:: wikimiki.org ::
| 16. öld |
16. öldAldir: 14. öldin - 15. öldin - 16. öldin - 17. öldin - 18. öldin
16. öldin er tímabilið frá byrjun ársins 1501 til enda ársins 1600.
Ár 16. aldar
1501
1502
1503
1504
1505
1506
1507
1508
1509
1510
1511
1512
1513
1514
1515
1516
1517
1518
1519
1520
1521
1522
1523
1524
1525
1526
1527
1528
1529
1530
1531
1532
1533
1534
1535
1536
1537
1538
1539
1540
1541
1542
1543
1544
1545
1546
1547
1548
1549
1550
1551
1552
1553
1554
1555
1556
1557
1558
1559
1560
1561
1562
1563
1564
1565
1566
1567
1568
1569
1570
1571
1572
1573
1574
1575
1576
1577
1578
1579
1580
1581
1582
1583
1584
1585
1586
1587
1588
1589
1590
1591
1592
1593
1594
1595
1596
1597
1598
1599
1600
Flokkur:16. öldin
ja:16世紀
ko:16세기
ÖldÖld er hundrað ára tímabil. Venjan er að kalla tímabilið frá og með árinu 100 - n+1 til og með ársins 100 - n+100. (n+1)-ta öldin. Þannig var 20. öldin árin 1901 til 2000 og fyrsta öldin árin 1 til 100.
Tímatal á vesturlöndum notast yfirleitt við hið svokallaða Anno Domini kerfi, þar sem fæðingarár Krists er kallað 1. árið eftir Krist og eru þá árin talin eins og dagar mánaðarins. Árið þar á undan kallast árið 1 fyrir Krist. Þetta er skýringin á venjunni að ofan. En þetta þykir óheppilegt kerfi þar sem það vantar í það núllið og því hentar það illa til útreikninga. Því notast vísindin oft við svokallað stjörnufræðitímatal þar sem árið 0 kemur í stað ársins 1 f.K. og áfram er haldið með neikvæðum tölum aftur í fortíðina. Það er því ekki allskostar rétt sem oft er haldið fram að aldrei hafi verið til árið núll, því vissulega var ár á undan árinu 1 e.K. hvort sem það er kallað árið 1 f.K eða árið 0.
Flokkur:Tímaeiningar
ja:年表
simple:Century
15. öldinAldir: 13. öldin - 14. öldin - 15. öldin - 16. öldin - 17. öldin
15. öldin er tímabilið frá byrjun ársins 1401 til enda ársins 1500.
Ár 15. aldar
1401
1402
1403
1404
1405
1406
1407
1408
1409
1410
1411
1412
1413
1414
1415
1416
1417
1418
1419
1420
1421
1422
1423
1424
1425
1426
1427
1428
1429
1430
1431
1432
1433
1434
1435
1436
1437
1438
1439
1440
1441
1442
1443
1444
1445
1446
1447
1448
1449
1450
1451
1452
1453
1454
1455
1456
1457
1458
1459
1460
1461
1462
1463
1464
1465
1466
1467
1468
1469
1470
1471
1472
1473
1474
1475
1476
1477
1478
1479
1480
1481
1482
1483
1484
1485
1486
1487
1488
1489
1490
1491
1492
1493
1494
1495
1496
1497
1498
1499
1500
Flokkur:15. öldin
ja:15世紀
ko:15세기
17. öldinAldir: 15. öldin - 16. öldin - 17. öldin - 18. öldin - 19. öldin
17. öldin er tímabilið frá byrjun ársins 1601 til loka ársins 1700. Venjulega er sagnfræðilega tímabilið nýöld sagt hefjast um miðja 17. öld.
Helstu atburðir og aldarfar
nýöld í Nýja heiminum, Virginía, var skírð í höfuðið á „meydrottningunni“, Elísabetu I, og fyrsta landnemabyggðin Jamestown í höfuðið á Jakobi I. Skipið Mayflower flutti þangað pílagríma frá Plymouth árið 1621, en það var hugsanlega áður notað sem fiskiskip á Íslandsmiðum. ]]
- Vísindabyltingin átti sér stað á tímabilinu og raunhyggja varð ráðandi í vísindum.
- Kaupauðgisstefnan var ríkjandi hugmyndafræði í viðskiptum. Verslun og iðnaður voru bundin sérréttindum sem fengust með leyfisbréfum.
- Einveldishugmyndir voru áberandi í konungsríkjum Evrópu. Lénsveldi og aðli hnignaði en ríkisvald styrktist.
- Þrjátíu ára stríðið átti sér stað í Evrópu frá 1618-1648.
