Je la fino de la 19-a jarcento, la progreso de tekniko faris el fotografio la novan arton kinematografio, aŭ kino. Serio de bildoj, montrata sufiĉe rapide, fariĝas vivanta sceno, kaj la teatraĵo povas esti rafinita, pakita, kaj liverata tra la mondo. La kino, kaj ĝia ido televido, fariĝis grandega kultura influo de la 20-a jarcento.
20-a jarcento
Historio > Tagoj > la 1-a de oktobro
----
La 1-a de oktobro estas la 274-a tago de la jaro (la 275-a en superjaroj) laŭ la Gregoria kalendaro. 91 tagoj restas.
Je la 1-a de oktobro okazis, interalie:
Geografio > Ameriko > Nordameriko > Usono > Nov-Jorkio > Novjorko < Urboj
----
Urboj - loko:
- horzono: GMT-5h (-4h somere)
- loĝantaro: 21.500 mil homoj (en la aglomeraĵo)
Novjorko, aŭ Nov-Jorko (angle New York [nu-jork]) estas la plej granda urbo en Usono kaj grava monda centro por komerco kaj financo. La stabejo de
la Unuiĝintaj Nacioj troviĝas en la urbo. La politika urbo enhavas 8,0 milionojn da homoj, la aglomeraĵo, kies diametro estas 200 km, enhavas 21,5 milionojn (la dua plej granda de la mondo). Ĝi estas en la nordoriento de la lando ĉe la marbordo.
Novjorko situas en la plej suda pinto de la usona subŝtato Nov-Jorkio. Ĝi estis fondita kiel Nov-Amsterdamo (Nieuwe Amsterdam) de la nederlandanoj en 1624. La britoj forprenis la urbon en 1664 kaj renomis ĝin Novjorko. La malnova Jorko estas angla urbo (kiu iam estis la romia urbo Eboracum).
http://en.wikipedia.org/upload/thumb/7/7b/300px-Map_of_New_York_highlighting_NYC.jpg Lokiĝo de Novjorko en la subŝtato Nov-Jorko.
Novjorko estas la centro de financo, amaskomuniko, modo, teatro kaj belarto en Usono. Nur Los-Anĝeleso konkuras kontraŭ Novjorko kiel kultura centro de la lando.
Los-Anĝeleso, ● (3) Kvinzo, ● (4) Bronkso, ● (5) Staten-Insulo]]
Novjorko konsistas de jenaj kvin komunumoj (boroughs) (kun la nombro de loĝantoj en 2000):
- Manhatano (Manhattan) - 1,5 milionoj, 61 km2 - Broklino (Brooklyn) - 2,5 milionoj, 212 km2 - Bronkso (The Bronx) - 1,3 milionoj, 114 km2 - Kvinzo (Queens) - 2,2 milionoj, 290 km2 - Staten-Insulo (Staten Island) - 0,4 milionoj, 116 km2Manhatano estas la kultura kaj komerca koro de la urbo; la aliaj burgoj estas plejparte plenaj de domaroj, tombejoj kaj etnaj kvartaloj.
Novjorko iam (1865-1970) estis granda haveno de transmaraj ŝipoj kaj havis multajn fabrikojn kaj malpuran aeron. Sed la fabrikoj foriris al Orienta Azio kaj la haveno nun estas en Nov-Ĵerzejo.
La ekonomia koro de la urbo nun estas la grandaj bankoj de Wall Street ("Murstrato"), kiu estas la financa ĉefurbo de la mondo.
Novjorko estas urbo de "tiuj, kiuj venis el aliloko." Ne nur lokoj usonaj, sed lokoj tramondaj. Novjorko estas plena de enmigrintoj kaj la usona kulturo ne ĉie regas. De kvartalo al kvartalo, la kulturo ofte ŝanĝiĝas: juda (Novjorko estas la urbo kun plej da judoj kaj jidoparolantoj en la mondo), jamajka, dominga, greka, hindia, rusa, salvadorana, ktp. Estas pli da Puertorikanoj en Novjorko ol en Puerto-Riko mem.
La riĉaj, la malriĉaj kaj la enmigrantoj loĝas en la urbo mem. La burĝaro, aliflanke, plejparte loĝas en la antaŭurboj de Long-Insulo, Vestĉestro, suda Konetikuto kaj norda Nov-Ĵerzejo. 13,5 milionoj loĝas en la antaŭurboj.
