Konspiraĵa teorio aŭ komplota teorio estas teorio, laŭ kiu grupo el pluraj aŭ multaj homoj intence kaj konscie mistifikas la publikon pri grava afero.
La nomo povas esti uzata por senvalorigi malplaĉajn argumentojn kaj senkreditigi diskutantojn, kiuj defendas tian teorion.
Ekzistas du precipaj ĝeneralaj argumentoj kontraŭ konspiraĵaj teorioj:
- Tia mistifiko ne funkcius, ĉar tro grandas la risko, ke iu el la konspirantoj malkaŝas la sekreton.
- Konspiraĵa teorio ne estas atakebla, ĉar ĝiaj defendantoj ĉiam povus diri, ke la konspirantoj kaŝas la pruvilojn.
Kelkaj konataj konspiraĵaj teorioj estas:
- La usonaj aŭtoritatoj estis bone antaŭinformitaj pri la japana atako al Pearl Harbor en 1941 (tiu teorio nun estas vaste akceptata de historiistoj).
- La surluniĝoj de usonaj astronaŭtoj inter 1969 kaj 1972 estis trompo, la televidaj bildoj estis faritaj en studio.
- La viruso HIV ne havas rilaton al aidoso, nur medicinistoj kaj farmaciistoj kredigas tion.
- La usonaj aŭtoritatoj estis bone antaŭinformitaj pri la atenco de la 11-a de septembro 2001, aŭ, en malpli forta formo:
- La usonaj aŭtoritatoj kaŝas gravegajn detalojn kaj misinformas pri tiu atenco (en tiu malforta formo la teorio estas vaste akceptata).
----
Konspira teorio estas provo por klarigi eventojn aŭ situaciojn per sekreta konspirado aŭ alian celitan agadojn per sekretaj personoj aŭ personaj grupoj. Oni parolas pri konspira teorio, se suspektitaj agadoj ne estas decide pruvitaj.
La nocio havas negativan nuancon, ĉar oni uzas tiun esprimon por tute ne aŭ ne decidpove pruveblaj aferoj. En diskutoj okazas ofte, ke la kredantoj de la konspira teorio akceptas la teorion pruvita kaj kiuj pridemandas faktojn pi la teorio estas taksitaj kiel konspiruloj, malamikoj.
- Loko: 38 00 No, 97 00 Ok (centra Nordameriko)
- Ĉefurbo: Vaŝingtono - Areo: 9.166.600 km²
- semotaŭga: 19%
- Loĝantaro: 275.562.673 (2000, takso), urbanoj 77% (2000)
- homoj en kv. km: 30,1 (2000)
- homoj en kv. km da semotaŭga tero: 158,2 (2000)
- kreskanta elcento: 0,91% (2000, takso)
- naskoj: po 14,2 el 1000 homoj en jaro (2000, takso)
- mortoj: po 8,7 el 1000 homoj en jaro (2000, takso)
- migrantoj: po +3,5 el 1000 homoj en jaro (2000, takso)
- mortokvanto de beboj: po 6,82 mortoj el 1000 naskoj (2000, takso)
- infanoj je virino: po 2,06 infanoj naskitaj de virino
- meza vivo-longeco: 77,12 jaroj (74,24 viroj, 79,9 virinoj) (2000, takso)
- Esperanto: Historio en la lando
Usono estas la sola grava lando, kiu ne uzas la SI-sistemon.
La Esperanta vorto Usono venas el Usonia, iam proponita vorto por eviti la uzon de "Ameriko" por la lando kaj "Amerikanoj" por ĝiaj loĝantoj. La longforma nomo estas Unuiĝintaj Ŝtatoj de Ameriko, kaj oftega mallongigo estas USA.
La plej grandaj urboj
La datumoj estas de la jaro 2000. La nombroj montras milionojn da loĝantoj. Ne temas pri la loĝantoj ene de la juraj limoj de la urboj, sed pri ampleksaj regionoj kun multaj antaŭurbetoj kaj eĉ memstaraj urboj, kies centron formas la nomitaj urboj.
Usono konsistas el 50 ŝtatoj:
Denaskaj lingvoj en 1990. La nombroj montras milionojn da parolantoj.
