----
Geografio (geγη "tero", grapheinγραφειν "priskribi") estas scienco, kiu pristudas geografian medion de la Tero, ĝian strukturon kaj dinamikon, influon kaj distribuon de ĝiaj komponentoj en la spaco.
Ĉefceloj de la geografio estas eltrovo de manieroj de racia teritoria organizo de la socio kaj naturekspluatado, kreado de fundamentoj por strategio de ekologie sendanĝera evoluo de la socio. Gravaj objektoj de geografiaj esploroj estas interagoj de la homo kaj la naturo, regularo de dislokigo kaj influo de la komponentoj de geografia medio en loka, regiona, nacia, kontinenta, oceana kaj globala niveloj.
La mondpartoj: Ameriko - Azio - Eŭropo - Afriko - Oceanio - Antarkto
----
Geografio > Urbo
----
Urbo estas vasta aro de domoj, aranĝitaj laŭ stratoj, iafoje limita per
ĉirkaŭmurego, kaj entenanta komercejojn, fabrikojn kaj administraciojn por la servo de
siaj loĝantoj kaj de la ĉirkaŭa regiono. Pro sia denseco kaj la vivmaniero de ĝia
kunprenita loĝantaro, urbo perdis sian vilaĝan karakteron kaj la senperan kontakton kun
la kamparo (PIV).
Ĉiu lando havas sian leĝaron apartenigi loĝlokojn al la kategorio de urboj. Tio dependas
unue de la nombro de loĝantaro, ankaŭ de la parto de homoj, okupitaj en la sferoj ekster
agrikulturo. Entute en la mondo estas ĉirkaŭ 1700 grandurboj kun pli ol 100 mil da
loĝantoj kaj 220 urbaj aglomeraĵoj kun 1 mln da loĝantoj.
Epitetnomoj de kelkaj urboj:
:La urbo de la rideto - Arhuzo
:La Feniks-Urbo - Atlanto
:La urbo, kiu neniam dormas - Berlino
:La Reĝino de La-Plata (rivero) - Bonaero
:Eŭropa Ĉefurbo - Bruselo, Strasburgo
:La Venta Urbo - Ĉikago
:Motora Urbo - Detrojto
:Duono de la Mondo - Esfahano
:La Urbo de Frata Amo - Filadelfio
:La Bank-urbo - Frankfurto
:La Pordego al la Mondo - Hamburgo
:La urbo de Ventkaptiloj - Jazdo
:La Sankta Urbo - Jerusalemo
:La urbo de la parolantaj ŝtonoj - Krakovo
:La Urbo de Anĝeloj - Losanĝeleso
:La Tria Romo - Moskvo
:La Granda Pomo - Novjorko
:La Tigra Urbo - Oslo
:La Lum-urbo - Parizo
:La Venecio de la Nordo - Peterburgo
:La Urbo de Cent Turoj - La ora Prago
:Urbo Mirinda - Rio-de-Ĵanejro
:La Eterna Urbo - Romo
:La Smeralda Urbo - Seatlo
:La Filio de la Ĉielo - Kalio
:La Taseto el arĝento - Kadizo
:...
Aglomeraĵo, aŭ urbaro, estas centra urbo kaj ĝiaj najbaraj komunumoj, kiuj estas ligitaj al la centra urbo per senrompa ĉeno de urboj aŭ per multaj laborantoj, kiuj vojaĝas al la aglomeraĵo ĉiutage por labori. Aglomeraĵo povas havi pli ol unu centron (ekzemple, la aglomeraĵo de Ruhr en Germanio).
Fonto: http://www.citypopulation.de (angle, germane)
Vidu ankaŭ: Urboj
Wades-Giles estas la ĉefa sistemo uzata de la anglelingvanoj por transskribi la ĉinan lingvon per la latina alfabeto anstataŭ per la
tradiciaj ĉinaj skribsignoj. La inventisto de la Wade-Giles metodo estas Thomas Wade je la 19-a jarcento, Herbert Giles faris la Ĉinia-anglavortaro je 1912. ĝi estis grava metodo je la 20-a jarcento.
