- Lichtenstein (historia romano, 1826)
- Der Mann im Mond (romano 1826)
- Mittheilungen aus den Memoiren des Satan (rakonto, 1826/27)
- Maehrchenalmanache (fabeloj, eld. 1826-28)
- Phantasien im Bremer Rathskeller (rakonto, 1827)
- Novellen (eld. 1828)
La almozulino de la "Pont des Arts" : novelo / Wilhelm Hauff. El la germana lingvo trad. K. Brüggemann. - Dresden: Ader, 1923. - 114 p. - (Universala Biblioteko ; 4)
Originalo: Die Bettlerin vom Pont des Arts
Fantaziaĵoj en la kelo de la Bremen'a urbodomo : por vinamantoj aŭtuna doncaco / de Wilhelm Hauff. El germana lingvo trad. de G. Hillebrecht. - Elberfeld: Verda Stelo, [s.j.]. - 52 p.
Originalo: Phantasien im Bremer Rathskeller
La kantistino : novelo / Vilhelmo Hauff. El la germana originalo trad. Eugen WÜSTER. - Berlin: Ellersiek, 1921. - 63 p. - (Nova Esperanto-Biblioteko ; 8)
Originalo: Die Sängerin
La karavano / Wilhelm Hauff. El germana lingvo trad. J. W. Eggleton. - Londono: Brita Esperantista Asocio, 1910. - 106 p.
Originalo: Die Karawane
La karavano / Wilhelm Hauff. El germana lingvo trad. J. W. Eggleton. - 2-a eld. - Londono: Brita Esperantista Asocio, 1921. - 98 p.
Originalo: Die Karawane
La longnazulo / Trad.: Reinhard HAUPENTHAL. - Saarbrücken, 1980
Originalo: Zwerg Nase.
Literaturo
Literaturo estas la tuto de skribaĵoj, prozaj kaj versaj, kiuj havas socikulturan aŭ estetikan valoron. La vorto literaturo povas aŭ signifi la tutan mondan literaturon, aŭ nur la literaturon de unu specifa kulturo.
Literaturo ne nur enhavas la verkaron de la arta literaturo (la beletron), sed ankaŭ la tuton de la intelektaj verkoj, kiuj koncernas la vivon kaj kulturon de iu nacio aŭ epoko. Literaturaj verkoj povas esti historiaj, biografiaj, filozofiaj, sciencaj, politikaj, kaj aliaj.
Evoluo
En antikvaj tempoj popoloj havis nur parolan tradicion, poste rakontoj kaj versaĵoj estis surskribitaj. La unuaj verkaĵoj havis mitologian aŭ religian enhavon.
Kiam oni komencis presadon, literaturo akiris pli privatan karakteron kaj fariĝis rimedo por esploro kaj esprimo de emocioj kaj homaj rilatoj.
Por legi pri evoluo de literaturo, vidu apartajn artikolojn:
:Artikoloj pri literaturo de diversaj regionoj
:Artikoloj pri literaturo de diversaj lingvoj
Specoj poezio kaj prozo
Oni distingas du specojn de literatura arto: poezio kaj prozo. Poezio estas arto komuniki emociojn per versoj, do per la muziko de la parolo, obeante iajn metrikajn kaj priformajn regulojn. Prozo estas ordinara parolo ne aranĝita laŭ versmezuro. La prozo pli konformas al ĉiutaga parolo ol la poezio. Antikvaj verkoj estis skribita versforme, la prozo estas pli nova etapo. Nur en 18-a ĝis 19-a jarcentoj ili egaliĝis laŭ valoro.
Por pli da specoj, vidu:
:Artikoloj pri diversaj literaturaj specoj
Literaturo kiel socia procezo
Lastatempe, ankaŭ estas akceptite ke la koncepto pri Literaturo estas socia procezo, en kiu partoprenas diversaj institucioj kaj perantoj (nome, universitatoj, lernejoj, instruistoj, eldonejoj, politikistoj, literaturaj konkursoj, librovendejoj, kritikistoj, revuoj, ĵurnaloj, ktp). Interveno de tiuj perantoj legitimas verkojn, klasifikante ilin en la kategorion literaturo. Sekve, la studo de la tiel nomataj literaturaj (ĉef)verkoj, estas ankaŭ la studo de la politikaj, sociologiaj, filozofiaj kondiĉoj, kiuj unuflanke kreis ilin; kaj aliflanke legas kaj rekomendas ilin.
La esplorado de signifo de la literaturaj verkoj estas des pli kompleksa, ĉar la interpretado de unu sama verko varias historie kaj socie. Tio parte klarigas la maleblon doni ĝustan difinon al la vorto literaturo. Estante produkto de longa kaj kompleksa socia procezo, literaturo estas rezulto de reciproka influo de interesoj de sociaj sektoroj (aŭ tavoloj, grupoj) per legitimantaj institucioj, kiuj reprezentas ilin.
Pro tio ĉi, en avangardaj literatursciencaj sektoroj, oni preferas la adjektivan uzon de la vorto literaturo anstataŭ ĝia substantivo. Sekve oni aludas al literatura teorio, ne al teorio de la literaturo. Tio montras la rekonon ke literaturo ne estas reala objekto, sed tre dinamika, aktiva procezo, al kiu oni aludas per la adjektivo literatura. En tiu ĉi skemo, ankaŭ la literaturaj genroj estas rezulto de la samaj procezoj, kiuj kreas literaturajn objektojn.
----
Historio > Tagoj > la 29-a de novembro
----
La 29-a de novembro estas la 333-a tago de la jaro (la 334-a en superjaroj) laŭ la Gregoria kalendaro. 32 tagoj restas.
Je la 29-a de novembro okazis, interalie:
----
Historio > Tagoj > la 18-a de novembro
----
La 18-a de novembro estas la 322-a tago de la jaro (la 323-a en superjaroj) laŭ la Gregoria kalendaro. 43 tagoj restas.
Je la 18-a de novembro okazis, interalie:
Badenio-Vurtembergo, Bavario, Berlino, Brandenburgio, Bremeno, Hamburgo, Hesio, Malsupra Saksio, Meklenburgo-Antaŭpomerio, Nord-Rejno-Vestfalio, Rejnlando-Palatinato, Saksio, Saksio-Anhalto, Sarlando, Ŝlesvigo-Holstinio kaj Turingio
La regionaj ŝtatoj estas nomataj en Germanio federaciaj landoj ('Land' aŭ 'Bundesland', pl. 'Länder'). Ili estas teorie ŝtatkarakteraj politikaj unuoj. Ano de federacia lando estas ĉiu enloĝanto kiu havas tie sian oficialan loĝejon minimume ekde tri monatoj. La limoj de regiona ŝtato estas ŝanĝeblaj nur per plebiscito de la koncernaj enloĝantoj.