La Statuo de Libereco, kvankam ĝi troviĝas en novĵerzeja teritorio, estas grava simbolo de Novjorko; tamen ne nur de la metropolo, sed ankaŭ de tuta Usono. Ĝin donacis Francio al Usono por celebri la centjaran datrevenon de la usona sendependiĝo.
Je la 11-a de septembro 2001 la Ĝemelturoj estis tute detruitaj per pasaĝer-aviadiloj kaptitaj de islamismaj atencistoj.
Ilian lokon prenu la Turo de la Libero,
estonta la plej alta konstruaĵo de la mondo.
La urbo gastigis la landan kongreson de
ELNA en 1957, 1964, 1981 kaj 1995.
- [http://www.cnewyork.net/ Fotoj pri Novjorko]
kategorio:Urboj de Nov-Jorkiokategorio:Urboj de Usonoja:ニューヨーク (市)ko:뉴욕simple:New York Cityzh-cn:纽约市zh-tw:紐約市
1-a de julio
----
Historio > Tagoj > la 1-a de julio
----
La 1-a de julio estas la 182-a tago de la jaro (la 183-a en superjaroj) laŭ la Gregoria kalendaro. 183 tagoj restas.
Je la 1-a de julio okazis, interalie:
- Loko: 38 00 No, 97 00 Ok (centra Nordameriko)
- Ĉefurbo: Vaŝingtono - Areo: 9.166.600 km²
- semotaŭga: 19%
- Loĝantaro: 275.562.673 (2000, takso), urbanoj 77% (2000)
- homoj en kv. km: 30,1 (2000)
- homoj en kv. km da semotaŭga tero: 158,2 (2000)
- kreskanta elcento: 0,91% (2000, takso)
- naskoj: po 14,2 el 1000 homoj en jaro (2000, takso)
- mortoj: po 8,7 el 1000 homoj en jaro (2000, takso)
- migrantoj: po +3,5 el 1000 homoj en jaro (2000, takso)
- mortokvanto de beboj: po 6,82 mortoj el 1000 naskoj (2000, takso)
- infanoj je virino: po 2,06 infanoj naskitaj de virino
- meza vivo-longeco: 77,12 jaroj (74,24 viroj, 79,9 virinoj) (2000, takso)
- Esperanto: Historio en la lando
Usono estas la sola grava lando, kiu ne uzas la SI-sistemon.
La Esperanta vorto Usono venas el Usonia, iam proponita vorto por eviti la uzon de "Ameriko" por la lando kaj "Amerikanoj" por ĝiaj loĝantoj. La longforma nomo estas Unuiĝintaj Ŝtatoj de Ameriko, kaj oftega mallongigo estas USA.
La plej grandaj urboj
La datumoj estas de la jaro 2000. La nombroj montras milionojn da loĝantoj. Ne temas pri la loĝantoj ene de la juraj limoj de la urboj, sed pri ampleksaj regionoj kun multaj antaŭurbetoj kaj eĉ memstaraj urboj, kies centron formas la nomitaj urboj.
Usono konsistas el 50 ŝtatoj:
Denaskaj lingvoj en 1990. La nombroj montras milionojn da parolantoj.
Kun 500-100 mil parolantoj: la
portugala (430),
japana (428),
greka (388),
araba (355),
hindia kaj
urduo (331),
rusa (242),
jida (213),
taja (206),
persa (201),
haitia (189),
armena (150),
navaha (149),
hungara (148),
hebrea (144),
nederlanda (143),
kmera (127),
guĝarata (102). 2,04 milionoj
parolas lingvojn kun malpli ol 100 mil usonaj parolantoj.
legpova: 97% (97% viroj, 97% virinoj) (1979, takso)
[http://www.tlfq.ulaval.ca/axl/amnord/usaacc.htm lingvaj situacio kaj leĝaro en usono (france)]
- registaro: demokratiafederaciarespubliko. La ĉefekzekutivo kaj la ŝtatestro de Usono estas la usona prezidanto.
