:: wikimiki.org ::

Siewieromorsk

Siewieromorsk

Siewieromorsk - miasto w północnej części Rosji. Miasto leży nad Morzem Barentsa.

Linki zewnętrzne

- [http://maps.google.com/maps?ll=69.066925,33.409424&spn=0.118625,0.468361&t=k&hl=en Zdjęcie satelitarne z Google Maps] Kategoria:Miasta Rosji

Rosja

Federacja Rosyjska (Российская Федерация, Rossijskaja Federacija), lub Rosja (Россия, Rossija) – państwo rozciągające się od wschodniej Europy poprzez północną część Azji aż po Ocean Spokojny. Rosja jest największym państwem na świecie, jej powierzchnia jest prawie dwa razy większa od Stanów Zjednoczonych czy Chin. Pod względem liczby ludności zajmuje 7. miejsce (po Chinach, Indiach, USA, Indonezji, Brazylii i Pakistanie) W ZSRR Rosja (czyli Rosyjska Federacyjna Socjalistyczna Republika Radziecka, w skrócie RFSRR) pełniła rolę dominującą, od 1991 roku jest samodzielnym państwem. Rosja graniczy z Norwegią, Finlandią, Estonią, Łotwą, Białorusią, Ukrainą, Gruzją, Azerbejdżanem, Kazachstanem, Chinami, Mongolią, Koreą Północną oraz Litwą i Polską (z dwiema ostatnimi poprzez obwód kaliningradzki). Rosja graniczy także z kilkoma państwami poprzez Morze Bałtyckie, Morze Czarne i Morze Kaspijskie. Ponieważ większość terytorium, ludności i produkcji przemysłowej ZSRR była w Rosji, po upadku ZSRR Rosja nadal pełni ważną rolę w polityce światowej. Kraj ten należy do G8, mimo że jego produkt krajowy brutto, ważony parytetem siły nabywczej, jest znacznie mniejszy od PKB Chin czy Indii ^{http://skocz.pl/vlf 1}. Rosja została oficjalnie włączona do G7 w roku 1998 nie ze względu na znaczenie ekonomiczne, lecz z przyczyn politycznych; był to wyraz wdzięczności dla prezydenta Jelcyna za przeprowadzenie reform gospodarczych w Rosji i za jego neutralną postawę wobec rozszerzenia NATO na wschód, co dało G7 + Rosję. G8 utworzono już za rządów Władimira Putina wraz z polepszaniem się w tym czasie sytuacji ekonomicznej w Rosji. Widać wyraźną różnicę między obecną pozycją Rosji a czasami zimnej wojny, kiedy ZSRR był jednym z dwóch światowych supermocarstw. Obecnie Rosja jest uważana za światowe mocarstwo, posiadające argumenty w postaci dużych sił zbrojnych i zasobów ropy naftowej i gazu, co wykorzystuje do kształtowania polityki w państwach w obrębie Wspólnoty Niepodległych Państw.

Ustrój polityczny

Państwo federacyjne o prezydenckim systemie rządów; I 1918–25 XII 1991 p.n. Ros. FSRR, od 30 XII 1922 w składzie ZSRR, od 12 VI 1990 suwerenna, od 17 IV 1992 używa 2 równorzędnych nazw Rosja i Federacja Rosyjska. Współtwórczyni (wraz z Białorusią i Ukrainą) utworzonej 8 XII 1991 Wspólnoty Niepodległych Państw. Zgodnie z konstytucją, zaaprobowaną w referendum z 12 XII 1993, głową państwa jest prezydent wybierany w wyborach powszechnych na 4-letnią kadencję; prezydent ma szerokie uprawnienia w zakresie władzy ustawodawczej (prawo wydawania dekretów z mocą ustawy) i władzy wykonawczej (jest m.in. gwarantem konstytucji, praw i swobód obywatelskich, nacz. dowódcą sił zbrojnych oraz arbitrem w sprawach między władzą centralną i regionalną). Organem władzy ustawodawczej jest 2-izbowy parlament — Zgromadzenie Federalne, składający się z izby wyższej — Rady Federacji i izby niższej — Dumy Państwowej. W skład Rady Federacji wchodzi 178 czł. (po 2 przedstawicieli z każdego z 89 podmiotów federacji: po 1 reprezentancie władzy ustawodawczej i wykonawczej). Duma Państwowa składa się z 450 deputowanych wybieranych na 4-letnią kadencję w wyborach powszechnych (225 mandatów zostaje obsadzonych w okręgu federalnym na podstawie systemu proporcjonalnego z list partyjnych, 225 — w okręgach 1-mandatowych). Zgodnie z dekretem prezydenta z 12 X 1993 wybory do Zgromadzenia Narodowego na pierwszą 2-letnią kadencję przeprowadzono 12 XII 1993; następne wybory na 4-letnią kadencję do obu izb parlamentarnych odbyły się 17 XII 1995. Organem władzy wykonawczej jest rząd, na którego czele stoi przewodniczący (premier) powoływany przez prezydenta w uzgodnieniu z Dumą Państw.; członków rządu mianuje prezydent na wniosek premiera. Republiki wchodzące w skład Federacji Rosyjskiej mają własne konstytucje i organy władzy ustawodawczej oraz wykonawczej. Więcej - Ustrój polityczny Rosji.

