Lingvo estas sistemo de gestoj, signoj, sonoj, simboloj kaj vortoj uzataj por reprezenti kaj komunikiideojn kaj pensojn de homoj. Oni povas distingi inter lingvo ĝenerale (sen pluralo) kaj unuopaj lingvoj. Aldone, oni ankaŭ uzas la vorton lingvo por paroli pri faklingvoj (ekzemple jurlingvo), programlingvoj kaj bestaj lingvoj.
Lingvo (en la unua signifo) signifas la komunikmanieron de la homoj. Konscia komuniko okazas per sonlingvo, signolingvo aŭ skriblingvo. La senkonscia komunikado okazas interalie per korpolingvo.
Lingvoj (en la dua signifo) estas la diversaj malsamaj komuniksistemoj uzataj de diversaj homaj grupoj. Plej ofte, lingvo apartenas al iu etna grupo, sed tio ne veras por la planlingvoj. Ofte lingvo estas dividita en diversajn dialektojn, kaj ne estas klare, kie unu lingvo finiĝas kaj alia komencas.
La scienco, kiu studas lingvon, nomiĝas lingvistiko. Unuflanke ekzistas la kompara lingvistiko, kiu studas la rilatojn inter unuopaj lingvoj kaj klasifikas ilin en lingvofamiliojn. Aliflanke ekzistas la ĝenerala lingvistiko, kiu studas la ecojn de lingvo ĝenerale, kaj uzas unuopajn lingvojn nur kiel ekzemploj por la ĝenerala teorio pri lingvo.
__NOTOC__
[http://www.bertilow.com/lanlin/ Nomoj de lingvoj en Esperanto]
[http://dmoz.org/World/Esperanto/Informo/Vortaroj/ Vortaroj] en la katalogo DMoz
[http://www.proel.org/mundo2.html Lingvoj de la mondo (hispane)]
[http://www.georgetown.edu/faculty/ballc/animals/animals.html Bestaj sonoj en diversaj lingvoj (baza lingvo estas la angla)]
[http://lingvo.info/forumo/?lingvo=eo Nova Prismo] - plurlingva retejo pri lingvoj
ja:言語ko:언어ms:Bahasasimple:Language
Lingvaj Familioj
Oni grupigas lingvojn en familiojn laŭ ilia historia parenceco:
lingvoj, kiuj ŝajnas deveni de komuna pralingvo, troviĝas en la sama
familio, nomata ankaŭ "lingvaro". Tiel oni ricevas arbostrukturon.
La sekva tabelo montras unu tian strukturon. Pri kelkaj familioj
ekzistas diversaj opinioj, kaj iuj disdividoj estas esence arbitraj.
Ĉi tiu tabelo estas iom konservativa, montrante nur familiojn, kies
parenceco estas ĝenerale agnoskita. Pli radikala klasigo estas
priskribita en la artikolo pri lingva filono.
Pro konveno, por ke ne estu tro da familioj en la supra nivelo, la
tabelo uzas ankaŭ kelkajn geografiajn grupojn, sed tiuj estas klare
distingitaj per la vorto "lingvaroj" en la titolo. Ekzemple, historia
parenceco inter la nordkaŭkaza kaj sudkaŭkaza lingvaroj ne estas
pruvita.
Evidente la tabelo ne mencias ĉiujn homajn lingvojn, da kiuj estas
kelkaj miloj. La strukturo de iuj familioj estas iom simpligita; pli
da detaloj troviĝas eventuale en la artikolo pri la koncerna familio.
Kreolaj lingvoj, piĝinoj kaj planlingvoj estas ellasitaj
pro ilia alispeca deveno, kaj listo de izolitaj lingvoj
(lingvoj, kiuj ne apartenas al konata familio) troviĝas en aparta artikolo.
Iuj familioj estas rigardeblaj ankaŭ kiel lingvoj kun dialektoj, kaj
multaj lingvoj estas rigardeblaj ankaŭ kiel familioj de proksime
parencaj lingvoj.
Hodiaŭ proksimume 100.000.000 homoj parolas la germanan kiel unuan lingvon, kaj eble aliaj 28 milionoj homoj kiel duan lingvon. (World Almanac 2000) Ĝi estas la Oficiala lingvo de Germanio, Aŭstrio kaj Liĥtenŝtejno, kaj unu de la oficialaj lingvoj de Svislando, Luksemburgio kaj Belgio. En Brazilo la germana estas gepatra lingvo de ĉirkaŭ 20 mil homoj, pranepoj de germanoj kiuj alvenis al tiu lando dum la 19-a kaj frua 20-a jarcentoj por anstaŭi nigrajn sklavojn.
En la plej norda provinco de Italio,
Sudtirolo,
ĝi estas oficiala lingvo samranga kun la itala
kaj unua lingvo de la pliparto de la loĝantaro.
