:: wikimiki.org ::

15 Di Oktobro

15 di oktobro

Videz quo ligas hike (che utensili). – A pagino di yaro. ----

Dio

Eventi

- 1582 – On translacas la kalendario direte de 4ma a 15ma di oktobro.
- 1880 – La katedralo di Köln kompleteskas pos 632-yara konstrukto.
- 1950 – En DDR, en generala elekti komunisti ganas 99,7 % ek voti.
- 1971 – Finlandia-edifico da Alvar Aalto kompleteskas en Helsinki.
- 1986 – Soviet-Uniono retretas 8.000 soldati ek Afganistan.
- 1990 – Mihail Gorbachov esas premiziita per Nobel-premio pro pacala laboro.
- 2001 – Galileo-probilo di NASA preterflugas Io, la satelito di Jupitero.
- 2003 – Chinia sendas unesma taikonauto
- (astronauto) aden kosmo.

Naski

- 70 aK – Vergilius (alias Publius Vergilius Maro Mantua), Romana poeto.
- 1844 – Friedrich Nietzsche, Germana filozofo.

Morti

- 1917 – Nederlandana dansisto Mata Hari (alias Margaretha Geertruida Zelle) exekutesas kom spionisto di Germania.
- 1946 – Hermann Göring, chefo en nacista Germania, chefo di aero-forci.
- 1954 – Ewald Georg von Kleist, Germana marshalo. Category:Dio di yaro Category:Oktobro ja:10月15日 ko:10월 15일 simple:October 15 th:15 ตุลาคม

Yaro

En yaro esas dekedu monati e 365 dii ed en omna quaresma yaro 366 dii. Ni uzas nun Gregoriana kalendario.

januaro

1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 -
10 - 11 - 12 - 13 - 14 - 15 - 16 - 17 - 18 - 19 -
20 - 21 - 22 - 23 - 24 - 25 - 26 - 27 - 28 - 29 - 30 - 31

februaro

1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 -
10 - 11 - 12 - 13 - 14 - 15 - 16 - 17 - 18 - 19 -
20 - 21 - 22 - 23 - 24 - 25 - 26 - 27 - 28 - 29

marto

1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 -
10 - 11 - 12 - 13 - 14 - 15 - 16 - 17 - 18 - 19 -
20 - 21 - 22 - 23 - 24 - 25 - 26 - 27 - 28 - 29 - 30 - 31

aprilo

1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 -
10 - 11 - 12 - 13 - 14 - 15 - 16 - 17 - 18 - 19 -
20 - 21 - 22 - 23 - 24 - 25 - 26 - 27 - 28 - 29 - 30

mayo

1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 -
10 - 11 - 12 - 13 - 14 - 15 - 16 - 17 - 18 - 19 -
20 - 21 - 22 - 23 - 24 - 25 - 26 - 27 - 28 - 29 - 30 - 31 duesma sundio di mayo
- en Finlando: dio di matro.

junio

1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 -
10 - 11 - 12 - 13 - 14 - 15 - 16 - 17 - 18 - 19 -
20 - 21 - 22 - 23 - 24 - 25 - 26 - 27 - 28 - 29 - 30 lasta saturdio di junio
- en Finlando, Estonia, Suedia, Latvia: festodio di meza-somero (en Fina: juhannus, en Estoniana: Jaanipäev, en Sueda: midsommar).

julio

1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 -
10 - 11 - 12 - 13 - 14 - 15 - 16 - 17 - 18 - 19 -
20 - 21 - 22 - 23 - 24 - 25 - 26 - 27 - 28 - 29 - 30 - 31

agosto

1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 -
10 - 11 - 12 - 13 - 14 - 15 - 16 - 17 - 18 - 19 -
20 - 21 - 22 - 23 - 24 - 25 - 26 - 27 - 28 - 29 - 30 - 31

septembro

1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 -
10 - 11 - 12 - 13 - 14 - 15 - 16 - 17 - 18 - 19 -
20 - 21 - 22 - 23 - 24 - 25 - 26 - 27 - 28 - 29 - 30

oktobro

1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 -
10 - 11 - 12 - 13 - 14 - 15 - 16 - 17 - 18 - 19 -
20 - 21 - 22 - 23 - 24 - 25 - 26 - 27 - 28 - 29 - 30 - 31

novembro

1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 -
10 - 11 - 12 - 13 - 14 - 15 - 16 - 17 - 18 - 19 -
20 - 21 - 22 - 23 - 24 - 25 - 26 - 27 - 28 - 29 - 30 duesma sundio di novembro
- en Finlando: dio di patro.

decembro

1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 -
10 - 11 - 12 - 13 - 14 - 15 - 16 - 17 - 18 - 19 -
20 - 21 - 22 - 23 - 24 - 25 - 26 - 27 - 28 - 29 - 30 - 31 ja:年 simple:Year zh-cn:年

1582

1581 <--> 1583 / 16ma yar-cento ----

Eventi

- Europa – Katolika landi uzeskas Gregoriana kalendario.

Naski

Morti

- Oda Nobunaga, unioninto di Japonia. Category:1580a yari ko:1582년

1950

1949 <--> 1951 / 20ma yar-cento ----

Eventi

Europa

- 12 di februaro – EBU, European Broadcasting Union fondesas.
- 9 di mayo – Robert Schumann, Franca politikisto, introduktas Schumann-projeto quo duktis a nun Europan Uniono.
- 13 di mayo – Unesma F1-kontesto, Britaniana Grand Prix.
- 15 di oktobro – En DDR, en generala elekti komunisti ganas 99,7 % ek voti.

