Sojuz estas serio de sovetaj/rusiaj homaj kosmoŝipoj, lanĉita en 1967. Kosmoŝipo de tipo Sojuz kapablas transporti tri homojn.
La kosmoŝipoj de serio Sojuz (ruse: Союз "unio") trairis evoluon de pluraj generacioj:
- Sojuz: 39 lanĉoj; unua en 1967, lasta en 1980 - Sojuz T: 15 lanĉoj; 1980–1986 - Sojuz TM: 33 lanĉoj; 1987–2002 - Sojuz TMA: funkcikapabla ek de 2002; kompare al modelo TM ĝi necesigas tre malmulte da aktivado de la stiristo
La raketoj, kiuj portas la kosmoŝipojn, origine ne ricevis propran nomon; tial oni nun uzas la nomon "Sojuz" ankaŭ por ili.
SOJUZKategorio:Rusio
Lingvistiko > Lingvo > Lingvaj Familioj > Hindeŭropa lingvaro > Slava lingvaro > Orienta slava lingvaro > Rusa lingvo
----
Orienta slava lingvaro
Rusa lingvo (ruse: русский язык) estas la nacia lingvo de Rusio. Ĝi estas la plej vaste parolata slava lingvo kaj la kvara plej granda lingvo en la mondo (ĉ. 285 mln. parolantoj tutmonde) post la ĉina, la angla kaj la hispana. La rusa estas unu el la oficialaj lingvoj de Unuiĝintaj Nacioj kaj plu rolas gravan rolon kiel helplingvo en internaciaj rilatoj.
En multaj lokoj, ene de Rusio (ekzemple en multlingva Dagestano) kaj ankaŭ ekster ĝi, la rusa servas kiel interlingva komunikilo. Ĝi estas la dua lingvo por kelkdek milionoj da parolantoj.
La rusa estas precipe parolata en Rusio kaj en la aliaj landoj de la eks-Sovetio, kaj estis vaste instruata en la lernejoj de ĉiuj landoj de la Varsovia Pakto.
Malgraŭ la vera lingva demokratio de la 1920-aj jaroj, en la sovetia periodo post la Dua Mondmilito la rusa lingvo estis forte trudata malfavorigante la lokajn naciajn lingvojn. Tia politiko kaŭzis en multaj regionoj "lingvan ŝanĝon" — la loka lingvo iĝis la dua, sed la fakta denaska por novaj generacioj estas rusa.
Kvankam la plejmulto el la sendependaj landoj de la eks-Sovetio nun favoras siajn lingvojn, la rusa restas vaste parolata tie kaj estas uzata por komunikado inter tiuj landoj.
La rusan oni skribas per la cirila alfabeto.
Ĉar Zamenhof mem kaj pluraj pioniroj de la movado estis ruslingvanoj, la rusa influis la Internacian Lingvon Esperanto, kaj leksike kaj sintakse.
Jen kelkaj ekzemploj por la leksika influo:
барахтаться [baraĥtat'sja] > barakti, бант [bant] > banto, кроме [krom'i] > krom
Raketo estas artefarita fajraĵo, kiun oni pafas vertikale en aeron kaj kiu eksplodas elĵetante multajn brilajn fajrerojn.
----
Raketo estas flugaparato aŭ kuglego, moviĝanta per reakcio, aperanta pro ĵetado malantaŭen de parto de propra pezo.
----
Plata pilkoĵetilo el interplektitaj ŝnuroj (rakedo).
Historio
Pri naskiĝloko de la raketoj estis diversaj opinioj dum longa tempo. luj diris, ke raketoj naskiĝis en Hindio, kaj aliaj asertis, ke ili naskiĝis en la Okcidento. Kun ĉiam pli profunda esplorado pri la historiaj materialoj diverslandaj fakuloj venis al la konkludo, ke Ĉinio estas ilia naskiĝloko.
Jam en la antikveco Ĉinaj prapatroj estis multe interesataj de la mistera kosmo. Ili teksis sennombrajn belajn mitojn. En la mitoj la herooj, kiel la dio de la ĉielo, rajdas sur nubo kaj nebulo, veturas per fajraj radoj aŭ siaj propraj flugiloj por postkuri venton, flugi al la suno kaj luno kaj veturi en la spaco. Tiuj revoj elvolvis la sagon de la homoj de generacio al generacio. Ili pripensis diversajn rimedojn kaj kreis malsamajn instrumentojn por realigi sian revon.
Antaŭ 2 000 jaroj en ĉinaj libroj estis noto pri raketo, t.e. sago por estigi fajron uzatan en milito. Ĝi estis farita tre simple: Oni gluis grason, sulfuron aŭ aliajn facile bruligeblajn substancojn al stangeto de sago kun la celo ataki malamikojn per fajro. Tia fajra sago lanĉita per pafarko estas diferenca de la moderna raketo, kiu lanĉiĝas per reakcia forto.
