:: wikimiki.org ::

Socio

Socio

Socio - en larĝa senco ĝi estas aro de historie fariĝintaj formoj de la moderna agado de homoj, kunvivantaj pro komunaj interesoj kaj havantaj komunajn kutimojn kaj komunajn leĝojn. La grava karaktero de la homa socio estas ĝia organizo laŭ teritoria (Landoj, Urboj), etno-kultura (Etno, Religio, Lingvo, Raso) aŭ socio-ekonomika (Socia Grupo, Ekonomiko) vidpunktoj. En alia, pli mallarĝa senco ĝi estas historia konkreta tipo de socia sistemo, difinita formo de sociaj rilatoj (ekz. feŭda socio, kapitalisma socio, ktp.). Pri la studo de la fenomenoj kaj leĝoj de socia vivo okupiĝas sociaj kaj kulturaj sciencoj - Sociologio, Psikologio, Socio-Ekonomia Geografio, Antropologio, Etnografio kaj multaj aliaj. ---- Vidu ankaŭ:
[S]: Vikiarbo > Homo kaj Socio
[H]: Universo ~ Homo ~ Kulturo ~ Scienco ~ Politiko ~ Ekonomiko

Homo

Biologio > Animalo > Mamulo > Primato > Hominedo > Homo < Socio ---- right Homo estas konscia, pensema, parolkomunikema animalo, subjekto de socio-historia agado kaj kulturo. Ĝi estas genro el la familio homedoj. El la genro homo nun vivas nur la specio Homo sapiens, karakterizata per vertikala teniĝo, racia inteligento kaj parolkapablo. Distinga karakterizo de la homo estas lia uzo de altnivela lingvo, lia kulturo kaj lia kapablo fari kompleksajn laborilojn kaj uzi ilin por influi la ĉirkaŭan medion (cetere aliaj animaloj, kiel la ĉimpanzo kapablas uzi simplajn ilojn). La homo aperis rezulte de komplikaj kaj longdaŭraj historio-evoluaj procesoj (Vidu: Prahomo). La homo de moderna speco (Homo sapiens - "Homo racia") aperis antaŭ ĉirkaŭ 150 000 - 200 000 jaroj, laŭ iuj donitaĵoj eĉ pli frue. La ĉefkonceptojn, rilatajn al homo, oni povas distingi je tri niveloj:

Homo, kiel viva estaĵo

Homa Korpo - Sano - Nutrado - Loĝado - Vesto - Homaj malsanoj - Homa anatomio

Homo, kiel racia estaĵo

Percepto - Emocio - Volo - Animo - Agado

Homo, kiel socia estaĵo

Homa Persono - Familio - Sociaj Rilatoj - Laboro - Ripozo La nocio "Homo" estas neapartigebla disde la socio, kie li kunvivas kaj kies parto li estas, kaj ankaŭ disde kulturo, scienco, ekonomio kaj aliaj agadsferoj. Kategorio:Primatoj ja:ホモ・サピエンス ko:인간 simple:Human

Urboj

Geografio > Urbo ---- Urbo estas vasta aro de domoj, aranĝitaj laŭ stratoj, iafoje limita per ĉirkaŭmurego, kaj entenanta komercejojn, fabrikojn kaj administraciojn por la servo de siaj loĝantoj kaj de la ĉirkaŭa regiono. Pro sia denseco kaj la vivmaniero de ĝia kunprenita loĝantaro, urbo perdis sian vilaĝan karakteron kaj la senperan kontakton kun la kamparo (PIV). Ĉiu lando havas sian leĝaron apartenigi loĝlokojn al la kategorio de urboj. Tio dependas unue de la nombro de loĝantaro, ankaŭ de la parto de homoj, okupitaj en la sferoj ekster agrikulturo. Entute en la mondo estas ĉirkaŭ 1700 grandurboj kun pli ol 100 mil da loĝantoj kaj 220 urbaj aglomeraĵoj kun 1 mln da loĝantoj. Epitetnomoj de kelkaj urboj: :La urbo de la rideto - Arhuzo :La Feniks-Urbo - Atlanto :La urbo, kiu neniam dormas - Berlino :La Reĝino de La-Plata (rivero) - Bonaero :Eŭropa Ĉefurbo - Bruselo, Strasburgo :La Venta Urbo - Ĉikago :Motora Urbo - Detrojto :Duono de la Mondo - Esfahano :La Urbo de Frata Amo - Filadelfio :La Bank-urbo - Frankfurto :La Pordego al la Mondo - Hamburgo :La urbo de Ventkaptiloj - Jazdo :La Sankta Urbo - Jerusalemo :La urbo de la parolantaj ŝtonoj - Krakovo :La Urbo de Anĝeloj - Losanĝeleso :La Tria Romo - Moskvo :La Granda Pomo - Novjorko :La Tigra Urbo - Oslo :La Lum-urbo - Parizo :La Venecio de la Nordo - Peterburgo :La Urbo de Cent Turoj - La ora Prago :Urbo Mirinda - Rio-de-Ĵanejro :La Eterna Urbo - Romo :La Smeralda Urbo - Seatlo :La Filio de la Ĉielo - Kalio :La Taseto el arĝento - Kadizo :...