Przestrzeganie praw i swobód

Wolność i demokracja: W raporcie Freedom in the World 2005, ogłoszonym przez Freedom House, Rosja znalazła się w kategorii państw „Bez wolności” ze wskaźnikiem 5,5 w 7-stopniowej skali ^{[http://www.freedomhouse.org/research/freeworld/2005/essay2005.pdf Freedom in the World 2005 (s. 21)]}. Raport Freedom in the World jest efektem monitorowania przez organizację Freedom House zmian w zakresie respektowania i ochrony przez władze państwowe praw politycznych (swoboda działalności konkurencyjnych partii polit., wolne wybory) i wolności obywatelskich (religijnych, etnicznych, ekonomicznych, językowych, praw kobiet i rodziny, wolności osobistych, wolności prasy, przekonań i stowarzyszeń) w 192 krajach i 14 największych terytoriach zależnych i spornych. Raport ocenia państwa i terytoria w skali od "1" (najlepszy) do "7" (najgorszy) i kwalifikuje do jednej z 3 kategorii: "Wolne", "Częściowo wolne" i "Bez wolności" Raporty są opracowywane od 1972 r. Wolność prasy i mediów:
- w raporcie Freedom of the Press 2005 (Freedom House) Rosja znalazła się w kategorii państw „Bez wolności” na 145 miejscu na 194 (razem min. z Afganistanem, Bangladeszem, Kamerunem i Etiopią, tuż przed Nepalem i Irakiem) ze wskaźnikiem 68 w 100-stopniowej skali ^{[http://www.freedomhouse.org/research/pressurvey/allscore2005.pdf "Freedom of the Press 2005"], [http://www.freedomhouse.org/research/pressurvey/pfmap2005.pdf mapa wolności prasy]}
- w rankingu Press Freedom Index 2004 organizacji Reporterzy bez granic, Rosja jest na 140 miejscu na 167 (daleko za: Etiopią 112. i Ruandą 113., przed Uzbekistanem 142. i Białorusią 144): ^{[http://www.rsf.org/article.php3?id_article=11715 ranking 2004]}. Prezydent Putin jest zaliczany przez tę organizację do "Prześladowców wolności prasy", tj. do grona głów państw, dyktatorów, przywódców religijnych i szefów grup militarnych na świecie, odpowiedzialnych za pogwałcenie wolności mediów przez stosowanie cenzury, uwięzienie, porwania, torturowanie a nawet przypadki mordowania dziennikarzy ^{([http://www.rsf.org/article.php3?id_article=13622 artykuł])}. System penitencjarny: Rosyjskie Gławnoje Uprawlienie Ispołnienija Nakazanii (GUIN) - Główny Zarząd Wykonania Kar - jest drugą co do wielkości (po amerykańskiej) machiną penitencjarną na świecie. W więzieniach przetrzymywanych jest ponad osiemset tysięcy osób, GIUN składa się [dane z 2005 roku] z 765 obozów, 598 zakładów przemysłowych i 70 gospodarstw rolnych, z roczną produkcją o wartości 16 miliardów rubli. System penitencjarny w Rosji zatrudnia 350 tysięcy osób. Ponad 38% skazańców to recydywiści. Ponad 150 tysięcy więźniów choruje na gruźlicę i AIDS, w latach 2003-2004 zmarło lub popełniło samobójstwo ok. 1600 osób. W Rosji maja miejsce masowe samookaleczenia więźniów: w lipcu 2005 roku ok. 300 łagierników z kolonii karnej w Lgowie podcielo sobie żyły. Niedługo potem w ich ślady poszli więźniowie z jednego z łagrów w obwodzie omskim, a we wrześniu osadzeni spod Uljanowska. Ponadto w sierpniu i wrześniu w kilku więzieniach urządzono masowe głodówki. We wszystkich przypadkach więźniowie skarżyli się na bicie przez strażników, zamykanie w karcerach, nieuzasadnione ograniczanie racji żywnościowych i odmawianie prawa do widzeń. Nawet rosyjska prokuratura potwierdziła sporą część tych zarzutów. Wielu obrońców praw człowieka uważa jednak, że zmorą wielu rosyjskich skazanych są nie represje strażników, lecz brak nadzoru władz więziennych. Strażnicy często oddają część władzy nad obozem grypsującym więźniom i zadowalają się brakiem buntów i ucieczek. Kiedy trzeba, popierają więziennych mafiosów i siłą, ograniczaniem posiłków lub pozbawianiem widzeń wymuszają posłuszeństwo skazanych z niższych szczebli obozowej hierarchii.

Partie polityczne

Podział administracyjny

:Patrz: podział terytorialny Rosji W skład Federacji Rosyjskiej wchodzi [http://www.gov.ru/main/regions/regioni-44.html 89 równoprawnych podmiotów] (członków; od 01.12.2005 - 88 podmiotów), w tym:
- 21 republik
- 6 krajów (od 01.12.2005 7 krajów)
- 49 obwodów (od 01.12.2005 48 obwodów)
- 2 miasta federalne – Moskwa, Sankt-Petersburg
- 1 obwód autonomiczny
- 10 okręgów autonomicznych (od 01.12.2005 9 okręgów autonomicznych).