Inter Federacio kaj regionaj ŝtatoj ekzistas divido de la taskoj. Ekzemple, nur la Federacio okupiĝas pri eksteraj rilatoj, defendo, valuto kaj mezuroj, kaj nur la regionaj ŝtatoj okupiĝas pri lernejoj. Multaj taskoj tamen estas komuna agadkampo de ambaŭ. La regionaj ŝtatoj estas reprezentataj en speciala germana organo, la Federacia Konsilio ('Bundesrat'), kiu havas certajn veto-rajtojn rilate al federaciaj leĝoj. Ĉar laŭ la germana konstitucio ĉiuj germanoj devas havi proksimume samajn vivkondiĉojn en la tuta lando, Germanio estas tre unuecisma federacia ŝtato (kompare ekzemple al Usono).
Germana regiona ŝtato havas propran ĉefministron, registaron kaj parlamenton, sed ankaŭ konstitucion, flagon kaj ofte ankaŭ himnon.
La etnogenezo, la estiĝo de la germana popolo, estis longdaŭra procezo. Post la disigo de latinidalingva okcidento kaj ĝermanlingva oriento, la orientfrankona regno fariĝis la lulilo de posta Germanio.
Legu pli > Historio de Germanio
Vidu ankaŭ:konstitucio (Germanio)
La Federacia Respubliko estas federacia ŝtato laŭ popola suvereno. Centra organo estas la unuĉambra parlamento ('Bundestag'), elektita laŭ personigita proporcia baloto de la germanoj. La parlamento elektas interalie la ĉefministron (Kanceliero) kaj la superajn juĝistojn; la ĉefa laboro estas decidi pri la federaciaj leĝoj (kaj la ŝtata budĝeto). Oficperiodo estas kvar jaroj.
Krom la parlamento ekzistas la Federacia Konsilio (FK, "Bundesrat"), kiu estas propra organo (ne konsiderata kiel parto de la parlamento) kaj daŭrigas la federaciisman tradicion de la 'Reichstag' antaŭ 1806. La FK konsistas el reprezentantoj de la regionaj subŝtatoj kaj kundecidas pri la federaciaj leĝoj (se ili tuŝas la interesojn de la regionaj subŝtatoj).
Kiel dirite, la parlamento elektas nur la Federacian Kancelieron ('Bundeskanzler') laŭ propono de la Federacia Prezidento. La Kanceliero mem proponas al la Federacia Prezidento la ministrojn. Estas iom specialaj la reguloj rilate al elekto kaj malelekto de Kanceliero; plej gravas, ke la parlamento povas forelekti ĉefministron nur, se ĝi samtempe elektas novan.
La plej alta reprezentanto estas la Federacia Prezidanto, elektita de speciala organo nomata Federacia Asembleo. Tiu organo kunvenas nur por elekti Fed. Prezidanton, normale do ĉiun kvinan jaron. Ĝi konsistas el ĉiuj anoj de la (federacia) parlamento kaj same granda nombro de homoj elektitaj de la parlamentoj de la regionaj ŝtatoj. Kvankam la Federacia Prezidanto havas ĉefe nur reprezentajn taskojn, restas certaj kompetentecoj specialaj por krizaj kazoj.
Kutime Germanio estas regata de koalicio el du partioj, unu granda, unu malgranda. Tiuj du partioj havas la (absolutan) plimulton en la parlamento kaj komune formas la registaron. La du grandaj partioj estas la Kristandemokrata Unio (CDU) (en Bavario: Kristansociala Unio) kaj la Socialdemokrata Partio (SPD). Krome en la nuna parlamento (elektita lastfoje en 2005) sidas la frakcio de la verduloj ('Bündnis 90 / Die Grünen'), de la liberaluloj (FDP) kaj de la "Maldekstra Partio", kiu antaŭe nomiĝis PDS ("partio por demokrata socialismo").
Literaturo > Fabelo
----
Fabelo estas distra, morala, aŭ filozofiema rakonto pri fiktivaj aventuroj de herooj kun supernaturaj kapabloj. Ĝi estas popola formo de la antikva mito, sed en modernaj, mit-neglektemaj socioj ofte ŝrumpis al nura porinfana distro. Tamen, en multaj senskribaj komunumoj ankoraŭ viglas la "ĉirkaŭfajra fabel-rakontado" kie la rakontistoj kaj ĉef-aŭskultantoj estas plenkreskuloj.
Fabelo estas unu el ĉefaj ĝenroj de folkloro, veninta de la profundo de jarcentoj. Estas konataj la nomoj de nur kelkaj personoj, kiuj kontribuis al tiu ĉi verkarto:
Charles PERRAULT - Fratoj GRIMM - Hans Christian ANDERSEN - Wilhelm HAUFF - Andrew LANG
– kaj en Esperantio: DoKo.
Bonegaj kolektoj de la fabeloj estas: araba (Mil kaj Unu Noktoj), hinda (Panĉatantra) kaj aliaj. Preskaŭ ĉiu popolo havas sian kolekton de naciaj fabeloj.
Teoriumintoj pri fabelo kaj ĝia funkcio:
Tolkien (en sia eseego On Fairy-Tales ("Pri fabeloj"), publikita en la libro Tree and Leaf ("Arbo kaj Folio"))
[http://ilei.info/ipr/fabelkomencoj.htm pri fabelkomencoj/Eo]
Literaturo
- Andrianova N. H., 1983: Ukrainaj popolaj fabeloj. Kiev
- BALÁZS Béla 1970: La sep reĝidoj. Ilustris: Ádám Würtz. Tradukis: Éva Farkas-Tatár. Hungara Esperanto-Asocio. Budapest.
- Benedek, Elek 1983: Hungaraj fabeloj. Elektis kaj tradukis: Mária Benczik. Budapest
- Bichsel, Peter 1991: Rakontoj por infanoj (Kindergeschichten). Esperantigis: Gerd Bussing, Tomasz Chemielik. Svidniko.