Vidu ankaŭ

- Listo de urboj laŭ lando
- Plej grandaj urboj laŭ enloĝantaro
- Latinaj urbonomoj
- Ĉefurboj
- fantomurbo
- vilaĝo

Eksteraj ligiloj

- [http://www.aliaflanko.de/urbo/ Informoj pri diversaj urboj] Kategorio:Urbo Kategorio:Geografia objekto ja:都市 simple:City

Religio

Religio estas sistemo de ideoj kaj praktikoj, kiu estas bazita sur la kredo, ke ekzistas ekstermonda(j) potenco(j), kiu(j) influas la mondon kaj la vivon de la homoj.

Etimologio

En la latina lingvo la vorto religio havis multajn diversajn signifojn: apud "diotimo", "(di)respekto", "pieco", "kredo", "kulto", "sanktaĵo", "sankteco" ankaŭ "sankta promeso", "ĵuro", konsidero", "zorgemo", "precizemo", "skrupulo", "konscienceco", "konsciencriproĉo", "superstiĉo", "peko" kaj "kondamno". La plej fruaj skribaj atestoj de la ekzisto de tiu ĉi vorto troviĝas en la komedioj de Plaŭto (n. ĉ.-250, m. -184) kaj en la politikaj paroladoj de Cato (n. -234, m. -149). Cicerono asertas, ke la vorto religio devenas de relegere, kio signifas laŭvorte "denove volvi" kaj en figura senco "pripensi", "atenti". Li rilatigis tion al la templa kulto, kiu postulas zorgeman priatenton. Lactantius (Divinae Institutiones 4, 28) vidas la originon de la vorto en religare (alligi,retroligi). Laŭ li origina signifo do povas esti "pia pripenso" aŭ "retroligo" al (dia) origino de la universo. Laŭ la franca lingvisto Benveniste religio devenis de la sama radiko kiel legere (rikolti). Sekve li supozas ke religio signifis "rerikolto", ĉar la romiaj pastroj "rerikoltis" la rikoltaĵojn, kiujn oni metis en la templajn sanktejojn kiel oferojn al la dioj.

Religioj

:Abrahamismo - Agnostikismo - Ateismo - Bahaa Kredo - Brahmanismo - Budhismo - Diismo - Hinduismo - Islamo - Ĝajnismo - Judismo - Kristanismo - Katolikismo - Modernismo - Mormonismo - Novaj religioj de Japanio - Nova Erao - Novpaganismo - Oomoto - Rastafarianismo - Sankta Dajmo - Scientologio - Sikhismo - Spiritismo - Ŝamanismo - Taoismo - Unitarismo - Ŭonbulismo - Urantio - Viĉo - Kulto - Listo de Religioj

Ĉefaj mondaj religioj

Ĝenerale oni asertas, ke en la mondo ekzistas 12 ĉefaj mondaj religioj (la nomon sekvas nombro de kredantoj): # katolikismo: 1,071 miliardoj # protestantismo: 775 milionoj # orienta ortodoksio 240 milionoj (kristanismo entute: 2,1 miliardoj; t. e. katolikoj + protestantoj + ortodoksuloj) # islamo: 1,1 miliardoj # hinduismo: 1,05 miliardoj # konfucianismo: 400 milionoj # budhismo: 350 milionoj # taoismo: 50 milionoj # ŝintoismo: 30 milionoj # judismo: 12 milionoj # sikhismo: 9 milionoj # jainismo: 6 milionoj

Sanktaj libroj

:Avesto - Biblio - Daŭdeĝingo - Korano - Tripitako - Vedoj - Bhagavad Gitao - Libro de Mormon :Aliaj spiritualaj libroj:

:Kurso pri mirakloj

Sep saĝuloj

:Moseo - Laozio - Budho - Sokrato - Konfuceo - Jesuo - Mohameto

Dioj / Mitologio

:Afrodita - Alaho - Apolonio - Areso - Artemisa - Atena - Demiurgo - Devia - Diana - Dionizo - Eternulo - Ganeŝo - Hadeso - Hefesto - Hera - Hermeso - Hestia - Iziso - Jehovo - Jesuo Kristo - Kecalkoatlo/Kukulkano - Oziriso - Persefona - Pozidono - Sankta Triunuo - Satano - Ŝivo - Viŝnuo - Zeŭso ... > Listo de dioj

Sanktaj lokoj kaj pilgrimejoj

:Ciono - Kaaba - Templo de Artemisa - Templo de Jerusalemo

Sanktaj agoj

:Komunio - Meditado

Sanktaj lingvoj

Latina lingvo Greka lingvo Sanskrito Hebrea lingvo Aramea lingvo Araba lingvo Ioruba Lingvo

