEAVER
- 25-a de decembro: Sissy SPACEK

Mortoj

- František KAVAN
- 21-a de majo : Francio : Klaus MANN
- 10-a de junio : Norvegio : Sigrid UNDSET
- 16-a de aŭgusto : Usono : Margaret MITCHELL
- 8-a de septembro : Richard STRAUSS ---- 1944 | 1945 | 1946 | 1947 | 1948 | 1949 | 1950 | 1951 | 1952 | 1953 | 1954 19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento ja:1949年 ko:1949년 simple:1949 th:พ.ศ. 2492

Francio

:Ĉi tiu artikolo temas pri la eŭropa nacio, Francio. Por la kemia elemento de la sama nomo, vidu Francio (elemento). Geografio > Eŭropo > Francio ---- Eŭropo Francio : france France [frãs];
Franca nomo de la loĝantoj: français [frãsè']
(o) Franca Respubliko (République Française [repüblik' frãsèz']) Ŝtato en okcidenta Eŭropo.

Geografio

Loko: okcidenta Eŭropo Areo: 545.630 km²
Semotaŭga: 33%

Regionoj kaj departementoj

vidu Francaj regionoj kaj Francaj Departementoj

Ĉefaj urboj

- Ĉefurbo: Parizo
- La plej grandaj urboj: milionoj:

vidu ankaŭ: Listo de urboj de Francio

Kelkaj ciferoj sur la loĝantaro

Loĝantaro: 61.387.038 (2003, takso), % urbana: 76% (2000)
Homoj po km²: 112,5 (2003)
Homoj po km² da semotaŭga tero: 329,5 (2000)
Kreskanta procento: 0,38% (2000, takso)
Naskoj: po 12,27 por 1000 homoj en jaro (2000, takso)
Mortoj: po 9,14 por 1000 homoj en jaro (2000, takso)
Migrantoj: po 0,66 por 1000 homoj en jaro (2000, takso)
Mortokvanto de beboj:po 4,51 mortoj por 1000 naskoj (2000, takso)
Infanoj por virino:po 1,75 infanoj naskita por virino (2000, takso)
Meza vivo longeco: 78,76 jaroj (74,85 viroj, 82,89 virinoj) (2000, takso) Etnoj: plejparte franca (keltolatina), germana, slava, araba, hindoĉina, eŭska, cataluno
Religio: Inter la kredantoj :
- 90% katolikismo (almenaŭ en nomo),
- 2% protestantismo,
- 1% judismo,
- 1% islamo,
- 6% aliaj
- Ateismo : 33% Lingvo: 100% la franca. Lingvoj kun pli ol 500 mil parolantoj: okcitana, germana, araba, itala, portugala, berbera, bretona. cataluna Pri regionaj lingvoj vidu ankaŭ: Alzaco, Bretonio, Eŭskio, Flandrio, Korsiko, Okcitanio Alfabeta: 99% (99% viroj, 96% virinoj) (1980 takso)

Historio

vidu: Historio de Francio

Politiko

Registaro: demokratia parlamenta reĝimo -- duĉambra parlamento (Nacia Asembleo kaj Senato) kaj "dukapa" ekzekutivo (Prezidento de la Respubliko kaj Ĉefministro). Multe de la ĉefuloj venas de ENA (Nacia Lernejo pri Administrado) -- la énarques (enarkoj).
Sendependiĝo: 486 -- unuigita de Reĝo Kloviso, dek jarojn post la disfalo de Romio.
Organizoj: UNO (1945), NATO (1949), EU (1950).
Konstitucio: adoptita de la franca popolo per referendumo la 28-an de septembro 1958, promulgita la 4-an de oktobro 1958 -- ĝi estigis la nuna Franca Respubliko Kvina.
Nacia Himno: La Marseljezo
Korupteco: 6,7 CPI (10 = honesta, 0,0 = tute korupta) (2000) vidu ankaŭ: Reĝoj, Konsiliprezidento, Ĉefministro, Prezidento de la Respubliko

Ekonomio

Ekonomio: 334 Gd (1998, takso)
Por kapo: 5,63 kd (1998, takso)
Kreskanta procento: 2,7% (1999, takso)
Inflacio: 0,5% (1999)
Senokupa: 11% (1999, takso)
Registara buĝeto: 131,8 Gd (1999, takso)
Valuto: la eŭro EUR (= 100 cendoj)