Azia

- 14 di februaro – Chinia e Soviet-Uniono paktas pri amikeso, kooperativo e reciprokala helpo kontra Japonia.
- 25 di junio – Milito en Korea komencas.
- 7 di oktobro – Chinia okupas Tibet.
- 6 di novembro – Chinian armeo atakas extere Chinia unesma-foye dum milito en Korea. Usana frontiero krulos ye 24 di novembro.
- 26 di novembro – Chiniana trupi invadas Korea.

Afrika

- 22 di marto – Egiptia demandas ke Unionita Rejio retretos sua trupi de Suez-kanalo.

Oceania

- 20 di oktobro – Australia pronuncas ke komunista partiso esas ne-legala.

Naski

- 6 di februaro – Natalie Cole, Usana kantisto.
- 13 di februaro – Peter Gabriel, Britaniana muzikisto.
- 5 di aprilo – Agnetha Fältskog, Sueda kantisto en ensemblo ABBA.
- 28 di aprilo – Jay Leno, Usana komikisto e babilisto.
- 13 di mayo – Stevie Wonder, Usana kantisto, pianisto, basisto, batisto.
- 15 di agosto – Jorma Ollila, chef-direktisto di Nokia.
- 1 di novembro – Robert B. Laughlin, Usana fizikisto, Nobel-premiario ye 1998.

Morti

- 21 di januaro – Eric Arthur Blair alias George Orwell, Angla skriptisto.
- 5 di marto – Edgar Lee Masters, Usan autoro.
- 19 di marto – Egdar Rice Burroughs, Angla autoro, kreanto di Tarzan, pro kordiala paroxismo lektante desegnuro-libreto.
- 3 di aprilo – Kurt Weill, Germana-Usana kompozisto.
- 29 di oktobro – Gustaf 5ma, rejo di Suedia.
- 2 di novembro – George Bernard Shaw, Irlandana dramatisto e Nobel-premiario ye 1925. Category:1950a yari ja:1950年 ko:1950년 simple:1950

1971

1970 <--> 1972 / 20ma yar-cento ----

Eventi

- Digitalo(?)-horlojo esas inventita.

Kosmo

- 5 di februaro – Apollo 14 venas adsur Luno.
- 19 di aprilo – unesma kosmo-staciono(?) sendesas a Terala orbito.

Nord-Amerika

- 2 di januaro – en Usa negesas tabako-reklami en televiziono.

Afrika

- 25 di januaro – en Uganda Idi Amin kaptas povo.

Europa

- 14 di junio – Norvegia komencas tapar oleo en Nord-Maro.
- 15 di oktobro – Finlandia-edifico da Alvar Aalto kompleteskas en Helsinki.

Naski

- 20 di februaro - Jari Litmanen, Finlandana futbolisto.
- 27 di marto – David Coulthard, kontesto-automobilisto (F1).
- 18 di septembro – Lance Armstrong, Usana biciklisto.
- 20 di septembro – Henrik Larsson, Sueda futbolisto.
- 24 di decembro – Ricky Martin, kantisto.

Morti

- 10 di januaro – Coco Chanel, Franca modisto.
- 2 di februaro – The Svedberg, Sueda kemisto.
- 3 di marto – Harold Lloyd, Amerikana filmo-pleisto.
- 4 di aprilo – Igor Stravinski, Rusa kompozisto.
- 15 di aprilo – Friedebert Tuglas, Estoniana autoro.
- 3 di julio – Jim Morrison, Usana rock-muzikisto.
- 6 di julio – Louis Armstrong, Usana muzikisto, en Nova York.
- 23 di julio – Van Heflin, Usan aktoro, pro kordio-paroxismo.
- 11 di septembro – Nikita Hrushchev, ex-chefo di Soviet-Uniono.
- 29 di oktobro – Arne Tiselius, Sueda kemisto, Nobel-premiario en 1948. Category:1970a yari ja:1971年 ko:1971년 simple:1971 th:พ.ศ. 2514

Helsinki

Helsinki esas chefurbo di Finlando. Ol jacas en norda rivo di Bayo di Finlando. La loko esas 60˚10' N - 24˚57' E. Habitanti:
- ye 1890: 61.530
- ye 1910: 147.200
- ye 1930: 244.500
- ye 1940: 252.500
- ye 1950: 371.000
- ye 1962: 452.800
- ye 1966: 518.000
- ye 2004: 559.000 Pri historio di Helsinki
- 1550 – Gustaf 1ma Vasa imperas fondar Helsinki. L’ urbo esis tre mikra til 1812.
- 1812 – Helsinki esas imperita kom chefurbo di Finlando. La Rusa caro volis, ke nova chefurbo di autonomala Finlando esus plu proxime Santa Peterburg kam anciena chefurbo Turku.
- 1828 – L’ Akademio esas translacita de Turku a Helsinki e recevas nomo Carala Universitato di Aleksandr.
- 1852 – Katedralo projetita da Carl Ludwig Engel kompleteskis.
- 1931 – La edifico dil Parlamento kompleteskis.
- 1938 – Olimpiala stadiono kompleteskis ma Olimpiala kontesti ne esis pro ke Soviet-Uniono atakis Finlando ye 1939 (Vintro-milito). Category:Finlando ja:ヘルシンキ simple:Helsinki