Kun 500-100 mil parolantoj: la
portugala (430),
japana (428),
greka (388),
araba (355),
hindia kaj
urduo (331),
rusa (242),
jida (213),
taja (206),
persa (201),
haitia (189),
armena (150),
navaha (149),
hungara (148),
hebrea (144),
nederlanda (143),
kmera (127),
guĝarata (102). 2,04 milionoj
parolas lingvojn kun malpli ol 100 mil usonaj parolantoj.
legpova: 97% (97% viroj, 97% virinoj) (1979, takso)
[http://www.tlfq.ulaval.ca/axl/amnord/usaacc.htm lingvaj situacio kaj leĝaro en usono (france)]
- registaro: demokratiafederaciarespubliko. La ĉefekzekutivo kaj la ŝtatestro de Usono estas la usona prezidanto.
- sendependeco: je la 4-a de julio1776 de Britio - organizoj: UNO (1945), NATO - konstitucio: la 4-an marto 1789 - korupteco: 8,7 CPI (10 = honesta, 0,0 = tute korupta) (2000)
- ekonomio: 3169,0 Md (1998, takso)
- por kapo: 11,50 kd (1998, takso)
- kreskanta elcento: 4,1% (1999, takso)
- inflacio: 2,2% (1999)
- senokupeco: 4,2% (1999)
- valuto: 1 dolaro ($)
Surmaraj kaj flug-apogpunktoj estis en Havajo kun granda sukceso atakitaj. Japana ŝiparo subakvigis en Ŝanghajo anglan kanonboaton konkerante usonan kanonboaton en rivero Yangka. Ankaŭ je Singapuro estis kun granda sukceso faritaj flugatakoj. Pluaj aviadilatakoj celis kontraŭ Davao, insulo Wake kaj Guam.
Anonco el la 9-a de decembro de 1941
Marista sekcio de imperiestra ĉeftendo anoncas, kiel sciigis japana presagentejo Domei, ke kiel la unuaj rezultoj de la japanaj flugatakoj je Havaja insularo estis du batalŝipoj de Usono subakvigitaj kaj 4 batalŝipoj, samkiel ankaŭ 4 krozŝipoj de klaso A grave difektitaj. Ankaŭ estis detruita granda kvanto de malamikaj aviadiloj, dume japanaj perdoj estas leĝeraj.
Japana submarŝipo subakvigis ĉe Honolulu usonan patrujan ŝipon por aviadiloj, sed tiu ĉi informo ne estas ĝis nun konfirmita.. Japanaj aviadiloj, kiuj frumatene ekatakis insulon Guam, subakvigis usonan minĉesŝipon "Penguin" (1000 BRT). En Pacifiko estis militkaptitaj 4 malamikaj komercaj ŝipoj. En tiuj ĉi bataloj estis perdita eĉ ne unu japana ŝipo.
Historiaj faktoj
Dum neatendita atako pereis 2400 usonajn soldatojn kaj Usono perdis 120 aviadilojn kaj 19 ŝipojn. Jam venontan tagon Usono enpaŝis en la militon kaj tiel komenciĝis bataloj en Pacifika teritorio.
Luno
vidu natura satelito pri aliaj lunoj
La Luno, la sola natura satelito de la Tero, la sola luno kiun ni povas vidi per la nuda okulo kaj la sola konata ĝis la laboro de Galileo GALILEI, mondo de maroj de
antikva lafo ŝtoniĝinta; pro astronomiahazardo, ĝia ŝajna grandeco, vidita el la Tero, estas simila al tiu de la Suno.
Suno
maldekstra duono, de fundesupren: Maro de l'pluvoj, Oceano de l'Ventegoj (plej maldekstre) kaj Maro de la Nuboj, inter ili la fama cirko Copernic (Esperanto: kratero Koperniko).
Dekstra duono, de fundesupren: Maro de l'Nektaro, Maro de l'Trankvil, Maro de Sereneco, pli dekstre: Maro de Fekundeco, plej dekstre izole kiel lago: Maro de la krizoj.
Malsupre, kun plej da "radioj", la fama cirko (kratero) Tycho.
