:: wikimiki.org ::
| Pierre BAYLE |
Pierre BAYLE
Nask. en Carla le Comte (nuntempe franca departemento Ariège) je la 18-a de novembro 1647, mort. en Roterdamo je la 28-a de decembro 1706.
Grava franca filozofo kaj verkisto.
Li estis eminenta pioniro de klerismo, li per uzo de streta kaj konsekvenca rezonado, agadis kontraŭ religia dogmatismo, por la disigo de ŝtato kaj eklezio, postulis toleron kontraŭ la ateistoj, kaj pli ĝenerale kontraŭ ĉiuj, kiuj honeste sekvas la konkludojn de sia propra koncienco (li difinis la "rajtojn de la serĉvaganta menso"). Oni tenas lin fondinto de la fontkritika historiskribo.
Lin komence instruis sia patro, kalvinista ministro, sed li enpaŝis poste al la jesuisto-internejo de Toulouse. Post unu monato konvertiĝis li 1669 al la romkatolika kredo. Post 17 monatoj li rekonvertiĝis al la kalvinismo kaj fuĝis al Ĝenevo, pro eviti la eblajn konsekvencon. Tie li ekkonatiĝis kun la instruoj de René DESCARTES. Li laboris kelkajn jarojn sub la Bèle kiel hejma instruisto de diversaj parizaj familioj. En la jaro 1675 li estis invitita al la filozofa fakulatto de la protestanta Universitato de Sedan. En la jaro 1681 la universitato estis fermita. Bayle trovis noavn postenon kiel profesoro pri filozofo kaj historio ĉe Ecole Illustre en Rotterdam. Tie li aperigis post unu jaro la skribaĵon Pensées diverses sur la comète de 1680 (diversaj pensoj pri la kometo) kiel sian kritikon pri la laboro de Louis MAIMBOURG pri la historio de kalvinismo.
1684 aperigis Bayle diversajn literaturan kritikon sub la titolo Nouvelles de la république des lettres (novaĵoj pri la respubliko de la verkularo) . 1693 li devis forlasi sian instruan postenon kaj la precipe liberalan vidpunkton pro plijara disputo kun Pierre JURIEU. Bayle eluzis tiun cirkonstancon por ofere verki lian ĉefverkon Dictionnaire historique et critique (historia kaj ekzamena vortaro). Dum liaj lastaj jaroj vortigis li sennombrajn skribojn kaj replikojn al kritiko de lia vortaro (kiu, la studoj pri entenoj de la tiamaj personaj bibliotekoj tion montras, estis en Francio unu inter la plej legataj libroj dum la 18-a jarcento), kaj korespondis kun kleruloj de tuta Eŭropo. Lia laborkiomo estis eksterordinara, kaj oni povas diri, ke li mortigis sin per laboro. Li mortis 1706 en Roterdama ekzilo.
Verkoj
- Historical and Critical Dictionary (1695-1697; 1702, enlarged; best that of P. des Maizeaŭ, 4 vols., 1740)
- Les Œuvres de Bayle (3 Bände, The Hague)
- Émile Gigas (Hg.), Choix de to correspondance inédite de Pierre Bayle (Paris, 1890
- de Budé (Hg.), Lettres inédites adressées a JA Turretini (Paris, 1887)
Literaturo
- Ludwig Andreas FEUERBACH, Pierre Bayle (1838)
- des Maizeaŭ, Vie de Bayle
- Jean Philibert Damiron, La Philosophie en France au XVIII' siècle (1858-1864)
- Charles Augustin Sainte-Beuve, “Du genie critique et de Bayle" (Revue des deŭ mondes, 1-a de decembro, 1855)
- A Deschamps, La Génèse du scepticisme erudit chez Bayle (Liege, 1878)
- J Denis, Bayle et furleu (Paris, 1886)
- Ferdinand Brunetière, La Critique littéraire au XVIII' siècle (vol. 1, 1890) und La Critique de Bayle (1893)
- JF Stephen, Horae Sabbaticae (London, 1892, 3rd ser. pp. 174192)
- A Cazes, P. Bayle, sa vie, ses œuvres, etc. (1905).