Esperanto en Francio

vidu Esperanto-movado

Ligoj

Kategorio:Francio

Ekstera ligo

[http://www.heraldique-europeenne.org/Regions/France/Provinces_France_0.htm Blazonoj de ĉiuj francaj regionoj] als:Frankreich fiu-vro:Prantsusmaa ja:フランス ko:프랑스 ms:Perancis simple:France th:ประเทศฝรั่งเศส zh-min-nan:Hoat-kok

Thomas MANN

Literaturo > Germanlingva literaturo > Thomas MANN < Germana Lingvo ---- Thomas Mann (1875-1955) estis germana verkisto kiu skribis romanojn kaj novelojn. Li ricevis la Premion Nobel de Literaturo en 1929.

Biografio

La germana verkisto Thomas Mann [Tomas Man] naskiĝis je la 6-a de junio 1875 en Lübeck. Li estis la frato de Heinrich MANN kaj la patro de la aŭtoroj Erika MANN, Golo MANN kaj Klaus MANN. Post la morto de sia patro en 1891, la familio iris en Munkeno kie li trovis kaj edzinigis (1905) Katja Pringsheim. En la jaro 1929 li estis honorata per la Premio Nobel de Literaturo. Kiam la Naci-socialismo gajnis povon en 1933, Thomas Mann decidis eksiliĝi en Svislando. En 1938, Aŭstrio estis aneksata per Hitler, Mann eskapis en Princeton (Usono), pli malfrue en Kalifornio. Sept jaroj post la fino de la Dua Mondmilito li revenis en Eŭropo kaj mortis je la 12-a de aŭgusto 1955 en Zürich.

Verkoj

- Buddenbrooks (1901)
- Tonio Kröger (1903)
- Tristan (1903)
- Königliche Hoheit (1909)
- Der Tod in Venedig (1912)
- Der Zauberberg (1924)
- Geschichten Jakobs (1933)
- Der junge Joseph (1934)
- Joseph in Ägypten (1936)
- Lotte in Weimar ("Lotte en Weimar", 1938)
- Doktor Faustus (1947)
- Der Erwählte (1951)
- Bekenntnisse des Hochstaplers Felix Krull ("Konfesoj de sinŝajniganta Feliks Krull",1954)

En Esperanto aperis

- Tonio Kröger, tradukis Ŝiger UJEKI, 1977.
- Lotte en Weimar (Lotte in Weimar), tradukis Karl SCHULZE, redaktis Ulrich BECKER, Novjorko: Mondial, 2005, 445 paĝoj.

Eksteraj ligoj

[http://www.uni-leipzig.de/esperanto/texte/bibl/feliks.html Konfesoj de sinŝajniganta Feliks Krull] MANN THOMAS ja:トーマス・マン ko:토마스 만

Heinrich MANN

Literaturo > Germanlingva Literaturo > Heinrich MANN < Germana Lingvo ---- La germana verkisto Heinrich MANN naskiĝis je la 27-a de marto 1871 en Lübeck kaj mortis je la 12-a de marto 1950 en Santa Monica apud Losanĝeleso. Li estis la frato de Thomas MANN kaj la onklo de Erika MANN, Golo MANN kaj Klaus MANN.

Famaj verkoj:

- In einer Familie (romano, 1894)
- Flöten und Dolche (noveloj, 1905)
- Professor Unrat oder Das Ende eines Tyrannen (romano, 1905)
- Macht und Mensch (eseo, 1919)
- Das Kaiserreich (romantrilogio: Die Armen/1917, Der Untertan/1918, Der Kopf/1925)
- Die Jugend des Königs Henri Quatre (historia romano, 1935)
- Es kommt der Tag (eseo, 1936)
- Die Vollendung des Königs Henri Quatre (historia romano, 1938)

