Gilotino

right Gilotino es mashino pro kapo-tranchar homo penala kondamnita a morto emendita ed uzita sur Louis 16ma. Proxim alta 4m du reli guidas grava triangula lamo sur la kolo di kondamnito pro instante morto. Famoza tamen franca revoluciono (fina 18ma yar-cento) ube esis maxim bona kompare ad ante kruela metodi ul es nun poka uzita. Category:Morto-puniso ja:ギロチン

Ella Deloria

Ella Cara Deloria (ur. 31 stycznia 1889 - zm. 17 lutego 1971), znana też pod indiańskim imieniem Anpetu Waste Win (w języku Siuksów "Kobieta Piękny Dzień"), Indianka z plemienia północnoamerykańskich Siuksów Yankton, absolwentka pedagogiki, nauczycielka, a następnie znany badacz i wykładowca antropologii, etnologii i językoznawstwa na Columbia University, autorka pionierskich prac o języku, kulturze i historii Siuksów.

Biografia

Urodzona w Wakpala, w Dakocie Południowej, w rezerwacie Siuksów Yankton, była najstarszą z trzech córek Philipa Josepha Delorii, jednego z pierwszych anglikańskich duchownych Siuksów i Mary Sully, półkrwi Indianki z plemienia Siuksów Yankton. Rok po narodzinach przeniosła się wraz z rodzicami do Misji Św. Elżbiety w rezerwacie Standing Rock, w Dakocie Południowej, gdzie wychowywała się w rodzinie łączącej tradycje plemienne i protestanckie, w otoczeniu kultury Siuksów mówiących trzema dialektami (Dakota, Lakota i Nakota). Uczyła się najpierw w miejscowej szkole misyjnej, a następnie (od 1902) w Szkole Wszystkich Świętych w Sioux Falls, w Dakocie Południowej. Tam za dobre wyniki w nauce otrzymała stypendium na dalszą naukę w college'u. Studiowała najpierw 2 lata w Oberlin College, a następnie na Columbia University w Nowym Jorku, gdzie już w trakcie studiów prowadziła publiczne prelekcje o tematyce indiańskiej oraz demonstrowała tubylcze tańce i rzemiosło. Dla prof. antropologii Franza Boasa tłumaczyła też rękopisy George'a Bushottera - Lakoty, który w latach 1887-1888 współpracował z antropologiem Jamesem Dorseyem i pozostawił w Smithsonian Institution ponad tysiąc stron notatek w swoim języku. Uniwersytet ukończyła w 1914 jako dyplomowany pedagog. Pracowała początkowo jako nauczycielka i instruktorka wychowania fizycznego młodych Indianek w YWCA - żeńskim odpowiedniku YMCA (Chrześcijańskiego Stowarzyszenia Młodzieży Męskiej) w Misji Św. Elżbiety w Standing Rock, a dwa lata póżniej wróciła wraz z siostrą Susan (która także ukończyła wówczas studia) do chorej matki w Wakpala. Mimo nowojorskiego wykształcenia, po śmierci matki (w 1915) pozostała w rezerwacie, wypełniając tradycyjne rodzinne obowiązki kobiety Siuksów. W 1923, mając 35 lat, powróciła do kariery zawodowej i została nauczycielką wychowania fizycznego i instruktorką tańca w Haskell Institute w Lawrence, w stanie Kansas. Uznając to zajęcie za mało satysfakcjonujące, w 1927 przyjęła propozycję Franza Boasa, by kontynuować pracę nad tłumaczeniem materiałów George'a Bushottera, George'a Sworda i Jacka Fraziera o kulturze i religii Siuksów, i powróciła do Nowego Jorku. Przez kolejne kilkanaście lat kontynuowała współpracę z Franzem Boasem, zbierając w terenie informacje językowe i materiały etnograficzne, a następnie opracowując je razem z jego zespołem w Nowym Jorku. To w tym okresie poznała inną ze studentek Franza Boasa Ruth Benedict, która namówiła ja do zajęcia się w szczególności problematyką pokrewieństwa, struktury plemiennej i roli kobiet w tradycyjnych społecznościach plemiennych (jej korespondencja z Ruth Benedict trwała aż do śmierci Delorii i w znacznej części została opublikowana dopiero w 1988). Uczyła też języka Siuksów studentów antropologii na Columbia Uniwersity. W 1932 opublikowała swoje najważniejsze dzieło Dakota Texts (1932) - zbiór 64 ustnych relacji w języku Siuksów oraz w dosłownym i literackim przekładzie angielskim. Chociaż była jedym z pierwszych dwujęzycznych i dwukulturowych antropologów amerykańskich i prowadziła pionierskie badania etnologiczne i lingwistyczne, to - jako kobieta i Indianka - zmuszona była dodatkowo przełamywać uprzedzenia i stereotypy obecne także w konserwatywnym pod wieloma względami środowisku naukowym. Zdażało się, że jej unikalna pozycja - nie była wówczas studentką, doktorantką, ani