La Luno estas luno granda: Relative al la grandeco de ĝia
planedo, nur la luno de Plutono estas pli granda. Absolute, nur kvar
lunoj estas pli grandaj laŭ maso (Ioo, Ganimedo, Kalistoo kaj
Titano), kaj unu planedo, Plutono,
estas eĉ pli malgranda!
Origino
Ni ne scias la devenon de la Luno. Ĝi ne nur estas tero malgranda, sed mondo tre malsama. La Tero estas roko kun supraĵo de likva akvo
kaj koro de likva fero (kiu faras la Teron magneta), sed la Luno estas
roko, fino al fino. Mankas al ĝi akvo (???), aero, vivo, magnetosfero kaj
kontinentoj. Ĝi estas mondo tute morta kaj senŝanĝa, escepte de meteoroidaj influoj.
Ĉar ĝi estas tiel malsama, la Luno klare ne naskiĝis same kiel la
Tero. La nuna plej populara teorio diras, ke la Tero, kiam ĝi estas juna,
estis fendita de granda asteroido kaj granda bulo de ĝia roko fariĝis la
Luno. La Luno ja estas kiel la roka parto de la Tero kaj eĉ nun la Luno
tre malrapide malproksimiĝas for de la Tero.
Laŭ alia teorio la Luno estas astro kaptita de la Tero. Sed la
fiziko de tia kapto ne estas klara.
Historio
Pri la maroj...
Pri la krateroj...
Pri esploro de homoj...
20-a de julio1969: Usonaj astronaŭtoj Neil ARMSTRONG kaj Buzz ALDRIN surluniĝis kaj fariĝis la unuaj homoj, kiuj vizitis alian mondon. Sume 12 homoj surluniĝis dum ĉi tiu kaj kvin sekvaj vojaĝoj ĝis 1972.
Kuriozaĵoj
De la Tero, ni vidas la Lunon pasi tra kvar fazoj ĉiumonate. La lunfazoj nomiĝas: la malluma novluno, la kreskanta duonluno (unua kvarono), la plenluno, kaj la malkreskanta duonluno (tria kvarono). La Luno kaŭzas la tajdojn sur la Tero.
tajdojn
Ĉar la daŭro de la luna tago egalas tiun de la luna jaro, Luno ĉiam direkas la saman flankon al Tero. Pro kelkaj geometriaj kaj orbitaj fenomenoj tiu flanko ne estas tute konstanta, eblas vidi de Tero ĉ. 55 procentojn de la luna surfaco. La cetero estis absolute nekonata ĝis la 7-a de oktobro1959, kiam la sovetia sondiloLuna 3 transsendis unuajn fotojn de la dorsa flanko. Je la 10-a de novembro1966 la usona sondiloLunar Orbiter 1 sendis la unuajn bildojn, pli bonkvalitajn, el ĉirkaŭluna orbito.
Vivo?
Laŭ moderna scio, nenia vivo ekzistas sur la Luno. Sen aero, sen likva akvo, ĝi estas akre malvivema medio.
Lunar OrbiterLa plejparto de antikvaj socioj diigis la Lunon (Selene en greka mitologio, Luna en romia mitologio), kaj aktualaj novpaganoj kultas ĝin kiel aspekton de la Ŝanĝanta Diino. Ĉar ĝi estas la dua plej videbla astro en la ĉielo, kaj pro siaj fazoj, la Luno estas la bazo de pluraj kalendaroj, kiel tiuj de la judoj kaj islamanoj. La tagolundo nomiĝas laŭ Luno. En alkemio kaj blazono, la Luno asociiĝas al la metalo arĝento.
HIV (Homa Imuno-nesufiĉestiga Viruso) estas retroviruso kiu atakas la imunsistemon, kaj kiu kaŭzas aidoson.
Eta malplimulto da sciencistoj asertas ke ne ekzistas formala pruvo pri ligo inter HIV kaj aidoso, kaj eĉ pri la ekzisto de HIV mem.
