----
Geografio (geγη "tero", grapheinγραφειν "priskribi") estas scienco, kiu pristudas geografian medion de la Tero, ĝian strukturon kaj dinamikon, influon kaj distribuon de ĝiaj komponentoj en la spaco.
Ĉefceloj de la geografio estas eltrovo de manieroj de racia teritoria organizo de la socio kaj naturekspluatado, kreado de fundamentoj por strategio de ekologie sendanĝera evoluo de la socio. Gravaj objektoj de geografiaj esploroj estas interagoj de la homo kaj la naturo, regularo de dislokigo kaj influo de la komponentoj de geografia medio en loka, regiona, nacia, kontinenta, oceana kaj globala niveloj.
La mondpartoj: Ameriko - Azio - Eŭropo - Afriko - Oceanio - Antarkto
----
Politiko > Monarkio
----
Monarkio aŭ Monarĥio estas reĝimo de regno regata de monarko - sendependa regnestro, havanta la titolon cezaro, reĝ(in)o, imperiestr(in)o, car(in)o aŭ princ(in)o, eĉ grandduk(in)o, en islamaj landoj - sultano, ŝaho, emiro. Hodiaŭe kelkaj "prezidentoj" estas veraj monarkoj. Kutime la trono sinsekve herede transiras de unu membro de reĝa familio al alia (filo, frato, ktp), tio estas nomata dinastio (de la grekadynasteia - regado). Ekzistas: absoluta, konstitucia, teokratia monarkioj.
- Absoluta monarkio prezentas formon de regno, kie al monarko apartenas nelimigita supera potenco. Historie, ĝenerale dum absolutismo la regno atingas la plej altan nivelon de centrismo, kreiĝas disbranĉita burokrata aparato, armeo kaj polico, kaj kutime funkciado de la organoj de popolaj kaj nobelaj reprezentantoj ĉesiĝas. Absolutismo prosperis en la landoj de Okcidenta Eŭropo en 17-18 jc, en Brazilo dum frua 19-a jarcento en Rusio kaj en kelkaj landoj ekster Eŭropo ĝi ekzistis ĝis 20 jarcento. En plimulto de landoj ĝi estis aboliciita per burĝaraj revolucioj, en Rusio per komunisma revolucio kaj en 20-a jarcento ankaŭ pro ekstera premo.
- En konstitucia monarkio la potenco de monarko estas limigita de parlamento. En nuntempo ekzistas konstituciaj monarkioj en multaj evoluitaj landoj: Britio, Hispanio, Svedio, Norvegio, Danio, Belgio, Nederlando, ktp.
- Ekzistas ankaŭ teokratiaj monarkioj, kie la regnestro samtempe prezentas religian gvidanton. Ties ekzemplo estas Vatikano, ankaŭ kelkaj landoj de Azio: Brunejo, Omano, Emirlandoj de Persa Golfo, kaj antaŭe Tibeto.
La angla lingvo estas okcidentĝermanalingvo, origininta de Anglio, kun forta influo de la franca lingvo.
En la historio de la angla lingvo, oni distingas tri fazojn:
- la anglosaksa lingvo (500-1000)
- la meza angla lingvo (1000-1500)
- la moderna angla lingvo (1500- )
La angla lingvo evoluis el la antikva ĝermana de Anglio kaj estis disvastigita tra la mondon ek de ĉ. 1500 per la milita, teknologia kaj kultura potenco de la Brita Imperio kaj ĝia ido Usono.
Eble 25% de la mondo (1500 milionoj) regas la anglan kiel denaska (375 m), dua (375 m) aŭ fremda (750 m) lingvo. La lingvo ne nur floras en Britio kaj Usono kaj la landoj de iliaj eks-imperioj, sed estas studata tra la mondon, eĉ ekzemple en Indonezio kaj Etiopio, kiuj neniam estis sub la regado de anglalingvanoj.
La angla estas oficiala lingvo de UNO kaj unu el la ĉefaj internaciaj lingvoj en Afriko. Kun la franca ĝi estas unu el la du vere mondaj lingvoj.
La angla estis unu el la ĉefaj fontoj, el kiu Esperanto pruntis vortojn. Ekzemple: suno, birdo, ŝipo, lando, ofta ktp.