- Doko 1990: Rakontoj de niaj prapatroj. Falsfloraj ekzercoj pri nia lando antaŭ multaj jarcentoj kiam okazadis mirindaj aferoj. Rakontis: Doko. Redaktis kaj korektis: Tomasz Chemielik. Svidniko.
- Grimm, Jacob kaj Wilhelm 1906/1985: Elektitaj fabeloj, trad. Kabe .eldonita de Artur E. Iltis, Sarbrücken
- Szilágyi, Francisko 1972: Trans la fabeloceano..., Dansk Esperanto - Forlag. Ingemannsvej – 8230 Aabyhoj
kategorio:folkloroja:説話
La strukturoj de Esperanto subtenas la naturan emon de la homa pensado al analogio kaj estas pli trarigardeblaj ol tiuj de la plej multaj etnaj lingvoj. Tre produktiva sistemo de vortfarado garantias jam en frua stadio de la lingvolernado nuancitajn esprimeblecojn. Sekve fruaj sukcesoj emocie motivas la lernanton progresi.
Tial la sama lernintenso ebligas akiri kompareblan lingvan nivelon en ono de la tempo necesa en etna lingvo.
Ĝenerale pluraj monatoj da studado de Esperanto egalas kelkajn jarojn da lernado de lingvoj kiel la angla aŭ la franca.
Pro la domino de eŭropdevenaj vortradikoj, ekzemple azianoj bezonas pli da lernotempo, tamen malpli ol por alia azia lingvo.
En sia fama "Unua Libro" de Esperanto (1887) Zamenhof prezentis la gramatikon per 16 reguloj. (Kiuj kompreneble ne klarigas ĉiujn detalojn de la lingvouzo.) Tiu ĉi gramatiko eniris en la sistemdokumenton "Fundamento de Esperanto", kiu, laŭ decido de la unua Universala Kongreso en 1905, garantiu la kontinuecon de la lingvoevoluo.
Vortprovizo
La vortostoko devenas de diversaj lingvoj. Iuj novaj vortoj estas venintaj el ekstereŭropaj lingvoj kiel la japana, ĉar ili iĝis internaciaj, sed la plejparto venis el la ĉefaj eŭropaj lingvoj - precipe el la latina, la franca, la germana kaj la angla.
Pro la internaciemo, multaj etimoj apartenas al pluraj lingvoj eĉ se la konkreta formo en Esperanto similas pli al tiu de unu lingvo.
Etimaj ekzemploj
- el latinidaj lingvoj:
- el la latina: abio, facila, sed, tamen, okulo, hepato, akvo - el la franca: dimanĉo, fermi, ĉe, frapi, ĉevalo, butiko - el la itala: ĉielo, fari, voĉo - pluraj: facila, fero, tra, verda - el ĝermanaj lingvoj:
- el la germana: baldaŭ, bedaŭri, haŭto, jaro, nur - el la angla: birdo, mitingo, spite, suno, teamo - pluraj: bildo, fiŝo, fremda, grundo, halti, hasti, hundo, ofta, somero, ŝipo, vintro - el slavaj lingvoj:
- el la pola: celo, ĉu, krado, luti, moŝto - el la rusa: barakti, serpo, vosto - pluraj: klopodi, krom, prava - el pliaj hindeŭropaj lingvoj - el la greka: kaj, biologio, politiko - el la litova: du, ju, tuj - el sanskrito: budho, nirvano - el aliaj lingvoj
- el la samea: boaco - el la japana: cunamo, haŝio, hajko, utao, zeno - el la ĉina: toŭfuo
Principoj de la vortelekto
La tagoj de la semajno estas el la latinidaj lingvoj laŭ la francaj vortoformoj (dimanĉo, lundo, mardo ...), multaj partoj de la korpo laŭ la latinaj (hepato, okulo, brako, koro, reno...), kaj la unuoj de tempo el la ĝermanaj lingvoj laŭ formoj germanaj (jaro, monato, tago...). La nomoj de animaloj kaj vegetaloj ĉefe venas de la sciencaj latinaj nomoj.
Kiel jam supre estis videble, multaj vortoj samtempe klarigeblas el diversaj lingvoj.
(Vidu en la libro "Etimologia vortaro de Esperanto" de Ebbe VILBORG)
- abdiki laŭ angla, franca, itala kaj latina
- abituriento laŭ germana kaj rusa
- ablativo laŭ latina, angla, itala kaj hispana, sed ĝi ankaŭ estas konata al germana lingvisto kaj lingvoŝatantoj
- funto laŭ pola, rusa, jida kaj germana
Plue, Zamenhof zorgeme kreis malgrandan bazon de radikaj vortoj kaj
afiksoj per kiu plia multo da vortoj estas konstruita. Pro tio, oni povas
esprimi sin flue post lernado de malgranda vortprovizo (eble 500-2000
vortoj kaj afiksoj).
Kvankam Zamenhof klopodis internaciigi Esperanton, ĝi estas eŭropeca pro sia
vortaro. Tiu trajto ne apartenas sole al Esperanto: la plejmulto de la projektoj de internaciaj lingvoj uzas la eŭropajn komunajn vortojn. La ĉefa diferenco inter Esperanto
kaj aliaj planlingvoj devenas de la ne-eŭropeco de la gramatiko, kaj tiun
ne-eŭropecon Zamenhof mem agnoskis kiel volan penon de li. La vorteroj kun gramatika funkcio aperas memstare ene de la vortaro, tiel ke ĉiu teksto estas deĉifrebla eĉ sen helpo de aparta gramatika klarigo. Aliflanke, li alkonformigis la gramatikajn vortetojn (interalie la vortfinaĵojn) tiel ke la eŭropanoj eĉ ne bezonu konscii pri tiu ne-eŭropeca gramatiko de Esperanto.
Specifaj vortoj en Esperanto
Ne ĉiuj vortoj de Esperanto havas signifon rekte diveneblan pere de aliaj lingvoj. Kelkaj el ili estas Esperantaj idiotismoj indiĝene naskitaj en Esperantujo, ĉu pro zamenhofa kaprico, ĉu pro natura lingvo-evoluo inter la parolantaro.
Laŭforme (rimarku, ke la listo enhavas mikse vortojn tute kutimajn kaj vortojn foje uzatajn sed neoficialajn):
:aliĝilo, edzo, espo (slango por Esperanto), ĝi, kabei, nifo (laŭ anglaUFO), pli, plej, ujo, zamenhofa.
Oni ankaŭ povus aldoni la tabelvortojn kaj la uzon de afiksoj kiel memstaraj vortoj (igi, ilo, ree, umi, ktp.).