Soviet-Uniono

Soviet-Uniono, Sovietia, Uniono di Socialista Soviet-Republiki (Soyuz Sovetskih Socialisticheskih Respublik, SSSR) esis stato qua existis de 1922 til 1991. Ol esis l' unesma komunista stato, en qua nur la komunista partiso esis posibla. Soviet-Uniono esis en Europa ed Azia. La chefurbo esis Moskva. Dum lua existo lua areo kreskis, ma omnatempe ol esis la maxim granda stato en la mondo. Quar statala formacuri fondis Soviet-Uniono, ma, dum la fino di lua existo, Soviet-Uniono konsistis ek 15 sovieta-republiki. Lor sua krulo, ol havis areo de 22,4 milioni km². Tatempe populeso esis plu kam 300 milioni. Soviet-Uniono ed anke Ukrainia e Bielorusia esis membro di Unioninta Nacioni. Pluse Soviet-Uniono esis permanenta membro dil Sekureso-Konsilero(?) di Unioninta Nacioni. Nuna federativa republiko di Rusia esas epigono di Soviet-Uniono.

Ante Soviet-Uniono

En Rusia cari administris lando despotale. Dum regno di Nikolai 2ma populo ofte revoltis demandante plusa demokratio e libereso, quankam la caro ne voluntis realigar chanji en la socio. En 1906 la populo revoltis ed igis caro fondar senato, dumo, ma pokope la dumo perdis sua povo retroe a caro. Sociala ne-egaleso efektigis, ke extremista-sinistra idei ganis vasta suporto che povra populo. Ye 1914 komencis la unesma mondo-milito, en qua anke Rusia patroprenis. La populo fatigeskis pro la milito ed esis nekontenta al caro. Revolucionala idei ardoris che soldati ed agrokultivisti. Ye 1917 en februaro la revoluciono explozis e la caro esis impulsita rezignar. La dumo e provizora rejimo da Aleksandr Kerenski kaptis povo, ma ol prolongis la milito. La stando en la lando duris tensa ed en oktobro (segun anciena kalendaro, nun novembro) mikra grupo di komunisti kaptis la povo. Pose l’ evento nomesis la Granda Oktobral Revoluciono. Revolucionisto Vladimir Lenin e bolsheviki (komunisti) komencis administrar ma li recevis vasta rezisto. En Rusia interna milito sangoza inter le Reda (socialisti) e le Blanka (caristi) komencis. Parti ek anciena imperio di Rusia (Polonia, Finlando, Estonia, Latvia, Lituania ed Ukrainia) vizis nedependenteso. La populi di naskinta stati partoprenis la milito en multa manieri: samatempe ca militi esis militi pro propra nedependenteso e generale kontre sinistristi. En Rusia bolsheviki fondis Red-Armeo qua pos nemulta yari, en 1922, vinkis la Blanki e koalisinta povi.

Unesma yari di Soviet-Uniono

Rusia, Ukrainia, Bielorusia e soviet-republiki di Transkaukasia fondis ye 30 di decembro 1922 la Soviet-Uniono, qua divenis la unesma komunista stato en mondo. Ye 1925 unionis su anke Turkmenistan ed Uzbekistan e ye 1929, Tadjikistan. Vladimir Lenin mortis ye 1924, ed on komencis administrar la stato kolegiale. Quankam reale Lev Trocki e Yosif Stalin kombatis por la povo. Trocki deziris extensar revoluciono en la tota mondo ma Stalin pensis krear socialismo en un stato. Stalin vinkis la kontesto por la povo e finale Trocki esis exilita. Ganinte povo Stalin komencis administrar kom despoto. Stalin modernigis l’agrala stato. On socialigis l’agrokultivo kreante sovhozi (di stato) e kolhozi (kolektivala). Ca ago efektigis famino en la lando, e nulu savas, quanta homi mortis pro hungro. Giganta centri industriala fondesis e la lando urbizis. Stalin kreis totalitara(?) stato kun sekreta servo (NKVD, GPU, pose KGB). En la Soviet-Uniono omni suspektis ke altru realigis anti-sovieta ago. En paranoyal atmosfero homi esis arestita e sendita a koncentreyi o simple exekutita. En arkipelago di koncentreyi (GULAG) prizentita da Alexandr Soljenicyn multa homi mizeris dum multa yari.

Soviet-Uniono dum la duesma mondomilito

Ante la mondomilito la Soviet-Uniono demandis arei en la landi havanta limiti kun su en la westajo, nome: (Finlando, Estonia, Latvia, Lituania) por protektar su kontre nacista Germania. Mikra Baltika stati esis forcita donar al Soviet-Uniono bazi e portui, ma Finlando ne voluntis donar sua sulo a nepropra armeo. En autuno di1939, ye la (30 di novembro) Soviet-Uniono atakis Finlando e Vintro-milito komencis. Pro l’ atako Soviet-Uniono esis exkomunikita ek Ligo dil nacioni. La milito duris til 13 di marto 1940 ma la Soviet-Uniono ne sucesis konquestar Finlando qua perdis c. 10 % ek sua sulo. Soviet-Uniono e Germania subskribis pakto pri ne-atako, ma tamen Germania atakis en 1941 Soviet-Uniono. Finlando partoprenis la milito kontre la Soviet-Uniono por retroganar la perdita sulo. En la komenco la Soviet-Uniono retretis, ma Stalin sucesis kolektar suficanta forco por represar l’ invado e dum la yaro 1943 la Fortuno translacis su aden la sovieta latero. Soviet-Uniono tre mizeris dum la duesma mondomilito perdinte milioni de homi. La vinko en milito igis Soviet-Uniono mondala super-povo.

