:: wikimiki.org ::
| Lunfazo |
LunfazoLa lunaj fazoj nomiĝas:
1) la malluma novluno
2) la kreskanta duonluno (unua kvarono)
3) la plenluno
4) la malkreskanta duonluno (tria kvarono).
Lingva noto
En PIV2 oni uzas du malsamajn sistemojn nomi la lunfazojn.
Lunovidu natura satelito pri aliaj lunoj
La Luno, la sola natura satelito de la Tero, la sola luno kiun ni povas vidi per la nuda okulo kaj la sola konata ĝis la laboro de Galileo GALILEI, mondo de maroj de
antikva lafo ŝtoniĝinta; pro astronomia hazardo, ĝia ŝajna grandeco, vidita el la Tero, estas simila al tiu de la Suno.
Suno
maldekstra duono, de fundesupren: Maro de l'pluvoj, Oceano de l'Ventegoj (plej maldekstre) kaj Maro de la Nuboj, inter ili la fama cirko Copernic (Esperanto: kratero Koperniko).
Dekstra duono, de fundesupren: Maro de l'Nektaro, Maro de l'Trankvil, Maro de Sereneco, pli dekstre: Maro de Fekundeco, plej dekstre izole kiel lago: Maro de la krizoj.
Malsupre, kun plej da "radioj", la fama cirko (kratero) Tycho.
- Nomo: Luno (Terra I)
- Diametro: 3476 km
- Maso: 0,07349 . 1024 kg (0,0123 da tero)
- Meza distanco de la Tero: 384.400 km; ĝia sola luno
- Sidera tago (= turniĝo ĉirkaŭ la interna akso): 2360,6 ks (27,32166 tertagoj)
- Sidera monato (= rivoluo ĉirkaŭ la planedo, nome la Tero): 2,3606 Ms (27,32166 tertagoj), egala al la tago
- Sinoda tago aŭ monato (= periodo inter du samaj lunofazoj): 29,531 tertagoj
- Gravito: 1,6 m/s2 (0,163 da tergravito)
- Temperaturo: 380 K (tage), 120 K (nokte)
- Atmosfero: vakuo
- Naskiĝtago: antaŭ 4,6 miliardoj da jaroj.
|
La Luno estas luno granda: Relative al la grandeco de ĝia
planedo, nur la luno de Plutono estas pli granda. Absolute, nur kvar
lunoj estas pli grandaj laŭ maso (Ioo, Ganimedo, Kalistoo kaj
Titano), kaj unu planedo, Plutono,
estas eĉ pli malgranda!
Origino
Ni ne scias la devenon de la Luno. Ĝi ne nur estas tero malgranda, sed mondo tre malsama. La Tero estas roko kun supraĵo de likva akvo
kaj koro de likva fero (kiu faras la Teron magneta), sed la Luno estas
roko, fino al fino. Mankas al ĝi akvo (???), aero, vivo, magnetosfero kaj
kontinentoj. Ĝi estas mondo tute morta kaj senŝanĝa, escepte de meteoroidaj influoj.
Ĉar ĝi estas tiel malsama, la Luno klare ne naskiĝis same kiel la
Tero. La nuna plej populara teorio diras, ke la Tero, kiam ĝi estas juna,
estis fendita de granda asteroido kaj granda bulo de ĝia roko fariĝis la
Luno. La Luno ja estas kiel la roka parto de la Tero kaj eĉ nun la Luno
tre malrapide malproksimiĝas for de la Tero.
Laŭ alia teorio la Luno estas astro kaptita de la Tero. Sed la
fiziko de tia kapto ne estas klara.
Historio
Pri la maroj...
Pri la krateroj...
Pri esploro de homoj...
20-a de julio 1969: Usonaj astronaŭtoj Neil ARMSTRONG kaj Buzz ALDRIN surluniĝis kaj fariĝis la unuaj homoj, kiuj vizitis alian mondon. Sume 12 homoj surluniĝis dum ĉi tiu kaj kvin sekvaj vojaĝoj ĝis 1972.