Ekzistas multaj germanaj dialektoj, sed la alta-germana de Martin Lutero en ties Biblio (1534) iĝis la normo, kaj hodiaŭ preskaŭ ĉiu germano-parolanto aŭ parolas ĝin, aŭ povas paroli ĝin.
La germana estas grava lingvo de la scienco, de la filozofio, de la literaturo, de la muziko, de la teknologio, de la industrio kaj de la monda komerco. Ĝi gravas en la monda kulturo.
Sintakse, la germana havas V2 vortordon.
Lingvo > Lingvaj familioj > Hindeŭropa > Ĝermana > Nord-Ĝermana > Okcident-Nordia lingvaro
----
La Okcident-Nordia lingvaro estas subgrupo de la Nord-Ĝermana lingvaro kiu ankaŭ ampleksas la Orient-Nordian.
Lingvoj: Islanda - Feroa - Norvega Mortintaj lingvoj:Norena (pralingvo de la ceteraj) - Norna
Unu el la plej trafaj malsimiloj inter la du grupoj estas, ke la plejparto de la praaj diftongoj monoftongiĝis en la orienta (krom la gotlanda), dum konservis ilin la okcidenta:
Norvege, islande, feroe:stein(n) ("ŝtono") - dane, svede:sten (sed gotlande:stain)
Norvege:hauk ("akcipitro"); islande, feroe:haukur - dane:høg; svede:hök (sed gotlande:hauk)
Norvege:øy ("insulo"); islande:ey; feroe:oy - dane:ø; svede:ö (sed gotlande:åi)
Ankaŭ konservis tri gramatikajn genrojn la okcidenta, praktike perditaj oriente (krom en la gotlanda).
Ĉiukaze, la norvega multpli evoluis ol arkaikecaj feroa kaj islanda, kiuj male al ĝi ne estas interkompreneblaj por Danoj kaj Svedoj.
Tial, kelkaj lingvistoj distingas anstataŭe inter Skandinava kaj Atlantika lingvaroj Nord-Ĝermanaj.
Norvega lingvo
La Norvega lingvo (norvege: Norsk) estas nordĝermana lingvo, kiun oni parolas en Norvegio. Oni skribas ĝin per latinaj literoj, kun la samaj aldonaj literoj kiel la dana lingvo.
Historio
Pro la valoza pejzaĝo de Norvegio ĉiam estis centoj da malsamaj dialektoj en jena lando. Sed se oni per "lingvo" intencas diri "skrib-konvencio", tiam fakte ekzistas du norvegaj lingvoj! De 1380 ĝis 1814Norvegio estis unuiĝinta kun Danio kaj regata el Kopenhago. Dum tiu tempo la dana lingvo, prononcata laŭ norvegaj reguloj, estis parolata en Norvegio. Post la disiĝo de Danio ankaŭ la lingvo disiĝis: al riksmål (= la dana kun kelkaj norvegaĵoj) kaj landsmål, kiu fakte estas planlingvo, kreita de la poeto kaj sciencisto Ivar AASEN el pluraj arkaikaj kamparanaj dialektoj. Ekde 1929riksmål oficiale nomiĝas bokmål kaj landsmål nomiĝas nynorsk. Nuntempe ambaŭ (skrib)lingvoj samrajte estas uzataj.
Fader vår, du som er i himmelen!
La ditt navn holdes hellig.
La ditt rike komme.
La din vilje skje på jorden
som i himmelen.
Gi oss i dag vårt daglige brød.
Forlat oss vår skyld,
som vi òg forlater våre skyldnere.
Led oss ikke inn i fristelse,
men frels oss fra det onde.
For riket er ditt, og makten og æren i evighet.
Amen.
Nynorsk
Fader vår, du som er i himmelen!
Lat namnet ditt helgast.
Lat riket ditt koma.
Lat viljen din råda på jorda so som i himmelen.
Gjev oss i dag vårt daglege brød.
Forlat oss vår skuld,
som vi òg forlet våre skuldmenn.
Før oss ikkje ut i freisting,
men frels oss frå det vonde.
For riket er ditt, og makta og æra i all æve.
Amen.
Meditaciones del Quijote
Primer libro José Ortega y Gasset, publicado en 1914. Ensayo breve, que pretendía ser el primero de una serie de diez "Meditaciones" o "Salvaciones" que no llegó a realizar como tal.
Contenido
Esta primera y única meditación está inconclusa, sin llegar a tocar propiamente el tema del Quijote. Consta de tres partes:
- Prólogo, titulado "Lector...", donde Ortega expone su proyecto.
Olympique Gymnaste Club de Nice Côte d'Azur
El Olympique Gymnaste Club de Nice Côte d'Azur (u Olympique de Niza) es un club de fútbolfrancés, de la ciudad de Niza en Provenza-Alpes-Costa Azul. Fue fundado en 1904 y juega en la Ligue 1 de la liga francesa.
