Zeŭso (helene Ζευς, latineZeus aŭ Jupiter) estis filo de la titana dio Krono (aŭ Kronos). Zeŭso mortigis sian kruelan patron. Poste, li lotis kun siaj fratoj Pozidono kaj Hadeso por esti la suverena reganto de Olimpo. Zeŭso estas la estro de la ĉielo kaj la pluvo. Lia armilo estas la fulmofrapo. Zeŭso estis la malfidela edzo de la diino Hera.
Zoologio
zeŭso (Zeus) estas genro de grandaj mediteraneaj fiŝoj de teleosteoj (laŭ nova PIV), kiujn la malnova PIV nomis zeoj.
La familio estas nomata zeŭsedoj (Zeidae), la ordo zeŭsoformaj (Zeiformes).
Kategorio:Helena mitologioja:ゼウスko:제우스
Pater noster qui es in caelis
sanctificetur nomen tuum
adveniat regnum tuum
fiat voluntas tua
sicut in caelo et in terra
panem nostrum cotidianum da nobis hodie
et dimitte nobis debita nostra
sicut et nos dimittimus debitoribus nostris
et ne nos inducas in temptationem
sed libera nos a malo
La etapoj de latino:
- klasika latino (-300 al 300)
- vulgara latino (-100 al 1000)
- latinidaj lingvoj (1000 - )
- mezepoka latino (300 - 1400)
- humanisma latino (1400 - 1800)
- novlatino (1650 - )
Latino, la antikva lingvo de Romo, estis la ĉefa
lingvo de la romia imperio kaj de la Katolika Eklezio, kaj
interlingvo de okcidenta civilizo ĝis 1750. Inter malkleruloj latino iompostiome simpliĝis kaj fariĝis nova lingvo, vulgara latino, kiu siavice pluevoluiĝis post la disfalo de la imperio, donante la latinidajn lingvojn (la franca, hispana, itala, portugala, rumana, ktp.). La klasika latino ĉesis esti denaske parolata lingvo post ĉirkaŭ la jaro 300. En la lernejoj en la Renesanco, latino fariĝis pli korekta kaj klasika laŭ la modelo de Cicerono. Latino ankaŭ estas la radiko, rekte aŭ nerekte, de 75% de la vortprovizo de la Angla lingvo.
Dum multe de la historio de Okcidenta civilizo, ĝi estis la lingvo de
registaroj, papoj, sciencistoj, sanktuloj, nobeloj, muzikistoj kaj eĉ poetoj.
Ĝi estas la lingvo de
Cezaro,
Vergilio,
Ovidio,
Aŭgusteno,
Abelardo,
Tomaso de Akvino,
Dante,
Koperniko,
Erasmo,
More,
Kalvino,
Galileo,
Bakono,
Kartezio,
Spinozo,
Neŭtono,
Linnaeus
... Pluraj gravaj urboj en la mondo havas propran latinan nomon.
Eĉ ĝis la frua 20-a jarcento, latino restis ordinara parto de
klerigado en Okcidento kaj de la katolika trenta meso. La leviĝo de
presarto kaj naciismo, kiu komenciĝis en la 16-a jarcento,
mortigis la latinan kiel interlingvon. Sed eĉ hodiaŭ ĝi estas fonto por
sciencistoj, kiam ili inventas novan vorton. Nur Vatikano kaj la Katolika Eklezio ankoraŭ uzas latinon oficiale, eĉ eldonante vortaron de novaj vortoj. Sed eĉ en la katolika eklezio, latino mortis kiel efektiva laborlingvo de la episkopoj kaj sacerdotoj post la 2-a Vatikana Koncilio. Ekzemple, la katekismo estis redaktita en la franca, kvankam la oficiala redakto estas en latino.
En la mezepoka kaj renesanca Okcidento, regado de latino estis necesa por alta klerigado, ĉar la alta scio de la Okcidenta civilizo estis disponebla plejparte per latinaj libroj kaj latinlingvaj universitatoj. (La angla ludas similan rolon hodiaŭ. Pro tio, la angla estas instruata eĉ ekster la eks-koloniaj landoj de la brita imperio).
Latino estis unu el la ĉefaj fontoj, el kiu Esperanto pruntis vortojn. Ekzemple: facila, sed, tamen, okulo, akvo. Ĉirkaŭ 75% el la vortoj de teksto Esperanta estas el lingvo latina aŭ latinida.