Eksteraj ligoj:
- [http://www.lett.unipmn.it/~mori/bayle/ TTT-ejo pri li (angle)]
AriègeGeografio > Eŭropo > Francio > Sudo-Pireneoj > Ariège < Francaj departementoj
-----
Ariège (aŭ okcitanlingve Arièja) estas unu el la ok departementoj de la franca regiono Midi-Pyrénées, esperante Sudo-Pireneoj. Ĝi etendiĝas sur 4 890 km² kaj estas maldense loĝata (137 150 loĝantoj) pro tio, ke ĝi situas grandparte en alta montaro. La plej altaj pintoj de la Pireneoj formas la naturan landlimon kun Hispanio.
La plej grava ekonomia sektoro restas agrikulturo : tritiko kaj maizo en la valoj, bredado en la montaro. Arbaro okupas grandan parton de la teritorio. Estas malmulte da industrioj, sed notindaj estas la hidroelektra industrio kaj siderurgio.
La ĉefurbo de Ariège estas Foix, [fŭa] (okcitanlingve Fois, [fuiŝ]), 10 000 loĝantoj, kiu havas belegan mezepokan kastelon, malnovan posedaĵon de la potencaj grafoj de Foix.
Ariège estas ankaŭ grava turisma departemento, pro la montaro : skiado vintre, pied- aŭ ĉevalekskursoj somere, multaj prahistoriaj grotoj, mezepokaj fortikaĵoj kaj vilaĝoj, termofontoj.
Kategorio:Francaj Departementoj
ja:アリエージュ県
18-a de novembro----
Historio > Tagoj > la 18-a de novembro
----
La 18-a de novembro estas la 322-a tago de la jaro (la 323-a en superjaroj) laŭ la Gregoria kalendaro. 43 tagoj restas.
Je la 18-a de novembro okazis, interalie:
Eventoj
-
Naskiĝoj
- 1647 : Pierre BAYLE
- 1786 : Carl Maria von WEBER
- 1852 : Mikolas ALES
- 1871 : Adolf BISCHITZKY
- 1906 : Klaus MANN, Germanio
- 1907 : Compay SEGUNDO, kuba muzikisto
- 1939 : Margaret ATWOOD
- 1966 : Jorge CAMACHO, hispano, poeto
Mortoj
- 1827 : Wilhelm HAUFF, Stutgarto
- 1886 : Chester A. ARTHUR
- 1922 : Marcel PROUST, Francio
- 1962 : Niels BOHR
Specialaj tagoj kaj festoj
-
----
Vidu ankaŭ:
- Historio - Tagoj.
ja:11月18日
ko:11월 18일
simple:November 18
th:18 พฤศจิกายน
1647Historio > Jarcentoj > 17-a jarcento > 1647
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta marde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1647 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- 8-a de februaro: Britio atakis insulon Itaparica en Bahio, Brazilo
Naskiĝoj
- 1-a de marto: Lisbono: Sankta João de BRITO
- 2-a de aprilo : Maria Sibylla MERIAN
- 25-a de julio: Sankta Margarita María ALACOQUE
- 18-a de novembro : Pierre BAYLE
Mortoj
- 21-a de majo: Pieter Corneliszoon HOOFT
- 25-a de oktobro: Evangelista TORRICELLI
----
1642 | 1643 | 1644 | 1645 | 1646 | 1647 | 1648 | 1649 | 1650 | 1651 | 1652
16-a jarcento - 17-a jarcento - 18-a jarcento
ko:1647년
28-a de decembroHistorio > Tagoj > la 28-a de decembro
----
La 28-a de decembro estas la 362-a tago de la jaro (la 363-a en superjaroj) laŭ la Gregoria kalendaro. 3 tagoj restas.
