Je la fino de la 19-a jarcento, la progreso de tekniko faris el fotografio la novan arton kinematografio, aŭ kino. Serio de bildoj, montrata sufiĉe rapide, fariĝas vivanta sceno, kaj la teatraĵo povas esti rafinita, pakita, kaj liverata tra la mondo. La kino, kaj ĝia ido televido, fariĝis grandega kultura influo de la 20-a jarcento.
20-a jarcento
Televido estas sistemo de telekomuniko por sendado de movbildoj kaj sono trans distanco. Etimologie, ĝi estas hibrida vorto, devenante el la greka bazvorto tele (signifanta "malproksime") kaj la latinavideo (signifanta "mi vidas"). Oni povas mallongigi ĝin kiel TV. (Joxemari SARASUA ekuzis en traduko el la eŭska publikigita en Fonto la slangan mallongigon teleo).
slangan
La aparato, kiu ricevas kaj montras la sendatajn signalojn, nomiĝas televidilo. Televidon rilatas verboj spekti kaj zapi.
Historio
La disvolviĝo de la televido okazis laŭ du ideoj: la elektron-meĥanika televido kaj la posta pure elektrona televido. El la posta venas ĉiuj modernaj televidoj, tamen ili disvolviĝis el la meĥanika metodo.
Tra la jaroj: mallonga resumo
- 1860: Unua transsendo de ne-movaj bildoj per telegrafo. La maŝinon, nomita "pantélégraphe" aŭ "pantelegrafo", inventis franca abato Giovanni CASELLI [kasELi], sed ĝi ne estas vere televido, plue pra-telekopiilo. Ĝi uzis elektrokemian metodon por skanado de la bildo, kaj du grandaj pendoloj por la sinkronigo de la sendilo kaj la ricevilo.
- 1884: GermanoPaul Gottlieb NIPKOW [NIPkov] inventis la Nipkovan Diskon. Vidu malsupren.
- 1905: UsonanoLee DE FOREST [de FORist] inventis la vakutuban triodon, kiun li nomis Aŭdion-on, kaj kiu iĝis baza ero de iu tiutempa elektronika cirkvito.
- 1907: RusoBoris ROSING [ROsing] inventis la katodradian tubon, kiu montras bildojn per la balaado de radio de elektronoj sur fosforeskan surfacon.
- 1923: RusoVladimir Kosma ZVORYKIN (ruse: Зворыкин, Владимир Кузьмич) inventis sian "ikonoskopon". Tiu estis praulo de la nuntempa televida kamerao, ĝis la nun preskaŭ universala uzo de CCD teknologio.
- 1926: SkotoJohn Logie BAIRD [berd] faris la unuan publikan pruvadon de televido, en Londona vendejo, uzante Nipkovan diskon. Sia aparato havis rezolucion de 30 lineoj, kaj mezuris 3,8 x 5,0 cm.
- 1927: Usonano Philo Taylor FARNSWORTH [FARnzŭort] unue montris sian tutelektronikan televidsistemon.
- 1927: La unua longa distanca publika televida elsendo okazis de Vaŝingtono al Nov-Jorko, montrante bildon de Herbert C. HOOVER, tiame Usona Sekretario pri Komerco.
- 1928: John Logie BAIRD faris la unuajn provojn de kolora televido.
- 1929: La unuaj regulaj dissendoj de la BBC (Britio).
- 1930: Usonano Charles JENKINS [ĜENkinz] elsendis la unua televidan reklamon.
Elektron-meĥanika televido
Paul Gottlieb NIPKOW proponis kaj patentis la unuan elektron-meĥanikan televidilon en 1884. Ĝi funkciis per skanado de du-dimensia bildo helpe de turniĝanta disko kun truetoj, kiuj tralasis ĉiumomente lumradion de precize unu cirkleta parto de la bildo. Tiel la du-dimensia bildo estas transformata al unu-dimensia signalo, transsendeble tra (analoga) elektra lineo aŭ per radio.
Ekde 1907 ĝis 1910, Boris ROSING kaj sia studento Vladimir ZVORYKIN montris televid-sistemon kiu uzis meĥanika spegul-tamburan skanilon en la dissendilo kaj katodradian tubon en la ricevilo. Mosing malaperis dum la Rusia revolucio de 1917, sed Zworykin poste laboris kun RCA por krei tute elektronika televido, tamen la desegno de tiu televido atencis patentojn de Philo Taylor FARNSWORTH.
Analoga elektronika televido
Elektronika televido funkcias pli-malpli kiel meĥanika televido, sed sen moviĝantaj partoj. La skanado okazas ekzemple per lum-sensiva tavolo skanata de elektron-radio.
Grava antaŭlaboro por la evoluo de la elektronika televido estis la katodradia tubo, kiun en la jaro 1897 evoluigis Ferdinand BRAUN kune kun Jonathan ZENNECK.