HIV malsanigas infektante la ĉelojn de la tipo T CD4+. Tiuj ĉeloj estas subaro de la leŭkocitoj, t.e. blankaj globuloj, kiuj normale kunordigas la imunan respondon al ĉiu infekto. Reproduktiĝante pere de tiuj ĉeloj, HIV disiĝas tra la organismo, samtempe detruante tiujn ĉelojn kiuj defendas la korpon. Kiam la kvanto de ĉeloj de la tipo T CD4+ iras sub certan sojlon, la korpo fariĝas vundebla de malsanoj kontraŭ kiuj la korpo normale povas sin defendi. Tiuj infektoj kaŭzas morton.
HIV reproduktas sin jene:
Viruso ne povas vivteni sin memstare, ĉar ĝi ne havas propran metabolon. Ĝi bezonas por replikado gastigantan ĉelon. La gastiganta ĉelo por HIV estas la plej gravaj ĉeloj de la homo: la tielnomataj T-ĉeloj de nia imuna sistemo.
La T-ĉeloj havas la taskon, protekti nian korpon kontrau atakoj de fremdaj bakterioj, virusoj kaj parazitoj. Se mankas la T-ĉeloj en nia sango, la homa korpo malsaniĝas.
Por ataki la T-ĉelon, la HI-viruso bezonas receptorojn. La viruso unue sin ligas al la tielnomata receptoro gp120 de la T-ĉelo.
Por poste penetri en la T-ĉelon ĝi ankorau bezonas plian receptoron, kiun oni nomiĝas CCR5.
Post la fuzio kun la T-ĉelo, la viruso ellasas en la ĉelon siajn proprajn enzimojn. La viruso kunportas tri enzimoj, kiuj havas siajn specialajn taskojn en la replikado de la viruso. La encimoj estas: la renversa transskribazo, la integrazo kaj la proteinazo.
Unue la renversa transkribazo tradukas la genetikan informon de la virsuo tiel ke la T-ĉelo povas kompreni ĝin.
La genetika informo de HI-viruso estas skribita sur tielnomata RNA = ribonukleata acido.
Kaj la genetika informo de la homa T-ĉelo estas skribita sur tielnomata DNA = desoksiribonukleata acido.
Do, la renversa transskribazo transskribas la virusan RNA al la T-ĉela DNA.
Due la integrazo enplektas la transskribitan virusan RNA en la genetikan informon de la T-ĉelo.
Post tio la T-ĉelo rekonas la virusan kromosomon kiel ĝian propran. Kaj la T-ĉelo nun nur produktas virusan genetikan informon. La T-ĉelo ne plu estas libera produkti substancojn por si mem.
Trie la proteinazo distranĉas la produktitajn virusajn informojn en virusajn pecojn. Do, el la ĉenoj, kiujn produktis la T-ĉelo, la proteinazo tranĉas la virusajn enzimojn renversa transskribazo, integrazo kaj proteinazo.
Poste novaj virusoj sin formas kaj forlasas la T-ĉelon.
Ĉar la T-ĉelo ne plu povas produkti proprajn substancojn, ĝi iam mortos.
(Pardonu al mi la tre simplan priskribon. Vidu ankau SsRNA retroidoviruso - tie vi trovos bildon de la Infekt-procezo .)
als:HIVja:ヒト免疫不全ウイルスsimple:HIV
11-a de septembro 2001
Je la mateno de la 11-a de septembro2001 en Usono du aviadiloj, kaptitaj de memmortigontaj teroristoj de al-Qaeda, koliziis kun la Ĝemelturoj de la Mondkomerca Centro en Novjorko (la norda turo je 1248 GMT, la suda turo je 1303 GMT), kiuj disfalis kaj neniiĝis. Tria kaptita aviadilo koliziis kun la Pentagono en Vaŝingtono, parte detruante ĝin. Kvara aviadilo, iranta al Vaŝingtono, kraŝis en kampo proksime de Picburgo en Pensilvanio (oni supozas, ke ĝi estis laŭintence kolizionta kontraŭ la Domo Blanka, se la kraŝo ne estus okazinta; bonŝance la prezidento tiun tagon estis en Florido).
Estis en la mondo multe da homoj kiuj treege malaprobis la agon, sed i.a. en Ede (Nederlando) estis ankaŭ homoj kiuj festis pro la ago.
Almenaŭ 2602 homoj en la turoj pereis, 265 en la aviadiloj kaj 125 en la Pentagono. 2992 mortintoj entute.