Francoj uzis alian sistemon.
Nun la Ĉina registaro mem enkondukis alian plian sistemon , Pinyin, kaj pli kaj pli oni emas sekvi ties transkribado, kvankam tiu ofte konfuzigas la okcidentulojn! Tajvano uzas alian fonetikan sistemon, Bopomofo.
Pinjino aŭ Hanyu Pinyin (ĉinskribe 拼音, (han4yu3) pin1yin1, "kunmetitaj sonoj") estas la oficiala metodo en Popola Respubliko Ĉinio
skribi la ĉinan lingvon per la latina alfabeto anstataŭ per la
tradiciaj ĉinaj skribsignoj (hanzi, 汉字). Oni uzas pinjinon eksterlande por helpi lernantojn de la ĉina lingvo, por transskribi ĉinajn nomojn en aliaj
lingvoj, kaj por instrui ĉinajn skribsignojn ĉe ĉinaj lernejoj.
La sistemo pinjino baziĝas sur la prononco de la oficiala norma formo de la Ĉina lingvo, Putonghua (普通话).
En anglalingvaj landoj, pinyin anstataŭadas la antaŭan sistemon Wade-Giles.
Bopomofo estas silabaro uzita en Tajvano por indiki prononcojn.
Sonoj kaj Literoj
La skribin inventigis la Ĉina Komunista partio en 1958 kaj konsistas el 58 signoj.
La uzado de la literoj en pinjino estas kelkdetale iom malkutima kompare kun aliaj lingvoj skribataj per latinaj literoj. Ekzemple q kaj x montras sonojn similajn al ĉ kaj ŝ.
Tono
Rimarkinda karakterizaĵo de la diversaj ĉinaj lingvoj estas, ke vortoj distingiĝas
ne nur per konsonantoj kaj vokaloj, sed ankaŭ per tono. La nombro
de tonoj malsamas en la diversaj variantoj de la ĉina, sed en la norma lingvo ili
nombriĝas je 4:
# - Alta, plata tono, aŭ "ā"
# / Plialtiĝanta tono, aŭ "á"
# v Falanta, plialtiĝanta tono, aŭ "ǎ"
# \ Falanta tono, aŭ "à"
Oficiale oni montru la tonojn per kromsignoj super la vokalo de ĉiu silabo,
sed la kromsignoj ofte estas ellasitaj en alilandaj transskriboj. Fojfoje kiam
la kromsignoj estas nedisponeblaj, oni anstataŭe montras la tonojn per la numero
de la tono post ĉiu silabo: pu3 tong1 hua4 anstataŭ pŭtōnghuà
Klasika ekzemplo estas la vorto "yan", kies signifojn oni vicumas sur paĝoj (inter alie cigaredo, okulo, lango (aŭ lingvo?), hirundo aŭ roko), sed ĉiu havas apartan signon.
Eksteraj ligiloj
- [http://www.esperanto.be/fel/mon/006399.html Transskribo de la ĉina] - artikolo en Monato pri prononcado de vortoj skribitaj per pinjino.
ja:ピン音ko:병음th:พินอิน
Ĉefurbo
Ĉefurbo estas la centro por registaro de lando.
Ne ĉiam ĉefurbo estas la plej granda urbo en tiu lando. Pro historiaj kialoj, ĉefurbo povas esti urbo iam grava. Federacio povas elekti aŭ eĉ krei malgrandan urbon por ne favori iun el la gravaj federacieroj. Ekzemple, Usono fondis Vaŝingtonon kaj Brazilo, Braziljon. Kelkaj landoj distribuas la ejojn de ŝtataj fakoj en pluraj ĉefurbojn. En iu landoj, vetero povas instigi ŝanĝi la ĉefurbon laŭ sezono. Ekzemple, Brita Hindio havis Delhion kiel ĉefurbo sed, somere, la vicreĝa kortego migris himalajen al somera ĉefurboSimla, pli malvarma pro alteco. Antaŭ ol la apero de moderna ŝtato, eblis ke la kortego ne havis fiksan lokon. Reĝo (ekzemple, Karlo la 5-a (imperiestro de la Sankta Romia Imperio)) iris al alia regiono, laŭ militaj bezonoj, ribeloj aŭ monakireblo.