Skribo kaj elparolo
La latina lingvo uzas la nuntempe konatan latinan abocon, originale nur majuskle (maiuscula): ABCDEFGHIKLMNOPQRSTVX, al tiuj 21 literoj venis la Y kaj Z (pro la transprenitaj grekaj vortoj; kelkfoje ni renkontas eĉ K). Interese, la U kaj V estas unu sama litero: inter la majuskloj ekzistis nur V, kaj (pli poste) inter la minuskloj (minuscula) nur la litero u. Tiel la vorto venio („mi venas”) estis skribata kun majusklo kiel VENIO, sed minuskle kiel uenio. – Oni uzis por la sono [j] ĉiam I.
La ligngvohistoriaj kaj fonologiaj esploroj malkovris la verŝajnan sonsistemon, elparolon de la latina lingvo; tiun elparolon oni nomas restaŭrigita elparolo. La literoj V kaj u plej verŝajne aludis al duonvokalo /ŭ/ (kiel en aŭto, ŭa!).
En modernaj tekstoj oni foje uzas super la vokaloj horizontalajn strekojn aŭ arkojn (ā ē ī ō ū ; ă ě ĭ ŏ ŭ) por helpi la lingvolernadon. Tiuj strekoj ne ekzistis en la latina lingvo, nun montras por la lernantoj la longecon aŭ mallongecon de la vokalo (silablongo tre gravas en la latina).
Elparolo (restaŭrigita; per Esperantaj literoj):
- a mallonga /a/,
- i antaŭ vokalo estas elparolata kiel /j/
- v/u antaŭ vokalo kiel /ŭ/
- elparolo de qu, ngu kaj su estas /kŭ/, /ngŭ/ kaj /sŭ/,
- y estas elparolata kiel /i/ (sen lip-rondigo en klasika latino)
- elparolo de ph estas /f/, rh kiel /r/, ch kiel /k/, th kiel /t/.
- diftongoj ae kaj oe kiel /aj/, /oj/
- ti ĉiam estas /ti/.
Pro la evoluo de certaj sonoj en vulgara latino, oni dum jarcentoj instruis "nekorektan" prononcon de la klasika lingvo. Inter tiuj enradikiĝintaj prononcoj menciindas [e] por ae kaj [rondigita e] por oe.
Elparolo de C
La elparolo de c laŭ la restaŭrigita elparolo estas ĉiam /k/. Oni elparolis ĝin ekde la frua mezepoko antaŭ altaj vokaloj (ae, e, i, oe, y) kiel /c/ kaj oni elparolis nur antaŭ la malaltaj vokaloj kiel /k/; tiu elparolo radikiĝis eĉ en Hungario. En aliaj lingvoj tiu /c/ plusimpliĝis al /s/. (En Italio ekzistas tria elparola metodo, ĉar ili elaprolas ĝin antaŭ altaj vokaloj kiel /ĉ/; same antaŭ altaj vokaloj sonas la g kiel /ĝ/, kaj la gn sonrilato estas elparolata kiel [nj].)
Tiel oni elparolas la nomon de Cicero [CIcero:] (Hungario) aŭ [KIkero] (Okcident-Eŭropo) (en Italio kiel [ĈIĉero]). Oni povas ĉiun akcepti, sed oni devas esti konsekvenca.
En Francio, Britio kaj Nordio, interalie, la natura prononco de Cicero estas [SIsero] - sed kompreneble tio validas nur kiam oni tiun vorton uzas dum nacilingva parolado. Ŝanĝante al latino, oni samtempe devas ŝanĝi la prononcon.
Akcento
Noto: En multaj lernolibroj oni markas latinan akcenton per signo ´ (akuto); do "ímperat" estu [IMperat].
La akcento falas plej ofte kiel en Esperanto: je la dua silabo de la vortofino. Se tiu silabo estas mallonga, la akcento migras pli antaŭen (ekz. amīcus, sed fābula, ĉar u estas mallonga). – La longo aŭ mallongo de silaboj (kaj la vokaloj) ne estas antaŭdirebla, oni devas lerni ilin kun la vorto. La silaboj, finiĝantaj je konsonanto estas ĉiam longaj. Oni devas memori nur la sonrilaton t.n. muta cum liquida, kiam la sonanton sekvas p, b, t, d, g, c , kaj pli poste r aŭ l , ekz. librum: tie la du konsonantoj (br) komencas kune la duan silabon kaj la li- silabo restas mallonga.