Soviet-Uniono pos la duesma mondomilito

Pos mondomilito la Soviet-Uniono expansis sua influenco en Est-Europa. Estonia, Latvia, Lituania e Moldova esis konektita a Soviet-Uniono kom sovieta republiki, e Polonia, Chekoslovakia, Hungaria, Rumania, Bulgaria e l'estala parto di Germania divenis pokope socialista stati sub Sovietiala komando. La skismo inter Ocidento ed Oriento profundeskis e kolda milito inter idei komencis. Ye 1953 Yosif Stalin mortis. En la komenco troiko (trio) Hrushchev–Malenkov–Molotov administris la stato, ma en 1958 Nikita Hrushchev esis elektita kom chefo dil komunista partiso, e talamaniere, dil stato. Ja en 1956 Hrushchev revelabis la obskura e kruela latero di Stalinismo. L’ atmosfero en lando divenis plu libera. Tekniko progresis en la lando: la Soviet-Uniono konstruktis sua atomala e hidrogenala bombo, e sendis unesma sputniko (satelito) aden la kosmo ye 1957, la unesma homo ye 1961. La Soviet-Uniono provokabis Usa en kontesto, e semblis, ke Soviet-Uniono esos vinkanto. Quankam regresiva povi en lando esis nekontenta a Hrushchev. Li pensis, ke la des-stalinigo da Hrushchev mustas finar, e nova chefo, Leonid Brejnev esis elektita. Dum la regno di Brejnev la vivo en la Soviet-Uniono esis sekura ma omna libera pensi esis konsiderita kom anti-sovieta. En la mondo la Soviet-Uniono ganis sempre plusa autoritato e hegemonio vinkante en sua latero multa nova stati en Afrika ed Azia. Malgre suceso en mondo, l' ekonomio en la Soviet-Uniono esis malada. Dum 1970a yari la Soviet-Uniono atingis en armala kontesto la nivelo di Usa.

Finala tempo di Soviet-Uniono

La 1980a yari esis la finala fazo dil Soviet-Uniono. Leonid Brejnev mortis ye 1982, e pos ilu esis chefo di stato kurte Yuri Andropov e Konstantin Chernenko. En 1985 yuna Mihail Gorbachov esis elektita. Il komprenis, ke homi bezonas libereso, ed il deziris altrigar – inter limiti dil socialismo – la lando per nova politiko. Per perestroiko (nova konstrukto) e glasnosto (klareso, transparenteso) ilu duktis la stato a nova voyo. La rezultajo dil nova politiko ne esis ta quan Gorbachov expektis, pro ke sovieta homi e nacioni prenis la povo en sua propra manui. Ye 1987 Boris Yelcin parolis en la Central Komitato di Partiso tre kurajoze kontre partisala elito e korupteso dil lando ganante suporto di populo ed auritato che homi. Ye 1989 senatani, insistanta novigi, vinkis l’ elekto. Exkavisti strikis e l’ ekonomiko falis en krizo. Omnaloke en la Soviet-Uniono diversa nacioni komencis persekutar una l'altra. Hegemonio en Est-Europa esabis ja perdita e la Berlin-Muro krakis ye la 9 di novembro. Ye 1990 en Moskva 200.000 homi demandis altrigi e novigi en la lando. Estonia, Latvia e Lituania votis por lua nedependenteso. Ye 19 di agosto 1991 regresiva grupo kaptis la povo, ma la kapto ne sucesis. Boris Yelcin kuraje agis kontre povo-kaptanti samatempe kam Gorbachov esis guardita en sua dacho (vilao) Krimeala. Pose Boris Yelcin esis elektita kom prezidanto di Rusia. Ye la 26 di decembro 1991 la chefi di Rusia, Bielorusia ed Ukrainia rezolvis cesigar Soviet-Uniono e krear Komunajo di Nedependanta Stati por ex-sovieta stati.

Chefi di Soviet-Uniono

- Vladimir Lenin 1922–1924
- 1924–1927 ne esis evidenta chefo
- Yosif Stalin 1927–1953
- 1953–1958 trio Nikita Hrushchev–Georgi Malenkov–Vyatcheslav Molotov
- Nikita Hrushchev 1958–1964
- Leonid Brejnev 1964–1982
- Yuri Andropov 1983–1984
- Konstantin Chernenko 1984–1985
- Mihail Gorbachov 1985–1991 Category:Ex-stati Category:Soviet-Uniono ja:ソビエト連邦 ko:소비에트 연방 simple:Soviet Union th:สหภาพโซเวียต

Afganistan

Afganistan esas stato en centra Azia inter Iran, Pakistan, India, Chinia, Tadjikistan, Usbekistan e Turkmenistan. Altra Idala nomo por la lando esas Afgania. Chefurbo: Kabul Lojanti:
- sumo (yaro): 28.513.677 (2004)
- lojantala denseso: 44 km^{2

Surfaco: 647.500 km^{2
----
Historio

De la yaro 1979 Afganistan esis okupata da Rusia til 1989.