Esperanto > Esperanta kulturo > Esperanto-Kongresoj > Universala Kongreso de Esperanto
----
Universala Kongreso de Esperanto (UK) estas, laŭ la Jarlibro de UEA, internacia manifestacio de la esperantistaro, organizata de UEA. Ĝi estas kulturfesto, tutmovada forumo, turisma festo kaj laborkunveno de la organoj de UEA.
UEA okazigas la Kongreson ĉiujare en malsama lando, provante respekti la geografian distribuon kaj organizajn fortojn de la movado.
Pri la loko de la kongreso decidas la Estraro de UEA. Gravan rolon ludas ankaŭ la Ĝenerala Direktoro de UEA, kiu subskribas la koncernajn dokumentojn, sed la ĉiutagan laboron pri la UK faras Konstanta Kongresa Sekretario, oficisto de UEA en Roterdamo. En la kongres-urbo mem agadas la Loka Kongresa Komitato.
La kongresoj estas similaj, sed kompreneble varias de jaro al jaro. En UK estas:
- klerigaj programeroj, kiel prelegoj kaj debatoj pri la Kongresa Temo, la Internacia Kongresa Universitato, kaj prelegoj pri la kongresa lando.
- distraj kaj artaj programeroj, kiel la nacia kaj internacia vesperoj, koncertoj, teatraj prezentoj, balo, kaj la Belartaj Konkursoj.
- organizaj kunsidoj, de la organoj de UEA, de fakaj asocioj de UEA, kaj de aliaj Esperantaj asocioj.
- Tagoj de la Libro, de la Lernejo, de la Paco.
- libroservo.
- prezentaĵoj de movadaj aktivaĵoj en ĉiuj sferoj de la vivo.
La UK celas esti revuo de la Esperanto-movado en ĝia tuta amplekso, kaj laŭeble diskonigi Esperanton al neesperantistoj.
Specialaj kasoj akceptas donacojn de kongresanoj kaj aliaj Esperantistoj. Donacoj, kiuj atingas la Centran Oficejon de UEA antaŭ la somero, estas rekonataj en la Kongresa Libro. La kasoj en 2001 estis Blindula (por helpi la blindulan Esperanto-movadon), Gepatra (por subvencii la Infanan Kongreseton, Tria Mondo (por subvencii partoprenon de triamondaj esperantistoj), kaj la Ĝenerala Kaso (por ĝenerale apogi la organizadon de la UK).
La kvindekjaran jubileon de la UK oni festis dum la 40-a UK 1955 en la itala Bolonjo, kiu komencis tiam urboĝemeliĝon kun Boulogne-sur-Mer.
En marto 2005 okazis kongreso en Boulogne-sur-Mer kiu rememorigis pri la 1-a UK 1905 cent jarojn antaŭe.
Listo de la ĝisnunaj kaj planitaj UK-oj
Eksteraj Ligiloj
[http://www.uea.org/kongresoj/index.html Informoj] de UEA pri la UK-oj
Najaf (نجف, en árabe) é unha cidade de Iraq, capital da provincia de Najaf, é unha das cidades máis santas para o xiísmo. Ten unha poboación de 585.600 habitantes (2003)
Significado relixioso
En Najaf está a tumba de Ali ibn Abi Talib (coñecido como Imán Ali), que os xiís consideran o primeiro imán. A cidade é agora un gran centro de peregrinaxe para os musulmáns xiís. Tan só A Meca e Medina reciben máis peregrinos islámicos.
Sobre Meshed Ali (Mausoleo de Alí) construíuse unha gran mezquita. Preto da cidade está Wadi-us-Salaam (Val da Paz), o máis grande cementerio do mundo islámico ( e posiblemente do mundo). Ao longo dos séculos numerosos hospicios, escolas, bibliotecas e conventos sufís contruíronse arredor do templo, o que converteu á cidade no centro teolóxico e académico do xiísmo. Moitos deses edificios destruínos o goberno de Saddam Hussein, ao construír unha autoestrada no medio do Wadi-us-Salaam.