Teatro

Teatro estas konstruaĵo, en kiu oni prezentas spektaklojn pere de aktoroj, kantistoj, dancistoj aŭ marionetoj (PIV), en pli vasta senco artspeco kiu baziĝas sur movo, bildo kaj teksto - tiele, ĝi estas antaŭinto de modern-teknika kinarto. Kutime ĝi estas montrata kiel spektaklo sur scenejo interne de teatra konstruaĵo, sed la scenejon oni povas prepari ankaŭ sub libera ĉielo, en parkoj, malnovaj kasteloj aŭ antikvaj amfiteatroj. Muzikigita teatro estas opero, aŭ ties pli leĝeraj kuzoj opereto kaj muzikalo. Male senvorta teatro estas pantomimo. Ofte en teatraĵoj rolas homoj, sed ankaŭ ekzistas teatro kun pupoj aŭ eĉ nur kun ombroj. Teatro havas multajn radikojn en cirko. Samkiel filozofio moderneca teatro ekfloris en grandiozaj kulturioj kiel Grekio, Romio, Hindio kaj Ĉinio. Tamen iaforma teatraĵo ekzistis en senescepte ĉiuj kulturoj. Indonezio estas grava lando por ombroteatro. Teatraĵa rolludanto nomiĝas aktoro. Oni ŝtatproprigis la hungarajn teatrojn en 1949. Historio de teatro Esperanta Teatro

Teatrospecoj

:Tragedio - Komedio - Dramo - Revuo - Skeĉo - Pupteatro - Ombroteatro - Pantomimo Cirkartoj

Famaj teatraĵ-aŭtoroj

:William SHAKESPEARE - Henrik IBSEN - Ludvig HOLBERG - Molière - David GARRICK - Pierre CORNEILLE - Anton ĈEĤOV - Karel ČAPEK - Carlo GOLDONI

Famaj aktoroj kaj kantistoj

:Sarah BERNHARDT - Enrico CARUSO - Maria CALLAS - Therese GIEHSE - Lotte LENYA - Bernhard MINETTI - Will QUADFLIEG - Paul ROBESON- Helene WEIGEL

Famaj scenejoj

:Broadway Theatre - Golden Globe Theatre

Famaj verkoj

:Ollantay - Reĝo Oedipus - Romeo kaj Julieta ja:演劇 simple:Theater zh-tw:劇場

Francio

Geografio

Loko: okcidenta Eŭropo Areo: 545.630 km²
Semotaŭga: 33%

Regionoj kaj departementoj

vidu Francaj regionoj kaj Francaj Departementoj

Ĉefaj urboj

- Ĉefurbo: Parizo
- La plej grandaj urboj: milionoj:

vidu ankaŭ: Listo de urboj de Francio

Kelkaj ciferoj sur la loĝantaro

Historio

vidu: Historio de Francio

Politiko

Ekonomio

Esperanto en Francio

vidu Esperanto-movado

Ligoj

Kategorio:Francio

Ekstera ligo

Nederlando

Geografio > Eŭropo > Nederlando ---- __TOC__ Oficiala nomo: Koninkrijk der Nederlanden (Reĝlando de la Malaltaj Landoj). Neformala nomo: Nederland (Nederlando). Ankaŭ nekorekte nomita Holland (Holando), nomo de la plej grava historia provinco.
Nederlando estas okcidenteŭropa lando, limigita de la Norda Maro (kun totala marbordo de 451 kilometroj) kaj Germanio kaj Belgio (landlimo de 1027 kilometroj). La ĉefurbo estas Amsterdam kaj la registara sidejo estas Den Haag (Hago). Aliaj gravaj urboj estas Rotterdam, la plej granda haveno de la mondo, Utrecht, la trafika nodo de la lando kaj Eindhoven. La Reĝlando Nederlando ankaŭ konsistas el transmaraj teritorioj Arubo kaj la Nederlandaj Antiloj, karibaj insuloj kiuj havas grandan internan aŭtonomion.

Ŝtatorganizo

Nederlando havas dek du provincojn (provincies) (ĉefurbo interkrampe):
- Groningen (Groningen)
- Friesland/Fryslân (Frisio) (Leeuwarden)
- Drenthe (Assen)
- Overijssel (Zwolle)
- Flevoland (Lelystad)
- Gelderland (Arnhem)
- Utrecht (Utrecht)
- Noord-Holland (Nord-Holando) (Haarlem)
- Zuid-Holland (Sud-Holando) (Hago)
- Zeeland (Zelando) (Middelburg)
- Noord-Brabant (Nord-Brabanto) ('s-Hertogenbosch)
- Limburg (Maastricht) Ĉi tiuj provincoj konsistas el komunumoj (gemeentes) entute 483, vidu Komunumoj en Nederlando kaj Urboj en Nederlando. Krome la lando estas dividita en 37 akvoadministracioj (waterschappen), kiuj ne konformas al provincaj aŭ komunumaj limoj.