Politiko

Prezidento de stato es Hamid Karzai.

Geografio
Ekonomio
Demografio
Kulturo
Cetera aferi

als:Afghanistan

ja:アフガニスタン
ko:아프가니스탄

ms:Afghanistan

simple:Afghanistan

th:ประเทศอัฟกานิสถาน

zh-min-nan:Afghanistan

2001
2000 <--> 2002 / 21ma yar-cento
----
Eventi
Kosmo

- 12 di februaro – NEAR Shoemaker -probilo decensas adsur 433 Eros -asteroido.

- 22 di mayo – On deskovras objekto nominata 28978 Ixion dop Neptuno.

- 21 di junio – Sunal eklipso totala.

- 15 di oktobro – Galileo-probilo di NASA preterflugas Io, la satelito di Jupitero.

Mondo

- 15 di januaro – Angla-linguala Wikipedio komencas.

- 2 di julio – Unesma artificala kordio enplacesas a Robert Tools.

- 7 di novembro – Concorde flugas unesmafoye pos acidento ye 2000.

- 16 di novembro – Unesma Harry Potter cinemo en prima vespero.

- 27 di decembro – Normala relato komercala esas atingita inter Usa e Populala Republiko di Chinia.

Europa

- 31 di januaro – En Nederlando, Zeits, Skota tribunalo judicias Libiana Al Ali Mohmed al Megrah por vivo en karcero pro la bombo-shoko super Lockerbie ye 1988.

- 1 di aprilo – Slobodan Milosevic, ex-prezidanto di Yugoslavia kapitulacas ed ilu arestesas akuzante pro naciono-morto.

- de 17 di junio til 21 di junio – Ido-renkontro 2001, en Nürnberg, Germania. Lektez [http://www.nefkom.net/frank.kasper/konf2001.htm raporto].

- 28 di septembro – En Finlando mariajo inter sama-sexuala homi esas permisata.

- 4 di oktobro – Ukrainian armeo pafas infre acidentale Rusa aeroplano super Nigra Maro fluganta de Tel Aviv a Siberia. 77 homi mortas.

Nord-Amerika

- 6 di januaro – Usana parlamento aprovas la vinko prezident-elektala di George W. Bush.

- 5 di junio – En Houston, Texas, komencas tropikala burasko. Pluvos 50 cm de aquo e 22 homi mortos.

- 11 di septembro – En Usa terorigisti flugas aeroplani per destruktar maxim granda du edifici di World Trade Center en Nova-York ed anke Pentagon en Washington DC. Pluse un aeroplano falas en Pennsylvania. probable pos pasenji revoltas. Entote 3.000 homi mortas.

- 14 di septembro – Usa publikigas la nomi di 19 terorigisti suspektita.

- 20 di septembro – George W. Bush proklamas, ke Usa e bon-axo militeskos kontre terorigisti.

- 5 di oktobro – En Florida Roberts Stevens, la redaktero di The Sun, mortas. Il recevis spori di antraxo(?) per letro de terorigisti. En Usa on recevas letri til 23 di oktobro. 5 homi mortos e 19 esas infektita.

- 12 di novembro – Airbus A300 falas en Nova-York, 260 mortas.

- 19 di decembro – La fairo che la destrukturo di World Trade Center en Nova-York esas finale extingita.

Centr-Amerika

- 13 di januaro – Ter-tremo en Salvadoria, 7,6 segun la Richter-skalo.

- 13 di februaro – Ter-tremo en Salvadoria mortigas 400 homi.

- 4 di novembro – Uragano Michelle atakas Kuba perisigante domi ed agrokultivata feldi.

Sud-Amerika

- 26 di januaro – 50 yari evanta DC-3 falas en Venezuela e 24 homi mortas.

- 29 di mayo – En Peru Alejandro Toledo elektesas prezidanto.

- 5 di septembro – L' akuzisto di Peru komencas mortigo-litijo kontra ex-prezidanto Alberto Fujimori.

- 20 di decembro - La prezidanto di Arjentinia Fernando de la Rua es koaktata renuncar, pro la protesti populala en diversa urbi di la lando, en qui 23 homi mortas.

Azia

- 20 di januaro – En Filipini Gloria Arroyo divenas prezidanto supra tribunalo rezigniginte Joseph Estrada.

- 26 di januaro – Ter-tremo en Gujarat, India, mortigas plu kam 20.000 homi.

- 29 di januaro – En Indonezia mili de studenti okupas la parlamento e demandas la rezigno dil prezidanto Abdurrahman Wahid akuzita pro korupto.

- Februaro – Aero-forco di Usa e Britania atakas Irak multafoye.

- 6 di februaro – En Israel Ariel Sharon divenas prima ministro.

- 20 di junio – En Pakistan Pervez Musharraf prenas prezidentala stando.

- 9 di septembro – En Afganistan Ahmed Shah Massoud, la chefo di Nordal Uniono, atakesas ed il mortos ye 13 di septembro.

- 19 di septembro – Usa sendas a Persia-Gulfo 100 aeroplani e tri navi militala pos teroragi en Usa.

- 20 di septembro – En Afganistan kunveno di sacerdoti rekomendas Osama bin Laden livor la lando.