utytułowanym naukowcem - rodziła dodatkowe problemy w kontaktach z innymi badaczami. Bywało, że jej skromna pensja asystencka nie wystarczała na opłacenie mieszkania i opieki nad chorym pod koniec życia ojcem (zmarłym w 1931) i razem z siostrą mieszkała w samochodzie. Gdy (jak w 1938) okresowo wstrzymywano finansowanie prowadzonych przez nią badań naukowych, dorabiała współpracą z prywatną grupą zainteresowaną Nawahami, z Kościołem Episkopalnym i Farm Security Administration (1940). W 1941 opublikowała (wspólnie z Franzem Boasem) klasyczną dziś pracę Dakota Grammar, a po jego śmierci (1942) podjęła samodzielne badania, na które otrzymała m.in. (w 1943 i 1944) granty naukowe Amerykańskiego Towarzystwa Filozoficznego. Dzięki nim mogła przeprowadzać wywiady ze starszyzną Siuksów i znawcami plemiennej historii (skatalogowane dopiero niedawno) oraz ukończyć etnograficzne studium Dakotów Camp Circle Society. W 1944 opublikowała popularną później pracę Speaking of Indians, będącą opisem życia tubylczych Amerykanów przed przybyciem Europejczyków. W latach 40. XX w. napisała też etnograficzną powieść z życia dawnych kobiet Siuksów Waterlily, opublikowaną (z braku zainteresowanego wydawcy) ze skrótami dopiero w 1988, 17 lat po jej śmierci. Wykorzystała w niej wiele tradycyjnych opowieści Siuksów i sporą część własnej wiedzy etnologicznej - w tym tej, do której - nie będąc naukowcem - nie miałaby dostępu jako niezamężna kobieta z plemienia Siuksów. To, kim była - podobnie jak pionierskie zainteresowania naukowe Delorii oraz brak formalnego wykształcenia etnologicznego - utrudniało jej czasem nie tylko prowadzenie badań, ale także ich upublicznianie i powszechne uznanie. Za jej życia znaczna część kultury i obrzędowości Siuksów była wciąż uznawana za "pogańską" i potępiana lub nawet zakazana, dlatego opisów niektórych ceremonii nie komentowała, lub pozostawiała je w materiałach niepublikowanych. Przez całe życie zmagała się też z wieloma nieprawdziwymi i nieprecyzyjnymi informacjami na temat mało znanej - a jej podwójnie bliskiej - kultury Siuksów. W 1955 mocne więzi rodzinne skłoniły ją do powrotu do pracy w misji ojca w Wakpala, gdzie przez trzy lata była dyrektorką swojej dawnej szkoły. Jednak już w 1958 wznowiła pracę nad Camp Circle Society, a także wykłady i współpracę z muzeami. W 1961 została zastępcą dyrektora W.H. Over Museum przy University of South Dakota w Vermillion, gdzie zaczęła opracowywać leksykon języków siouańskich. Rok później, już jako pracownk uniwersyteckiego Instytutu Studiów Indiańskich (do 1966), otrzymała duże stypendium National Science Foundation na przygotowanie słownika Siuksów. W 1963 sukces ten przyćmiła śmierć jej siostry i wieloletniej współpracowniczki, Susan. Prace nad słownikiem kontynuowała (już bez wsparcia finansowego) do 1968, dwukrotnie w tym samym okresie prowadząc dwumiesięczne kursy języka i kultury Siuksów w misyjnej szkole dla dziewcząt w Springfield, w Dakocie Południowej. Pod koniec lat 60. prowadziła też kursy dla nauczycieli w stanie Nebraska i przez pół roku przygotowywała na zlecenie plemienia Siuksów Yankton raport związany z jego roszczeniami wobec rządu. Niemal do ostatnich dni życia poprawiała (wysoko ceniony później) słownik dakockiego, pisała artykuły i wykładała. Zmarła na gruźlicę w Vermillion, w Dakocie Południowej. Za swoją życiową misję uznawała "uczynić lud Dakotów rozumianym, jako istoty ludzkie, przez białych ludzi, którzy mają z nimi do czynienia". Nagrodzona w 1943 Medalem za Osiągnięcia Indian (Indian Achievement Medal), Ella Cara Deloria swoją pracą naukową nad językiem Siuksów przyczyniła się znacznie do jego pełnego opisania i przetrwania jako jednego z nielicznych dziś żywych i niezagrożonych bezpośrednio wymarciem języków tubylczych ludów Ameryki Północnej. Chociaż nie była dyplomowanym etnologiem (ukończyła studia pedagogiczne), do dziś uważana jest za jeden z najwybitniejszych autorytetów w tej dziedzinie. Była siostrą Vine'a Victora Delorii, Sr., anglikańskiego duchownego z plemienia Siuksów i ciotką jego syna, Vine'a Delorii, Jr., znanego profesora teologii i prawa, indiańskiego działacza, historyka i pisarza.