Historio

Vidu ankaŭ ĉefartikolon Historio de Nederlando La teritorio de la nuna Nederlando estis dum longa tempo maldense enloĝita periferia areo. Dum mezepoko ĝi apartenis al Sankta Roma Imperio, sed en realeco malgrandaj feŭdlandoj havis la povon. La diversajn duklandojn kaj graflandojn heredis la familio Habsburg, tiam ankaŭ imperiestroj de la Sankta Roma Imperio. Ili grupigis la diversajn nederlandajn provincojn kiel apartan subdividon ene de la Imperio. Post la morto de Karlo la 5-a kaj la disdivido de lia heredo, la nederlandajn provincojn heredis Filipo la 2-a, reĝo de Hispanio. Post konflikto religia kaj politika, la nederlandaj provincoj deklaris sin sendependaj. Sekvis la Okdekjara Milito kun Hispanio, kiu finis en 1648, kiam la Respubliko de la Sep Unuiĝintaj Provincoj (la nordaj provincoj) agnoskiĝis internacie. La sudaj provincoj restis habsburgaj. La 17-a jarcento estas konata kiel la Ora Epoko en Nederlando, ĉar la Respubliko iĝis monda potenco politike, ekonomie kaj kulture. Gravan rolon en la politiko ludis dinastio Oranje-Nassau, la idoj de la gvidanto de la ribelo kontraŭ la hispanoj, princo princo Vilhelmo la 1-a. Post franca okupado kreiĝis la Reĝio Nederlando en 1815, reunuigante ĉiujn Malaltajn Landojn. Belgio tamen deklaris sian sendependecon en 1830. La tiama reĝo Vilhelmo I de la Nederlandoj rifuzis akcepti subskribi paciĝon kun la nova ŝtato Belgio ĝis 1839. Luksemburgio iĝis aparta lando sed kun Nederlanda reĝo kiel sia grandduko, situacio kiu finis en 1890 kiam reĝo Vilhelmo la 3-a postsekviĝis de sia filino Wilhelmina. Nederlando havis grandan kolonian imperion, kun kiel plej grava kolonio Nederlanda Hindio. Nederlando estis neŭtrala dum la 1-a Mondmilito, sed sia neŭtraleco rompiĝis de Nazia Germanio en majo 1940. Nederlando liberiĝis en 1945. Post la milito Nederlando forlasis sian neŭtralecon kaj iĝis probatalanto de eŭropa kaj internacia kunlaboro, kunfondante Benelukson, diversajn eŭropajn organizojn, NATO-n kaj UNO-n. Nederlando provis milite malhelpi sendependiĝon de Nederlanda Hindio kiel Indonezio, kio finfine okazis en 1949. Ekde tiam ĝi tamen relative sukcese demokratigis ĝian regadon de Okcidenthindaj teritorioj, kun interna aŭtonomio por tiuj landoj en 1954 kaj paca sendependiĝo de Surinamo en 1975.

Politiko

Ek de la 27a de majo 2003 regas koalicio de partioj politikaj de CDA (44), VVD (28) kaj D66 (6). La ĉefministro estas s-ro Balkenende. La aliaj elektitaj politikaj partioj en la parlamento (la opozicio) ek de 2003 estas: PVDA (42), SP (9), LPF (8), GroenLinks (8), ChristenUnie (3) kaj SGP (2). (inter krampoj la nombro da seĝoj en la parlamento, kiu havas totale 150 seĝojn) Marksista-Leninista Partio de Nederlando (1969-1982), fondita far sekreta servo

Kulturo

Ĥabrohaŭso

Nederlandaj Esperantistoj

- Nederlandaj esperantistoj
- Nederlando:Esperanto-movado

Mapo

http://en.wikipedia.org/upload/5/54/Netherlands_map_large.png [[got:

1943

Historio > Jarcentoj > 20-a jarcento > 1943 ---- Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta vendrede (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1943 post Kristo okazis, interalie:

Eventoj

- Rapidvortoj 3a-foje refarita de Reginald John Garfield DUTTON.
- Januaro : Germanion Rusio forpelas el Kaŭkazio
- Februaro : Rusio: La germanoj devas retrotiri sin de Stalingrado
- Publikitaj planlingvoj Intergloso.
- 13-a de oktobro: Italio deklaras militon kontraŭ Germanio
- Libano sendependiĝas
- Libio : la fino de itala kolonia regado. Libio falas sub la rego de Britio kaj Francio