Foje oni trovas la vortojn aliel, alies, -iĉ-, kaŭ (= kaj + aŭ), kaj ri, sed tiuj ne konformas al la reguloj de la Fundamento. Temas ĉe ili aŭ pri nekonsciaj pekoj kontraŭ la reguloj aŭ pri intencaj reformprojektoj.
Laŭsignife:
:aligatori, fundamento, memzorganto, necesejo, kajmani, krokodili, krokodilo, fina venko, verda, verdo
Alfabeto kaj ortografio
La literumado aŭ ortografio ankaŭ estas tre simpla:
unu sono (fonemo) por unu litero, kaj inverse.
Esperanto uzas la latinan alfabeton, sed ĉar la lingvo uzas
pli ol 26 sonojn (same kiel la plejmulto da lingvoj), Zamenhof devis
inventi novajn literojn: la tiel nomatajn 'ĉapelitajn' literojn. La literoj c,
g, h, j, s kaj u, ĉiu havas sian ĉapelitan version.
En Esperantlingvaj TTT-paĝoj oni uzas (en 2004) la jenajn manierojn
skribi la ĉapelitajn literojn de Esperanto:
- 70%: veraj supersignaj literoj, preskaŭ ĉiam laŭ Unikodo, iafoje laŭ Latino 3: ĉ, ĝ, ĥ, ĵ, ŝ, ŭ.
- 15%: surogate laŭ la H-sistemo: ch, gh, hh, jh, sh, u.
- 15%: surogate laŭ la X-sistemo: cx, gx, hx, jx, sx, ux.
Lingvoevoluo
Kvankam E. montriĝis plene taŭga por la celoj de la internacia komunikado, dum ĝia tuta historio ne mankis proponoj reformi detalojn. En la jaro 1908 el reformprovo rezultis nova lingvo projekto, kaj fine aparta planlingvo: Ido. Kontraste al ĝi Esperanto de 1887 ĝis hodiaŭ evoluis sen radikalaj ŝanĝoj, sed malrapide kaj kontinue. Tiu (iam preskaŭ ne rimarkata, iam akre pridisputata) lingvoŝanĝiĝo ampleksas (krom la ĝenerala kresko de la vortprovizo) interalie la sekvajn tendencojn:
- prefero de mallongaj vortoformoj - ekzemple spontana anstataŭ spontanea - arkaikiĝo de vortoj (ekz.: pafilego) kaj paralela enuziĝo de novaj (ekz.: kanono)
- nuanciga pliriĉigo de la vortostoko, ekzemple al bleki (= produkti bestosonojn) aldoniĝis tuta listo de verboj por unuopaj bestospecioj
- evoluo de signifodiferenco de paralelaj formoj - ekz.: plaĝo = bordostrio speciale taŭga por bano kaj sunbruniĝo, plej ofte tiucele transformita de homoj; strando = origina, natureca , pli "sovaĝa" bordostrio
- uzo de k (en kelkaj kazoj h) anstataŭ pli frua ĥ, precipe post r.
- ~ ~ de -io anstataŭ -ujo en landnomoj
- pli ofta adverbigo - ekzemploj: lastatempe anst. en la lasta tempo, aviadile anst. per aviadilo, haste kaj laste anst. hastante kaj kiel la lasta - evito de kompleksaj verboformoj
- uzo de afiksoj kiel memsignifaj vortoj - ekz.: ega, eta, emo, malo, iĝi, estro, estraro, ilo, ilaro, ejo, ismo
Proponoj pri reformoj de lingvaj detaloj, estas lastatempe ne malofte diskutataj en la novaĵgrupo soc.culture.esperanto; ekzemple enkonduko de nova triapersona ununombra pronomo sekse neŭtra (ri, ŝli) aŭ konsekvenca uzo de ĝi en tiu rolo.
( - ) Kvazaŭ-arĥaikaĵo, tre malofte uzata.
( - ) La seksindiferenta (neŭtra laŭ PIV difinebla kiel prezentanta neniun difinitan sekson) pronomo »ĝi« povas esti (laŭ la ekzemploj el la Fundamento de Esperanto) uzata por objektoj aŭ kiel senseksa triapersona pronomo por vivantaj kreaĵoj kiel homoj. Tamen ĝi plej ofte estas uzata nur por aĵo, besto aŭ infaneto.
( - ) Uzebla nur por la tria persono.
Parolantaro
La nombro de Esperanto-parolantoj estas nekonata. Nur eblas taksoj. La plej multaj varias inter 100 mil kaj 1,5 milionoj.
Kelkaj parolas eĉ pri pluraj milionoj, sed tiam supozeble temas pri ĉiuj homoj, kiuj iam informiĝis pri bazaj elementoj de la lingvo, eble eklernis ĝin, ankoraŭ rememoras kelkajn vortojn, sed fakte ne scipovas praktike utiligi la lingvon.
Se la kriterio estu tute flua altanivela lingvouzo, komparebla al denaska nivelo en aliaj lingvoj la taksoj eĉ reduktiĝas je unu aŭ kelkaj dekmiloj. (>pliaj informoj)
Inter la planlingvoj (ekzemple, Interlingvao kaj Loĵbano), Esperanto estas la plej uzata kaj la sola kun evoluintaj daŭraj aplikoj en preskaŭ ĉiuj vivosferoj. Interlingvao, la ĉefa konkuranto de Esperanto inter la planlingvoj, havas ĉirkaŭ mil parolantojn.
Movado
La ĉefa tutmonda Esperanto-organizaĵo estas la Universala Esperanto-Asocio. Ĝi jam de kelkaj jardekoj kunrilatas kun Unuiĝintaj Nacioj. Unesko(Organizaĵo de la Unuiĝintaj Nacioj pri Edukado, Scienco kaj Kulturo) adoptis [http://e.euroscola.free.fr/unesko.htm du rezoluciojn] favorajn al Esperanto (1954 kaj 1985), per kiuj ĝi agnoskas la indajn atingaĵojn de Esperanto kaj instigas ĝian utiligon. Sed, malsimile al la latina en mezepoka Eŭropo kaj la angla en nia jarcento, bazo de lernejoj, universitatoj kaj lernolibroj mankas al Esperanto.
La plej fama simbolo de Esperanto estas la kvinpinta verda stelo, kiu simbolas la esperon (verdo estas koloro de espero) sur la kvin kontinentoj, kaj kiu ankaŭ ornamas la Esperantan flagon.