Postmorta ekzisto

:Infero - Metempsiĥozo - Neniigeco - Nirvano - Purgatorio - Paradizo - Reenkarnigo ----

La plej grandaj religioj, sektoj kaj kredoj (milionoj da kredantoj):

# 1943 Kristanismo (32,8% de homaro) # 1165 Islamo (19,6%) # 1050 Sunaismo (islama) # 1027 Katolikismo (kristana) # 762 Hinduismo (12,8%) # 760 nereligia (12,8%) # 359 ĉinaj popolaj religioj (6,1%) # 354 Budhismo (6,0%) # 322 aliaj kristanoj # 316 Protestantismo (kristana) # 249 etnaj religioj (4,2%) # 214 Ortodoksismo (kristana) # 115 Ŝijaismo (islama) # 100 nova religio (1,7%) # 64 Anglikanismo (kristana) # 22 Sikhismo # 20 Taoismo # 14 Judismo # 12 Spiritismo # 12 Mormonismo (kristana) # 7 Bahaa Kredo # 6 Konfuceismo # 4 Ĝajnismo # 3 Ŝintoismo # 0,3 Zoroastrianismo Kategorio:Religio ja:宗教 ko:종교 ms:Agama simple:Religion th:ศาสนา

Lingvo

Lingvo estas sistemo de gestoj, signoj, sonoj, simboloj kaj vortoj uzataj por reprezenti kaj komuniki ideojn kaj pensojn de homoj. Oni povas distingi inter lingvo ĝenerale (sen pluralo) kaj unuopaj lingvoj. Aldone, oni ankaŭ uzas la vorton lingvo por paroli pri faklingvoj (ekzemple jurlingvo), programlingvoj kaj bestaj lingvoj. Lingvo (en la unua signifo) signifas la komunikmanieron de la homoj. Konscia komuniko okazas per sonlingvo, signolingvo aŭ skriblingvo. La senkonscia komunikado okazas interalie per korpolingvo. Lingvoj (en la dua signifo) estas la diversaj malsamaj komuniksistemoj uzataj de diversaj homaj grupoj. Plej ofte, lingvo apartenas al iu etna grupo, sed tio ne veras por la planlingvoj. Ofte lingvo estas dividita en diversajn dialektojn, kaj ne estas klare, kie unu lingvo finiĝas kaj alia komencas. La scienco, kiu studas lingvon, nomiĝas lingvistiko. Unuflanke ekzistas la kompara lingvistiko, kiu studas la rilatojn inter unuopaj lingvoj kaj klasifikas ilin en lingvofamiliojn. Aliflanke ekzistas la ĝenerala lingvistiko, kiu studas la ecojn de lingvo ĝenerale, kaj uzas unuopajn lingvojn nur kiel ekzemploj por la ĝenerala teorio pri lingvo. __NOTOC__

Historio de lingvo

Vidu ankaŭ

- Filozofio de lingvo
- Lingva purismo
- Planlingvo
- Lingvaj langorompaĵoj

Eksteraj ligoj

[http://www.bertilow.com/lanlin/ Nomoj de lingvoj en Esperanto] [http://dmoz.org/World/Esperanto/Informo/Vortaroj/ Vortaroj] en la katalogo DMoz [http://www.proel.org/mundo2.html Lingvoj de la mondo (hispane)] [http://www.georgetown.edu/faculty/ballc/animals/animals.html Bestaj sonoj en diversaj lingvoj (baza lingvo estas la angla)] [http://lingvo.info/forumo/?lingvo=eo Nova Prismo] - plurlingva retejo pri lingvoj ja:言語 ko:언어 ms:Bahasa simple:Language

Socia grupo

Soci(al)a grupo estas organiziĝo de homoj dum siaj interagadoj. La inetragado aperas ne nepre kiel persona kontakto - eĉ en la interreto povas formiĝi grupoj. La grupo havas karakterizan strukturon, ĝenerale kun du gvidantoj, el kiuj unu gvidas la komunan laboron, alia zorgas pri „sentoj”. La anoj agadas por komuna celo, akceptita de la grupanoj. (la komunan celon oni ne ĉiam deklaras - ekz. familio) La grupo estas ĉiam pli ol aro de individuoj, la grupa aparteno iomgrade difinas la konduton, eĉ se oni ne estas kune. La kohezia, kuntena forto de la grupo dependas de la sipatio inter la grupanoj kaj de la malfacileco de la aniĝo. Gravas ankaxu, kiomgrade helpas la grupo la unuopulojn. Kategorio:Sociologio vidu ankaŭ:
- Regularo de Jante

Sociologio

La Sociologio estas socia scienco kiu pristudas la homon vivantan en socio. Rilataj temoj: :Amaso :Antropologio :Homo :Kulturo :Potenco ja:社会学 ko:사회학 ms:Sosiologi simple:Sociology th:สังคมวิทยา