- 21 di septembro – En Afganistan la Talibanisti anuncas, ke li konsignos Osama bin Laden ad Usa, se Usa havas suficanta pruvo kontra lu.

- 22 di septembro – Usa esas pronta finigar komercala punisi kontre Pakistan ed India (pro nukleara probi), se li suportus Usa en milito kontre terorigistaro.

- 23 di septembro – La Talibanisti asertas, ke li ne savas ube Osama bin Laden esas.

- 24 di septembro – Usa informas, ke lua korpi speciala funcionas en Afganistan. Rusia promisas suportor la Nordal Uniono.

- 7 di oktobro – Milito en Afganistan komencas kande Usa atakas kun l' Unioninti. En Nova-York 10.000 homi demonstras kontra milito ma l' oficala Usa entraprezas obliviigor ol.

- 8 di oktobro – On demonstras en Palestina e Pakistan kontre milito da Usa en Afganistan.

- 9 di oktobro – Fuzeal atakilo mortigas quar laboristi di UN proxim Kabul en Afganistan.

- 12 di novembro – La trupi dil Talibanisti retretas ek Kabul en Afganistan.

- 17 di decembro – La lasta kombati dum Afganistan-milito finas en Tora Bora -montaro.

Afrika

- 10 di mayo – En Ghana 120 homi mortas en amaso che pedobalono-partio.

- 8 di oktobro – On demonstras en Egiptia kontra milito di Usa en Afganistan.

Naski
Morti

- 16 di januaro – Laurent Kabila, prezidanto di Demokrata Kongo.

- 4 di februaro – Iannis Xenakis, Greka-Franca kompozisto.

- 12 di marto – Robert Ludlum, Usana autoro.

- 18 di marto – John Phillips, membro dil bando The Mamas and the Papas.

- 11 di mayo – Douglas Adams, autoro.

- 25 di mayo – Alberto Korda, fotografisto qua igis la konocata fotografuro pri Ernesto Che Guevara.

- 1 di junio – Hank Ketcham, desegnisto (Dennis the Menace). – Birendra, rejulo di Nepal, Aiswarya, rejino di Nepal.

- 3 di junio – Anthony Quinn, aktoro.

- 10 di junio – Leila, princino di Iran.

- 11 di junio – Timothy McVeight, terorigisto, exekutita.

- 21 di junio – John Lee Hooker, blues-muzikisto. – Carroll O'Connor, aktoro.

- 27 di junio – Tove Jansson, Finlandana autoro. – Jack Lemmon, aktoro, direktisto.

- 1 di agosto – Poul Anderson, cifi-autoro.

- 16 di agosto – Harri Sirola, Finlandan autoro.

- 13 di septembro – Ahmed Shah Massoud, la chefo di Nordal Uniono en Afganistan.

- 22 di septembro – Isaac Stern, violinisto.

- 29 di novembro – George Harrison, membro dil bando The Beatles.

- 30 di novembro – Robert Tools, viro en quo instalesis unesma kordio artificala.

- 10 di decembro – Jim Hughes, Usan aktoro.

- 20 di decembro – Leopold Senghor, prezidanto di Senegal 1960–1980.

Category:2000a yari

als:2001

ja:2001年

ko:2001년

ms:2001

simple:2001

th:พ.ศ. 2544

zh-min-nan:2001 nî

2003
2002 <--> 2004 / 21ma yar-cento
----
Eventi
Kosmo

- 7 di mayo – Tero, Merkuro e Suno en sama lineo.

- 15 di oktobro – Chinia sendas unesma taikonauto
- (astronauto) aden kosmo.

- 9 di novembro – Lunal eklipso en norda hemisfero.

- 24 di novembro – Sunal eklipso en norda hemisfero.

Mondo

- printempo – Sars-pulmonito naskas en Chinia ed expansas a Kanada ed Europa. 3–4 % de maladeskinti, min kam 1.000 homi, mortas.

- 28 landi en la mondo jucidiis sua populani a morto.

Europa

- junio – En Geneve, Suisia, anti-globalisti e policisti kombatas dum la kunveno di G8-landi, qua eventas dop la limito en Francia, Evian.

- 24 di junio – En Finlando Matti Vanhanen nominesas chef-ministro.

- En Europa dum la somero c. 20.000 homi mortis pro varmego.

- 20 di julio – Plu kam sis monati durinta erupto finas en Stromboli (che Eolia-insuli).

- de 8 til 12 di agosto – Ido-konfero 2003, en Grossbothen, Germania ([http://www.europa.idolinguo.com/Germania/Idokonfero2003/ido.htm Raporto]).

- oktobro – L’ aeroplano Concorde, plu rapida kam voco, flugas lastafoye. On komencis flugar per li ye 1976.

- 15 di novembro – En Istanbul, Turkia, explozas bombi proxim sinagogo. Nexta bombo explozas ye 20 di novembro proxim l’ ambasado di Britania e HSBC-Banko. En decembro la polico arestas adheranto di al-Kaida pro l’ explozi.

- On vendis 14.217.912 automobili en Europa.

Azia

- Israel konstruktas murego pro protektor Juda kolonii en okupita arei de terorigo da Palestinani. UN ed EU konsideras ke la murego esas nelegala.

- 20 di marto – Usa ed unioninti atakas Irak por suplantar la prezidanto Saddam Hussein.