Je la 28-a de decembro okazis, interalie:
Eventoj
- 1846 : Iovao fariĝis la 29-a ŝtato de Usono.
- 1895 : La fratoj Lumiere prezentis sian filmeton, "Alveno de trajno je la stacidomo de La Ciotat", al spektantaro ĉe la kafejo en Parizo, kiu onidire estis la unua paginta filmvidantaro.
Naskiĝoj
- 1856 : Woodrow WILSON
- 1888 : Friedrich Wilhelm MURNAU, Germanio
- 1969 : Linus TORVALDS
Mortoj
- 1706 : Pierre BAYLE
- 1923 : Gustave EIFFEL, Francio
- 1972 : Jon MIRANDE
Specialaj tagoj kaj festoj
- En Hispanio, la tago de los inocentes estas ŝercotago, kiam oni rajtas trompi kaj priŝerci (inocentadas). Mediatoj ofte publikigas falsan novaĵon kvazaŭ vera por serĉtrompi publikon. En aliaj eŭropaj kaj eŭropidaj landoj, la ŝercotago estas la 1-a de aprilo.
- En la katolika kalendaro, la 28-a de decembro estas la tago de Sanktaj Senkulpuloj, infanoj buĉitaj de Herodo.
----
Vidu ankaŭ:
- Historio - Tagoj.
ja:12月28日
ko:12월 28일
simple:December 28
th:28 ธันวาคม
1706Historio > Jarcentoj > 18-a jarcento > 1706
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta vendrede (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1706 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
-
Naskiĝoj
- 17-a de januaro : Benjamin FRANKLIN, usona sciencisto kaj politikisto.
Mortoj
- 28-a de decembro : Pierre BAYLE
----
1701 | 1702 | 1703 | 1704 | 1705 | 1706 | 1707 | 1708 | 1709 | 1710 | 1711
17-a jarcento - 18-a jarcento - 19-a jarcento
ko:1706년
KalvinismoKalvinismo estas religia instruo de Kalvino, bazita sur antaŭdestinismo kaj nerezistebla graco.
----
Kalvinismo estas ĉiu el la protestantaj konfesioj, bazitaj sur la teologiaj kaj ekleziologiaj principoj de Kalvino, ekz-e presbiterianismo kaj Amyrautismo.
protestantismo
1669Historio > Jarcentoj > 17-a jarcento > 1669
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta marde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1669 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- Eŭropo: Fino de la Hansa Ligo.
- 6-a de aprilo: Sankta Klaudio de la Colombiere pastriĝis.
- 28-a de aprilo: kanonigita Sankta Maria Magdalena de Pazzi (02/aprilo/1566 - 25/majo/1607).
- 29-a de oktobro: Britio: Kembriĝo: Neŭtono profesoriĝas.
Naskiĝoj
Mortoj
- 4-a de oktobro: Rembranto
----
1664 | 1665 | 1666 | 1667 | 1668 | 1669 | 1670 | 1671 | 1672 | 1673 | 1674
16-a jarcento - 17-a jarcento - 18-a jarcento
ko:1669년
Kartezio
Renato KARTEZIO (31-a de marto, 1596 – 11-a de februaro, 1650) (france: René Descartes) estis la unua moderna filozofo de la Okcidento, la unua moderna matematikisto kaj unu el la tri fondintoj de moderna scienco (kun Galileo kaj Bakono).
En la Okcidento en la 17-a jarcento filozofio estis tute refondita: anstataŭ uzi Aristotelon kaj la
Eklezion kiel bazon de vero, filozofoj – Kartezio, Bakono, Hobbes, ktp – rekonstruis filozofion per siaj propraj manoj.
Kartezio estis tiu, kiu diris, Cogito ergo sum ("Mi pensas tial mi estas"), fondinte sian filozofion sur radikala dubo. Kiel Bakono, Kartezio pensis profunde pri la demando, "Kiel pensi kaj scii pri la mondo?"