Hadeso estis la frato de Zeŭso, kiu regis la ĉielon, kaj de Pozidono, kiu regis la maron. Lia edzino estis la bela Persefona.
Hadeso estis la dio de la submondo aŭ de la infero, sed ne de la flamanta puna infero. Li regis la mortintojn. Tamen, laŭ la antikvaj grekoj, la rego de la morto ne estis Hadeso, sed la dio Thanatos. Hadeso estis ankaŭ la dio de la riĉo, ĉar li regis la oron, la arĝenton kaj la gemŝtonojn en la tero.
Hadeso posedis ankaŭ faman kaskon, kiu faris nevideble la portanton.
Kategorio:Helena mitologioja:ハデス
Hera
Hera (Hera aŭ "protektema" en la greka) estis la diino de la geedzeco, kaj de la fekundeco. Ŝi estis la edzino de Zeŭso, kaj la reĝino de la olimpanoj.
Hera disputis multe kun Zeŭso pro liaj amaferoj. Ŝi malamis ankaŭ la heroon Heraklon, ĉar li estis la eksteredzeca filo de ŝia edzo kaj la bela mortonta Alkmena. Aliflanke, ŝi protektis alian heroon, Jazonon.
Multoj mitologoj kredas, ke la kulto de Hera estas prahistoria. Antaŭ pli ol dek mil jaroj, la homo adoris prototipan diinon de la fekundeco, kaj ĉi-tiu diino fariĝis Hera en Grekio, kaj grade perdis sian hegemonion kiel ĉefdio al Zeŭso. La antropologoj trovis multajn figuretojn de la nuda dika Granda Patrina Diino en Eŭropo.
Kategorio:Helena mitologioja:ヘラko:헤라
Zoologio
Biologio > Zoologio
----
Zoologio estas la fako de biologio, kiu temas pri animaloj aŭ bestoj, ilia vivo, strukturo, kaj kresko.
Zoologoj (zoologiistoj) okupiĝas pri diversaj fakoj, inter aliaj:
- la klasifiko de animalaj specioj
- la studo de la evoluo de animalaj specioj
- paleontologio de animaloj
- etologio, studo de la konduto de animaloj
- morfologio, studo de la ekstera strukturo de animalaj korpoj
- anatomio, studo de internaj organoj de animaloj
- ekologio de animaloj, studanta la rilato de animaloj kun sia medio
Esperanto-kulturo > Esperanto-vortaro > Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto
----
La Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto, mallonge PIV, estas Esperanta-Esperanta vortaro kompilita de granda teamo de esperantologoj kaj fakuloj sub gvido de Gaston WARINGHIEN. Eldonis ĝin SAT. Ekzisto de Esperanta-Esperanta vortaro estas grava markilo de matureco por Esperanto: sen simila vortaro neniu lingvo povas esti konsiderata stabila literatura lingvo.
Antaŭhistorio: Plena Vortaro 1930
Antaŭulo estis la Plena Vortaro, eldonita de SAT en 1930, sub gvidado de Emile GROSJEAN-MAUPIN kaj kunlaborado interalie jam de Waringhien. En 1933 kaj 1947 aperis pliaj eldonoj, en 1953 eldono kun suplemento, kaj ankoraŭ en 1956 kaj 1960. La eldono de 1934 enhavis 6 900 radikojn, kaj la suplemento aldonis 966 aliajn, sume 7 866.
Plena Ilustrita Vortaro 1970
PIV unue eldoniĝis en 1970. Poste aperis ankoraŭ du eldonoj. En 1987 aldoniĝis Suplemento verkita sub gvido de Roland LEVREAUD, sed la ĉefa parto, aludebla per la mallongigo PIV1970, ne estis ŝanĝita aŭ rekompostita.
PIV estas, precipe pro sia senkonkurenca amplekso (15 200 kapvortoj, 39 400 leksikaj unuoj), rigardata de multaj kiel pli-malpli normodona por Esperanto. Sed PIV ankaŭ estas kritikata, interalie pro troa influo de la franca lingvo kaj politikaj tendencoj. Cetere la iom malnovecaj kaj malmultaj ilustraĵoj aperis nur kvazaŭ apendico.