- Blómaskeið sjóræningja var á seinni hluta aldarinnar, sérstaklega í Karíbahafi.
- Ottómanar ríktu yfir Miðjarðarhafi og vald Englendinga óx á Atlantshafinu, en nýlendustórveldin Spánn og Portúgal veiktust.
- Hreintrúarstefna (púritanismi) var áberandi á fyrri hluta aldarinnar, en heittrúarstefna (píetismi) á þeim síðari í löndum mótmælenda.
- Galdrafárið náði hámarki og lauk undir lok tímabilsins, en tímabilið frá 1654-1690 er oft kallað brennuöld í Íslandssögunni, þegar menn voru brenndir á báli fyrir kukl.
- Jedótímabilið, eða lénsveldi samúræja hefst í Japan árið 1603.
- Í Kína tók Mansjútímabilið við af Mingtímabilinu árið 1644.
Ár 17. aldar
1601
1602
1603
1604
1605
1606
1607
1608
1609
1610
1611
1612
1613
1614
1615
1616
1617
1618
1619
1620
1621
1622
1623
1624
1625
1626
1627
1628
1629
1630
1631
1632
1633
1634
1635
1636
1637
1638
1639
1640
1641
1642
1643
1644
1645
1646
1647
1648
1649
1650
1651
1652
1653
1654
1655
1656
1657
1658
1659
1660
1661
1662
1663
1664
1665
1666
1667
1668
1669
1670
1671
1672
1673
1674
1675
1676
1677
1678
1679
1680
1681
1682
1683
1684
1685
1686
1687
1688
1689
1690
1691
1692
1693
1694
1695
1696
1697
1698
1699
1700
Flokkur:17. öldin
ja:17世紀
ko:17세기
1501
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
- Safavídaríkið stofnað í Íran.
Fædd
- 24. september - Girolamo Cardano, ítalskur eðlis- og stærðfræðingur (d. 1576).
Dáin
Flokkur:1501
Flokkur:1501-1510
1600
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
- 31. desember - Breska Austur-Indíafélagið fær konunglegt leyfisbréf.
Fædd
- 19. nóvember - Karl I konungur Englands, Írlands og Skotlands (d. 1649).
Dáin
- 17. febrúar - Giordano Bruno brenndur á báli fyrir villutrú (f. 1548).
Flokkur:1600
Flokkur:1591-1600
1502
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
- 1. janúar - Portúgalskir landkönnuðir sigla inn í Guanabraflóa í Brasilíu og halda að hann sé fljót sem þeir nefna Rio de Janeiro.
- 21. maí - Portúgalir uppgötva Sankti Helenu.
- Montesúma II verður keisari Asteka.
Fædd
Dáin
Flokkur:1502
Flokkur:1501-1510
1504
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
- 8. ágúst - Höggmyndin Davíð eftir Michelangelo Buonarroti sett upp fyrir framan Palazzo Vecchio í Flórens.
Fædd
Dáin
- 26. nóvember - Ísabella af Kastilíu (f. 1451).
Flokkur:1504
Flokkur:1501-1510
1506
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
- 21. janúar - Júlíus II páfi stofnar svissneska vörðinn.
- Hernán Cortés kemur til Nýja heimsins, 22ja ára að aldri.
Fædd
Dáin
- 13. september - Andrea Mantegna, ítalskur listmálari (f. 1431).
Flokkur:1506
Flokkur:1501-1510
1508
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
- Febrúar - Maximilían I keisari ræðst gegn Feneyjum.
- 6. júní - Feneyingar sigra keisarann í Fríúlí og hann þarf að sættast á þriggja ára vopnahlé og láta eftir lönd.
- 10. desember - Heilaga bandalagið milli Maximilíans I keisara hins Heilaga rómverska ríkis, Júlíusar II páfa, Lúðvíks XII Frakkakonungs og Ferdinands II af Aragon, myndað gegn Feneyingum.
- Desember - Michelangelo Buonarroti hefst handa við að mála Sixtínsku kapelluna.
Fædd
Dáin
- 27. maí - Ludovico Sforza hertogi af Mílanó (f. 1452).
Flokkur:1508
Flokkur:1501-1510
1509
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
- 22. apríl - Hinrik VIII verður konungur Englands við lát föður síns Hinriks VII.
Fædd
- 10. júlí - Jóhann Kalvín, guðfræðingur mótmælendahreyfingarinnar (d. 1564).
Dáin
- 21. apríl - Hinrik VII, konungur Englands (f. 1457).