Li donis ekzemplon pri sonĝado: en sonĝo, oni perceptas aferojn, kiuj ŝajnas realaj, sed ne efektive ekzistas. Tial oni ne povas fidi la sensojn por trovi la verecon. Kaj pli perturbe, eble "malbona geniulo" ekzistas: potencega kaj ruzega estulo kiu provas trompi Kartezion kaj malhelpi lin scii la veran naturon de realeco. Ĉar ĉi tiuj eblecoj ekzistas, kion oni povas certe?
La sistemo de scio kiun Kartezio konstruis tute baziĝas sur racio, rezonanta el iuj antaŭsupozitaj veroj. Simile al la matematiko de Eŭklido, sed aplikita al filozofo. Malsimile al la sistemo de Bakono, ĝi ne estas bazita sur sperto de mondo aŭ indukto. Per sia sistemo, Kartezio fondis la skolon de racionalismo, formo de
idealismo. Racionalismo diras ke homa scio baziĝas sur racio kaj ideoj denaskaj. Locke kaj Hume kaj aliaj britaj filozofoj poste disputis kontraŭ ĉi tiu skolo, fondinte sian propran skolon, empiriismon, kiu diris ke
sentumo, ne denaskaj ideoj, estas la bazo de scio.
Kvankam Kartezio vidis naturon kiel grandan maŝinon, li diris ke menso ne estas meĥanika. Tia nematerialismo denove starigis Kartezion kontraŭ la britaj filozofioj, ekzemple sia samepokano,
Hobbes. Hobbes ankaŭ vidis naturon kiel granda maŝino, sed en lia maŝino menso ne staris aparte, sed estis tute mekanika. Male la tutan animon de bestoj li vidis kiel tute meĥanika. kaj neis ke ili kapablas pensi, nek esti konscia. Tiu antaŭjuĝo, ofte signita de sia nomo, superinfluis la sciencan penson de Okcidento dum du jarcentoj.
Kartezio, kiel Tomaso de Akvino kaj Aristotelo, verkis pruvon pri la ekzisteco de Dio.
Kartezio ankaŭ estis grava matematikisto, inventinte analitikan geometrion, la apliko de algebro] al [[geometrio]], kiun li priskribis en La Géométrie en [[1637, kaj sen kiu la ne estus ebla la povego de matematiko en fiziko kaj inĝenierarto.
Pri fiziko, li elpensis teoriojn, kiuj estis post Newton priironiitaj de ekzemple Voltaire; sed post la nova vido de fizika mondo far Ĝenerala Relativeco, kaj kun la "lokeco" de fizikaj interagoj, ties ideoj pri mekanikaj interagoj, étendue (konkreta spaco) kaj tourbillons (vorticoj), nun povas rigardati kiel ties antaŭvidoj kaj pli modernaj ol la sentempaj deforaj interagoj de Newton.
Kartezio, kiu skribis latine kaj france, rimarkis, ke la latina estis perdinta sian rolon kiel la interlingvo de la Okcidento. Li proponas novan lingvon artefaritan kiel anstataŭo por la latina. Laŭ li la nova lingvo estu regula, neŭtrala kaj egale facile lernebla por ĉiuj.
Li naskiĝis en Francio kaj estis klerigita de jezuitoj, sed tamen kiel plenaĝulo li laboris kaj loĝis ĉefe en Nederlando, kie estis libereco de penso (komparu tion al Ejnstejno), sed kie li ankoraŭ timis la
potencon de la Katolika Eklezio (komparu tion al lia samtempulo, Galileo). Ironie, Kartezio estis pia katoliko kiu komence esperis ke la Eklezio adoptos lian filozofon.