Unuflanke, la angla estas facile lernebla, ĉar ĝi havas malmulte da gramatikaj finaĵoj, sed uzas vortordon por montri la rilatojn inter vortoj. Aliflanke, ĝi estas malfacile lernebla, ĉar la ortografio estas nefonetika kaj arĥaika (moderna ortografio reflektas la prononcon de la mezepoka angla, kiam la veno de la presilo konformigis la literumadon, ĉefe laŭ la tiama Londona dialekto) kaj la lingvo enhavas multe da idiotismoj. La angla ankaŭ havas sonojn ne ofte uzatajn en aliaj lingvoj. Neatendite, la ĉina havas similajn problemojn por alilingvanoj.
Nur la ĉina kaj la hinda-urda havas pli da denaskaj parolantoj ol la angla, sed ili ne estas fortaj ekster siaj regionoj. La angla, aliflanke, estas lingvo vere tutmonda: kvar kontinentoj (Nordameriko, Eŭropo, Afriko, Azio) aparte havas pli ol 50 milionojn da parolantoj, en du aliaj kontinentoj (Aŭstralio kaj Nordameriko) la angla estas la ĉefa lingvo, kaj nur unu kontinento, Sudameriko, aparte de Gujano, restas sen unualingvaj parolantoj.
La angla estas la internacia lingvo de scienco, komputiko, komerco, popmuziko kaj aviado, inter aliaj. Ĝi estas laborlingvo de UNO kaj ASEAN kaj, praktike, la ĉefa laborlingvo de EU: dum multaj dokumentoj de EU estas haveblaj en la franca kaj la germana kaj, iafoje, eĉ aliaj el la 20 oficialaj lingvoj, nur en la angla estas ĉiuj dokumentoj haveblaj. La angla ankaŭ estas la ĉefa laborlingvo de multaj transnaciaj entreprenoj.
Laŭ Encyclopædia Britannica, almenaŭ 16 nacioj enhavis pli ol unu milionon da anglalingvanoj en 1990:
1 Laŭ la barata popolnombrado de 1991 ĉ. 90 milionoj (~ 11%) de la enloĝantoj diris, ke ili scipovas la anglan kiel la unuan, duan aŭ trian lingvon ( http://www.censusindia.net/cendat/language/table4_E.PDF ).
Notu bone, ke diversaj nacioj kalkulas siajn lingvanojn malsame kaj ne ekzistas nombroj pri la angla por ĉiu nacio. Ekzemple, Kenjo, Pakistano kaj Bangladeŝo, ĉiu probable havas 3 milionojn da parolantoj. Ankaŭ, malmulte de nacioj kalkulas dualingvanojn. Almenaŭ 30 milionoj angleparolantoj ne estas en la supraj nombroj.
La hirimotua estas piĝino bazita sur la motua lingvo kaj unu
el la tri oficiala lingvoj de Papuo-Nov-Gvineo, kune kun la
angla kaj Tokpisino. Inter 100 mil kaj 250 homoj
parolas ĝin, sed tre malmultaj homoj parolas ĝin denaske.
La hirimotua ekuziĝis ĉirkaŭ 1880 en la ĉirkaŭaĵo de Port Moresby, kie
multaj fremduloj venis por komerci aŭ ekloĝi. Post kiam
Papuo-Nov-Gvineo iĝis brita kolonio en 1888, la lingvo disvastiĝis pro
ĝia uzado en la kolonia administrado, kaj speciale en la polico.
Nacilingvaj nomoj de la hirimotua estas Hiri Motu, Police Motu
(polica motua), Pidgin Motu (piĝina motua) kaj Hiri. La vorto
hiri signifas komercan vojaĝon.
Despite many sources who erroneously give December 20th as Perosi's birthdate (include Grove), Mario Rinaldi, in the definitive biography on the composer (Lorenzo Perosi, Rome: Edizioni de Santis, 1967), gives the correct date of December 21st and on page 17 explains why that date is correct.
Perosi hailed from an extremely musical and religious family. For nearly 200 years before him, all of Lorenzo's ancestors were all organists. His grandfather, Dionisio Perosi, was organist in Mede Lomellina. Dionisio was succeded in that post by his son, Lorenzo's uncle Vincenzo. Vincenzo's brother, Lorenzo's father, was Giuseppe Perosi (1849–1908), who was the Maestro di Cappella of the Tortona Cathedral. Giuseppe was the first teacher of Lorenzo as well as his other two sons, Don Carlo (later a cardinal) and Marziano, both of whom became able composers, organists, and directors. In fact, Perosi père was one of the most well-known activists in Italy for causes relating to the organ and church music. He was one of the staunchest promoters of the Cecilian Movement, which eventually led to the Motu Proprio of 1903.