Strefy czasowe

Strefy czasowe
- Czas moskiewski - 2 rosyjska strefa czasowa UTC () +3:00, czas letni UTC +4:00
- 1 rosyjska strefa czasowa, czas moskiewski-2, UTC +1:00, czas letni UTC +2:00 (Kaliningrad)
- 3 rosyjska strefa czasowa, czas moskiewski+1, UTC +4:00, czas letni UTC +5:00 (Samara/Iżewsk)
- 4 rosyjska strefa czasowa, czas moskiewski+2, UTC +5:00, czas letni UTC +6:00 (Jekaterynburg/Perm)
- 5 rosyjska strefa czasowa, czas moskiewski+3, UTC +6:00, czas letni UTC +7:00 (Nowosybirsk/Omsk)
- 6 rosyjska strefa czasowa, czas moskiewski+4, UTC +7:00, czas letni UTC +8:00 (Krasnojarsk/Tomsk)
- 7 rosyjska strefa czasowa, czas moskiewski+5,UTC +8:00, czas letni UTC +9:00 (Irkuck/Ułan-Ude)
- 8 rosyjska strefa czasowa, czas moskiewski+6, UTC +9:00, czas letni UTC +10:00 (Czita/Jakuck)
- 9 rosyjska strefa czasowa, czas moskiewski+7, UTC +10:00, czas letni UTC +11:00 (Władywostok)
- 10 rosyjska strefa czasowa, czas moskiewski+8, UTC +11:00, czas letni UTC +12:00 (Magadan/Kołyma)
- 11 rosyjska strefa czasowa, czas moskiewski+9, UTC +12:00, czas letni UTC +13:00 (Pietropawłowsk Kamczacki/Anadyr) Na górę strony

Demografia

Statystyki demograficzne

Według Światowej Organizacji Zdrowia (ang. World Health Organization, WHO), 2003:
- Oczekiwana długość życia w chwili urodzenia: Rosja zajmuje 48 miejsce w Europie (na 52, łącznie z azjatyckimi państwami b. ZSRR). W całej populacji: 65 lat, w tym: mężczyźni 58 lat, kobiety 75 lat. Polska: 28., odpowiednio: 75, 71, 79 lat. [http://www3.who.int/whosis/country/compare.cfm?language=english&country=rus&indicator=strLEX0Both2003,strLEX0Male2003,strLEX0Female2003 WHO1]
- Pod względem oczekiwanej długości życia mężczyzn, Rosja jest na 50 miejscu w Europie (na 52). Polska: 28. [http://www3.who.int/whosis/country/compare.cfm?language=english&country=RUS&indicator=strLEX0Both2003,strLEX0Male2003,strLEX0Female2003&order_by=strLEX0Male2003&order=DESC WHO2]
- Śmiertelność chłopców poniżej 5 roku życia: 15 miejsce w Europie (18 na 1000; dziewczynki 14 na 1000). Polska 25., odpowiednio: 7 i 9 na 1000. [http://www3.who.int/whosis/country/compare.cfm?language=english&country=rus&indicator=strMortChildMale2003,strMortChildFemale2003 WHO3]
- Śmiertelność dorosłych mężczyzn (15-59 lat): 1 miejsce w Europie (480 na 1000; kobiety 182 na 1000). Polska: 20., 202 na 1000; kobiety 81 na 1000. [http://www3.who.int/whosis/country/compare.cfm?language=english&country=rus&indicator=strMortAdultMale2003,strMortAdultFemale2003 WHO4]
- Oczekiwane dalsze trwanie życia w zdrowiu osób w wieku 60 lat (2002): 48 miejsce w Europie na 52. Mężczyźni: 10,1 lat, kobiety 14,2 lat. Polska: 28., mężczyźni: 17,3 lat, kobiety: 22,17 lat. [http://www3.who.int/whosis/country/compare.cfm?language=english&country=RUS&indicator=strHALE60Male2002,strHALE60Female2002 WHO5]

Geografia

Duże zróżnicowanie ukształtowania powierzchni. Terytorium Rosji obejmuje północną i środkową część Niziny Środkowoeuropejskiej, północny Kaukaz, Ural, prawie całą Syberię oraz Daleki Wschód. Większe miasta Rosji: Moskwa, Sankt Petersburg, Nowosybirsk, Niżny Nowogród, Jekaterynburg, Samara, Omsk, Czelabińsk, Kazań, Perm, Ufa, Rostów nad Donem i Wołgograd. :Zobacz też: miasta w Rosji.

Roślinność

Roślinność i gleby układają się równoleżnikowo, wyróżnia się 4 zasadnicze strefy: :1) tundrową, zajmującą ok. 25% powierzchni, pozbawioną drzew, rosną tu głównie mchy, porosty, na południu zarośla karłowate. Rozwinięta hodowla reniferów. Strefa ta przechodzi stopniowo w lasotundrę porosłą karłowatymi drzewami (modrzewiem lub brzozą), gdzie hoduje się bydło i uprawia małe poletka ziemniaków, kapusty, rzodkiewki. :2) leśną, zajmującą ok. 60% powierzchni i ok. 80% wszystkich lasów kraju. W jej skład wchodzą głównie drzewa iglaste (85%), z dominacją modrzewia (tzw. tajga modrzewiowa typowa dla wschodniej Syberii, na wschód od Jeniseju), oraz drzewa liściaste, z dominacją brzozy (15% powierzchni), występujące głównie w centralnej części kraju oraz na Syberii Zachodniej, gdzie tworzą kompleks tzw. białej tajgi. Obszar bardzo dobrych gleb (czarnoziemów), ok. 40% powierzchni stanowią grunty orne. Dominuje tu uprawa pszenicy, buraka cukrowego, kukurydzy. :3) stepową - brak roślinności drzewiastej, występują gleby kasztanowe i czarnoziemy. Grunty orne stanowią ponad połowę powierzchni. Uprawia się pszenicę, kukurydzę, słonecznik. :4) subtropikalną, obejmującą wybrzeże Morza Czarnego, gdzie występuje roślinność śródziemnomorska.