Antikvaj ĉinoj inventis alĥemion por gangi metalojn en eliksiron. Anstataŭ trovi eliksiron por senfine daŭrigi la vivon, ili trovis metodon fari pulvon. Ĉia forto estas multe pli granda ol tiu de graso kaj sulfuro en la atako, tial en la jaro 904 oni komencis uzi ĝin en milito.
lom post iom oni rimarkis, ke dum sia brulado la pulvo estigas reakcion, kiu povas puŝi objektojn. Surbaze de tiu teorio oni faris fajraĵojn, kiuj povas flugi, kuni kaj rotacii. Tiaj fajraĵoj, kiuj povas ŝprucigi diverskolorajn fajrerojn, ne nur estas amuzaĵoj de la popolanoj, sed ankaŭ ŝatataj de la kortego. Foje imperiestro de la Suda Song-dinastio Zhao Yun (Ĝaŭ Jun) (1225-1264 sur trono) faris bankedon por sia patrino. Por gin amuzi oni bruligis fajrajon "tera muso". Post ekbrulo gi kuris senorde en la palaco kaj ruligis sub la tronon de la imperiestra patrino. Kaj ŝi paliĝis de teruro kaj foriris kun kolero...
Fakte, antaŭ tio, en la lastaj jaroj de la Norda Song-dinastio (960-1127) la "tondra obuso", inventita de la tiamaj teknikistoj, jam estis pafita pere de la reakcio de la raketo. Tiu armilo kun fera ŝelo estis ekstreme forta en la eksplodo. Foje en batalo de la armeo de Song-dinastio kontraŭ nordaj invadantoj, la soldatoj de la armeo pafis "tondrajn obusojn", kiuj falis de la ĉielo en la akvon kaj ŝipojn. Ĉiu eksplodo estigis incendion. Pro tio la malamikoj tute kolapsiĝis kaj forkuris panike.
Fiaskinte, la malamikoj reordigis siajn trupojn kaj direktis sian lanĉopinton al la armeo de Song-dinastio, sed ĉi-foje ili atakis surmare. La armeo de Songdinastio, bone preparita, denove lanĉis raketojn, kies fajreroj plagis la arĉon de centoj da kilometroj kaj cindrigis centojn da malamikaj ŝipoj.
Laŭ priskribo de la supre diritaj historiaj materialoj ĉinaj kaj alilandaj fakuloj opiniis, ke la armiloj "tondra obuso" kaj raketo kun antipuŝa ekipaĵo, uzitaj en la du bataloj, estas unuafoje enskribitaj en la historion kaj rigardataj kiel la plej fruaj raketoj en la mondo. Estas menciinde, ke tiujn batalojn propraokule vidis arabaj maristoj. Ili estis forte mirigitaj, ĉar en iliaj landoj oni neniam vidis tian armilon kaj oni batalis daŭre per glavoj, lanĉoj kaj pafarkoj.
Dank' al invento de pulvo oni forlasis tradiciajn lanĉilojn - pafarkojn. Kvankam la tiamaj raketoj estis tre simplaj, tamen ilia forto estis alte taksata de la militaj strategiistoj. Poste iuj landoj ekhavis raketan trupon kaj raketajn fakulojn kaj sekve de tio multe riCiĝis la formoj kaj specoj de raketoj. Aperis ne nur solŝtupaj, sed ankaŭ kunligitaj kaj plurŝtupaj raketoj, kiuj povis flugi tien kaj reen kaj esti uzataj ripetfoje. En la 14-a jc oni inventis novan raketon uzatan kaj tere kaj akve. Ĝi estas farita el 4 kunligitaj bambuaj tuboj, ĉiu 1.6 m longa. En la tuboj estis kaŝitaj pluraj malgrandaj raketoj. Kiam la 4 bambuaj tuboj estis bruligitaj, ili leviĝis supren de akvo. Kiam la tuboj forbrulis, la kaŝitaj malgrandaj raketoj elsaltis kaj pafiĝis foren je pli ol unu kilometro. Tiamaniere oni multe pliigis la pafdistancon. Tia stafeta raketo tre similas al la nuna du-ŝtupa raketo en la teorio.
Ĉinaj raketoj ekpopularigis en la mondo en la 13-a jc. Tiam la mongolaj militistoj akiris ĉinajn pulvon, pulvofarejon kaj metíistojn en suden-ekspedício kaj post nelonge ili enkondukis tiun teknikon en Hindion dum sia okcidenten-militiro. En 1248 anglo akiris ĉinan petardon. En 1377 ĉino Li Yuanying instruis teknikon pri raket-farado en Koreio. En 1399 en germana eldonajo vidiĝis bildo de ĉina raketo "Dia fajro kun fluga korvo". En 1621 aperis en Japanio ĉina plena verko de raketo-farado "Wu Bei Zhi"... Krom tio oni trovis ankaŭ, ke parolante pri pulvo kaj municio, la okcidentanoj ĉiam asociis ilin kun ĉinio, ekz. ili nomis salpetron, materialon por fari pulvon, "ĉina neĝo", petardon "ĉina floro" kaj raketon "ĉina sago".