Kuriozaĵoj
De la Tero, ni vidas la Lunon pasi tra kvar fazoj ĉiumonate. La lunfazoj nomiĝas: la malluma novluno, la kreskanta duonluno (unua kvarono), la plenluno, kaj la malkreskanta duonluno (tria kvarono). La Luno kaŭzas la tajdojn sur la Tero.
tajdojn
Ĉar la daŭro de la luna tago egalas tiun de la luna jaro, Luno ĉiam direkas la saman flankon al Tero. Pro kelkaj geometriaj kaj orbitaj fenomenoj tiu flanko ne estas tute konstanta, eblas vidi de Tero ĉ. 55 procentojn de la luna surfaco. La cetero estis absolute nekonata ĝis la 7-a de oktobro 1959, kiam la sovetia sondilo Luna 3 transsendis unuajn fotojn de la dorsa flanko. Je la 10-a de novembro 1966 la usona sondilo Lunar Orbiter 1 sendis la unuajn bildojn, pli bonkvalitajn, el ĉirkaŭluna orbito.
Vivo?
Laŭ moderna scio, nenia vivo ekzistas sur la Luno. Sen aero, sen likva akvo, ĝi estas akre malvivema medio.
Lunar OrbiterLa plejparto de antikvaj socioj diigis la Lunon (Selene en greka mitologio, Luna en romia mitologio), kaj aktualaj novpaganoj kultas ĝin kiel aspekton de la Ŝanĝanta Diino. Ĉar ĝi estas la dua plej videbla astro en la ĉielo, kaj pro siaj fazoj, la Luno estas la bazo de pluraj kalendaroj, kiel tiuj de la judoj kaj islamanoj. La tago lundo nomiĝas laŭ Luno. En alkemio kaj blazono, la Luno asociiĝas al la metalo arĝento.
La kaŝita flanko
Kartografio de la Luno
Unuaj mapoj:
- 1647: Selenographia fare de Johannes HEVELIUS
- Giovan Battista RICCIOLI
"Geografia" terminologio de la Luno
Vidu ankaŭ
- eklipso
Kategorio:Sunsistemo
ja:月
ko:달
ms:Bulan (satelit)
simple:Moon
th:ดวงจันทร์
zh-min-nan:Go̍eh-niû Wikipedia:Votes for deletion/Mnemonic method of loci
hotels Krakow darmowe statystyki encyklopedia tapety wygaszacze gry gu Links
|
|
|
| :: RELATED NEWS :: |
|
NWA Florida
Florida Championship Wrestling (FCW) was an NWA promotion that started in Florida in 1949. It has been called Championship Wrestling Florida, NWA Championship Wrestling from Florida, Pro Wrestling Florida and simply FCW throughout its existence.
History
The first booker for FCW was Clarence P. Luttrell. He booked until 1971, when Eddie Graham took over the promotion. Under Graham, the promotion thrived with stars such as
|
Caren Lissner
Caren Lissner was born in New Jersey in 1972. Her published novels include Carrie Pilby (2003) and Starting from Square Two (2004). She has also published humorous essays in The New York Times and The Philadelphia Inquirer.
Read More... |
Neuregulin
A family of proteins of diverse functions in the development of the nervous system. In mammals, they are products of 4 genes, with proteins coded by nrg1 being the most diverse. It influences upregulation of acetylcholine receptor genes beneath the endplate (in this instance known as ARIA = Acetylcholine Receptor Inducing Activity). In development of synapses at the neuromuscular junctio
|
Wikipedia:Articles for deletion/Oak Tree, County Durham
|
Universal Binaries
A universal binary is an executable file that runs natively on both PowerPC- and Intel-based Macintosh computers, which was first introduced at the 2005 WWDC to ease the transition from the existing PowerPC architecture to Intel in 2006 and 2007. Universal
|
Gulf of Guayaquil-Tumbes mangroves
The Gulf of Guayaquil-Tumbes mangroves are an ecoregion located in the Gulf of Guayaquil in South America, in northern Peru and southern Ecuador. It has an area of 3,300 km² (1300 sq mi).
The ecoregion is limited by plant formations of mangrove (Rhizophora spp.) forest that occur at the confluence of many r
|
Prophecy of Neferti
The Prophecy of Neferti seemingly predicts the coming of a saviour for Egypt. It is a classic piece of Egyptian royal propaganda, written after the event, but could be seen as justifing a non-royal seizing the throne.
:Then a king will come from the South,
:Ameny, the justified, by name
:Son of a woman of Ta-Seit, child of Upper Egypt.
:He will take the white crown,
:He will wear the red crown;
:He will join the Two Mighty Ones
:
|
|