Verkoj
- 1629: Regulae ad Directionem Ingenii
- 1637: Discours de la méthode
- 1637: La géométrie
- 1641: Meditationes de prima philosophia
- 1644: Principia philosophiae
- 1649: Traité des passions de l’âme
- [http://wikisource.org/wiki/Auteur:Ren%C3%A9_Descartes Wikisource]
Kategorio:Francoj
Kategorio:Filozofoj
Kategorio:Matematikistoj
ja:ルネ・デカルト
ko:르네 데카르트
simple:René Descartes
th:เรอเน เดส์การตส์
1675Historio > Jarcentoj > 17-a jarcento > 1675
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta marde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1675 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
Naskiĝoj
Mortoj
----
1670 | 1671 | 1672 | 1673 | 1674 | 1675 | 1676 | 1677 | 1678 | 1679 | 1680
16-a jarcento - 17-a jarcento - 18-a jarcento
ko:1675년
1681Historio > Jarcentoj > 17-a jarcento > 1681
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta merkrede (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1681 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- The Round Heads, dramo de la anglino Aphra BEHN
- Das berühmte Narren-Spital, romano de la germano Johann BEER
- fermo de la universitato de Sedan
Naskiĝoj
- 14-a de marto: Georg Philipp TELEMANN, germana komponisto
Mortoj
----
1676 | 1677 | 1678 | 1679 | 1680 | 1681 | 1682 | 1683 | 1684 | 1685 | 1686
16-a jarcento - 17-a jarcento - 18-a jarcento
ko:1681년
1684Historio > Jarcentoj > 17-a jarcento > 1684
----
Ĉi tiu jaro estas superjaro komenciĝanta sabate (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1684 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- Malkovro de la Saturna mondo Tetison.
- Prosendependeca Ribelo de Bekman en Brazilo.
- Indiĝena ribelo de Citaroj en Ĉoko, Kolombio.
Naskiĝoj
- la 3-a de decembro- Ludvig HOLBERG dana-norvega poeto (mortis 1754)
Mortoj
- 1-a de oktobro : Pierre CORNEILLE, franca skribisto (naskiĝis 1606)
----
1679 | 1680 | 1681 | 1682 | 1683 | 1684 | 1685 | 1686 | 1687 | 1688 | 1689
16-a jarcento - 17-a jarcento - 18-a jarcento
ko:1684년
1706Historio > Jarcentoj > 18-a jarcento > 1706
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta vendrede (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1706 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
-
Naskiĝoj
- 17-a de januaro : Benjamin FRANKLIN, usona sciencisto kaj politikisto.
Mortoj
- 28-a de decembro : Pierre BAYLE
----
1701 | 1702 | 1703 | 1704 | 1705 | 1706 | 1707 | 1708 | 1709 | 1710 | 1711
17-a jarcento - 18-a jarcento - 19-a jarcento
ko:1706년
1855Historio > Jarcentoj > 19-a jarcento > 1855
----
Ĉi tiu jaro estas normala jaro komenciĝanta lunde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1855 post Kristo okazis, interalie:
Eventoj
- 17-a de aprilo : Insulo de Princo Eduardo aliĝis al la Kanada Konfederacio.
- En Kansaso (Usono) leĝo ediktas, ke nigruloj kaj miksrasuloj kulpaj je seksa perforto al blanka virino estu kastrataj.
Kulturaj eventoj
- Usono: Aperas Kanto de Hajavato.
Naskiĝoj
- P. DIAKONOV
- 16-a de januaro : Eleanor MARX
- 22-a de januaro : Marah M. MEGAHY
- 31-a de majo : Théophile CART
- 7-a de julio : Ludwig GANGHOFER
- 7-a de aŭgusto : Stanley J. WEYMAN (verkisto)
Mortoj
- 31-a de marto : Charlotte BRONTË, verkistino
- 19-a de novembro : Hungario : VÖRÖSMARTY Mihály
- 26-a de novembro : Adam MICKIEWICZ
----
1850 | 1851 | 1852 | 1853 | 1854 | 1855 | 1856 | 1857 | 1858 | 1859 | 1860
18-a jarcento - 19-a jarcento - 20-a jarcento
ko:1855년
Scientific determinismPhysicists have sometimes used the term "determinism" in a special way that people such as Karl Popper and Stephen Hawking have called scientific determinism.