Flokkur:1509
Flokkur:1501-1510
1510
Á Íslandi
- Víðidalstungureið Einars Oddssonar og Péturs Loftssonar gegn Jóni Sigmundssyni.
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Flokkur:1510
Flokkur:1501-1510
1512
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
- 1. nóvember - Sixtínska kapellan, máluð af Michelangelo Buonarroti, er opnuð fyrir almenningi í fyrsta skipti.
- Flórentínska lýðveldið er leyst upp og Medici-fjölskyldan kemst aftur til valda.
Fædd
Dáin
Flokkur:1512
Flokkur:1511-1520
1513
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
- 20. janúar - Kristján II verður konungur Danmerkur og Noregs eftir lát Hans konungs.
- 27. mars - Juan Ponce de Leon sér strönd Flórída og heldur að það sé eyja.
- 25. september - Vasco Núñez de Balboa sér Kyrrahafið frá vesturströnd Panama.
Fædd
Dáin
- 20. janúar - Hans konungur í Danmörku (f. 1481).
Flokkur:1513
Flokkur:1511-1520
1515
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
- Selím I Tyrkjasoldán ræðst inn í Persíu.
- Svíþjóð lýsir yfir sjálfstæði.
Fædd
Dáin
Flokkur:1515
Flokkur:1511-1520
1516
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
- Mars - Karl frá Ghent kjörinn eftirmaður Ferdinands Spánarkonungs.
- Júlí - Selím I Tyrkjasoldán segir Mamelúkum í Egyptalandi stríð á hendur og ræðst inn í Sýrland.
- Reinheitsgebot, reglur um hreinleika bjórs, sett í Bæjaralandi.
Fædd
- 18. febrúar - María I Englandsdrottning (Blóð-María) (d. 1558).
Dáin
- 23. júní - Ferdinand II af Aragon (f. 1452).
Flokkur:1516
Flokkur:1511-1520
1517
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
- 22. janúar - Tyrkir undir forystu Selíms I, sigra Mamelúka í Egyptalandi.
- 3. febrúar - Tyrkir ná Kaíró á sitt vald.
- 31. október - Marteinn Lúther hengir upp 95 greinar á kirkjudyrnar í Wittembergkastala og hefur með því siðbótina.
Fædd
Dáin
Flokkur:1517
Flokkur:1511-1520
1519
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
- 4. mars - Hernán Cortés lendir við Veracruz á Júkatanskaga í Mexíkó.
- 28. júní - Karl I Spánarkonungur verður keisari hins Heilaga rómverska ríkis sem Karl V.
- 8. nóvember - Montesúma II býður Hernán Cortés velkominn inn í borg Asteka, Tenochtitlán.
- Spánverjar uppgötva Barbados í Vestur-Indíum.
- Kakó kemur fyrst til Evrópu frá Nýja heiminum.
Fædd
Dáin
- 12. janúar - Maximilían I keisari hins Heilaga rómverska ríkis (f. 1459).
- 2. maí - Leonardo da Vinci, ítalskur listamaður og uppfinningamaður (f. 1452).
Flokkur:1519
Flokkur:1511-1520
1520
Á Íslandi
- Jón Arason tekur við ráðsmennsku á Hólum eftir lát Gottskálks Nikulássonar biskup.
Fædd
Dáin
- 8. desember - Gottskálk Nikulásson „grimmi“, biskup á Hólum.
Erlendis
- 18. janúar – Kristján II sigrar Svía undir Sten Sture í orrustunni á ísnum á Åsunden.
- Júní - Montesúma II keisara Asteka, steypt af stóli þar sem hann er fangi Spánverja, og bróðir hans Cuitláhuac kjörinn keisari.
- 1. júlí - La Noche Triste, stórorrusta milli Spánverja og Asteka á brú við borgina Tenochtitlán þar sem 400 Spánverjar og 2.000 innfæddir bandamenn þeirra týna lífinu. Foringi Spánverja, Hernán Cortés, sleppur naumlega.
- Október - Cuitláhuac, keisari Asteka, deyr úr bólusótt. Cuauhtémoc tekur við.
- 1. nóvember - Kristján II kjörinn konungur Svíþjóðar.
- 8.-10. nóvember - Blóðbaðið í Stokkhólmi: Um 85 sænskir aðalsmenn teknir af lífi fyrir að berjast gegn Kristjáni.
- 28. nóvember - Þrjú skip undir stjórn Ferdinands Magellans koma á Kyrrahafið eftir að hafa siglt um sundin í Suður-Ameríku.
Fædd
Dáin
- 3. febrúar - Sten Sture, ríkisstjóri Svíþjóðar (f. 1493).