Historia

:Patrz: historia Rosji.

Gospodarka

Rosja w rankingach

1) Wskaźnik Rozwoju Społecznego 2005 (uwzględniający dane z roku 2003) (Human Development Index, UNDP): Rosja zajęła 62. miejsce na 177, w grupie krajów średnio rozwiniętych, za Kubą, Meksykiem, Bułgarią i Libią, tuż przed Brazylią i Rumunią. (Polska 36. w grupie krajów wysoko rozwiniętych). 2) Wskaźnik Jakości Życia 2004 (Quality of Life Index, The Economist): 105. miejsce na 111 (Polska 48.). Rosja znalazła się bezpośrednio za Botswaną, tuż przed Uzbekistanem, Tadżykistanem i Nigerią [http://www.economist.com/media/pdf/QUALITY_OF_LIFE.pdf ranking, s. 4]). 3) Wskaźnik Wolności Gospodarczej 2005 (Index of Economic Freedom): w dorocznym raporcie Heritage Foundation i "Wall Street Journal", Rosja została zakwalifikowana do grupy państw "w zasadzie bez wolnej gospodarki" i zajęła 124 miejsce (na 155), bezpośrednio za Indonezją i Rwandą, przed Rumunią i Kamerunem (Polska: 41.) [http://www.heritage.org/research/features/index/chapters/Executive_Summary.pdf Ranking od s. 9], [http://www.heritage.org/research/features/index/downloads/Index05_EconFreedomMAP.jpg mapa wolności gospodarczej na świecie]. 4) Wskaźnik Konkurencyjności Gospodarki
- 75 miejsce w rankingu 117 państw (Polska 51.) Światowe Forum Ekonomiczne: [http://www.weforum.org/site/homepublic.nsf/Content/Growth+Competitiveness+Index+rankings+2005+and+2004+comparisons Globalny Ranking Konkurencyjności 2005-2006]. Spadek o 5 pozycji w stosunku do 2004.
- 54 miejsce w rankingu 60 gospodarek (państw i regionów); Polska 57. IMD International: [http://www02.imd.ch/documents/wcc/content/overallgraph.pdf Światowy Rocznik Konkurencyjności 2005]. 5) Wskaźnik Percepcji Korupcji 2005 (Corruption Perceptions Index 2005, Transparency International): 126. miejsce na 158, razem z Albanią, Nigrem, i Sierra Leone (Polska: 70.) [http://www.transparency.org/cpi/2005/dnld/media_pack_en.pdf Ranking] 6) Wskaźnik Zaufania Inwestorów Zagranicznych 2004 (Foreign Direct Investment Confidence Index wg firmy konsultingowej A.T. Kearney): 11 miejsce (Polska: 12.) [http://www.atkearney.com/shared_res/pdf/FDICIOct_2004_S.pdf Ranking, s. 5]. 7) Wskaźnik Globalizacji, obrazujący stopień integracji państw i społeczeństw ze światem (Globalization Index 2005, A.T. Kearney i Foreign Policy Magazine): 52. miejsce na 62 (Polska 31.) [http://www.atkearney.com/shared_res/pdf/2005G-index.pdf Ranking, s. 4] 8) Światowy Wskaźnik Rozwoju Handlu Detalicznego, określający perspektywy rozwoju handlu (Global Retail Development Index, A.T. Kearney), Rosja zajmuje 1. miejsce na świecie (Polska 27.) [http://www.atkearney.com/shared_res/pdf/GRDI2004Monograph_S.pdf Ranking s. 2] 9) Produkt krajowy brutto
- Pod względem wielkości PKB Rosja jest:
- według jednych źródeł (2004) 10. gospodarką świata (Polska 24.): [http://www.cia.gov/cia/publications/factbook/rankorder/2001rank.html World Factbook]
- według innych źródeł (prognoza na 2005) 9. gospodarką świata (Polska 23.): [http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_countries_by_GDP_%28PPP%29 ang. Wikipedia za MFW],
- PKB na 1 mieszkańca (przy zachowaniu parytetu siły nabywczej) wynosi:
- wg jednych źródeł (2004) 9.800 USD (67 miejsce na świecie; Polska 12.000 USD, 57.) [http://www.cia.gov/cia/publications/factbook/rankorder/2004rank.html World Factbook]
- wg innych źródeł (prognoza na 2005): 11.209 USD (61 miejsce na świecie; Polska 13.275 USD, 51.) [http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_countries_by_GDP_%28PPP%29 ang. Wikipedia za MFW]
- Wzrost PKB (2004): 7,1% (Polska 5,3%) [http://www.worldbank.org.ru/ECA/Russia.nsf/ECADocByUnid/0CF40EF2E501A275C3256CD1002B7D90/$FILE/RER10_eng.pdf Bank Światowy, Russian Economic Report 2005 (RER), s. 2].
- W strukturze PKB (2003) udział rolnictwa wynosi 5%, przemysłu 34%, usług 61% (Polska odpowiednio: 3%, 31%, 66%) [http://www.cia.gov/cia/publications/factbook/geos/rs.html World Factbook] 10) Inflacja w 2004 wyniosła 11,7% wobec prognozowanych 10%. Gromadzenie znacznych środków walutowych w Funduszu Stabilizacyjnym uchroniło jednak Rosję przed jeszcze wyższą inflacją ([http://www.worldbank.org.ru/ECA/Russia.nsf/ECADocByUnid/0CF40EF2E501A275C3256CD1002B7D90/$FILE/RER10_eng.pdf RER, s. 7]). Polska: 3,5% [http://www.stat.gov.pl/wyniki_wstepne/inflacja/2004/12_04/index.htm GUS] 11) Bezrobocie (2004): 8,3% ([http://www.worldbank.org.ru/ECA/Russia.nsf/ECADocByUnid/0CF40EF2E501A275C3256CD1002B7D90/$FILE/RER10_eng.pdf RER, s.9]), co stanowi ok. 5,8 mln osób (Polska: 19,5 %, ok. 3 mln osób, [http://www.stat.gov.pl/dane_spol-gosp/praca_ludnosc/stopa_bezrobocia/index.htm GUS]). 12) Ludność poniżej minimum egzystencji: 17,8% [http://siteresources.worldbank.org/INTRUSSIANFEDERATION/Resources/mei_june2005.pdf Bank Światowy] (Polska: 12%, [http://www.stat.gov.pl/dane_spol-gosp/warunki_zycia/sytu_gosp_domo/2004/index.htm GUS]). ----