En Usono, la nomo por la atako estas '"9-11" (el la dato skribita en la usona maniero: 9/11/01).
Usonaj aŭtoritatoj ankoraŭ je la tago de la atenco sukcesis eltrovi la nomojn de la 19 atencintoj en la kvar aviadiloj, kvankam ili vojaĝis kun falsaj nomoj (ĝis nun nesciataj). Usona prezidento George W. BUSH deklaris televide, ke Usono nun konsideros ĉiun, kiu ne plene subtenas Usonon, helpanto de terorismo.
Usama BIN LADEN, la estro de al-Qaeda, nomas la atakon la "batalo de Novjorko". Bin Laden deklaris militon (ĝihadon) kontraŭ Usono en 1996. En 2000, li atakis usonan batalŝipon en Jemeno, la USS Cole.
La atako donis al Usono novan malamikon kaj eksterlandan celon: al-Qaeda specife, kaj islama terorismo pli ĝenerale. La unua respondo al la atako estis milito en Afganio, kie al-Qaeda trejnis siajn batalantojn.
Stultuloj, kiuj dubas pri la oficialaj raportoj pri tiu kaj aliaj teroraj atakoj, nomiĝas "konspiraĵaj frenezuloj" (angleconspiracy nuts).
Vidu ankaŭ:
- Usona Prezidenta ĝisdatiga dokumento de la 6-a de aŭgusto, 2001 - islamismo - Usona Imperio - Konspiro-teorioj pri la 11-a de septembro 2001ja:アメリカ同時多発テロ事件ko:9·11 테러ms:Serangan 9/11simple:September 11, 2001 attacks
Surmaraj kaj flug-apogpunktoj estis en Havajo kun granda sukceso atakitaj. Japana ŝiparo subakvigis en Ŝanghajo anglan kanonboaton konkerante usonan kanonboaton en rivero Yangka. Ankaŭ je Singapuro estis kun granda sukceso faritaj flugatakoj. Pluaj aviadilatakoj celis kontraŭ Davao, insulo Wake kaj Guam.
Anonco el la 9-a de decembro de 1941
Marista sekcio de imperiestra ĉeftendo anoncas, kiel sciigis japana presagentejo Domei, ke kiel la unuaj rezultoj de la japanaj flugatakoj je Havaja insularo estis du batalŝipoj de Usono subakvigitaj kaj 4 batalŝipoj, samkiel ankaŭ 4 krozŝipoj de klaso A grave difektitaj. Ankaŭ estis detruita granda kvanto de malamikaj aviadiloj, dume japanaj perdoj estas leĝeraj.
Japana submarŝipo subakvigis ĉe Honolulu usonan patrujan ŝipon por aviadiloj, sed tiu ĉi informo ne estas ĝis nun konfirmita.. Japanaj aviadiloj, kiuj frumatene ekatakis insulon Guam, subakvigis usonan minĉesŝipon "Penguin" (1000 BRT). En Pacifiko estis militkaptitaj 4 malamikaj komercaj ŝipoj. En tiuj ĉi bataloj estis perdita eĉ ne unu japana ŝipo.
Historiaj faktoj
Dum neatendita atako pereis 2400 usonajn soldatojn kaj Usono perdis 120 aviadilojn kaj 19 ŝipojn. Jam venontan tagon Usono enpaŝis en la militon kaj tiel komenciĝis bataloj en Pacifika teritorio.
Terorismo (el la latina 'terror' - teruro) estas, strebe al politikaj celoj, ĉiaj formoj de timigo de la loĝantaro, per mortigi sendistinge senkulpulojn, per ekzemple ekde brulboteloj aŭ bomboj kontraŭ objektoj ĝis mortigo unuopulojn aŭ tutajn grupojn.
Historio
La plej malnova historie konata ondo da individua terorismo estis, dum okupacio de Palestino far la romianoj, la tielnomataj sicaristoj, kiuj mortigis per ponardoj (sicarius) la judojn kiuj kunlaboris kun la okupaciantoj, cele trudi la aliajn al rezisto kaj krei netransigeblan fosaĵon inter la juda loĝantaro kaj la romianoj.
Alia fama terorismoondo estis en Rusio dum la du lastaj generacioj de la carisma reĝimo.