La Nova Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto (2002)
En 2002 aperis, post plurjara laboro, nova profunde reviziita eldono kun la titolo La Nova Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto, ĉefredaktita de Michel DUC-GONINAZ. PIV2002 ampleksas 16 780 kapvortojn kaj 46 890 leksikajn unuojn. Ĝiaj ilustraĵoj estas lokitaj ne plu en la lastaj paĝoj, sed estas enkorpigitaj en la teksto mem.
La inaŭguro de la Nova PIV okazis dum SAT-kongreso en Alikanto (Hispanio) la 1-an ĝis la 7-a de julio 2002.
La 2000 produktitaj ekzempleroj de la Nova PIV jam estis elĉerpitaj en 2004.
Plena Ilustrita Vortaro 2005
Nova eldono, kun preseraroj korektitaj kaj detalaj modifoj, aperis en marto 2005.
Rilataj verkoj: Plena Vortaro de Esperanto
Eksteraj ligiloj
- [http://satesperanto.free.fr/satkulturo/article.php3?id_article=200 Bildo pri la nova korektita eldono 2005]
- [http://www.bertilow.com/piv/ Kritikaj notoj pri la Nova PIV] de Bertilo WENNERGREN - [http://www.esperanto.be/fel/mon/rec/pivo.html Recenzo de la Nova PIV] fare de Bertilo WENNERGREN - [ftp://ftp.stack.nl/pub/esperanto/word-lists.dir/piv.tar.Z Kapvortoj de PIV1970 kun fakindikoj]
- [http://rano.org/pivkap Kapvortoj de PIV2005]
- [http://satesperanto.free.fr/aktuale/NPIV-Korektendoj.pdf Nova PIV: Korektendoj]
- [http://esperanto.web.pt/piv2.htm Disaj komentoj pri la nova PIV] de Gonçalo NEVES - [http://groups.yahoo.com/group/pivgrupo/ Diskutgrupo pri PIV ĉe Yahoo]
Kategorio:Esperanto-vortaro
PIV
Esperanto-kulturo > Esperanto-vortaro > Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto
----
La Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto, mallonge PIV, estas Esperanta-Esperanta vortaro kompilita de granda teamo de esperantologoj kaj fakuloj sub gvido de Gaston WARINGHIEN. Eldonis ĝin SAT. Ekzisto de Esperanta-Esperanta vortaro estas grava markilo de matureco por Esperanto: sen simila vortaro neniu lingvo povas esti konsiderata stabila literatura lingvo.
Antaŭhistorio: Plena Vortaro 1930
Antaŭulo estis la Plena Vortaro, eldonita de SAT en 1930, sub gvidado de Emile GROSJEAN-MAUPIN kaj kunlaborado interalie jam de Waringhien. En 1933 kaj 1947 aperis pliaj eldonoj, en 1953 eldono kun suplemento, kaj ankoraŭ en 1956 kaj 1960. La eldono de 1934 enhavis 6 900 radikojn, kaj la suplemento aldonis 966 aliajn, sume 7 866.
Plena Ilustrita Vortaro 1970
PIV unue eldoniĝis en 1970. Poste aperis ankoraŭ du eldonoj. En 1987 aldoniĝis Suplemento verkita sub gvido de Roland LEVREAUD, sed la ĉefa parto, aludebla per la mallongigo PIV1970, ne estis ŝanĝita aŭ rekompostita.
PIV estas, precipe pro sia senkonkurenca amplekso (15 200 kapvortoj, 39 400 leksikaj unuoj), rigardata de multaj kiel pli-malpli normodona por Esperanto. Sed PIV ankaŭ estas kritikata, interalie pro troa influo de la franca lingvo kaj politikaj tendencoj. Cetere la iom malnovecaj kaj malmultaj ilustraĵoj aperis nur kvazaŭ apendico.
La Nova Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto (2002)
En 2002 aperis, post plurjara laboro, nova profunde reviziita eldono kun la titolo La Nova Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto, ĉefredaktita de Michel DUC-GONINAZ. PIV2002 ampleksas 16 780 kapvortojn kaj 46 890 leksikajn unuojn. Ĝiaj ilustraĵoj estas lokitaj ne plu en la lastaj paĝoj, sed estas enkorpigitaj en la teksto mem.
La inaŭguro de la Nova PIV okazis dum SAT-kongreso en Alikanto (Hispanio) la 1-an ĝis la 7-a de julio 2002.