Naskiĝoj

- Josef VOJÁČEK
- 22-a de februaro : Horst KÖHLER
- 25-a de februaro : George HARRISON
- 31-a de marto : Christopher WALKEN, aktoro
- 17-a de aŭgusto : Usono : Robert DE NIRO
- 22-a de oktobro : Francio : Catherine DENEUVE
- 11-a de novembro : Anne VANDERLOVE
- 5-a de novembro : Sam SHEPARD
- 8-a de decembro : James Douglas MORRISON
- 25-a de decembro : Hanna SCHYGULLA

Mortoj

- Lidja ZAMENHOF
- 26-a de junio : Karl LANDSTEINER
- 21-a de aŭgusto : Henrik PONTOPPIDAN
- 8-a de septembro : Julius FUCIK ---- 1938 | 1939 | 1940 | 1941 | 1942 | 1943 | 1944 | 1945 | 1946 | 1947 | 1948 19-a jarcento - 20-a jarcento - 21-a jarcento ja:1943年 ko:1943년 simple:1943 th:พ.ศ. 2486

HMS Royal Oak

Seven (or eleven, depending on how one counts) vessels of the British Royal Navy have been named HMS Royal Oak. The name refers to the Royal Oak in which Charles II of England hid himself during his flight from the country in the British Civil War.
- The first Royal Oak was a 76-gun second-rate launched in 1664 and burnt by the Dutch in 1667 in the Raid on the Medway.
- The second Royal Oak was a 70-gun third-rate launched in 1674, rebuilt in 1690, 1713, and 1741 (each of which may be considered a different ship), and broken up 1764.
- The next Royal Oak was a 74-gun third-rate launched in 1769, a prison ship from 1796, renamed Assistance in 1805, and broken up 1815.
- Renown of 1798 was later renamed Royal Oak.
- The next Royal Oak was a 74-gun third-rate launched in 1809, on harbour service from 1825, and broken up 1850.
- The next Royal Oak was an ironclad frigate in service from 1862 to 1885.
- The next Royal Oak was a Royal Sovereign-class battleship launched in 1892 and scrapped in 1914.
- The next Royal Oak was a Revenge-class battleship launched in 1914 and sunk at anchor on October 14, 1939, in Scapa Flow. She fought at the Battle of Jutland. Royal Oak

Odszkodowanie sms madrid accommodation appartamenti bruxelles piesni

:: RELATED NEWS ::

Klaus MANN

Listo de verkoj:

Literaturo

Evoluo

Specoj poezio kaj prozo

Literaturo kiel socia procezo

Aliaj artikoloj pri literaturo

Literaturo laŭ regionoj

Literaturo laŭ lingvo

Literaturo laŭ formo

Prozo

Poezio

Apartaj specoj

Literaturo laŭ enhavoj

Literaturo laŭ skoloj

Literaturo laŭ famo

Literaturo laŭ distribuo

Famaj verkistoj

Diverse

Vidu ankaŭ

Germanlingva Literaturo

Aŭstraj verkistoj

Ĉeĥaj verkistoj

Germanaj verkistoj

Rumanaj verkistoj

Svisaj verkistoj

Dialekta literaturo

Komunumoj

Literaturpremioj

Germana lingvo

Famaj aŭtoroj de la germana

Kuriozaĵoj

Eksteraj ligiloj

1906

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj

21-a de majo

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj

Specialaj tagoj kaj festoj

1949

Eventoj

Naskiĝoj

Mortoj

Francio

Geografio

Regionoj kaj departementoj

Ĉefaj urboj

Kelkaj ciferoj sur la loĝantaro

Historio

Politiko

Ekonomio

Esperanto en Francio

Ligoj

Ekstera ligo

Thomas MANN

Biografio

Verkoj

En Esperanto aperis

Eksteraj ligoj

Heinrich MANN

Famaj verkoj:

Teatro

Teatrospecoj

Famaj teatraĵ-aŭtoroj

Famaj aktoroj kaj kantistoj

Famaj scenejoj

Famaj verkoj

Francio

Geografio

Regionoj kaj departementoj

Ĉefaj urboj

Kelkaj ciferoj sur la loĝantaro

Historio

Politiko

Ekonomio

Esperanto en Francio

Ligoj