Diversaj formoj kaj diskuto
Diversepoke terorismo estis uzata fare de ŝtatoj, politikaj aŭ religiaj organizoj kaj de simplaj banditoj. Tre ofte terorismaj agoj okazas ŝilde de noblaj ideoj, kiel ekz. en Ĉeĉenio (Rusio), Irako, kaj ne nur en unu el la du flankoj.
Al tio oni aldonu la t.n. ŝtatan terorismon.
Pro ĉio ĉi, je internacia nivelo, oni ne sukcesis konsenti pri difino de "terorismo" akceptebla de ĉiuj.
La kriterioj varias laŭ la flankoj, epokoj kaj laŭ tio, kiu venkis. Dum la Dua Mondmilito, la franca reĝimo de Vichy kaj la germanaj aŭtoritatoj nomis teroristoj la partianojn de Charles DE GAULLE kaj de la Rezistado. Kontraste, post la venko de ĉi lastaj, oni nomis ilin herooj de la Rezistado, multaj ricevis ordenojn, kelkaj iĝis ministroj ktp.
Cetere, la uzo de la vorto "terorisma" por senkreditigi malamikojn aŭ plipezigi kondamnojn ne estas io nova. Ekzemple, la faman esperantiston Ernest DREZEN, kiu kredis je la brila estonto danke al Esperanto kaj Komunismo, oni mortpafis en 1936 sub diversaj (kaj falsaj) akuzoj, interalie esti "teroristo"!
La protokoloj de cionaj saĝuloj estas falŝaj tekstoj de la rusa sekretservo, kunprenitaj por antisemitisma politika pamfleto. La libro provas aserti pri la monda hegemonio de la judoj.
Ĝeneralaĵoj
La protokoloj okupas 80 paĝojn, dividitajn je 24 ĉapitro. Ĝi laŭ konspira teorio, entenas (fakte fikciajn) tekstojn de paroloj de juda gvidanto antaŭ la „Saĝuloj de Ciono“.
Ĝi estiĝis komence de la 20-a jarcento kaj estas grava [Antisemitismo|antisemitisma]] libro.
Historio
La plej frua versio de la Protokoloj estis eldonita en aŭgusto kaj septembro de 1903 en la Sankta-Peterburga gazeto Znamia, sed la fina varianto venas el la dua eldono de libro de Sergej NILUS (1862-1929) aperinta en 1905.
La libro grave disvastiĝis nur post la oktobra revolucio tra tuta Eŭropo, ĉefe per la rusaj elmigrantoj. Post la dua mondmilito, en multaj landoj oni malpermesis ĝian publikigon, vendon.
Oni traktas en kelkaj islamaj landoj kaj en eksterdekstrulaj rondoj la Protokolon kiel veran dokumenton de la cionismo eĉ hodiuax.
Nifo (aŭ NIFO) estas la mallongigo por "NeIdentigita Fluganta Objekto".
Kutime oni asocias kun tiu ĉi nocio spacveturilojn de inteligentaj estaĵoj de aliaj planedoj, kiuj deziras viziti kaj observi la Teron. Tiu ĉi supozo ĝis nun ne povis esti pruvita: La videblaj objektoj plej ofte montriĝas esti miraĝoj, helaj astroj, aviadiloj de tera origino k.s.
La nifologio okupiĝas pri la esplorado de nifoj. UEA havas fakasocion pri nifologio.
Grupo NIFO estas la nomo, laŭ kiu oni eldonas la sciencfikcian libroserion Sferoj.
vidu ankaŭ:
- Aimé MICHEL - Jean-Pierre PETITja:UFO
John Sullivan (Lawyer)
John Raymond Sullivan first came to prominance in 1966 with a group of fellow Belfast school teachers: Gerry Burns, Finbar Carrolan & Eamonn McGirr, known collectively as The Go Lucky Four, when they soared to the top of the Irish music charts with Up Went Nelson, maintaining the Number One spot for eight consecutive weeks.
Birth and education
He was born in Belfast, Northern Ireland on 25 July 1942. He was educated at St. Malachy's College, Belfast and The Queen's University of Belfast from which he graduated in 1963.