- Júní - Montesúma II, keisari Asteka (f. 1466).
- Október - Cuitláhuac, keisari Asteka.
- 6. apríl - Rafael, ítalskur listmálari (f. 1483).
Flokkur:1520
Flokkur:1511-1520
1522
Á Íslandi
- Jón Arason kjörinn biskup (vígður 1524).
Fædd
Dáin
Erlendis
- 28. júlí - Tyrkir setjast um Rótey.
- 6. september - Eitt af skipum Magellans, Victoria, kemur til hafnar í Sanlúcar de Barrameda á Spáni eftir að hafa náð að sigla kringum hnöttinn.
- 20. desember - Eftirlifandi Jóhannesarriddarar á Rótey gefast upp fyrir Súleiman mikla og yfirgefa eyna.
Fædd
Dáin
Flokkur:1522
Flokkur:1521-1530
1524
Á Íslandi
- Jón Arason vígður Hólabiskup af erkibiskupnum í Niðarósi í Noregi.
Fædd
Dáin
Erlendis
- Bændastyrjöldin hefst í Þýskalandi.
Fædd
Dáin
- 24. desember - Vasco da Gama, portúgalskur landkönnuður (f. um 1469).
- Hans Holbein eldri, þýskur listmálari (f. 1460).
Flokkur:1524
Flokkur:1521-1530
1525
Atburðir
- 15. maí - Orrustan við Frankenhausen gerir út um Bændauppreisnina í Þýskalandi.
- Ísland: Jón Arason kemur úr vígsluferð og sest að á Hólum í Hjaltadal.
Fætt
- Magnús Jónsson prúði, sýslumaður (d. 1591).
Dáið
Flokkur:1525
Flokkur:1521-1530
1527
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
- 21. júní - Niccolò Machiavelli, ítalskur rithöfundur og stjórnmálamaður (f. 1469)
Flokkur:1527
Flokkur:1521-1530
1529
Atburðir
- 22. apríl - Austurhveli jarðar skipt milli Spánar og Portúgals með Saragossasáttmálanum.
- 23. september - Tyrkir setjast um Vínarborg.
- Enskir duggarar sökkva skipi frá Hamborg í Eyjafirði á Íslandı.
Fætt
Dáið
Flokkur:1529
Flokkur:1521-1530
1531
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
- 26. janúar - Jarðskjálfti leggur hluta Lissabon í Portúgal í rúst. Þúsundir láta lífið.
- Halastjarna Halleys birtist.
Fædd
Dáin
- 22. janúar - Andrea del Sarto, ítalskur listmálari (f. 1487).
Flokkur:1531
Flokkur:1531-1540
Wlodzimierz Dzieduszycki
Count Włodzimierz Dzieduszycki (1825-1899) was a Polish noble (szlachcic), landowner, naturalist, political activist, collector and patron of arts.
Włodzimierz became the 1st Ordynat of the Poturzyca estate. He was owner of the Poturzyca, Zarzecze, Kramarzowka, Markpol, Lachowice, Dobraczyn, Medowa, Jaryszow, Konarzewo, Gluszyn, Wiry and Szczytnik estates. He was one of the first Polish magnates to replace serfdom on his estates.
He educated in Poland and since 1840 in Gottingen and Paris. In 1846 Wlodzimierz returned to Poland. During the Spring of Nations in 1848, he became member of the "Council of the Nation of Lwow" (Centralna Rada Narodowa Lwowska). He was also member of the "Economic Society of Galicja". He supported publishing houses, spent money for scientific works and school books. In 1863 he participated in the civil organisation of the January Uprising and spent money for it.
In 1881 Wlodzimierz became member of PAU (Polish Academy of Skills). In 1855 he founded the Dzieduszycki Museum in Lwów. The Museum included a rich natural collection, mainly ornithology, ethnography and numismatic objects and a large collection of books.
He was also co-founder of the Museum of Industry of Arts (Muzeum Przemyslu Artystycznego) in 1874 in Lwów and founder the "Hunting Society of Lesser Poland" in 1885.
Wlodzimierz became member the Sejm in 1865, 1874, and from 1895 until 1899 and served as Sejm Marshal from March 7 until April 26, 1876. He was also member of the Herrenhaus since 1874.
He was author of several scientific works (nature and ethnography), since 1894 Doctor Honoris Causa of the Lwów University.
Dzieduszycki, Wlodzimierz
Dzieduszycki, Wlodzimierz
Dzieduszycki, Wlodzimierz
Category:Dzieduszycki
hmb penisy download sitemap Biuro Rachunkowe Kielce aminokwasy
|
|
|
|
|