Moitos dos grandes eruditos e teólogos (como Allameh Tabatabaei, Aiatolá Khomeini e Aiatolá Sistani) estudaron en Najaf. A cidade, xunto a Qom en Irán, considérase o centro teolóxico do xiísmo.
Historia
A área de Najaf estaba preto da cidade sasánida de Suristán, tradicionalmente considérase o 791 o ano da súa fundación polo califa abásida Harun al-Rashid.
Baixo a soberanía do Imperio Otomano, Najaf sofreu abondosas dificultades como resultado das expedicións de saqueo das tribos árabes do deserto e pola diminución do suministro de auga. A comezos do século XVI a cidade estaba case deshabitada. En 1803 resolvéronse os problemas da auga coa construción da canle de Hindiyya, a poboación rapidamente pasou de 30.000 a 60.000. Mesmo así, Najaf perdeu a súa primacía relixiosa en favor de Qom no século XIX e non a volvería recuperar ata o século XX.
En 1915 a cidade caeu baixo o goberno do Imperio británico, en 1918 unha rebelión matou ao gobernador británico da cidade, os británicos sitiaron a cidade, cortándolle o suministro de auga ata que a rebelión acabou.
Durante o goberno de Saddam Hussein, debido ás afinidades relixiosas con Irán, restrinxíronse as actividades relixiosas dos xiítas. En 1991, durante a Guerra do Golfo unha revolta xií, foi duramente reprimida polo exército iraquí, o resentimento dos xiís contra do goberno non se esqueceu.
Category:IraqCategory:Cidades de Iraqja:ナジャフ
Wally Champ
Ghostface Killah (born Dennis Coles, May 9, 1970) is a rapper and member of the hip hop collective, Wu-Tang Clan. After the Wu-Tang achieved breakthrough commercial success in the early 1990s, Ghostface, like his clan-mates, began a solo career, which
Kellogg school of management
The Kellogg School of Management at Northwestern University is one of the world's leading business schools. The School, officially named the J.L. Kellogg School of Management, is also known as The Kellogg School or simply Kellogg.
The School, originally founded as Northwestern University's School of Commerce in 1908, was renamed as the School of Business in the 1950s. In honor of a generous gift that was made to the School on behalf of the Northwestern University is one of the world's leading business schools. The School, officially named the J.L. Kellogg School of Management, is also known as The Kellogg School or simply Kellogg.
The School, originally founded as Northwestern University's School of Commerce in 1908, was renamed as the School of Business in the 1950s. In honor of a generous gift that was made to the School on behalf of the 1940s. Originally named British Latin American Air Lines (BLAIR) it was split off from British Overseas Airways Corporation to operate their South Atlantic routes. It commenced transatlantic services in March 1946, with a BSAA plane making the first operational flight from London
Posets
In mathematics, especially order theory, a partially ordered set (or poset for short) is a set equipped with a partial order relation. This relation formalizes the intuitive concept of an ordering, sequencing, or arrangement of that set's elements. Such an ordering does not necessarily need to be total, that is, it need not guarantee the mutual comparability of all objects in the set.
Fedcenko Glacier
The Fedchenko Glacier (Russian Федченко, also transliterated Fedcenko) is a large glacier in the Pamir Mountains of central Tajikistan. The glacier is long and narrow, filling a valley about 70 kilometers (43 miles) long and covering over 700 km² (270 mi²), making it one of the lar
BSAA
British South American Airways (BSAA) was a British state-run airline of the 1940s. Originally named British Latin American Air Lines (BLAIR) it was split off from British Overseas Airways Corporation to operate their South Atlantic routes. It commenced transatlantic services in March 1946, with a BSAA plane making the first operational flight from London
Liliana DomÃnguez
Liliana Domínguez (born August 6, 1981 in Juarez, Chihuahua) is a Mexicansupermodel.
After winning a beauty contest in Mexico City, a model agent, convinced with the possibilities she had of succeeding, decided to send Liliana Doming