Eksport, import

Rosyjskimi towarami eksportowymi są: ropa naftowa, gaz ziemny, rudy żelaza i innych metali, drewno, węgiel kamienny, produkty rolnicze, stal i żelazo, broń, maszyny. Główne kierunki eksportu: Niemcy, Włochy, Chiny, Ukraina, Białoruś, Holandia, Szwajcaria, USA. Partnerzy importowi: Niemcy, Białoruś, Chiny, Ukraina, Włochy, USA, Francja. W 2004 wartość eksportu (183,2 mld USD) była prawie dwukrotnie większa od importu (94,8 mld USD) ^{([http://www.worldbank.org.ru/ECA/Russia.nsf/ECADocByUnid/0CF40EF2E501A275C3256CD1002B7D90/$FILE/RER10_eng.pdf RER, s. 21])}. Według SIPRI, Rosja jest największym na świecie eksporterem ciężkiej broni konwencjonalnej [http://www.caat.org.uk/information/facts-figures/faf-top-arms-exporters.php]. Ropa, gaz, metale i drewno stanowią ponad 80% eksportu, co powoduje dużą wrażliwość rosyjskiej gospodarki na wahania światowych cen surowców ^{([http://www.cia.gov/cia/publications/factbook/geos/rs.html The World Factbook 2005])}.

Inne informacje

Wyjątkowo wysokie ceny surowców w 2004 (np. cena ropy marki Urals w styczniu 2005 była prawie 2,5-krotnie wyższa, niż przed trzema laty) spowodowały wzrost dochodów budżetu. Powstała nadwyżka budżetowa (ponad 4% PKB; planowano 0,5%). Dzięki temu środki zgromadzone w Funduszu Stabilizacyjnym przekroczyły na koniec 2004 r. 18 mld USD, co pozwoliło na przedterminową spłatę długu wobec Międzynarodowego Funduszu Walutowego. Trwają rozmowy o przedterminowej spłacie długu wobec Klubu Paryskiego [http://www.worldbank.org.ru/ECA/Russia.nsf/ECADocByUnid/0CF40EF2E501A275C3256CD1002B7D90/$FILE/RER10_eng.pdf źródło]. W 2005 w przetargach o koncesje na wydobywanie nośników energii i metali strategicznych mogą uczestniczyć jedynie firmy, w których przynajmniej 51% będzie stanowił kapitał rosyjski.

Kultura

Zobacz też

- projekt Polska.ru

Linki zewnętrzne

- [http://www.rosjapl.info/ RosjaPL.info - Niemal wszystko o Rosji]
- [http://www.matrioszka.info/ Matrioszka - O Rosji po polsku]
- [http://webcam.deili.info/pl,1,3 Webcam Kamery Internetowe Online w Rosji]
- [http://www.osw.waw.pl Ośrodek Studiów Wschodnich - analiza sytuacji na Wschodzie] Na górę strony Kategoria:Państwa Azji ! roa-rup:Rusii zh-min-nan:Lō·-se-a als:Russland ko:러시아 ms:Russia ja:ロシア simple:Russia th:สหพันธรัฐรัสเซีย

Morze Barentsa

Morze Barentsa - morze na Oceanie Arktycznym, między Europą Północną, archipelagami Svalbard i Ziemią Franciszka Józefa oraz Wyspą Niedźwiedzią. Nazwa morza pochodzi od nazwiska holenderskiego nawigatora i odkrywcy Willem'a Barentsa. powierzchnia: 1,4 mln km²;
średnia głębokość 229 m;
maksymalna głębokość do 600 m;
zasolenie 32-35‰.
średnia temperatura wód powierzchniowych wynosi
- w lecie od 7-12°C na południowym zachodzie do poniżej O°C na północy,
- w zimie od 3-5°C na południowym zachodzie do -1°C na wschodzie i północy. Na zachodzie łączy się z Morzem Norweskim. W południowej i zachodniej części Morza Barentsa przepływa ciepły Prąd Norweski, powodując, że nie zamarza przez cały rok. Do Morza Barentsa uchodzi m.in. Peczora. Główne porty:
- Murmańsk (Rosja),
- Kirkenes (Norwegia),
- Hammerfest (Norwegia). W wodach Morza Barentsa prowadzi się połowy, głównie dorszy i śledzi, łowi się foki i wieloryby. Pod dnem Morza Barentsa występują złoża gazu ziemnego. Rosja i Norwegia toczą nierozstrzygnięty spór o rozgraniczenie morskich stref ekonomicznych. Barentsa, Morze Barentsa, Morze ko:바렌츠 해 ja:バレンツ海