Popper insisted that the term "scientific" can only be applied to statements that are falsifiable. Popper's book The Open Universe: An Argument For Indeterminism defines scientific determinism as the claim that ...any event can be rationally predicted, with any desired degree of precision, if we are given a sufficiently precise description of past events, together with all the laws of nature, a notion that Popper asserted was both falsifiable and adequately falsified by modern scientific knowledge.
In his book, A Brief History of Time, Hawking claims that predictability is required for "scientific determinism" (start of chapter 4). He defines "scientific determinism" as meaning: "something that will happen in the future can be predicted."
Since many limitations on predictability are now known (for a partial list see: quantum indeterminacy), most people who argue for determinism do not argue in favor of a strong version of scientific determinism. For example, a weaker type of determinism is one that only implies a unique, mechanical course for the universe with future events being caused by past events.
Hawking admits that even the uncertainty principle does not absolutely rule-out a kind of determinism "in principle", and says that quantum mechanics may very well allow the universe to be deterministic. He wrote:
:"These quantum theories are deterministic in the sense that they give laws for the evolution of the wave with time. Thus if one knows the wave at one time, one can calculate it at any other time. The unpredictable, random element comes in only when we try to interpret the wave in terms of the positions and velocities of particles. But maybe this is our mistake: maybe there are no positions and velocities, but only waves. It is just that we try to fit the waves to our preconceived ideas of positions and velocities. The resulting mismatch is the cause of the apparent unpredictability." (conclusions section of A Brief History Of Time)
See also
- Chaos theory
- Determinism
- Interpretation of quantum mechanics
- Linguistic determinism
- Many-worlds interpretation
- Philosophy of science
Scientific
Determinism
spalacze tuszczu transport biaystok heavy metal disco polo opisy gg
|
|
|
| :: RELATED NEWS :: |
SPÖ
El SPÖ, Sozialdemokratische Partei Österreich, (en español Partido Socialdemócrata de Austria) es un partido político de Austria.
Ideología
Es de centro-izquierda, forma parte del Partido Socialista Europeo.
Situación actual
Austria
Se encuentra en la oposición de Austria, si bien el presidente de Austria es del SPÖ.
Estados de Austria del SPÖ
-
|
Ciempozuelos
Ciempozuelos, municipio madrileño situado al sur de la ciudad de Madrid y cercano a Aranjuez. Forma parte de la llamada Comarca de Las Vegas.
Localidad donde nació el arquitecto Ventura Rodríguez.
[http://www.ayto-ciempozuelos.org/index.asp Ayuntamiento de Ciempozuelos]
enana blanca con una densidad 50.000 veces superior a la del platino. Un cajita de fósforos lleno de este material pesaría más de 10.000 kilogramos. Se localiza en la constelación de Piscis a 14,4 años-luz, es de magnitud 12,2 y puede verse con un telescopio de 150-200 mm de abertura, o telescopios más pequeños equipados con una cámara Read More... |
Wikipedia:Consultas de borrado/John Sculley
Votación
A favor
# --Taichi - ^_^ 12:06 9 ago, 2005 (CEST)
# --Xatufan (¿Aló?) 02:40 10 ago, 2005 (CEST)
#--petronas 10:54 10 ago, 2005 (CEST)
#--Edub 19:59 10 ago, 2005 (CEST) Puede que se merezca un
|
Bonsai
Bonsái (盆栽, Bon bandeja + Sai naturaleza) es el arte de cultivar árboles y plantas, reduciendo el tamaño mediante técnicas, como el trasplante, la poda, el alambrado, el pinzado, etcétera, modelando su forma para crear un estilo que nos recuerde una escena de la naturaleza.
poda
El arte de los bonsáis se originó en
|
|
|
|