Kulturo
Esperanto havas literaturon, parte
originalan, parte tradukitan el naciaj lingvoj (kaj parte eĉ surretan). Bedaŭrinde, malmultas esperantaj verkoj tradukitaj al naciaj lingvoj, kaj do la ekstermovada publiko ne povas facile legi ilin. Ĝi ankaŭ havas
muzikon, gazetojn, organizojn, kaj dissendojn per radio en Esperanto.
- [http://esperanto.net/ Multlingva Informcentro pri Esperanto] en 60 lingvoj
- [http://uea.org/dokumentoj/bibliografioj.html Terminaroj ĉe UEA]
- [http://www.geocities.com/origlit/lit/index.html Datumbazo de originalaj Esperanto-verkaĵoj kaj aŭtoroj], kun biografioj kaj bildoj
- [http://upload.wikimedia.org/wikipedia/eo/c/c3/Radiopolonia_20nov2004.OGG Intervjuo al ĉina esperantistino], kiu priskribas, kiel malfacila estas esperanto por ĉino (sondosiero).
- [http://it.groups.yahoo.com/group/ni_parolas_esperante Diskutgrupo "Ni parolas Esperante"]
Scienco > Sciencisto > Eugen WÜSTER < Terminologio
----
Eugen Bernhard WÜSTER (naskiĝis la 10-an de oktobro1898 en Wieselburg, Aŭstrio, mortis la 29-an de marto1977) estis fondinto de la terminologio, principoj kaj problemoj de farado de terminoj ktp., sendepende de lingvo kaj fako.
Wüster, filo de industriisto, studis elektroteknikon kaj diplomiĝis en 1927. En la jaro 1931 li doktoriĝis kaj samjare transprenis la gvidadon de familio-propra segilfabriko (kun elektrocentralo kaj laminejo). La fabriko ebligis al li financi multajn el siaj sciencoteoriaj kaj sciencoorganizaj projektoj, interalie terminologian centron, el kiu poste fariĝis Infoterm.
En siaj terminologiaj verkoj li kalkulis Esperanto kiel internacian normigan lingvon de la estonteco. Sed en 1935 iu konvinkis lin, ke pli bona solvo estas okcidentalo kaj poste interlingvao.
Laŭ komisio de la Aŭstria Normiga Instituto (ON) WÜSTER transprenis en la jaro 1951 la sekretariejon ISO/TC 37 – Terminologio (principoj kaj kunordigado) .
En juneco li aktive laboris en Esperanto-movado kaj postlasis riĉan verkaron:
Listo de verkoj
Tradukoj:
:Kabanov: La germana inteligentularo kaj la milito (1917, el la rusa kun Maske)
:La efiko de la U-boata milito (1917)
:Pilorio (1917)
:Wilhelm HAUFF: La Kantistino (1921)
:Chamisso: Petro Schlemil (1922)
Traktaĵoj pri Esperanto:
:La lastaj tagoj de l'Majstro (1921)
:Die Bedeutung der Welthilfssprache Esperanto für den Techniker (1921 kaj 1924)
:Die Verhältniswörter des Esperanto (1923)
:Internationale Sprachnormung in der Technik. Besonders in der Elektrotechnik. (1931 – enhavas ĉapitrojn pri Esperanto kaj ĝia uzeblo en terminologio)
:Konturoj de la lingvonormigo en la tekniko (1936, tradukita de d-ro Emil Pfeffer)
Vortaroj
:Maŝinfaka Esperanto-Vortaro (1923)
:Enciklopedia Vortaro Esperanta-Germana (1923, 1925, 1926, 1929)
:Zamenhofa Radikaro (1927)
La Enciklopedio de Esperanto (Budapest, 1935) jene karakterizas lian signifon por la movado: "Gravege signifa sciencisto de E. De li devenas la vorto Esperantologio, kies ĉefa kulturanto li estas. Lia granda Enciklopedia Vortaro E-G estas la plej funda kaj detala registro de la Z-a lingvo-uzo. Liaj esperantologiaj artikoloj profunde kaj klarvide sekvas la strukturon de la lingvo kaj grave kontribuis al la scienca fikso de la E-a vortsistemo. Tre grava estas lia laborado pri la teknikaj vortaroj."
Eŭgeno Wüster akiris grandan renomon ankaŭ en sciencaj rondoj ekster nia movado. Lian verkon pri normigo en la tekniko tradukis Ernest DREZEN en la rusan (1935) kaj en la sekva jaro sovetia normkomitato iniciatis fondon de la Teknika Komitato ISA 37, okupiĝanta pri la normigado de principoj de termin-farado kaj konstruado de fakvortaroj. Post la dua mondmilito, kiam ISA transformiĝis al ISO Wüster atingis rekreon de la komisiono kiel ISO/TC 37 (Terminologio: principoj kaj kunordigado). En 1971 Wüster iniciatis en Vieno fondon de Infoterm, kiun li gvidis ĝis sia morto.
Kiel leksikografo Wüster kunlaboris por 1-a eldono de 6-lingva Internacia Elektroteknika Vortaro (International Electrotechnical Vocabulary, London 1938). Plie li laboris pri problemoj de bibliografiado, pri reformo de la germana ortografio, pri la Universala Dekuma Klasifiko, pri problemoj de informadiko, estis eksperto pri segiloj (habilitiĝo en 1952), redaktis modelan normvortaron de la ekzemplo de ilmaŝinoj (The Machine Tool, London 1968) kaj instruis kiel profesoro en la Universitato pri Agrikulturo en Vieno. Postlasis multajn nepublikigitajn manuskriptojn pri diversaj temoj.
Post lia morto de WÜSTER Infoterm transprenis lian heredaĵon, kiu pli poste fariĝis la Arkivo Eugen Wüster de la Universitato Vieno.