- 9 di aprilo – Bagdad esas konquestita da Usana trupi. En la centro di Bagdad, Usana soldati faligas la granda statuo di Saddam Hussein.

- 1 di mayo – Prezidanto di Usa George W. Bush anuncas, ke milito en Irak finis. Tamen la partizano-milito kontra Unioninti duras.

- agosto – En Bagdad, Irak, Usani bombardas la domo dil Unioninta Nacioni. 20 homi mortas, inkluzante specala deputanto di UN, Brazilana Sergio Vieira de Mello.

- 13 di decembro – En Irak Usana soldati trovas su-celinta Saddam Hussein proxim Tikrit, en la vilajo di Ad Dawri.

- 14 di decembro – On entraprezas mortigar prezidanto di Pakistan Pervez Musharraf.

- 26 di decembro – Ter-tremo en Bam, Iran.

Nord-Amerika

- 14 di agosto – Vasta interrupto di elektrifo en nord-esta Usa ed esta Kanada en areo di 50 milioni homi. L' interrupto duros de du til kin dii.
Afrika

- agosto – La prezidanto di Liberia, Charles Taylor, rezignigesas pos kombati inter revoltanti ed armeo dum la yaro. UN sendos paco-sekuristi ma violento prolongos.

Naski
Morti

- Katharine Hepburn, Usan aktoro.

- 11 di septembro – Anna Lindh, ministro dil exterlandal aferi di Suedia, mortigita.

Category:2000a yari

ms:2003

ja:2003年

simple:2003

70 aK
71 aK <--> 69 aK / 1ma yar-cento aK

Eventi
Naski

- Kleopatra.

- 15 di oktobro – Vergilius (alias Publius Vergilius Maro Mantua), Romana poeto.

Morti

Category:7ma yar-deko aK

Friedrich Nietzsche

Friedrich Wilhelm Nietzsche 15 di oktobro 1844 en Röcken apud Leipzig til 25 di agosto 1900 en Weimar Germania) esis lekt-agreabla filozofo.

Lia patro e gepatro esis luteriana pastoro. Yuna orfeno il komencas same ma perdita kredo pro lektas Arthur Schopenhauer e terminas sen konvinkeso lia filologia studii.

Ye 1870, engajas su kom volanta flegisto dum la Franca Prusa-milito. L'experimento di violento e doloro shokis li profunde. Il quik aquiras difteria e dizenterio.

Ye 1879, lia stando koaktas livar profesor-employeso. Komencas lore vaganta vivo pri serchar favorebla klimato (Venizia, Genoa, Turin, Nice) e skribar Tale parlas Zarathoustra (kom kinesma evangelio).

Ye 1882, il renkontras Paul Rée e Lou Andreas-Salomé ke il demandas kom spozo ma refuzas, pos havar facas esperar reciproka sentimenti. Ta refuzo dezesperas li multo pro malgre kritiki kontre femini, sentas la bezono di kompanino qua komprenas li.

- [http://www.agellus.org/nietzsche/ Wiki Nietzsche]

Nietzsche, Friedrich

ja:フリードリヒ・ニーチェ
ko:프리드리히 니체

1917
1916 <--> 1918 / 20ma yar-cento
----
Eventi
Mondo

- Unesma mondo-milito duras.
Europa

- Angla regnanto-familio abandonas sua Germana nomi e tituli e prenas familiala nomo Windsor.

- 2 di marto – Nikolai 2ma, caro di Rusia (depos 1894), rezignigesas.

- Bolsheviki kaptas povo en Rusia.

- 6 di decembro – Finlando proklamas su nedependanta.
Afrika

- En Etiopia cezaro mortas e Ras (= princo) Tafari divenas regento. Pose Ras Tafari esos konocata kom cezaro Haile Selassie.

- Germana trupi en est Afrika kontroversas Britani e Portugalani en Mahiwa. Germani retretas a Mozambik.
Azia

- Deklaro en Balfour promizas a Judi hemo-lando en Palestina.

- Britana trupi konquestas Bagdad e Jerusalem.

- En Chinia Sun Yatsen komencas batalio pro povo (til 1925).
Nord-Amerika

- On skriptas nova konstituciono por Mexikia.

- Fine Usa deklaras milito kontra Germania en unesma mondo-milito.

- La kompanio Cutex portas a butiki lako por ungli.
Sud-Amerika

- Brazil deklaras milito kontra Germania.

Naski

- 29 di mayo – John Fitzgerald Kennedy, prezidanto di Usa.

- 19 di novembro – Indira Gandhi, chef-ministro di India.

Morti

- 15 di oktobro – Mata Hari (alias Margaretha Geertruida Zelle), Nederlandana dansisto exekutesas kom spionisto di Germania.

Category:1910a yari

ja:1917年
ko:1917년

Nederlando

Historio

Politiko

Geografio

Image:NL_landomapo.jpg

Ekonomio

Demografio

Kulturo

Ligili

- http://en.wikibooks.org/wiki/Dutch Nederlando for English speakers (de Wikibooks)

Cetera aferi

ja:オランダ
ko:네덜란드

ms:Belanda

simple:Netherlands

Germania
Germania es stato in centra Europa. Jacas inter Dania en la nord, Polonia e Chekia en la est, Austria, Liechtenstein e Suisia en la sud, e Francia, Luxemburgia, Belgia e Nederlando en la west.