La 2000 produktitaj ekzempleroj de la Nova PIV jam estis elĉerpitaj en 2004.
Plena Ilustrita Vortaro 2005
Nova eldono, kun preseraroj korektitaj kaj detalaj modifoj, aperis en marto 2005.
Rilataj verkoj: Plena Vortaro de Esperanto
Eksteraj ligiloj
- [http://satesperanto.free.fr/satkulturo/article.php3?id_article=200 Bildo pri la nova korektita eldono 2005]
- [http://www.bertilow.com/piv/ Kritikaj notoj pri la Nova PIV] de Bertilo WENNERGREN - [http://www.esperanto.be/fel/mon/rec/pivo.html Recenzo de la Nova PIV] fare de Bertilo WENNERGREN - [ftp://ftp.stack.nl/pub/esperanto/word-lists.dir/piv.tar.Z Kapvortoj de PIV1970 kun fakindikoj]
- [http://rano.org/pivkap Kapvortoj de PIV2005]
- [http://satesperanto.free.fr/aktuale/NPIV-Korektendoj.pdf Nova PIV: Korektendoj]
- [http://esperanto.web.pt/piv2.htm Disaj komentoj pri la nova PIV] de Gonçalo NEVES - [http://groups.yahoo.com/group/pivgrupo/ Diskutgrupo pri PIV ĉe Yahoo]
Kategorio:Esperanto-vortaro
ZEO
Esperanto-kulturo > ZEO
ZEO estas Zamenhof/Esperanto-Objekto. Ĉi tiu mallongigo estis unue uzata en la libro de Hugo RÖLLINGERMonumente pri Esperanto - ilustrita dokumentaro pri 1044 Zamenhof/Esperanto Objektoj en 54 landoj.
Eksteraj Ligiloj
[http://ikki.pl/esperant/zeo/index.htm Retpaĝaro pri multaj ZEO-j]
ZEOZEOZEOZEO
- Možno hľadáte informáciu o Rímskej ríši.Rímskej ríšiRímskej ríšiRímskej ríšiRímskej ríšiRímskej ríši
Rím (Roma) je hlavné a najväčšie mesto Talianska.
"Všetky cesty vedú do Ríma"... toto tvrdenie sa akiste opiera o skutočnú realitu. Tak ako v minulosti, tak aj v súčasnosti, stále viac turistov z celého sveta prejavuje záujem o návštevu tohoto prekrásneho mesta. Rím, mesto miest! Rím, centrum kultúrneho dedičstva sveta s množstvom veľkolepých umeleckých diel, prekrásnych obrazov. Sochy významných majstrov skrášľujú mnohé chrámy, múzeá, či historické budovy. To všetko je Rím.
Ale predsa... Rím má aj niečo, čo je na svete najmenšie. Je to najmenší štát sveta, Vatikán. Jeho rozloha je len 0,44 km2 a počet obyvateľov dosahuje cca 1000. Vatikán je cirkevný štát a na jeho čele v súčasnosti stojí pápež Ján Pavol II (Karol Wojtyla od 16.10.1978). Zaujímavou skutočnosťou je však aj to, že hoci Vatikán je najmenší, množstvom umeleckých a cenovo nevyčísliteľných umeleckých diel predčí mnoho ostatných krajín sveta. Aj preto hlavným príjmom do štátnej pokladnice sú peniaze získané z cestovného ruchu.
Dejiny
Prvé osídlenie mesta začalo v období 1200-800 p.n.l. Skutočné založenie Ríma sa však traduje až v roku 753 p.n.l. Romulom, ktorý bol prvý zo siedmich mestských kráľov.
Z daného je zrejmé, že rímska civilizácia je síce pomerne stará, ale predsa len mladá v porovnaní s takými civilizáciami ako boli peržania, egypťania, či gréci. Dokonalý um, použitá stratégia, vojenské schopnosti vládcov Ríma... toto všetko sa podpísalo pod obrovský rozmach hraníc rímskej ríše. Roku 509 p.n.l. vyhnali Etruskov, aby založili republiku. Postupne si podmanili celý Blízky Východ, či krajiny Severnej Afriky. Prvá púnska vojna medzi Rímom a Kartágom prebiehala v rokoch 264-241 p.n.l. Nasledovala druhá púnska vojna v rokoch 218-201 p.n.l., keď slávny vojenský stratég a vodca kartáginskej armády Hannibal urobil čosi nevídané. Celou svojou armádou prešiel Alpy, aby Rimanov prekvapil zo severu, čo sa mu nakoniec aj podarilo. Známa je veta ešte z tých čias: "Hannibal ante portas" (Hannibal pred bránami Ríma!). Hannibal žiaľ nezískal dostatočnú finančnú podporu z Kartága, a tak svoj boj nakoniec prehral. V rokoch 149-146 p.n.l. sa konala tretia púnska vojna, v ktorej Rím definitívne poráža Kartágo.