----
Kategorio:EsperantoKategorio:Esperanto-kulturoKategorio:Esperanto-movadoKategorio:Enciklopedio de EsperantoKategorio:Enciklopedio de Esperanto WEdE-W
Eugen Bernhard Caspar WÜSTER (vister), germano, doktoro-inĝeniero. Nask. 10 okt. 1898 en Wieselburg, Aŭstrio. Verkoj: a) Tradukaĵoj: Kabanov, „La germana inteligentularo kaj la milito“ (el la rusa lingvo, kun Maske), 1917; „La efiko de la U-boata milito“ (el la germana kun alia), 1917; „Pilorio“ el la G, kun aliaj), 1917; Hauff „La Kantistino“ (el la G), 1921; Chamisso: „Petro Schlemil“ (el la G), 1922 b) Traktaĵoj pri la E-movado aŭ lingvo: „La lastaj tagoj de l' Majstro“ (kun aliaj), 1921; „Die Bedeutung der Welthilfssprache E für den Techniker“, 1921 kaj 1924; „Die Verhaltniswörter des E“, 1923; „Int. Sprachnormung in der Technik“, 1931; c) Vortaroj: „La oficiala radikaro“, 1923; „Maŝinfaka E Vortaro“, 1923; „Enciklopedia Vortaro E-G“, 1923, 1925, 1926, 1929, ĉe Hirt und Sohn, Leipzig; „Z Radikaro“, 1927. Gravege signifa sciencisto de E. De li devenas la vorto Esperantologio, kies ĉefa kulturanto li estas. Lia granda Enciklopedia Vortaro E-G estas la plej funda kaj detala registro de la Z-a lingvo-uzo. Liaj esperantologiaj artikoloj profunde kaj klarvide sekvas la strukturon de la lingvo kaj grave kontribuis al la scienca fikso de la E-a vortsistemo. Tre grava estas lia laborado pri la teknikaj vortaroj.
WUSTER, EUGEN
Flooding tide
The tide is the regular rising and falling of the ocean's surface caused by changes in gravitational forces external to the Earth. The main changing gravitational field is due to the Moon while a lesser field is caused by the Sun.
Since tides generate currents of conducting fluids within the Earth's magnetic field, they affect in return the magnetic field itself.
The loss of rotational energy of the earth, due to friction within the tides, and the gravitational effects caused by tidal deformations of the earth's body, are responsible for the slowdown of the earth's rotation and the increase of the distance to the moon, see Tidal force.
Tidal terminology
Tidal forceTidal force
The maximum water level is called "high tide" or "high water" and the minimum level is "low tide" or "low water". High water occurs as two bulges in the height of the oceans; one bulge faces the moon and the other, on the opposite side of the earth, faces away from the moon. For an explanation see below under Tidal physics. There are two low waters positioned at about 90° of longitude from the high waters. At any given point on the ocean, there are normally two high tides and two low tides each day. The common names of the two high tides are the "high high" tide and the "low high" tide; the two low tides are called the "high low" tide and the "low low" tide. On average, high tides occur 12 hours 24 minutes apart. The 12 hours is due to the Earth's rotation, and the 24 minutes to the Moon's orbit. The 12 hours is half of a solar day and the 24 minutes is half of a lunar extension, which is 1/ (29-day lunar cycle). The lunar cycle is what is tracked by tide clocks.
The time between high tide and low tide, when the water level is falling, is called the "ebb". The time between low tide and high tide, when the tide is rising, is called "flow" or "flood".
tide clock
The height of the high and low tides (relative to mean sea level) also varies. Around new and full Moon when the Sun, Moon and Earth form a line, the tidal forces due to the Sun reinforce those of the Moon, due to the syzygy found at those times.
The tides' range is then at its maximum: this is called the "spring tide", or just "springs" and is derived not from the season of spring but rather from the German verb springen, meaning "to leap up". When the Moon is at first quarter or third quarter, the sun and moon are at 90° to each other and the forces due to the Sun partially cancel out those of the Moon. At these points in the Lunar cycle, the tide's range is at its minimum: this is called the "neap tide", or "neaps".
Spring tides result in high waters that are higher than average, low waters that are lower than average, slack water time that is shorter than average and stronger tidal currents than average. Neaps result in less extreme tidal conditions. Normally there is a seven day interval between springs and neaps.
The relative distance of the Moon from the Earth also affects tide heights: When the Moon is at perigee the range increases, and when it is at apogee the range is reduced. Every 7½ lunations, perigee and (alternately) either a new or full Moon coincide; at these times the range of tide heights is greatest of all, and if a storm happens to be moving onshore at this time, the consequences (in the form of property damage, etc.) can be especially severe (surfers are aware of this, and will often intentionally go out to sea during these times, as the waves are more spectacular than ever). The effect is enhanced even further if the line-up of the Sun, Earth and Moon is so exact that a solar or lunareclipse occurs concomitant with perigee.
Timing
In most places there is a delay between the phases of the Moon and its effect on the tide. Springs and neaps in the North Sea, for example, are two days behind the new/full Moon and first/third quarter, respectively. The reason for this is that the tide originates in the southern oceans, the only place on the globe where a circumventing wave (as caused by the tidal force of the Moon) can travel unimpeded by land.
The resulting effect on the amplitude, or height, of the tide travels across the oceans. It is known that it travels as a single broad wave pulse northwards over the Atlantic. This causes relatively low tidal ranges in some locations (nodes) and high ones in other places. This is not to be confused with tidal ranges caused by local geography, as can be found in Nova Scotia, Bristol, the Channel Islands, and the English Channel. In these places tidal ranges can be over 10 metres.
The Atlantic tidal wave arrives after approximately a day in the English Channel area of the European coast and needs another day to go around the British Isles in order to have an effect in the North Sea. Peaks and lows of the Channel wave and North Sea wave meet in the Strait of Dover at about the same time but generally favour a current in the direction of the North Sea.
The exact time and height of the tide at a particular coastal point is also greatly influenced by the local topography. There are some extreme cases: the Bay of Fundy, on the east coast of Canada, features the largest well-documented tidal ranges in the world, 16 metres (53 feet), because of the shape of the bay. Southampton in the United Kingdom has a double high tide caused by the flow of water around the Isle of Wight, and Weymouth, Dorset has a double low tide because of the Isle of Portland. Ungava Bay in Nunavut, north eastern Canada, is believed by some experts to have higher tidal ranges than the Bay of Fundy (about 17 metres or 56 feet), but it is free of pack ice for only about four months every year, whereas the Bay of Fundy rarely freezes even in the winter.
There are only very slight tides in the Mediterranean Sea and the Baltic Sea due to their narrow connections with the Atlantic Ocean. Extremely small tides also occur for the same reason in the Gulf of Mexico and Sea of Japan. On the southern coast of Australia, because the coast is extremely straight (partly due to the tiny quantities of runoff flowing from rivers), tidal ranges are equally small.
Tidal physics
Ignoring external forces, the ocean's surface defines a geopotential surface or geoid, where the gravitational force is directly towards the centre of the Earth and there is no net lateral force and hence no flow of water.