Kategoria:Miasta Rosji

Kategoria:Podział administracyjny Rosji Rosja Rosja ko:분류:러시아의 도시 he:קטגוריה:רוסיה: ערים ja:Category:ロシアの都市

Sosiology

and their consequences are the subject of sociology studies. Here we see people engaged in various actions on the stairs of the institution of Field Museum of Natural History in Chicago, Illinois.]] Sociology is a social science on the study of the social lives of people, groups, and societies, sometimes defined as the study of social interactions. It is a relatively new academic discipline that evolved in the early 19th century. It concerns itself with the social rules and processes that bind and separate people not only as individuals, but as members of associations, groups, and institutions. Sociology is interested in our behavior as social beings; thus the sociological field of interest ranges from the analysis of short contacts between anonymous individuals on the street to the study of global social processes. In a broad sense, sociology is the scientific study of social groups, the entities through which humans move throughout their lives. There is a current trend in sociology to make it a more "applied" discipline, applicable in areas such as non-profit organizations and nursing homes. The results of sociological research aid educators, lawmakers, administrators, and others interested in resolving social problems and formulating public policy. Most sociologists work in one or more specialties, such as social organization, social stratification, and social mobility; racial and ethnic relations; education; family; social psychology; urban, rural, political, and comparative sociology; sex roles and relationships; demography; gerontology; criminology; and sociological practice.

History of sociology

Main Article: History of sociology Sociology is a relatively new academic discipline among other social sciences including economics, political science, anthropology, history, and psychology. The ideas behind it, however, have a long history and can trace their origins to a mixture of common human knowledge and philosophy. Sociology as a scientific discipline emerged in the early 19th century as an academic response to the challenge of modernity: as the world was becoming smaller and more integrated, people's experience of the world was increasingly atomized and dispersed. Sociologists hoped not only to understand what held social groups together, but also to develop an antidote to social disintegration. social disintegration The term "sociology" was coined by Auguste Comte in 1838 from Latin socius (companion, associate) and Greek logia (study of, speech). Comte hoped to unify all studies of humankind--including history, psychology and economics. His own sociological scheme was typical of the 19th century; he believed all human life had passed through the same distinct historical stages and that, if one could grasp this progress, one could prescribe the remedies for social ills. Sociology was to be the 'queen of sciences'. The first book with the term 'sociology' in its title was written in the mid-19th century by the English philosopher Herbert Spencer. In the United States, the discipline was taught by its name for the first time at the University of Kansas, Lawrence in 1890 under the course title Elements of Sociology (the oldest continuing sociology course in America and the Department of History and Sociology was established in 1891 [http://www.ku.edu/%7Esocdept/about/],[http://www.news.ku.edu/2005/June/June15/sociology.shtml]) and the first full fledged independent university department of sociology in the United States was established in 1892 at the University of Chicago by Albion W. Small, who in 1895 founded the American Journal of Sociology [http://www.journals.uchicago.edu/AJS/home.html]. The first European department of sociology was founded in 1895 at the University of Bordeaux by Émile Durkheim, founder of L'Année Sociologique (1896). The first sociology department to be established in the United Kingdom was at the London School of Economics and Political Science (home of the British Journal of Sociology) [http://www.lse.ac.uk/serials/Bjs/] in 1904. In 1919 a sociology department was established in Germany at the Ludwig Maximilians University of Munich by Max Weber and in 1920 in Poland by Florian Znaniecki. Florian Znaniecki] International cooperation in sociology began in 1893 when René Worms founded the small Institut International de Sociologie that was eclipsed by the much larger International Sociologist Association [http://www.ucm.es/info/isa/] starting in 1949 (ISA). In 1905 the American Sociological Association, the world's largest association of professional sociologists, was founded. Other "classical" theorists of sociology from the late 19th and early 20th centuries include Karl Marx, Ferdinand Toennies, Émile Durkheim, Vilfredo Pareto, and Max Weber. Like Comte, these figures did not consider themselves only "sociologists". Their works addressed religion, education, economics, psychology, ethics, philosophy, and theology, and their theories have been applied in a variety of academic diciplines. Their most enduring influence, however, has been on sociology, (with the exception of Marx, who is a central figure in the field of economics as well) and it is in this field that their theories are still considered most applicable. theology] Early theorists' approach to sociology, led by Comte, was to treat it in the same manner as natural science, applying the same methods and methodology used in the natural sciences to study social phenomena. The emphasis on empiricism and the scientific method sought to provide an incontestable foundation for any sociological claims or findings, and to distinguish sociology from less empirical fields like philosophy. This methodological approach, called positivism, became a source of contention between sociologists and other scientists, and eventually a point of divergence within the field itself. As early as the 19th century positivist and naturalist approaches to studying social life were questioned by scientists like Wilhelm Dilthey and Heinrich Rickert, who argued that the natural world differs from the social world, as human society has unique aspects like meanings, symbols, rules, norms, and values. These elements of society result in human cultures. This view was further developed by Max Weber, who introduced antipositivism (humanistic sociology). According to this view, which is closely related to antinaturalism, sociological research must concentrate on humans and their cultural values. This has led to some controversy on how one can draw the line between subjective and objective research and also influenced hermeneutical studies. Similar disputes, especially in the era of Internet, have also led to the creation of branches of sociology such as public sociology.