Psikologio

Psikologio (aŭ psiĥologio) (de la greka psiĥe 'animo', 'menso' kaj logos 'vorto', 'parolo') estas scienco kiu studas la menson kaj la konduton. Ĝi pritraktas la mensajn procezojn, la funkciojn kaj problemojn de la homa menso, interalie la kogniciojn, emociojn, sonĝojn, dezirojn ktp. Psikologio malsamas al sociologio, antropologio, ekonomiko kaj politika scienco en tio ke ĝi studas la mensajn procezojn kaj konduton de unuopuloj (sole aŭ en grupo) anstataŭ la konduton de tuta grupo. Psikologio malsamas al biologio kaj neŭroscienco en tio ke ĝi ne simple studas la biologiajn kaj neŭronajn procezojn, sed studas mensajn procezojn kaj kiel ili interrilatas. Psikologio estas multflanka scienco, kiun oni ne povas tute kategoriigi ĝin kiel naturscienco, socia scienco aŭ homa scienco. Ĝi havas ecojn de ĉiuj tri grupoj.

Historio

En la malfrua 19-a jarcento la psikologio komencis uzi sciencajn metodojn por studi la homan menson, kaj ekde tiam ĝi estas agnoskita kiel aparta scienco. En 1879 la germana sciencisto Wilhelm WUNDT fondis la unuan laboratorion, kiu estis ekskluzive dediĉita al psikologia esploro. Aliaj fruaj psikologoj estis la germano Hermann EBBINGHAUS (pioniro pri la studo de memoro), la ruso Ivan PAVLOV (kiu malkovris la lernoprocezon de kondiĉigo) kaj la aŭstro Sigmund FREUD. La ideoj de FREUD iĝis aparte konataj, ĉefe ĉar ili multe kontraŭis la ĝis tiam akceptitan bildon de la homa menso. Li inventis la esprimon subkonscio, kaj li asertis ke la "memo" ekzistis en interbatalo inter la egoo, la superegoo kaj la iduso. Ekde la meza 20-a jarcento multaj psikologoj malakceptas la teorion de FREUD, ĉar laŭ ili ĝi ne havas sufiĉan sciencan bazon. Tio kondukis al la estiĝo de kondutismo. Laŭ kondutismo la psikologio studu nur la observeblan konduton, ĉar tion oni povas mezuri. Scienca scio de la menso laŭ kondutistoj ne eblas, ĉar ĝi estas tro metafizika. Fine de la 20-a jarcento estiĝis nova interdisciplina studo de la homa menso, konata kiel kognitiva scienco. Kognitiva scienco denove konsideras la menson investigebla subjekto, kaj uzas evoluan psikologion, lingvistikon, komputikon, filozofion kaj neŭrobiologion por studi ĝin.

Fakeroj

:Psiko-Antropologio :Bio-psikologio :Evolua psikologio :Neŭropsikologio :Kognitiva psikologio

Skoloj

:Empiriisma psikologio :Gestalt-psikologio :Humanisma psikologio :Kondutismo :Konduta terapio :Lernpsikologio :Transpersona psikologio :Psikanalizo

Aplikoj

:Terapio :Psikologia konsultado :Varba kaj venda psikologio :Diagnozo :Perturbo :Politika psikologio :Trafika psikologio :Hipnoto :NLP

Metodoj

:Observado :Eksperimento :Interparolo :Intervjuo :Testiloj :Demandaroj

Famaj psikologistoj

:Alfred ADLER :Milton H. ERICKSON :Hans-Jürgen EYSENCK :Victor FRANKL :Sigmund FREUD :Erich FROMM :Sammy GOUTI :Ivan PAVLOV :Carl Gustav JUNG :Abraham MASLOW :Stanley MILGRAM :Virginia SATIR :Burrhus F. SKINNER :Paul WATZLAWICK :Wilhelm REICH

Terminaro

:Animao/animuso :Arketipo :Ciklotimio :Depresio :Distimio :Ekstravertiteco :Fobio :Fuĝo for de libereco :Flegmulo :Geŝtalto :Introvertiteco :Katarso :Katekso :Kolektiva malkonscio :Komato :Komplekso :Malvastafobio :Masko :Melankoliulo :Ĥolerikulo :Personecaj perturboj :Psiko :Sinkronismo :Sangvinulo :Temperamento :Kongrueco

Referencoj

- [http://www.socioniko.net/eo/1.begin/index-begin.html Socioniko] (Esperantlingve)
- [http://makelove.brainactive.org/?newlang=epo Retejo pri amoro]
- [http://www.unitaryperception.org/lanovaparadigmo.pdf Ruben Feldman GONZALEZ "La nova paradigmo en psikologio"]
- [http://www.perfectionnement.info/fr/agenda.php?i_pays=0&i_date=0&keywords=congr International PSY Congresses] ja:心理学 ko:심리학 ms:Psikologi simple:Psychology th:จิตวิทยา