Now consider the effect of added external, massive bodies such as the Moon and Sun. These massive bodies have strong gravitational fields that diminish with distance in space. It is the spatial differences in these fields that deform the geoid shape. This deformation has a fixed orientation relative to the influencing body and the rotation of the Earth relative to this shape drives the tides around. Gravitational forces follow the inverse-square law (force is inversely proportional to the square of the distance), but tidal forces are inversely proportional to the cube of the distance. The Sun's gravitational pull on Earth is 179 times bigger than the Moon's, but because of its much greater distance, the Sun's tidal effect is smaller than the Moon's (about 46% as strong). For simplicity, the next few sections use the word "Moon" where also "Sun" can be understood.
cube, this diagram shows the Moon's gravity differential over the thickness of the shell.]]
cube at the surface of the earth is known as the Tidal Generating Force. This is the primary mechanism that drives tidal action and explains two bulges, accounting for two high tides per day. Other forces, such as the Earth and Moon revolving around each other, and the Sun's gravity also add to tidal action.]]
Since the Earth's crust is solid, it moves with everything inside as one whole, as defined by the average force on it. For a geoid shape this average force is equal to the force on its centre. The water at the surface is free to move following forces on its particles. It is the difference between the forces at the Earth's centre and surface which determine the effective tidal force.
At the point right "under" the Moon (the sub-lunar point), the water is closer than the solid Earth; so it is pulled more and rises. On the opposite side of the Earth, facing away from the Moon (the antipodal point), the water is farther than the solid earth, so it is pulled less and moves away from Earth, rising as well. On the lateral sides, the water is pulled in a slightly different direction than at the centre. The vectorial difference with the force at the centre points almost straight inwards to Earth. It can be shown that the forces at the sub-lunar and antipodal points are approximately equal and that the inward forces at the sides are about half that size. Somewhere in between there is a point where the tidal force is parallel to the Earth's surface. Those parallel components actually contribute most to the formation of tides, since the water particles are free to follow. The actual force on a particle is only about a ten millionth of the force caused by the Earth's gravity.
These minute forces all work together:
- pull up under and away from the Moon
- pull down at the sides
- pull towards the sub-lunar and antipodal points at intermediate points
So two bulges are formed pointing towards the Moon just under it and away from it on Earth's far side.
Tidal amplitude and cycle time
Since the Earth rotates relative to the Moon in one lunar day (24 hours, 48 minutes), each of the two bulges travels around at that speed, leading to one high tide every 12 hours and 24 minutes. The theoretical amplitude of oceanic tides due to the Moon is about 54 cm at the highest point. This is the amplitude that would be reached if the ocean were uniform with no landmasses and Earth not rotating.
The Sun similarly causes tides, of which the theoretical amplitude is about 25 cm (46% of that of the Moon) and the cycle time is 12 hours.
At spring tide the two effects add to each other to a theoretical level of 79 cm, while at neap tide the theoretical level is reduced to 29 cm.
Real amplitudes differ considerably, not only because of global topography as explained above, but also because the natural period of the oceans is in the same order of magnitude as the rotation period: about 30 hours (by comparison, the natural period of the Earth's crust is about 57 minutes). This means that, if the Moon suddenly vanished, the level of the oceans would oscillate with a period of 30 hours with a slowly decreasing amplitude while dissipating the stored energy. This 30 hour value is a simple function of terrestrial gravity and the average depth of the oceans.
The distances of Earth from the Moon or the Sun vary, because the orbits are not circular, but elliptical. This causes a variation in the tidal force and theoretical amplitude of about ±18% for the Moon and ±5% for the Sun. So if both are in closest position and aligned, the theoretical amplitude would reach 93 cm.
Tidal lag
Because the Moon's tidal forces drive the oceans with a period of about 12.42 hours (half of the Earth's synodic period of rotation), which is considerably less than the natural period of the oceans, complex resonance phenomena take place. The lag between the Moon's passage and the tidal response varies between 2 hours in the southern oceans, to two days in the North Sea. The global average tidal lag is six hours (which means low tide occurs when the Moon is at its zenith or its nadir, a result that goes against common intuition). Tidal lag and the transfer of momentum between sea and land causes the Earth's rotation to slow down and the Moon to be moved further away in a process known as tidal acceleration.
Alternative explanation
tidal acceleration
Some other explanations in articles on the physics of tides include the (apparent) centrifugal force on the Earth in its orbit around the common centre of mass (the barycentre) with the Moon. The barycentre is located at about ¾ of the radius from the Earth's centre. It is important to note that the Earth has no "rotation" around this point. It just "displaces" around this point in a circular way (see figure). Every point on Earth has the same angular velocity and the same radius of orbit, but with a displaced centre. So the centrifugal force is uniform and does not contribute to the tides. However, this uniform centrifugal force is just equal (but with opposite sign) to the gravitational force acting on the centre of mass of Earth. So subtracting the gravitational force at the centre of Earth from the local gravitational forces at the surface, has the same effect as adding the (uniform) centrifugal forces. Although these two explanations seem very different, they yield the same results.
Tides & fluids
Tides and tidal effects happen in general whenever a mass with some volume moves in a gravitational field that is not uniform. This is, they always happen. For example, in one way or the other, all objects moving in space will see some form of tidal forces. By acting on an ideal rigid body, by definition tides will not deform the body. Many bodies which are moving within the solar system, for example, are not rigid but merely balls of gas or fluids, hovering in empty space (Sometimes they have a very thin solid crust). Tidal forces generate pressure differences between different volumes within such objects, and thus generate material currents on or within such bodies. The following argument applies in general to all such bodies, but the discussion here is restricted to a simplified Earth - Moon system (the sun also generates tides in real life, which are about half as strong as the moon's tides).
The moon's tidal effects generate an acceleration field at the surface regions of the earth which point in its direction or the opposite direction. This field is equivalent in strength to the weight of one tenth of a microgram per kilogram material. In other words, each kilogram of material at the surface of the earth experiences an "upward" force that is equivalent to the weight of one tenth of a microgram.
It is perfectly clear that nothing starts to move upward because of this. What happens instead, especially within fluids, is a change in the statical pressure within the fluid, because the masses on top lose a little bit of weight. There will be a pressure difference to neighbouring regions, and a material current will start to flow into this regions, until the pressure difference due to tide is balanced by a higher level of the fluids surface.