The science and mathematics of sociology

Sociologists study society and social behaviour by examining the groups and social institutions people form, as well as various social, religious, political, and business organizations. They also study the behaviour of, and social interaction among, groups, trace their origin and growth, and analyze the influence of group activities on individual members. Sociologists are concerned with the characteristics of social groups, organizations, and institutions; the ways individuals are affected by each other and by the groups to which they belong; and the effect of social traits such as sex, age, or race on a person’s daily life. The results of sociological research aid educators, lawmakers, administrators, and others interested in resolving social problems and formulating public policy. Most sociologists work in one or more specialties, such as social organization, social stratification, and social mobility; racial and ethnic relations; education; family; social psychology; urban, rural, political, and comparative sociology; sex roles and relationships; demography; gerontology; criminology; and sociological practice. Although sociology emerged in large part from Comte's conviction that sociology eventually would subsume all other areas of scientific inquiry, in the end, sociology did not replace the other sciences. Instead, sociology came to be identified with the other social sciences (i.e., psychology, economics, etc.). Today, sociology studies humankind's organizations, social institutions and their social interactions, largely employing a comparative method. The discipline has concentrated particularly on the organization of complex industrial societies. Recent sociologists, taking cues from anthropologists, have noted the "Western emphasis" of the field. In response, many sociology departments around the world are encouraging multi-cultural and multi-national studies. Today, sociologists research micro-structures that organize society, such as race or ethnicity, social class, gender roles, and institutions such as the family; social processes that represent deviation from, or the breakdown of, these structures, including crime and divorce; and micro-processes such as interpersonal interactions and the socialization of individuals. Sociologists often rely on quantitative methods of social research to describe large patterns in social relationships and in order to develop models that can help predict social change. Other branches of sociology believe that qualitative methods - such as focused interviews, group discussions and ethnographic methods - allow for a better understanding of social processes. Some sociologists argue for a middle ground that sees quantitative and qualitative approaches as complementary. Results from one approach can fill gaps in the other approach. For example, quantitative methods could describe large or general patterns while qualitative approaches could help to understand how individuals understand those patterns.

Social theory

Main article: social theory Social theory refers to the use of abstract and often complex theoretical frameworks to explain and analyze social patterns and macro social structures in social life, rather than explaining patterns of social life. Social theory always had an uneasy relationship to the more classic academic disciplines; many of its key thinkers never held a university position. While nowadays social theory is considered a branch of sociology, it is inherently interdisciplinary, as it deals with multiple scientific areas such as anthropology, economics, theology, history, and many others. First social theories developed almost simultaneously with the birth of the sociology science itself. Auguste Comte, known as 'father of sociology', also laid the groundwork for one of the first social theories - social evolutionism. In the 19th century three great, classical theories of social and historical change were created: the social evolutionism theory (of which social darwinism is a part of), the social cycle theory and the Marxist historical materialism theory. Although the majority of 19th century social theories are now considered obsolete they have spawned new, modern social theories. Modern social theories represent some advanced version of the classical theories, like Multilineal theories of evolution (neoevolutionism, sociobiology, theory of modernisation, theory of post-industrial society) or the general historical sociology and the theory of subjectivity and creation of the society. Unlike disciplines within the “objective“ natural sciences -- such as physics or chemistry -- social theorists are less likely to use the scientific method and other fact-based methods to prove a point. Instead, they tackle very large-scale social trends and structures using hypotheses that cannot be easily proved, except by the history and time, which is often the basis of criticism from opponents of social theories. Extremely critical theorists, such as deconstructionists or postmodernists, may argue that any type of research or method is inherently flawed. Many times, however, social theory is defined as such because the social reality it describes is so overarching as to be unprovable. The social theories of modernity or anarchy might be two examples of this. However, social theories are a major part of the science of sociology. Objective science-based research can often provide support for explanations given by social theorists. Statistical research grounded in the scientific method, for instance, that finds a severe income disparity between women and men performing the same occupation can complement the underlying premise of the complex social theories of feminism or patriarchy. In general, and particularly among adherents to pure sociology, social theory has an appeal because it takes the focus away from the individual (which is how most humans look at the world) and focuses it on the society itself and the social forces which control our lives. This sociological insight (or sociological imagination) has through the years appealed to students and others dissatisfied with the status quo because it carries the assumption that societal structures and patterns are either random, arbitrary or controlled by specific powerful groups -- thus implying the possibility of change. This has a particular appeal to champions of the underdog, the dispossesed, and/or those at the bottom of the socioeconomic ladder because it implies that their position in society is undeserved and/or the result of oppression.