Antropologio

Antropologio, aŭ Homologio estas la scienca studo pri la homo, laŭ diversaj aspektoj tiom sociaj kaj kulturaj kiom fizikaj (anatomio, fiziologio, patologio, evoluo, k.t.p.) ĉefe pri la biologa aspekto de homo. La vorto "antropologio" deriviĝas de la grekaj vortoj anthropos (homo) kaj logia (scienco). Ĝi estas parto de la biologio. La socia parto de tiu scienco ankaŭ estas nomigita "etnologio". La antropologio provas akordigi la sociologion, la psikologion, la arkeologion, kaj la historion por kompreni la homan vivon. La antropologio havas kvar fakojn;
- natura scienco
- fizika antropologio
- arkeologio
- socia sienco
- kultura antropologio aŭ etnologio
- lingvistiko Famaj antropologoj inkludas
- Franz BOAZ
- Luigi Luca CAVALLI-SFORZA
- James FRAZER
- Fritz GRÄBNER
- Thor HEYERDAHL
- Maurice LEENHARDT
- Lucien LÉVY-BRUHL
- Claude LEVI-STRAUSS
- Nikolaï Miklouĥo-Maklaï (la prototipo por Maklin heroo Sed nur Fragmento, romano de Trevor STEELE)
- Margaret MEAD
- Jacques RUFFIÉ
- Edward SAPIR
- Grafton Elliot SMITH
- Germaine TILLION ja:人類学 ko:인류학 ms:Antropologi simple:Anthropology th:มานุษยวิทยา

Etnografio

Homscienco > Antropologio > Etnografio ---- Etnografio (en greka lingvo: ethnos (εθνος) - "tribo, popolo", grapho (γραφω) - "mi skribas"; laŭvorte - "priskribo de popoloj") estas socia scienco, kiu esploras etnojn, ilian etnogenezon kaj dislokigon, komunajn kaj apartajn formojn de la vivo kaj kulturo, leĝkonformecon de genezo kaj evoluo, kulturajn kaj historiajn rilatojn. La termino unue aperis en 1607. Ĝi estis menciita kiel nomo de multaj seriaj eldonoj, sed jam en 1839 en Parizo fondiĝis nova societo sub la nomo Etnologio. Ĉi tiu vorto ankaŭ devenas de greka kaj signifas - "studo pri popoloj". En Germanio oni uzis samtempe du terminojn: Volkskunde - pristudo de propra popolo, kaj Völkerkunde - priskribo de fremdaj popoloj. En Rusio ĉi tiu scienca disciplino estis nomita "Popolstudado" kaj en anglalingvaj landoj - "Kultura kaj socia antropologio". Supremenciitaj terminoj diferenciĝas ne nur laŭ nomoj, sed ili diversmaniere traktas studobjekton, ĉu homo, ĉu socio, popolo aŭ kulturo. Malgraŭ ekzisto de diversaj malnovaj kaj novaj teorioj kaj fluoj, rimarkeblas alproksimiĝo de opinioj pri la senco de la termino Etnografio, nome, specifika studobjekto estas popolo, ne laŭ senco de loĝantaro, grupo de homoj aŭ nacioj, laboruloj, sed kun senco kiu korespondas al malnovgreka vorto - etno. Kelkaj etnografoj: Tibor SEKELJ Rilataj artikoloj:
- Etno
- Etnolisto - Plej Multnombraj Etnoj
- Etnonimo
- Klasifiko De Etnoj
- Lingvo
- Raso
- Religio RIMARKO: Oni povas tute libere uzi ĉiujn artikolojn el Monda Faktolibro pri etnoj kaj etnogrupoj.

Universo

Universo estas tutaĵo de ĉio, kio ekzistas. Universo estas ĉiu lumo, materio kaj energio ekzistanta en tempo kaj spaco. Laŭ Paskalo, universo estas sfero, kies centro estas ĉie kaj cirkonferenco nenie. Ĝi estas samsignifa termino kiel "mondo". Oni multe disputis, ĉu la mondo estas eterna aŭ kreita. Supozita aĝo de la universo estas 10-20 miliardoj jaroj. Oni supozas la bazteorio pri la kreiĝo de la universo - teorio de Praeksplodo kun poioma plivastigo de la universo, kontraste al la teorio de statika universo.