In the earth's oceans, the secondary effects of the material currents amplify the tidal effects by as much as a factor of 20. An equipotential surface of the ocean in a tide region would be 2 ft (60 cm) above normal level, but some coastlines experience tides of 40 ft (12 m) or more.
It is important to notice that pressure differences and thus material currents are not only generated in the earth's oceans, but in the interior of the earth as well.
By the MHD effect, the material currents generated by the tides will also affect the earth's electromagnetic field. This is seen in real life.
The tides continuously excite (seismic) waves within the earth which can be measured by seismology.
Tides and navigation
Tidal flows are of profound importance in navigation and very significant errors in position will occur if tides are not taken into account. Tidal heights are also very important; for example many rivers and harbours have a shallow "bar" at the entrance which will prevent boats with significant draught from entering at certain states of the tide.
Tidal flow can be found by looking at a tidal chart or tidal stream atlas for the area of interest. Tidal charts come in sets, each diagram of the set covering a single hour between one high tide and another (they ignore the extra 24 minutes) and give the average tidal flow for that one hour. An arrow on the tidal chart indicates direction and two numbers are given: average flow (usually in knots) for spring tides and neap tides respectively. If a tidal chart is not available, most nautical charts have "tidal diamonds" which relate specific points on the chart to a table of data giving direction and speed of tidal flow.
Standard procedure is to calculate a "dead reckoning" position (or DR) from distance and direction of travel and mark this on the chart (with a vertical cross like a plus sign) and then draw in a line from the DR in the direction of the tide. Measuring the distance the tide will have moved the boat along this line then gives an "estimated position" or EP (traditionally marked with a dot in a triangle).
Nautical charts display the "charted depth" of the water at specific locations and on contours. These depths are relative to "chart datum", which is the level of water at the lowest possible astronomical tide (tides may be lower or higher for meteorological reasons) and are therefore the minumum water depth possible during the tidal cycle. "Drying heights" may also be shown on the chart. These are the heights of the exposed seabed at the lowest astronomical tide.
Heights and times of low and high tide on each day are published in "tide tables". The actual depth of water at the given points at high or low water can easily be calculated by adding the charted depth to the published height of the tide. The water depth for times other than high or low water can be derived from tidal curves published for major ports. If an accurate curve is not available, the rule of twelfths can be used. This approximation works on the basis that the increase in depth in the six hours between low and high tide will follow this simple rule: first hour - 1/12, second - 2/12, third - 3/12, fourth - 3/12, fifth - 2/12, sixth - 1/12.
(N.B. It would be foolish to attempt navigation without some training and the "Rule of Twelfths " in particular should be used with caution)
Other tides
In addition to oceanic tides, there are atmospheric tides as well as terrestrial tides (land tides), affecting the rocky mass of the Earth. Atmospheric tides may be negligible for everyday phenomena, drowned by the much more important effects of weather and the solar thermal tides. However, there is strictly no upper limit to the Earth's atmosphere, and the tidal pull increases with the distance from the Earth's centre. Theoretically, the Earth's atmosphere extends beyond the Roche limit of the Earth in the Moon's gravitational field. Since the outer extremely thin layers of the atmosphere are in equilibrium with the layers below, the long term effects may not be easily neglected. This means, if the extremely thin outer layers are steadily siphoned away, the material is re-supplied by lower layers, causing an altogether constant small loss of material.
The Earth's crust, on the other hand, rises and falls imperceptibly in response to the Moon's solicitation. The amplitude of terrestrial tides can reach about 55 cm at the equator (15 cm of which are due to the Sun), and they are nearly in phase with the Moon (the tidal lag is about two hours only) - which means that they reinforce the apparent oceanic tides.
While negligible for most human activities, terrestrial tides need to be taken in account in the case of some particle physics experimental equipments ([http://news-service.stanford.edu/news/2000/march29/linac-329.html Stanford online]). For instance, at the CERN or SLAC, the very large particle accelerators are designed while taking terrestrial tides into account for proper operation. Indeed, despite their kilometre-range dimension, centimetric deformations might lead to their malfunctioning as a physics experimental apparatus. Among the effects that need to be taken into account are : [http://accelconf.web.cern.ch/accelconf/e00/PAPERS/MOP5A04.pdf circumference deformation] for circular accelerators, [http://accelconf.web.cern.ch/accelconf/p93/PDF/PAC1993_0044.PDF particle beam energy].
The first mathematical explanation of tidal forces was given in 1687 by Isaac Newton in the Philosophiae Naturalis Principia Mathematica.
Yet [http://it.wikipedia.org/wiki/Lucio_Russo Lucio Russo], an Italian scholar, in his book [http://www.feltrinelli.it/SchedaLibro?id_volume=5000104 Flussi e Riflussi] (yet to be published in English) demonstrates that hellenistic Greeks already had understood tides in terms of the gravitational pull of the Moon and the Sun. In particular it emerges that Seleuc of Babylon (2 B.C.) used his gravitational explanation to prove that it was the Earth to revolve around the Sun, not the opposite.
Tsunami, the large waves that occur after earthquakes, are sometimes called tidal waves, but have nothing to do with the tides. Other phenomena unrelated to tides but using the word tide are rip tide, storm tide, hurricane tide, and red tide. The term tidal wave appears to be disappearing from popular usage.
- [http://www.jal.cc.il.us/~mikolajsawicki/Tides_new2.pdf "Myths about Gravity and Tides" - an extended and revised version of the paper originally published in “The Physics Teacher” 37, October 1999, pp. 438 - 441.]
- [http://www.lhup.edu/~dsimanek/scenario/tides.htm Misconceptions about tides]
- [http://www.co-ops.nos.noaa.gov/restles3.html Direct and opposite tides, from the Center for Operational Oceanographic Products and Services] (This site uses the concept of centrifugal force.)
- [http://aiuas3.unibe.ch/dpgm/zm_graph_tide.html Earth tides calculator]
Category:Physical oceanographyCategory:Tideko:조석현상ja:潮汐zh-min-nan:Lâu-chúi
Piedimonte Matese
Piedimonte Matese (già Piedimonte d'Alife) è un comune di 11.458 abitanti della provincia di Caserta.
La posizione geografica di Piedimonte Matese rende questa incantevole cittadina, porta naturale del Matese e centro del Parco Regionale del Matese; punto di partenza di interessanti escursioni in montagna alla scoperta di innumerevoli varietà floreali e faunistiche, conserva un vasto patrimonio d'arte e numerose e