After studying with his father, Lorenzo enrolled in the Milan Conservatory, studying with Michele Saladino. In 1890, 18 years old and still a student, Perosi obtained his first professional post: organist and "teacher of the novices" at the famous Abbey of Montecassino. He received his diploma from the Milan Conservatory in 1892, following which he spent an extremely important year of study with Franz Xaver Haberl in Regensburg (Ratisbon), at the Kirchenmusikschule which Haberl had founded in 1874. Besides being a noted musicologist, Haberl was editor of the complete works of Palestrina. Haberl was so happy with his student that he offered Perosi a cattedra ("chair," or permanent teaching position) as organ maestro in his Kirchenmusikschule. Perosi turned him down, in favor of a post as teacher and director of sacred music at Imola. As Perosi himself explained, he "desired and prayed at length to the Lord to be able to do something for the music of God, in Italy." He served in Imola from November 1892, to August 1894.
In 1894 Perosi went to the Abbey of Solesmes to study with the celebrated Gregorianists Dom Mocquerau and Dom Pothier. The Renaissance polyphony he learned from Haberl, and the Gregorian chant he studied in Solesmes -- these were the two pillars upon which the entire oeuvre of Perosi rested.
From Imola, Perosi obtained a much more important post, that of Maestro of the Cappella Marciana at San Marco in Venice. This Venetian appointment resulted from the deep friendship between Perosi and Cardinal Giuseppe Sarto, then Patriarch of Venice. Sarto was a profound music-lover who was disturbed by the roughly hundred years (c.1800-1900) that Gregorian Chant was absent from the Catholic liturgy. A more "operatic," entertaining style of music prevailed, attracting congregants much as the folk groups with guitars draw congregations in America today. Therefore, it was only natural Perosi found in Sarto not only a devoted friend and a great kindred spirit, but also a staunch sponsor.
In 1895, Perosi became a priest, having been ordained by his good friend Cardinal Sarto himself. It should also be mentioned that St. Luigi Orione was, like Perosi, born in Tortona in 1872. The three men -- Orione, Perosi, and Sarto -- were all dear friends and mutual inspirers.
In 1898, Cardinal Sarto used his influence with Pope Leo XIII to get Perosi the prestigious post of Maestro Perpetuo della Cappella Sistina, or Perpetual Director of the Sistine Choir, in Rome. Five years later. Sarto's patronage paid off in an even more monumental way. Cardinal Sarto was ordained Pope Pius X. Music was such a priority for Pius that no sooner was he coronated on 9 August1903 that on 22 November of the same year he unveiled the Motu Proprio (of which the Perosi's, father and son, were undoubtedly major consultants). The 1903 Motu Proprio on sacred music nothing short of a papal declaration that Gregorian Chant must be immediately reinstated in all Catholic churches around the world. The century of "operatic" church music was officially over. (Incidentally, so was the era of castrati. Pius was against the sordid practice of human castration and decreed that only "whole men" would be allowed to be priests or singers in the Church.)
Perosi remained "Maestro Perpetuo" until his death over 50 years later, in spite of interruptions in his directorship. After 1907, Perosi began to suffer noticeably from psycho-neurological illness (caused by a problematical, probably breach, birth). As such, the quality and quantity of his compositions suffered noticeably.
Despite the relative obscurity of his name today, Perosi was a famous and prominent member of the Giovane Scuola, of which the most important Veristi (Puccini, Mascagni, Leoncavallo, Giordano, and Cilea) were all considered members. An entire chapter is dedicated to Perosi in Romain Rolland's famous volume, Musiciens d'Aujourd'hui, which was translated into many languages. Perosi was deeply admired by the above-named Veristi, but also by Verdi, Boito, Toscanini, Gigli, and many other Italian icons. Caruso sang his music, as did Gigli, Sammarco, Tagliabue, and innumerable other great singers from that era, and also quite a few in modern times, such as Fiorenza Cossotto, Mirella Freni, Renato Capecchi, and fellow Tortonese Giuseppe Campora. (His French admirers included Debussy, Massenet, Guilmant, D'Indy, and the above-named author Rolland, all of whom remained deeply impressed at the French première of La Risurrezione di Cristo.)
Unlike the other members of the Giovane Scuola, Perosi was the only one to be significantly influenced by pre-Classical repertoire. His so-called "eclectism" was and still is misunderstood by critics, but it was his greatest trait. It was almost with naivete that Perosi wondered to Romain Rolland why it is that composers feel so fettered by time and geography. Why couldn't music be universal, not shackled by the ephemeral trends or fads of a particular country or century?