Roku 60 p.n.l. Rímu vládne triumvirát Pompeius, Crassus a snáď najznámejší rímsky vládca Gaius Julius Caesar. Počas svojej vlády sa stretol s očarujúcou Kleopatrou, ktorú dosadil na egyptský trón ako kráľovnú. Roku 48 p.n.l. sa Ceasar stal absolútnym vládcom Ríma. Nakoniec je však zabitý a roku 27 p.n.l. nastupuje na trón nový vládca Oktavián (Augustus), ktorý je zároveň prvým rímskym cisárom.
Neskôr dochádza k rozmachu kresťanstva v krajine. Roku 42 n.l. apoštol Peter navštevuje Rím. Za vlády cisára Nera dochádza ku krutému prenasledovaniu kresťanov, ktorí rozširujú vieru Ježiša Krista z Izraela. V roku 72 n.l. dochádza k stavbe známeho Kolosea v Ríme. Čoskoro sa k moci dostáva cisár Traján (98-117 n.l.), ktorý svojím vojenským ťažením podstatne rozširuje hranice krajiny. Rím preživa svoj rozmach aj za vlády cisára Hadriána (117-138 n.l.) či Marca Aurelia (161-180 n.l.). V rokoch 284-286 sa ríša rozdeľuje na východnú a západnú.
V rokoch 306-337 vládne cisár Konstantín, ktorý celú ríšu opäť zjednocuje a legalizuje kresťanstvo.
Posledným rímskym cisárom je Romulus Augustulus (476 n.l.). Neskôr, v roku 800 bol Karol Veľký korunovaný pápežom (Lev III) za cisára svätej ríše rímskej.
Rok 1527 je pre Rím značne nepokojným. Bol vyplienený nemeckými a španielským oddielmi cisára Karla V. V roku 1797 Rím obsadil Napoleon až do roku 1814, kedy je obnovený cirkevný štát. V nasledujúcich rokoch sa prejavuje pokus o vytvorenie Rímskej republiky. Vyvrcholením tohoto počínania bol povstanie r. 1848 vedené Garibaldim a Mazzinim. Novovzniknutú republiku však čoskoro porazia Francúzi. Už v roku 1861 je vyhlásené zjednotenie Talianska a roku 1870 sa k zjednotenej krajine pripája aj Rím.
V rokoch 1924-1943 sa taliansko stáva fašistickým štátom, kedy ministerským predsedom bol Mussolini.
V roku 1929 na základne Lateránskych zmlúv sa Vatikán uznáva ako suverénny štát.
Roku 1944 spojenci oslobodzujú Rím od nacistov.
Orientácia v meste
Mesto Rím má približne 2,8 mil. obyvateľov, čím sa radí medzí veľké mestá sveta.
Najvýhodnejšie spojenie medzi letiskom a samotným mestom zabezpečujú vlaky. Na ľavej strane jazdia bežné vlaky, na strane pravej je možné využiť služby luxusných vlakov. Obidva však majú konečnú v centre mesta.
Orientácia v meste je jednoduchá a dopravu k jednotlivým pamiatkam zabezpečuje hustá sieť dopravných prostriedkov. Asi najrýchlejšiu variantu prepravy predstavuje metro, ktoré je tvorené dvomi podzemnými dráhami (Linea A a Linea B). Metrom je možné dostať sa do blízkosti takmer všetkých významnejších pamiatok v Ríme. Niekedy je vhodné využiť aj mestské autobusy, či električky. Náčrt historických pamiatok a obidvoch dráh metra je dobre viditeľný na mapke Ríma.