La unuan elektronikan televidan bildon transsendis en 1926TAKAYANAGI Kenjiro (Japanio) kiu tiucele alikonstruis la katodradian tubon.
Tutelektronikan sistemon unue prezentis Philo Taylor FARNSWORTH en la aŭtuno de 1927. Li estis mormona filo de farmisto el Rigby (Idaho) kiu komencis elpensi sian sistemon je aĝo de 14 jaroj. Li diskutis sian ideon kun sia altlerneja kemi-instruisto, kiu ne povis pensi iun kialon, ke ĝi ne estis ĝuste. Li daŭre klopodis pri la ideo ĉe Brigham Young Akademio (nun Brigham Young Universitato). Kiam li estis 21-jaraĝa, li montris funkciantan sistemon en sia laboratorio en Sanfrancisko. Lia sistemo liberigis la televidon el sia dependo je turniĝantaj diskoj kaj aliaj meĥanikaj partoj. Ĉiuj modernaj katodradiaj tuboj rekte devenas el tia ellaboraĵo.
Ankaŭ Vladimir ZVORYKIN oni iufoje nomas patro de la elektrona televido, pro lia invento de la ikonoskopo en 1923 kaj de la kineskopo en 1929. Lia desegno estis unu el la unuaj kiuj montris televidan sistemon kun la trajtoj de modernaj katodradiaj tuboj. Lia antaŭa laboro kun Rosing por elektronmeĥanika televido transigas profundan komprenon kiel produkti elektronan sistemon. Tamen, lia patenta pretendo estis malvalidigita pro tri faktoj: 1) La 1923-a patento de Dworkin montris nekompletan desegnon, kaj ne funkciis ĝis 1933; 2) La 1923-a patento estis ne donita ĝis 1938, post ĝi estis serioze refarita; 3) Zvorykin vizitis la laborotorion de Farnsworth dum li ellaboris siaj desegnoj por RCA
Ĝis hodiaŭ regas kontroversa debato, ĉu Farnsworth aŭ Zvorykin unue inventis la modernan televidon.
La unuan tute elektronikan televidan tubon de Eŭropo publike prezentis Manfred VON ARDENNE en la jaro 1931.
Cifereca televido
Ĉe cifereca televido la skanado de la du-dimensia bildo okazas ne kontinue, sed la lum-sensiva faco konsistas el punktoformaj eroj, kiuj unuope donas signalojn pri la ricevata lumo. La signaloj ne estas kombinataj al analoga signalo, sed transsendataj kiel sendependaj informeroj. Kiel ĝenerale ĉe cifereca informo tia signalo enhavas redundancon, kiu ebligas la korekton de informperdo dum la transsendo.
Kinarto > Festivaloj
La Internacia Kin-Festivalo de Sao Paŭlo (Mostra Internacional de Cinema - São Paulo) komenciĝis en 1977.
Ligilo:
http://www.mostra.org/index.php?lang=en
Festivalo de Cannes
thumbthumbKino > Festivalo de Cannes
----
La Festivalo de Cannes komenciĝis en 1946. La plej fama premio de la festivalo estas la or-palmo
Kino > Berlinale
----
La Berlinale estas la Berlina Internacia Film-Festivalo - ĝi komenciĝis en 1951. Jenaj premioj disdonatas:
- Goldener Bär (= ora urso)
- Silberner Bär (= arĝenta urso)
Ekstera Ligilo:
http://www.berlinale.de/ (en germana kaj angla lingvo)
ja:ベルリン国際映画祭
Kino > Festivalo de Venecio
----
Film-festivalo organizita de la Biennale di Venezia - ĝi estas la Mostra Internazionale d'Arte Cinematografica aŭ tutsimple La Mostra. La premio estas la or-leono.
Ligilo:
http://194.185.28.38/gb/cinema/index.cfm
ja:ヴェネチア国際映画祭ko:베네치아 영화제
Seatla Internacia Kino-Festivalo
Seattle International Film Festival fondiĝis en 1975. La 30a festivalo (20a de majo ĝis 13a de junio, 2004) prezentis 225 plenlongajn kinofilmojn kaj 80 kurtajn, el entute 58 landoj.
Ekstera Ligo:
[http://www.seattlefilm.com/index.aspx?detect=yes Oficiala TTTejo de SIFF] (anglalingva)
Aktoroj
Teatro - Kino - Televido
Aktoro estas persono, kiu ludas rolon en teatro, televido aŭ en filmo kiel sian profesion. Ekzistas ankaŭ amatoraj aktoroj, iam nomataj rolantaj neaktoroj, kiuj aŭ ludas teatraĵojn kiel sian hobion aŭ estis elektitaj en konkurso de filma reĝisoro pro siaj tipaj kvalitoj aŭ tial, ĉar la reĝisoro bezonas simplan, naturan homon sen aktora afekteco. Profesiaj aktoroj studas sian fakon en aktoraj konservatorioj kaj universitatoj, ili distingiĝas per kultivita, karakteriza voĉo, per aktora stilo, kiu ne estas nura ŝajnigado. Aktoro ne volas spektanton trompi, sed rakontas al li draman agadon per aktoraj rimedoj - per regado de voĉo, movoj, korpotenado, mimiko.