- sendependeco: je la 4-a de julio1776 de Britio - organizoj: UNO (1945), NATO - konstitucio: la 4-an marto 1789 - korupteco: 8,7 CPI (10 = honesta, 0,0 = tute korupta) (2000)
- ekonomio: 3169,0 Md (1998, takso)
- por kapo: 11,50 kd (1998, takso)
- kreskanta elcento: 4,1% (1999, takso)
- inflacio: 2,2% (1999)
- senokupeco: 4,2% (1999)
- valuto: 1 dolaro ($)
10 nations competed in Water Polo at the 1956 Summer Olympics in Melbourne. The event was open only to men's teams.
Medallists
Results
Preliminary round
The preliminary round consisted of a round-robin tournament held in three groups. Each team played the other teams in its group once.
Group A
28 November - 14:00 - Romania def. Australia, 4-2
- 19:30 - Yugoslavia def. Soviet Union, 3-2
29 November - 21:15 - Soviet Union def. Romania, 4-3
- 22:15 - Yugoslavia def. Australia, 9-1
30 November - 10:30 - Yugoslavia def. Romania, 3-2
- 16:00 - Soviet Union def. Australia, 3-0
Group B
28 November - 20:30 - United States def. Great Britain and Northern Ireland, 5-3
29 November - 15:45 - Hungary def. Great Britain and Northern Ireland, 6-1
30 November - 11:30 - Hungary def. United States, 6-2
Group C
28 November - 15:00 - Germany def. Singapore, 5-1
29 November - 16:45 - Italy def. Singapore, 7-1
30 November - 22:10 - Italy def. Germany, 4-2
Final round
The top two teams in each preliminary group advanced to the championship, in which they played each of the four other championship teams they had not previously faced. The results of the preliminary round game against the team from their group carried over into the final round.
The teams that did not advance to the championship played in a consolation tournament.
Championship
The most famous water polo match in history might be the finals round match between Hungary and the Soviet Union. As the athletes left for the games, the 1956 Hungarian revolution happened, with a Soviet army crushing a small uprising of Hungarian insurgents. Many of the Hungarian athletes vowed never to return home and felt their only means of fighting back was in the pool.
With only two games left for each team, the Hungarians were leading in the standings, 1 point ahead of Yugoslavia and 2 ahead of the Soviets. A Soviet victory would have put them alongside the Hungarians in the standings, with the final match pairings favoring the Soviets, who would face the last-place Germans while Hungary had to compete with Yugoslavia. A Hungarian victory would ensure at least a silver medal for the team, with a draw or a win against Yugoslavia in the last game meaning gold.
The Hungary-Soviet Union confrontation was extremely bloody and violent, and the pool reputedly turned red from the blood spilt. The Hungarians lead the Soviets 4-0 before the game was called off in the final minute to prevent angry Hungarians in the crowd reacting to Valentin Prokopov punching Ervin Zador's eye open.
The Hungarians continued to win the championship by defeating Yugoslavia 2-1 in the final. Half of the Hungarian Olympic delegation defected after the games.
1 December - 14:40 - Soviet Union def. Italy, 3-2
- 22:40 - Yugoslavia def. United States, 5-1
3 December - 16:50 - United States def. Germany, 4-3
- 21:30 - Hungary def. Italy, 4-0
4 December - 15:40 - Yugoslavia tied Germany, 2-2
- 21:00 - Italy def. United States, 3-2
5 December - 16:40 - Soviet Union def. United States, 3-1
- 22:20 - Hungary def. Germany, 4-0
6 December - 15:25 - Hungary def. Soviet Union, 4-0
- 21:55 - Yugoslavia def. Italy, 2-1
7 December - 14:00 - Soviet Union def. Germany, 6-4
- 21:20 - Hungary def. Yugoslavia, 2-1
Consolation
- Great Britain and Northern Ireland def. Singapore, 11-5
- Great Britain and Northern Ireland def. Australia, 5-2
- Romania def. Singapore, 15-1
- Great Britain and Northern Ireland def. Romania, 5-2
- Australia def. Singapore, 3-2
- Romania def. Australia, 4-2
Category:1956 Summer Olympics1956 Summer Olympics
Chéri, divorçons Chéri, divorçons (Let's Make it Legal) est un film américain de Richard Sale sorti en 1951.
Synopsis
Après 20 ans de mariage et une fille maintenant adulte, mariée et mère, Miriam Halsworth a demandé et obtenu le divorce de son mari Hugh, directeur d'hôtel mais aussi spécialiste en rosiers, en raison de son indifférence et surtout de son addiction au jeu. Leur fille