Sprievodca historickými pamiatkami
BASILICA DI SAN PIETRO
Svetoznýmy chrám, z ktorého balkóna sa každoročne prihovára všetkým veriacim pápež. Ako už bolo spomenuté, legalizácia kresťanstva sa uskutočnila za vlády cisára Konstantína. Aj preto prvý kostol svätého Petra dal vystaviť spomenutý cisár okolo roku 326 nl.l. Tradícia hovorí, že kostol bol postavený presne na tom mieste, kde bol roku 64 n.l. ukrižovaný svätý Peter.
V rokoch 1506 až 1626 bol kostol prestavaný na nový, omnoho väčší chrám.
Michelangelová Pieta z roku 1499 je umiestnená v prvej kaplnke pravej lodi. Je umiestnená za ochranným sklom. Aj veľkolepý hlavný oltár určite očarí nejedného turistu. Nad ním sa nachádza prekrásne Berniniho baldacchino. Za oltárom sa nachádza hrob Pavla III a Urbana VIII.
MUSEI VATICANI
Vatikánske múzeum je najväčším komplexom umeleckých zbierok na svete. Nachádza sa tu množstvo obrazov, kníh, fresiek, gréckych, etruských či rímskych sôch... Keďže rozlohou je múzeum naozaj veľké, je vhodné zvoliť si priority, ktoré by návštevník prípadne mal záujem vidieť. Jednou z nich by mala byť určite Sixtínska kaplnka s Michelangelovým Posledným súdom. Tá bola postavená v rokoch 1475-1480 na základe žiadosti pápeža Sixtusa IV. Dvanásť malieb na pravej strane predstavuje Výjavy zo života Ježiša Krista. Na ľavej strane sa nachádzajú výjavy z Mojžišovho života. Roku 1508 pápež Julius II poveril mladého Michelangela, aby vyzdobil strop kaplnky, čo sa mu aj dokonale podarilo.
CASTEL SANT'ANGELO
Anjelský hrad je mohutnou stavbou týčiacou sa nad riekou Tiberia. Najskôr bol cisárskou hrobkou, potom pápežskou citadelou. Hrad slúžil v stredoveku ako vezenie. Dnes sa tu nachádza múzeum venované jeho histórii. Hrad bol postavený roku 130 n.l. cisárom Hadriánom.
SANTA MARIA IN TRASTEVERE
Patrí k najstarším kresťanským kostolom na svete, keď prvý kostol bol založený ešte roku 222 n.l. V súčasnosti je tu možné vidieť stavbu, ktorá bola postavená v 12. storočí počas "vlády" pápeža Inocenca II. Hlavné stĺpy v kostole sú rímskeho pôvodu, pôsobivá je fresková výzdoba bočných kaplniek pochádzajúca z 16.-17. storočia. Za povšimnutie stoja aj mozaiky z 12. storočia zobrazujúce Pannu Máriu s Ježišom.
CAMPO DE'FIORI
Toto námestie v preklade znamená Pole kvetov a pôvodne bolo lúkou. V stredoveku sa zmenilo na jednu z najexkluzívnejších častí mesta. Nachádza sa tu množstvo kaviarní, barov, obchodíkov..., určite zaujímavým miestom je taktiež rybí, ovocný a zeleninový trh. Miesto je priam predurčené pre aktívny oddych miestnych, ale aj cudzincov.
PANTHEON
Chrám je snáď najzachovalejšou antickou stavebnou pamiatkou v Ríme. V roku 609 bol vysvetený ako kresťanský kostol Santa Maria ad Martyres. V dnešných dňoch sa tu nachádzajú pozostatky takých osobností ako Raffael, Vittorio Emanuel II, či Umberto I. Kopula Pantheonu bola ešte do roku 1960 najväčšou na svete! Jej výška i priemer dosahuje 44,3 m.
SANTA MARIA SOPRA MINERVA
Kostol gotického charakteru navonok pôsobí veľmi jednoducho. Napriek tomu vo vnútri skrýva množstvo nádherných obrazov a náhrobkov. Bol založený v 8 storočí n.l. podľa návrhu dvoch dominikánskych mníchov z Florencie. Dnešná podoba kostola je datovaná z roku 1280. Pre kostolom je možné vidieť zaujímavého mramorového slona nesúceho egyptský obelisk. V kostole sa oplatí vidieť sochu Krista po zmŕtvychvstaní od Michelangela.