Mitoj pri la origino de la universo

La homoj pleje interesiĝadis pri sakramentoj de la kreado de universo. Diversaj popoloj ĝin klarigis diversmaniere.
- Laŭ kredoj de antikvaj grekoj, komence ekzistis nur senlima kaj malhela kaoso, kiu naskis la tutan universon, inter ili senmortajn diojn. Unue aperis tero-diino - Gaja. Gaja naskis ĉion kio kreskas kaj vivas sur la tero. Sub la tero, ĝuste en tiu profundo, en kiu distanco foras de ni Urano - alta ĉielo, aperis Tartaro - eterna obskuro, Eroso - viviga amo, Erebo - malhelo kaj Niktu - malhela nokto. Erebo kaj Niktu naskis lumon - Etero kaj hela tago - Hemera. Lumo disvastigis tra la Tero kaj aperis tago kaj nokto.
- Japanoj kredis ke universo estis kreita de ĝemelaj dioj Izanaki kaj Izanami. Ili longtempe kun pacienco miksadis stelpintan bastonon en kota lago. La koto iom po iom densiĝis kaj poparte komencis disfali flanken. Malgrandaj faskoj iĝis insuloj kaj grandaj - materikoj. Poste la tero kovriĝis de herboj, arboj kaj floroj.
- Sumeroj kredis ke universo An-ki estis kreita jene: komence estis nur oceano. En ĝi embriiĝis ĉielarko kaj glata tero. Ĉielarkon alpropriĝis An, dio de ĉieloj, kaj la teron - Enlil, dio de la tero. Inter ili kreiĝis atmosfero kun ĉielaj astroj: suno, luno, planedoj kaj astroj. Subtera mondo fariĝis propraĵo de Ereŝkigal.
- Hindoj tiel imagis la kreadon de universo: komence de senmova obskuro kreiĝis akvo. Ankoraŭ ne ekzistis suno, luno kaj astroj. Akvo naskis fajron. Fajra varmo naskis oran ovon, kiu dum unujarlonga tempo naĝadis en la maro. Poste ĝi dispartiĝis en du partoj kaj supra parto iĝis ĉielo, malsupra - tero. De la ovo eliris supera dio de hindoj - Brahma. Brahma dislokigis aeron inter ĉielo kaj tero, limigis teron de akvo kaj kreis tempon. Tiel kreiĝis universo.
- Nordamerikaj indianoj pensis, ke universon kreis saĝa korvo. Komence ĉie estis senlima akva spaco kaj disĵetitaj ŝtonoj. Korvo kolektadis ŝtonojn per sia beko kaj ĵetadis en la akvo. Tiel kreiĝis tero. La korvo kovris ĝin per arboj, floroj kaj herboj, ĵetis fiŝojn en akvo, birdojn kaj animalojn en la tero. Kaj laste, de la argilo faris unuajn viron kaj virinon.
- Laŭ mitoj de centramerikaj aztekoj, blankvizaĝa dio Kecalkoatl kreis universon.
- Laŭ mito de sameoj, universo estis kreita dum batalo de bono kaj malbono. Supera dio, bonkora kaj malavara Jubmel volis ke en la tero fluu laktaj riveroj, en lagoj anstataŭ akvo estu lakto, ĉiu herbo havu bongustan beron, sed malbonkora Perkel kontraŭstaris al lia volo. Pro tio universo estas tia, kian ni havas hodiaŭ. Perkel faris ĉenon kaj kaptis Jubmel, sed bonkora dio sin liberiĝis kaj nun Perkel estis kaptita. Batalo inter bono kaj malbono daŭras ĝis hodiaŭ, ĉar ankaŭ Perkel liberiĝis...

Sciencoj esplorantaj universon:

:Kosmologio - Scienco pri la ĝeneralaj leĝoj regantaj la universon, pri ĝiaj fizikaj kaj filozofiemaj principoj. :Kosmogonio - Teorio, doktrino pri la origino kaj formigo de la universo. ---- Vidu ankaŭ:
[S]: Vikiarbo > Universo
[M]: Materio ~ Kampo (fiziko) kaj Energio ~ Kosmo ~ Tero ~ Naturo ~ Abstrakta Mondo ms:alam_Semesta ja:宇宙 simple:Universe

Homo

Homo, kiel viva estaĵo

Homa Korpo - Sano - Nutrado - Loĝado - Vesto - Homaj malsanoj - Homa anatomio

Homo, kiel racia estaĵo

Percepto - Emocio - Volo - Animo - Agado

Homo, kiel socia estaĵo

Kulturo

Ĉio kontraŭa al la naturo, la kulturo estas kion faras la homoj, iliaj manĝoj, konstruoj, vestoj, pensoj, ktp.
Juan José ARREOLA iam diris: Kulturo estas ĉio kion ni faras nia. Alia aŭtoro, kiu pripensis la temon estis la franca Vercors en "La malnaturitaj bestoj", laŭ li la homeco estas ribelo kontraŭ naturo.

vidu ankaŭ

- Civilizo
- Familio
- Literaturo
- Kulturismo
- Kulturŝoko
- Socio
- Movado kontraŭ kopirajto ja:文化 simple:Culture zh-min-nan:Bûn-hoà

Politiko

Politiko estas scienco aŭ arto rilata al la regado de ŝtato. La scienco kiu studas la politikon estas la politika scienco.