- [http://www.ign.fr/affiche_rubrique.asp?rbr_id=1087&CommuneId=33278 Avezan sur le site de l'Institut Géographique National]
- [http://www.recensement.insee.fr/RP99/rp99/co_navigation.co_page?nivgeo=C&codgeo=32023&theme=ALL&typeprod=ALL&lang=FR&quelcas=LISTE Avezan sur le site de l'Insee]
- [http://www.quid.fr/communes.html?mode=detail&id=23479&req=Avezan Avezan sur le site du Quid]
- [http://www.lion1906.com/Pages/ResultatProximiteCoord.php?RadLat1=0.765797146311387&RadLong1=0.0139044563749695 Communes les plus proches d'Avezan]
- [http://www.lion1906.com/Pages/ResultatLocalisation.php?InseeVille=320023 Localisation d'Avezan sur une carte de France]
- [http://www.mapquest.com/maps/map.adp?latlongtype=decimal&latitude=43.8769444444444&longitude=.796666666666667&zoom=8 Plan d'Avezan sur Mapquest]
Avezan
Άμστερνταμ ΑρένΑ
Η Άμστερνταμ ΑρένΑ (Amsterdam ArenA) είναι ένα ποδοσφαιρικό στάδιο στο Άμστερνταμ, στην Ολλανδία. Αρχικά, σχεδιάστηκε ως το κεντρικό σημείο της προσπάθειας του Άμστερνταμ να φιλοξενήσει τους
Άμστελ είναι το όνομα ποταμού της Ολλανδίας. Διασχίζει το Άμστερνταμ και από το όνομα του πήρε την ονομασία της και η πόλη.
:Άμστελ είναι επίσης το όνομα μιας μάρκας
Ακρωνύμιο
Αρκτικόλεξο ή Ακρωνύμιο ονομάζεται ο σύντομος τρόπος γραφής που παράγεται απo τα αρχικά γράμματα ή τις συλλαβές των λέξεων μιας φράσης (συνήθως ονόματα οργανισμών, σωματείων, υπηρεσιών κ.ά) και γράφεται πάντα με κεφαλαία γράμματα. Η λέξη αρκτικόλεξο προέρχεται από τις λέξεις αρκτικός (που σημαίνει αυτός που βρίσκεται
Άλμπερτ Άινσταϊν
Ο Άλμπερτ Αϊνστάιν (Albert Einstein, τονισμός στα Γερμανικά: Άλμπερτ Άινσταϊν), που από πολλούς θεωρείται ως ο μεγαλύτερος φυσικός του 20ου αιώνα, γεννήθηκε στο Ουλμ (Ulm) της Read More...
Άινσταϊν
Ο Άλμπερτ Αϊνστάιν (Albert Einstein, τονισμός στα Γερμανικά: Άλμπερτ Άινσταϊν), που από πολλούς θεωρείται ως ο μεγαλύτερος φυσικός του 20ου αιώνα, γεννήθηκε στο Ουλμ (Ulm) της Read More...
Αντιβαρύτητα
Αντιβαρύτητα
Η αντιβαρύτητα είναι μια φυσική έννοια που υποδηλώνει κατανίκηση της έννοιας της βαρύτητας τόσο σε μηχανοκίνητα μεσα,δηλαδή αιώρηση χωρίς τη βοήθεια κάποιου κινητήρα,όσο και στη φύση(διαστολή του σύμπαντος).
Σύντομη ανασκόπηση της έννοιας
Πρώτη νύξη στην έννοια της αντιβαρύτητας έγινε από τον Άλμ
Συντομογραφία
Συντομογραφία ή Βραχυγραφία είναι η γραφή λέξεων ή φράσεων σε μικρότερη μορφή, παραλείποντας τμήματος ή τμημάτων των λέξεων χάριν συντομίας.
Κάποιες συντομογραφίες χρησιμοποιούνται καθολικά και δεν χρειάζονται επεξήγηση. Ειδικά σε λεξικά και εγκυκλοπαίδειες η χρήση συντομογραφιών είναι απαραίτητη και συνήθως διευκρινίζ
Βραχυγραφία
Συντομογραφία ή Βραχυγραφία είναι η γραφή λέξεων ή φράσεων σε μικρότερη μορφή, παραλείποντας τμήματος ή τμημάτων των λέξεων χάριν συντομίας.
Κάποιες συντομογραφίες χρησιμοποιούνται καθολικά και δεν χρειάζονται επεξήγηση. Ειδικά σε λεξικά και εγκυκλοπαίδειες η χρήση συντομογραφιών είναι απαραίτητη και συνήθως διευκρινίζ