SANTA MARIA IN ARACOELI
Kostol stojí na jednom z najsvetejších miest Ríma. Prvá zmienka o ňom bola roku 574 n.l. Dnešná stavba pochádza z roku 1260. Prekrásny je pozlátený drevený strop, ktorý oslavuje námornú bitku pre Lepente. Najvýznamnejšou pamiatkou je umelecké dielo Pinturicchiové fresky Život sv. Bernarda z roku 1486.
FONTANA DI TREVI
Fontána Di Trevi je snáď najkrásnejšou fontánou, akú kedy ľudské oko videlo. Jej najstaršia časť je pozostatkom akvaduktu, ktorý dal postaviť vojvodca Agrippa v roku 19 p.n.l. Fontána je tvorená viacerými dokonale opracovanými sochami, jedna z nich predstavuje hojnosť a druhá zdravie. Nad nimi sa nachádzajú štyri ročné obdobia prinášajúce dary. K zaujímavým patrí aj panna, ktorá ukazuje vojakom prameň. Nádherný dojem z fontány dopĺňa barokový interiér kostola Santa Maria in Trivio.
PIAZZA DI SPAGNA
Španielske schody ponúkajú prekrásny výhľad, ktorý si podmaní nejedného cestovateľa. Na schodoch sa častokrát konajú modelingové prehliadky. Toto romantické miesto tiež slúži ako miesto schôdzok. Pôvod schodov je datovaný do obdobia roku 1723, kedy ich výstavbu inicioval francúzsky veľvyslanec Gueffier. Neďaleko schodov sa nachádzala rezidencia španielskeho veľvyslanca pri svätej stolici a od toho je pomenovanie schodov aj odvodené. Južne sa nachádza najexluzívnejšia obchodná ulica Via Condotti, kde má sídlo aj známa herečka Sofia Loren.
FORO ROMANO
Fórum predstavoval centrum politického, ale aj spoločenského rímskeho života. Kedysi sa tu nachádzali prekrásne chrámy, nádvoria, baziliky. V súčasnosti sa tu z nich veľmi veľa nezachovalo, a tak môžeme dnes obdivovať takmer len zrúcaniny, ktoré napriek tomu zachovávajú tú pravú historickú atmosféru starého Ríma.
COLOSSEO
Neďaleko Foro Romano sa nachádza svetoznáme Koloseum. Jeho výstavba bola zahájená ešte v roku 72 n.l., za vlády cisára Vespasiána. Jeho kapacita ponúkala až 55.000 miest pre divákov. Denne sa tu konali gladiátorské predstavenia, pričom v priebehu dňa bolo zabitých až 5.000 zvierat! Okrem gladiátorov tu bojovali za svoj život aj zločinci či otroci. O živote a smrti rozhodovali diváci. Známy je palec otočený k zemi. Tento symbol predstavoval smrť. Mávanie vreckovkami na druhej strane predstavovalo milosť. Počas stredoveku význam kolosea upadol. V tom období slúžil ako sklad materiálu na stavbu palácov a kostolov.
SANTA MARIA MAGGIORE
Ide snáď o najkrajšiu rímsku kresťanskú baziliku zasvätenú Panne Márii. Kostol bol postavený v roku 430. Interiér a exteriér kostola boli upravené v 13. a 18. storočí. Celý kostol očarí turistov svojou mohutnosťou, ale aj množstvom umeleckých diel. Najdôležitejšie sú staré mozaiky na bočných stenách strednej lodi, ktoré zobrazujú výjavy zo života Mojžiša, Abraháma, Izáka a Jakuba. V hlavnom oltári sú údajne uložené pozostatky Ježišových jasličiek. Medzi ďalšie pamätihodnosti môžeme zaradiť Cappella Sixtina s náhrobkom Sixta V., ktorého autorom je známy architekt Domenic Fontana. V chráme je taktiež hrob kardinála Rodrigueza a Giovanniho di Cosima.
Kategória:Hlavné mestáKategória:Rímals:Romja:ローマko:로마simple:Rome
Корпусной ядерный реактор
Корпусно́й я́дерный реа́ктор — ядерный реактор, активная зона которого находится внутри общей оболочки, поддерживающей высокое давление первого контура.
В отличие от
Blackbox
В системе Unix, Blackbox это оконный менеджер для X Window System. Он очень простой и минималистичный, поэтому популярен следи тех, кому требуется быстрое и простое окружение. Несмотря на маленький размер и быструю работу, он выглядит очень неплохо