Chefurbo: Berlin

Lojanti:

- sumo (yaro): 82.544.000 (2003)

- lojantala denseso: 231 km^{2

Surfaco: 357.022 km^{2
----
Historio
Politiko
Geografio

Parto-stati di Germania

Ekonomio
Demografio
Kulturo
Cetera aferi

als:Deutschland

ja:ドイツ

ko:독일

ms:Jerman

roa-rup:Ghirmânii

simple:Germany

th:สหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี

zh-min-nan:Tek-kok

1954
1953 <--> 1955 / 20ma yar-cento
----
Eventi
Nord-Amerika

- 21 di januaro – Nautilus, unesma submarala navo uzanta atom-povo departas a maro.

- 5 di julio – Elvis Presley igas lua unesma disko That's all right che Sun Records en Memphis, Tennessee.

- en Usa senatano Joseph McCarthy persekutas posibla komunisti.
Azia

- 25 di februaro – Gamal Abdel Nasser divenas chefministro di Egiptia.
Europa

- 15 di junio – Europala Futbol-organizuro UEFA esas fondata en Basel, Suisia.

- 30 di junio – tota eklipso di Suno en Skandinavia.

- 13 di julio – en Suedia unesma atomala reaktoro R1 startas.

- 29 di oktobro – unesma televiziono-brodkasto en Suedia.
Azia

- 21 di julio – en Geneve, Suisia, dum konfero on determinas dividar Vietnam tale kam Korea.

- 8 di septembro – militala uniono SEATO en Sudest-Azia esas fondita.

- 24 di decembro – Laos divenas nedependanta.

- en Vietnam Franca armeo sukombas a Vietminh en Dien Bien Phu. Milito en Indo-Chinia finas e Francia retretas ek Vietnam, Laos, Kambodja.

Naski

- 15 di februaro – Matt Groening, Usana desegnisto, kreanto di Simpsons.

- 18 di februaro – John Travolta, Usana aktoro.

- 24 di februaro – Viktor Yushchenko, prezidanto di Ukrainia depos 2005.

- 26 di februaro – Stina Ekblad, Finlandana aktoro.

- 18 di aprilo – Rick Moranis, Kanadana aktoro.

- 18 di junio – Magnus Uggla, Sueda rock-muzikisto.

- 17 di julio – Angela Merkel, Germana politikisto.

- 30 di agosto – Aleksander Lukashenka, prezidanto di Bielorusia 1994–.

- 4 di novembro – Martin Scheinin, Finlandana profesoro, inspektisto che la UN pri la homala yuri.

- 14 di novembro – Condoleezza Rice, Usana politikisto.

Morti

- 7 di junio – Alan Turing, matematikisto.

- 13 di julio – Frida Kahlo, Mexikiana piktisto.

- 15 di oktobro – Ewald Georg von Kleist, Germana marshalo.

- 3 di novembro – Henri Matisse, Franca piktisto.

- 29 di novembro – Enrico Fermi, Italiana-Usana fizikisto, Nobel-premiario en 1938.

- 30 di novembro – Wilhelm Furtwängler, Germana orkestrestro.

- 19 di decembro – Frans G. Bengtsson, Sueda autoro.

Category:1950a yari

ja:1954年

ko:1954년

simple:1954

Category:Oktobro
Category:Monati Categorie:Engels
Deze categorie bevat artikelen m.b.t. het Engels.

Categorie:Germaanse taal

ja:Category:英語
ko:분류:영어

simple:Category:English language

london cheap hotel cheap holidays lanzarote Sennik online tablice warsaw internet club}}}}

:: RELATED NEWS ::

Lisa germano
Lisa Germano is a songwriter, singer, and violinist. Her first appearance in recordings was in 1987 as a violinist for John Mellencamp, with whom she also toured. In 1991 she released the album On The Way Down From The Moon Palace on her own label. She signed to Capitol Records and released a single album, Happiness, with them. Dissatisfied with the major-label experience, she signed to

List of celebrities with links to the U.S. Democratic Party
This list of celebrities with links to the US Democratic Party includes living Americans widely renowned outside of politics who are or have been supporters of candidates of the United States Democratic Party.

Democratic officeholders

- Bill Bradley - former Senator from New Jersey
- John Glenn - former Senator fr

Yuri Sakazaki
Yuri Sakazaki (ユリ・サカザキ) is a video game character from SNK Playmore's Art of Fighting series first as a damsel in distress and then as one of the protagonists, and King of Fighters series as one of the suppor

Marcel Grossmann
Marcel Grossmann (born in Budapest on April 9th, 1878 - died in Zurich on September 7th, 1936) was a mathematician and a friend and classmate of Albert Einstein. He became a teacher at ET

Unity Temple
Unity Temple is a Unitarian church in Oak Park, Illinois, and the home of the Unity Temple Unitarian Universalist Congregation. It was designed by the American architect Frank Lloyd Wright, and built between 1905 and 1908. Unity Temple is considered to be one of Wright's most important structures dating from the first decade of the twentieth century.

Suncorp Stadium structure
Suncorp Stadium, located in Brisbane, Queensland, Australia and formerly known as Lang Park, is the home of rugby league in Queensland since 1957, and today hosts rugby league, rugby union and football (soccer) matches. The original Stadium Lang Park