Regadaj Teorioj

- Anarkiismo
- Anarki-Kapitalismo
- Demokratio
- Faŝismo
- Kapitalismo
- Komunismo
- Liberalismo
- Libertarianismo
- Marksismo (teorioj de Karl MARX)
- Monarĥismo (ĉu Monokratio estas vera vorto?) > Vidu: Monarkio
- Naciismo
- Oligarĥismo (ismo pri oligarkioj)
- Respublikismo
- Socia movado
- Socialismo
- Demokrata Socialismo
- Trockismo
- Vivantismo
- ktp Literaturo:Vindiciae contra tyrannos

Politikaj aktivuloj, pensistoj kaj teoriistoj

krom tiuj jam trovotaj sub la ĉisupraj ismoj
- Michel AFLAK
- Louis DE BONALD
- Mohandas «Mahatma» GANDHI
- Makiavelo

Ŝtatformo

Politikaj organizaĵoj

:Unuiĝintaj Nacioj :aliaj diversaj internaciaj Politikaj institucioj

Politikaj distriktoj

:Gerrymander ?????

Rilataj temoj

:Juro, Administracio, Leĝo, Senperforto, Voĉdonado, Ne-Registaraj Organizoj, nepotismo

Fontoj

- Deklingva Manlibro pri Politiko eldonita de la Flandra Esperanto-Ligo

Politikaj partioj

:Politikaj partioj

Politikistoj

:Tomáš Garrigue MASARYK - Jan MASARYK :Binyamin NETANYAHU :Ralph NADER

Vidu ankaŭ

- Spionorganizaĵoj
- Rasismo
- pensfabriko ! ja:政治 ko:정치 ms:Politik simple:Politics th:การเมือง

Ekonomiko

Scienco > Ekonimiko ---- Ekonomiko estas socia scienco, kiu studas ekonomion: produkton, distribuon kaj konsumadon de servoj kaj varoj. Ekonomiko komparas ankaŭ diversajn kaj eĉ kontraŭdirantajn teoriojn de ekonomiaj sistemoj. Ĉefa celo de studado de ekonomikistoj estas homa konduto kaj bonstato. Ĝenerale oni dividas la ekonomiko en makroekonomiko kaj mikroekonomiko. Tre gravaj aspektoj en ekonomiko estas lokigo de resursoj, produkto, distribuo de komerco kaj konkurenco. La vorto ekonomiko eliras el grekaj vortoj oikos (domo) kaj nomos (leĝo, normo).

Evoluo de ekonomika pensado

Oni povas akcepti, ke moderna ekonomiko komencis kun Adam SMITH en la fino de la 18-a jarcento, kiu fondis la nomata klasikan ekonomikan skolon, malgraŭ pli fruaj eltrovaĵoj por ekzemplo de hispanaj skolastikuloj aŭ psikokratoj estis ankaŭ gravaj. Aliaj pensas ke fiziokrata skolo estas la unua scienca ekonomia skolo. En la 19-a jarcento, Karlo MARKSO sintezis diversajn skolojn de ekonomika pensado, socian distribuon de resursoj kaj verkon de Adam SMITH. Uzinte sistemon aliron de filozofo Hegelo, li verkis sian Kapitalon kaj kreis marksismon. Dum la 19-a kaj 20-a jarcentoj lia verko estis vaste kritikita de adeptoj de merkata ekonimo, unue de Neoklasika ekonomika skolo, post de aliaj skoloj.. Komence de la 20-a jc ekonomiko ricevis trajtojn de statistika disciplino, do studado de ekonometrio ekesti gravega. Evoluiĝo de makroekonomiko el mikroekonomiko ekis kun Keynes jare 1920 kaj estis sistemigita jare 1930 de Keynes kaj aliaj pensistoj, konkrete kun partopreno de John HICKS. Multaj ekonomikistoj uzas kombinaĵon de neoklasika mikroekonomiko kaj Keynesa makroekonomiko. Neoklasika skolo rivalis kun monismo, formulita de Milton FRIEDMAN kaj asociita kun Universitato de Ĉikago.

Vidu ankaŭ

Eksteraj ligoj

- [http://satesperanto.free.fr/satkulturo/rubrique.php3?id_rubrique=58 Tekstoj pri ekonomiko]
- ja:経済学 ko:경제학 simple:Economics

Grand Theft Auto: Vice City

משחק מחשב תלת מימדי שנוצר על ידי חברת רוקסטאר. המשחק מאפשר לשחקן לשחק את המאפיונר טומי ורסטי, להקים אימפרית פשע ולהגן על עסקיו מפני מתחרים ומאפיונרים יריבים. (כדוגמת מעסיקו לשעבר של טומי, סוני פורלי) חלק מהגורמים להצלתו של המשחק להצלחתו של המשחק על פני משחקים מתחרים הם עלילתו המורכבת המקושרת גם לעלילת משחקי Grand Theft Auto הקודמים, הרקע והאווירה של המשחק הלקוחים משנות השמונים (ראו גם את תחנות הרדיו של המשחק, בהמשך הערך) וכלי הרכב השונים (הכוללים מכוניות, אופנועים, סירות, כלי רכב משורינים ולראשונה בסדרה גם מסוקים ומטוסים) בהם ניתן לטייל בעיר.