Social research methods

Main article: social research There are several main methods that sociologists use to gather empirical evidence, which include questionnaires, interviews, participant observation, and statistical research. The problem with all of these approaches is that they are all based on what theoretical position the researcher adopts to explain and understand the society the researcher sees in front of themselves. If one is a functionalist like Émile Durkheim, they are likely to interpret everything in terms of large-scale social structures. If a person is a symbolic interactionist, they are likely to concentrate on the way people understand one another. If the researcher is a Marxist, or a neo-Marxist, they are likely to interpret everything through the grid of class struggle and economics. Phenomenologists tend to think that there is only the way in which people construct their meanings of reality, and nothing else. One of the real problems is that sociologists argue that only one theoretical approach is the "right" one, and it is theirs. In practice, sociologists often tend to mix and match different approaches and methodologies, since each method produces particular types of data. The Internet is of interest for sociologists in three ways: as a tool for research, for example, in using online questionnaires instead of paper ones, as a discussion platform, and as a research topic. Sociology of the Internet in the last sense includes analysis of online communities (e.g. as found in newsgroups), virtual communities and virtual worlds organisational change catalysed through new media like the Internet, and societal change at-large in the transformation from industrial to informational society (or to information society).

Sociology and other social sciences

In the early 20th century, sociologists and psychologists who conducted research in industrial societies contributed to the development of anthropology. It should be noted, however, that anthropologists also conducted research in industrial societies. Today sociology and anthropology are better contrasted according to different theoretical concerns and methods rather than objects of study. Sociobiology is a relatively new field to branch from both the sociology and biology disciplines. Although the field once rapidly gained acceptance, it has remained highly controversial as it attempts to find ways in which social behavior and structures can be explained by evolutionary and biological processes. Sociobiologists are often criticized by sociologists for depending too greatly on the effects of genes in defining behavior. Sociobiologists often respond, however, by citing a complex relationship between nature and nurture. In this regard, sociobiology is closely related to anthropology, zoology, and evolutionary psychology. Nonetheless, for most in the discipline, its ideas are unacceptable. Some sociobiologists, such as Richard Machalek, call for the field of sociology to encompass the study of non-human societies along with human beings. Sociology has some links with social psychology, but the former is more interested in social structures and the latter in social behaviors. A distinction should be made between these and forensic studies within these disciplines, particularly where anatomy is involved. These latter studies might be better named as Forensic psychology. As shown by the work of Marx and others, economics has influenced sociological theories.

Subfields of sociology

- Collective behavior
- Comparative sociology
- Computational sociology
- Environmental sociology
- Interactionism also known as the social action theory and symbolic-interactionism
- Economic development
- Economic sociology
- Feminist sociology
- Functionalism
- Historical sociology
- Human ecology (sometimes included into sociology proper)
- Industrial sociology also known as sociology of industrial relations or sociology of work
- Media Sociology
- Medical sociology
- Political sociology also known as sociology of politics or sociology of the state
- Program evaluation
- Public sociology
- Pure sociology
- Rural sociology
- Social change also known as sociology of change
- Social demography
- Social inequality
- Social movements
- Sociology of culture
- Sociology of conflict also known as Conflict theory
- Sociology of deviance also known as criminology
- Sociology of disaster
- Sociology of gender
- Sociology of the family
- Sociology of markets also known as behavioral finance
- Sociology of religion
- Sociology of science and technology
- Sociology of sport
- Sociography
- Urban sociology
- Visual sociology

External links

Self-study courses:
- [http://www.trentu.ca/trentradio/tklassen/ Free audio Lectures, An Introductory Sociology produced for the Trent University, Canada]
- [http://core.ecu.edu/soci/juskaa/SOCI2110/soci1.htm Lectures notes from Introduction to Sociology Course, East Carolina University] Other resources:
- [http://www.thearda.com American Religion Data Archive]
- [http://www.asanet.org/ American Sociological Association]
- [http://www.anovasofie.net/ Analysing and Overcoming the Sociological Fragmentation in Europe: European Virtual Library of Sociology]
- [http://www.ku.edu/%7Esocdept/centuryofsoc.pdf A Century of Sociology at University of Kansas, by Alan Sica (Adobe Acrobat PDF file)]
- [http://www.ucm.es/info/isa/ International Sociological Association]
- [http://gsociology.icaap.org/methods/ Resources for methods in social research]
- [http://www.sociosite.net/ SocioSite - Social Sciences Information System]
- [http://www.sociologyprofessor.com/ Social theories and theorists]
- [http://www.sociolog.com/ The Sociolog. Comprehensive Guide to Sociology]
- [http://www.theory.org.uk Theory.org.uk] - idiosyncratic but content-rich social theory site by David Gauntlett
- [http://shirky.com/writings/group_enemy.html A Group Is Its Own Worst Enemy]

References

- John J. Macionis, Sociology (10th Edition), Prentice Hall, 2004, ISBN 0131849182
- Piotr Sztompka, Socjologia, Znak, 2002, ISBN 8324002189
- Stephen H. Aby, Sociology: A Guide to Reference and Information Sources. 3rd edn. Littleton, CO, Libraries Unlimited Inc., 2005, ISBN 1563089475

Siewieromorsk

Linki zewnętrzne

Rosja

Ustrój polityczny

Przestrzeganie praw i swobód

Partie polityczne

Podział administracyjny

Strefy czasowe

Demografia

Statystyki demograficzne

Geografia

Roślinność

Historia

Gospodarka

Rosja w rankingach

Eksport, import

Inne informacje

Kultura

Zobacz też

Linki zewnętrzne

Morze Barentsa

Kategoria:Miasta Rosji

Sosiology

History of sociology

The science and mathematics of sociology

Social theory

Social research methods

Sociology and other social sciences

Subfields of sociology

See also

External links

References

Further reading

Abfahrt

Super-G

Riesenslalom

Slalom

Read More...