Bibiliografia

Opublikowane za życia

- The Sun Dance of the Oglala Sioux, w: "Journal of American Folklore" nr 42 (166), ss. 354-413. 1929
- Dakota Texts, New York: G.E. Stechert and Co. 1932
- Dakota Grammar. Memoirs of the National Academy of Sciences 23, Second Memoir, Washington, D.C. : Government Printing Office. 1941 (razem z Franzem Boasem)
- Speaking of Indians, New York: Friendship Press. 1944
- Short Dakota Texts, Including Conversations, w: "International Journal of American Linguistics" nr 20 (1), ss. 17-22. 1954
- Some Notes on the Yankton, w: "Museum News" nr 28, ss. 3-4,5-6. 1967

Opublikowane pośmiertnie

- Buffalo People, Albuquerque: University of New Mexico Press, 1994. red. Julian Rice
- Deer Women and Elk Men: the Lakota Narratives of Ella Deloria, Albuquerque: University of New Mexico Press, 1992, Contributor: Julian Rice
- Iron Hawk, Albuquerque: University of New Mexico Press, 1993. red. Julian Rice
- Waterlily, Lincoln: University of Nebraska Press, 1988

Biografie

- Bea Medicine, Ella Cara Deloria, w: Women Anthropologists: A Biographical Dictionary, red. Ute Gacs, Aisha Khan, Jerrie McIntyre, and Ruth Weinberg, ss. 45-50. New York: Greenwood Press, 1988
- Native American Women, red. Gretchen M. Bataille. New York: Garland Publishing, 1993
- Agnes Agnes, Biographical Sketch of the Author, w: Waterlily. Lincoln: University of Nebraska Press, 1988
- Julian Rice, Deer Women and Elk Men: The Lakota Narratives of Ella Deloria, Albuquerque: University of New Mexico Press, 1992 Deloria, Ella Cara Deloria, Ella Cara Deloria, Ella Cara Deloria, Ella Cara Deloria, Ella Cara

Stockholm hotel katpar dieta Hotele w Warszawie keno

:: RELATED NEWS ::

J. C. Stobart
J.C. Stobart was an author focusing on historical topics. In 1924, he became the first Director of Education for the BBC. He is best known for his two books about Greece and Rome. The titles of the books are a reference to the Edgar Allan Poe poem To Helen, which referred to the "glory that was Greece and the grandeur that was Rome". His book on Rome is noted for its opposition for the worldview of

Mohini
Mohini is one of the 25 avatar of Vishnu found in the Puranas. The main story, or lila, concerning Mohini is the Sagar or Samudra manthan, a lila that includes: Indra, Lakshmi, Kurma, Dhan

Lady Lumiya
In the fictional Star Wars Expanded Universe, Shira Elan Colla Brie (a.k.a. Lady Lumiya) was a Force adept and Emperor's Hand who was trained in rudimentary Sith lore by Darth Vader. After the Emperor and Darth Vader died in the Read More...

Voyager One
The Voyager 1 spacecraft is an 815-kilogram unmanned probe of the outer solar system and beyond, launched September 5, 1977, and currently operational. It is the farthest human-made object from Earth. The Voyager 1 spacecraft has moved into the solar system's final frontier, a vast area where t

Voyager Two
The Voyager 2 spacecraft was launched in 1977. It is identical to its sister Voyager program craft, Voyager 1, but Voyager 2 followed a somewhat different trajectory during its Saturn encounter, bypassing a close encounter with Read More...

Joseph and Asaneth
Joseph and Asaneth (alternatively spelled Aseneth) is an ancient story of the patriarch Joseph’s marriage to the Aseneth.

The story

Aseneth is a character who appears briefly in biblical book of Genesis. In Genesis 41, Joseph is made leader of Egypt by Pharaoh, and given Aseneth, the daughter of Poti

Two-spotted lady beetle
The two-spotted lady beetle (Adalia bipunctata) is a beetle of the family Coccinellidae and is very common in western Europe. In some populations, the majority of the beetles is female. In these populations, 80-90% of the offspring of a females are female. The cause of this anomaly is the presence of a symbiotic bacteria (e.g. Wolbachia) living within the gametic cells of the female ladybirds. The bacteria is too large to live in the male gametes (sperm). So the bacteria can

Puget Sound salmon
Due to many factors, Puget Sound salmon are in decline. Among the many factors is the drastic reduction in salt marshes over the past 125 years. These salt marshes are vital to the life cycle of salmon as they provide food and shelter for the young salmon. It is estimated that there is about a 73% decline in these vital salt marsh habitats within the Puget Sound region. Almost all of the marshes in large urban areas have been lost (Dept. of Ecology). Local