La ĉina tekniko pri raketofarado farigis komuna riĉaĵo de la tuta homaro. Ĝi disvolviĝis plue en la Okcidento. Poste ĝi senĉese disvolviĝis de hinda raketo al Congreve-a raketo de Britio, de raketo papera al fera, de mallongdistanca al longdistanca... Dank' al apliko de alispecaj, pli avangardaj teknikoj, oni faris raketojn pli kaj pli perfektaj. Oni uzas ílin ne nur en milito, sed ankaü en kosmonaŭtiko. Jen raketo suriris sian modernan vojon.
Nun raketoj estas diversaj, Ciu kun sia propra funkcio, ekz. raketoj "Oriento", "Energio", "Ariane", "Titan" kaj "Changzheng".
ja:ロケットms:Roket
Tsuyoshi Kohsaka (March 6, 1970-) is a Japanesemixed martial arts fighter. He is associated with the Alliance. He has a professional MMA record of 18-10-1 as of October 2, 2005.
Thessalië
Thessalía (Grieks: Θεσσαλία en in het Nederlands ook Thessalië genoemd) is één van de dertien regio's van Griekenland. De regio meet 14.037 km² en telt circa 750.000 inwoners. Ze is centraal op het vasteland gelegen. Het grenst aan West- en Centraal Macedonië in het noorden,
Guantánamo (stad)
Guantánamo (20°10'N 75°13'W) is een stad in het zuidoosten van Cuba, het is de hoofdstad van de gelijknamige provincie Guantánamo en ligt 13 kilometer ten noorden van de Guantánamobaai. De stad ligt aan de Guasorivier en heeft ongeveer 208,000 inwoners. Op ongeveer 15 kilometer van de stad ligt de Amerikaanse m
Hanggliding
Hanggliding is zowel een sport als een vorm van ongemotoriseerde luchtvaart. Er bestaat voor deze Engelse naam een aantal (Nederlandse) synoniemen, zoals deltavliegen of zeilvliegen. In het Duits heet het drachenfliegen, in het Frans Vol Libre.
Internationaal wordt hanggliding georganiseerd door de CIVL (Commission Internationale de Vol Libre), een afdeling van de FAI (Noord-Koreaanse politieke partij die deel uitmaakt van het door de communistischeKoreaanse Arbeiderspartij gedomineerde Verenigd Nationaal Democratisch Front. De partij werd op 8 februari1946 opgericht als boerenpartij. Veel leden van de Cho'ngogyo (Religie va
Skiffhead
De Skiffhead is een roeiwedstrijd voor skiffeurs die sinds 1951 jaarlijks gehouden wordt.
Het 7,5 kilometer lange parcours op de Amstel heeft de de start in Ouderkerk aan de Amstel (net voorbij de brug) en de finish in het centrum van Amsterdam. De finish ligt ter hoogte van het gebouw van de organiserende vereniging,
Sociaal-Democratische Partij (Noord-Korea)
De Koreaanse Sociaal-Democratische Partij (Koreaans: Chõson Sahoeminjudang) is een op 3 november1945 opgerichtte Noord-Koreaanse partij. De partij heette toen Koreaanse Democratische Partij (Chõson Minjudang). De eerste voorzitter van de partij werd Cho Man-sik. In februari 1946 werd Cho Man-sik echter afg
ANCA
In 1985 is in Groningen de ANCA-test ontdekt. ANCA staat voor: Antineutrofiele Cytoplasmatische Antistoffen. Dit zijn de antistoffen die zich bij een aanval tegen het eigen lichaam richten. ANCA komen voor in het bloed van onder andere mensen met de ziekte van Wegener. Aanvankelijk was de test alleen bedoeld om de ziekte van Wegener op te sporen. Later
Condoist Chongu Partij
Chondoist Chongu Partij is een Noord-Koreaanse politieke partij die deel uitmaakt van het door de communistischeKoreaanse Arbeiderspartij gedomineerde Verenigd Nationaal Democratisch Front. De partij werd op 8 februari1946 opgericht als boerenpartij. Veel leden van de Cho'ngogyo (Religie va
Het Geslacht De Pauw Het Geslacht De Pauw is een Vlaamsekomische televisieserie van Woestijnvis. Het is een parodie op de realitysoap en dan vooral op De Pfaffs.
Het Geslacht De Pauw volgt Bart De Pauw en zijn familie in hun dagelijkse bezigheden. Om de illusie te
Rotsee-Regatta
De Rotsee Regatta is een grote internationale roeiwedstrijd, begin juli verroeid op de Rotsee bij Luzern in Zwitserland.
Vele jaren was de Rotsee Regatta de laatste grote test voor het wereldkampioenschap. Doordat het WK tegenwoordig later in het seizoen plaatsvindt dan een aantal jaren geleden, heeft de Rotsee Regatta wat aan belang ingeboet.