העלילה

בסרטון הפתיחה של המשחק, מוצג לנו סוני פורלי, חבר במשפחת הפשע פורלי מהעיר הדמיונית Liberty City (גירסה וירטואלית לניו יורק) המשוחח עם מספר שותפים על שחרורו מהכלא של הרוצח וסוחר הסמים טומי ורסטי. הם מחליטים לשלוח את טומי לעיר Vice city (גירסה וירטואלית למיאמי) תחת פיקוחו של עורך הדין קן רוזנברג. משימתו הראשונה של טומי בהגיעו ל-VC היא לבצע עסקת סמים עם הכנופיה הקובנית באי, אבל עסקת סמים זו משתבשת בשל מארב של הימ"ם. טומי נאלץ לברוח מהמקום במהירות ומאבד את הסמים והכסף. מיותר לציין שמעסיקו, סוני, לא מרוצה מכך, ודורש ממנו להשיג את הכסף שאבד (שני מיליון דולרים) בעסקה. לכן, טומי נאלץ מתחבר ועובד עבור הדמויות המשמעותיות בפשע המאורגן בעיר על מנת להשיג את הכסף לסוני.

קישורים חיצוניים

- [http://www.rockstargames.com/vicecity/ האתר הרשמי של vice city] קטגוריה:Grand Theft Auto

rozst�py hotels Amsterdam Barcellona hotel gry sportowe rozst�py

:: RELATED NEWS ::

Eddie Haas
George Edwin Haas (born May 26, 1935, Paducah, Kentucky) is a former outfielder, coach, manager and scout in American Major Leagu

Elitzur Vaidman
The Elitzur-Vaidman bomb-testing problem is a thought-experiment in quantum mechanics, first proposed by Avshalom Elitzur and Lev Vaidman in 1993. It employs quantum superposition in order to construct a mechanism for ascertaining whether a measurement has taken place. The bomb-testing problem is illustrated by use of the following analogy: Suppose there exist a large stockpile o

BET*
Black Entertainment Television (BET) is a cable television network target towards the African-American demographic. The network is essentially the urban equivalent of MTV, as most of its programming comprises of hip hop and R&B music videos and related

Pariah Dark
Reign Storm is the first TV movie of Danny Phantom, which aired on July 29th, 2005.

Synopsis

Long ago, Pariah Dark, the Ghost King, was sealed away, along with his artifacts, the Crown of Fire and the Ring of Rage. However, when Vlad tries to use their power, he awakens Pariah, unleashing the ghost hoards on Amity Park. Even Danny, Vlad, and Valerie together can't stop him. However, Danny's parents prototype Ecto-Suit can stop him. Unfortunat

Giving blood
Blood donation is a process by which a blood donor voluntarily has blood drawn for storage in a blood bank for subsequent use in a blood transfusion. blood transfusion To understand the importance of the availability of a sustainable donated blood supply, the catch-cry of the

Category:Radio people stubs
This category is for biographical stub articles relating to radio. You can help Wikipedia by expanding them. To add an article to this category, use instead of , , or . Biographical Radio Category:Stub categories

Socio

Homo

Homo, kiel viva estaĵo

Homo, kiel racia estaĵo

Homo, kiel socia estaĵo

Urboj

Vidu ankaŭ

Eksteraj ligiloj

Religio

Etimologio

Religioj

Ĉefaj mondaj religioj

Sanktaj libroj

Sep saĝuloj

Dioj / Mitologio

Sanktaj lokoj kaj pilgrimejoj

Sanktaj agoj

Sanktaj lingvoj

Postmorta ekzisto

La plej grandaj religioj, sektoj kaj kredoj (milionoj da kredantoj):

Lingvo

Historio de lingvo

Vidu ankaŭ

Eksteraj ligoj

Socia grupo

Sociologio

Psikologio

Historio

Fakeroj

Skoloj

Aplikoj

Metodoj

Famaj psikologistoj

Terminaro

Referencoj

Antropologio

Etnografio

Universo

Mitoj pri la origino de la universo

Sciencoj esplorantaj universon:

Homo

Homo, kiel viva estaĵo

Homo, kiel racia estaĵo

Homo, kiel socia estaĵo

Kulturo

vidu ankaŭ

Politiko

Regadaj Teorioj

Politikaj aktivuloj, pensistoj kaj teoriistoj

Ŝtatformo

Politikaj organizaĵoj

Politikaj distriktoj

Rilataj temoj

Fontoj

Politikaj partioj

Politikistoj

Vidu ankaŭ

Ekonomiko

Evoluo de ekonomika pensado

Vidu ankaŭ

Mikroekonomiko

Makroekonomiko

Publika elekto

Rilataj temoj

Ekonomikistoj

Eksteraj ligoj

Grand Theft Auto: Vice City

העלילה

קישורים חיצוניים

Synopsis