In his day, Perosi was best known for his oratorios, large-scale works for chorus, soloists, and orchestra based on Latin texts. The works can seem slow-paced and dated today, but the world was galvanized not only by the fusion of Renaissance polyphony, Gregorian chant, and lush, Verismo melodies and orchestrations, but also by Perosi's deep-seated faith in the words which he had set.
In addition to the oratorios and masses for which he is best known, Perosi also wrote secular music -- symphonic poems, chamber music, concertos, etc. In his youth, he also wrote beautiful and useful pieces for organ. Arturo Sacchetti is by far Perosi's most energetic advocate in the world, having conducted and recording a large body of Perosi's work.
Amazingly, not one biography -- or even a translation of a biography -- has yet been published on Perosi in the English language. The first will be that of Leonardo Ciampa, Don Lorenzo Perosi, which will be published in 2006 to coincide with the 50th anniversary of Perosi's death.
Famous Works
Oratorios
- La Passione di Cristo (1897)
- La Trasfigurazione di Cristo (1898)
- La Risurrezione di Lazzaro (1898)
- La Risurrezione di Cristo (1898)
- Il Natale del Redentore (1899)
- La Strage degli Innocenti (1900)
- Il Giudizio Universale (1904)
- Transitus Animae (1907)
Masses and Mottetti
- Missa In Honorem Ss. Gervasii et Protassi (1895)
- Missa "Te Deum Laudamus" (1897)
- Missa Eucharistica (1897)
- Missa [Prima] Pontificalis (1897)
- Messa da Requiem (1897)
- Missa "Benedicamus Domino" (1899)
- Missa Cerviana - Missa Secunda Pontificalis (1906)
- Numerous mottetti ("melodie sacre")
Biographies
Italian
- Amadori, Andrea "Lorenzo Perosi: Documenti e inediti" (Lucca, 1999)
- Bassi, Adriano "Don Lorenzo Perosi: L'uomo, il compositore e il religioso" (Fasano, 1994)
- Damerini, Adelmo "Lorenzo Perosi" (Milan, 1953)
- Glinski, Matteo "Lorenzo Perosi" (Milan, 1953)
- Onofri, Don Teodoro "Lorenzo Perosi nei Giorni Imolesi" (Imola, 1977)
- Pagano, Sergio "L'epistolario 'vaticano' di Lorenzo Perosi" (1867-1956) (Genoa, 1996)
- Paglialunga, Arcangelo "Lorenzo Perosi" (Rome, 1952)
- Rinaldi, Mario "Lorenzo Perosi" (Rome, 1967)
- Sanarica, Marino "Lorenzo Perosi" (Rimini, 1999)
Culture du Mexique
La culture du Mexique est le résultat d'un mélange complexe de civilisation pré-colombienne et hispanique, auquel s'ajouta plus tard l'influence de la France, de l'Allemagne, des États-Unis et, dans une moindre mesure, de l'Asie et de l'Afrique.
Processeur
Le processeur, (ou en anglais, CPU, sigle de Central Processing Unit pour « Unité centrale [de traitement] ») est le composant essentiel d'un ordinateur, où sont effectués les principaux calculs. Sa cadence (fréquence d'exécution des micro-instructions) est exprimée en Hertz (Hz).
Il ne s’agit pas nécessairement d’un circuit isolé, même si les progrès techniques depuis les premiers emplois du terme le permettent aujourd’hui. Dans ce cas, on a maintenant tendance à préf
Cédérom ja:CD-ROM
Le terme cédérom est la francisation officielle (de l’Académie française) qui désigne les disques compacts pressés (confectionnés sous presse [par opposition à gravé]). Ce terme résulte de la création d'un acronyme qui provient de la lecture
Disque compact
Un disque compact ou cédérom, CDROM, CD de l'anglaiscompact disc, est un disqueoptique utilisé pour stocker des données sous formes numériques (suite de 0 et de 1).
Classification décimale de Dewey Catégorie:Classification
La classification décimale de Dewey (CDD) est un système visant à classer l'ensemble du savoir humain à l'intérieur d'une bibliothèque développé par Melvil Dewey, en 1876.
Principes
La CDD répartit les ouvrages en dix classes générales notées de 000 à 900. Chaque classe est elle-même divisée en dix divisions. Chaque division est di
Conciergerie ]
La Conciergerie longe le quai de l'Horloge dans le I arrondissement de notre actuel Paris. Elle fut convertie en prison en 1392, elle occupait le rez-de-chaussée du bâtiment bordant le quai de l'Horloge et les deux tours,l'étage supérieur était réservé au Parlement. La prison de la Conciergerie était considérée pendant la Terreur comme l'antichambre de la mort. Peu
