:: wikimiki.org ::

Rotterdam

Rotterdam

Rotterdam is een Nederlandse stad aan de Rijnmonding in Zuid-Holland. Op het gebied van inwonertal bezet de stad, na Amsterdam, de tweede plaats in Nederland. Het is gunstig gelegen aan de Nieuwe Maas, waarin de Rijn (via de Lek) en de Maas (via de Merwede en de Noord) zich verenigen en die stroomafwaarts na Rotterdam via de Nieuwe Waterweg in de Noordzee uitmondt. Rotterdam is, met een kleine 600.000 inwoners (596.068 per 1 januari 2005), de grootste stad in de provincie Zuid-Holland. De Nieuwe Maas verdeelt de stad in 'Noord' en 'Zuid', hetgeen ook een verschil in cultuur tussen de twee stadsdelen in de hand heeft gewerkt.

Rotterdam, havenstad

Rotterdam ligt centraal ten opzichte van het achterland en heeft zich mede daardoor kunnen ontwikkelen tot de grootste havenstad van Europa op het gebied van overslag van massagoederen, ook wel bulkoverslag genoemd. Ruwe olie neemt daarbij de eerste plaats in. Verder is Rotterdam met afstand de belangrijkste containerhaven van Europa.
De havenactiviteiten zijn geleidelijk verschoven naar de oevers van de Nieuwe Waterweg en met name de Maasvlakte; sinds 1985 zijn ze niet meer in het centrum van de stad te vinden. Het Havenbedrijf Rotterdam is verzelfstandigd.
Rotterdam is zijn positie als grootste havenstad ter wereld sinds 2004 kwijt. De explosief groeiende economie van China bracht Sjanghai op nummer één en Singapore op nummer twee. Dit is om meerdere redenen niet erg nadelig voor Rotterdam. Een belangrijke reden is, dat de haven van Rotterdam geen grote concurrentie heeft op haar poortfunctie naar het achterland (Europa). De haven van bijv. Sjanghai speelt geen concurrerende rol als goederen in of uit Europa moeten worden vervoerd over zee.
De haven verwerkte in 2004 een recordhoeveelheid van 354 miljoen ton, 8 procent meer dan het jaar daarvoor. Sjanghai haalde 380 miljoen ton en Singapore 370 miljoen ton. (bron: AD, 30-12-2004)

Geschiedenis en ontwikkeling

Zie volledig artikel: geschiedenis van Rotterdam
- 1340: Rotterdam krijgt stadsrechten.
- 19e eeuw: grote ontwikkeling van het havengebied en de stad zelf.
- 1880-1900: de bevolking groeit snel van 160.000 naar 315.000 inwoners.
- 14 mei 1940: Bombardement van Rotterdam: de stad wordt gebombardeerd door de Duitse Luftwaffe, waardoor het centrum vrijwel geheel in de as gelegd wordt.
- na WO II: heropbouw van de stad, uitbreiding van de haven.

Inwoners

Rotterdam heeft bijna 600.000 inwoners van zo'n 135 verschillende nationaliteiten. De meeste oorspronkelijke 'gastarbeiders' in de jaren 1960 en '70 kwamen uit Italië, Spanje, Marokko, Turkije, voormalig Joegoslavië en Griekenland. Ook woont er een zeer groot contingent Antillianen en Surinamers in de stad.
In totaal bestaat 51% van de Rotterdamse bevolking uit bewoners van allochtone afkomst.

Oeververbindingen

Bruggen

- Willemsbrug (de nieuwe van 1981)
- Van Brienenoordbrug (verdubbeld)
- Erasmusbrug (1996), architect Ben van Berkel

Tunnels

- Maastunnel (gebouwd 1937-1942; geopend tijdens de Duitse bezetting)
- Beneluxtunnel
- Botlektunnel
- Burgemeester Thomassentunnel
- Willemspoortunnel (in gebruik genomen 1993)
- Metrotunnels (in gebruik genomen vanaf 1968)

Openbaar vervoer

- Het gemeentevervoerbedrijf RET exploiteert (sinds 1927) in Rotterdam e.o. trams en bussen en sinds 1968 ook het metrovervoer.
- Treinverkeer vanaf station Rotterdam Centraal aan het Stationsplein. Andere stations: Alexander, Bergweg, Blaak, Hofplein, Kleiweg, Lombardijen, Noord, Stadion (alleen bij evenementen), Wilgenplas en Zuid.

Kunst en cultuur

De Rotterdamse Kunststichting werd na de Tweede Wereldoorlog opgericht om het kunstklimaat in de stad te helpen bevorderen. In 2001 was Rotterdam Culturele hoofdstad van Europa.

Musea

In Rotterdam zijn meer dan 30 musea, galerieën en studio's gecentreerd in en rond het Museumpark, in het centrum van de stad. Het gebied Museumpark en Witte de Withstraat wordt de Kunst-As genoemd.
- Galerie de Aanschouw / 80b, Witte de Withstraat 80b. De kleinste galerie van Rotterdam. Elke vrijdagavond om 20.30 uur vindt er een wissel plaats, waarbij kunstenaars beurtelings met één werk exposeren.
- Belasting- en Douanemuseum, Parklaan 14-16. Twintig eeuwen belastingdienst.
- De Dubbelde Palmboom, Voorhaven 2, Delfshaven. De rol en dynamiek van Rotterdam door de eeuwen heen.
- Historisch Museum Rotterdam. (Museum Het Schielandshuis, Museum De Dubbelde Palmboom en de Atlas Van Stolk tezamen), Tentoonstellingen over Rotterdam.
- Museum Boijmans Van Beuningen, Museumpark 18-20. Kunst van alle tijden: van oude meesters tot hedendaagse kunst.
- Maritiem Museum 'Prins Hendrik', Leuvehaven 1. Scheepvaarthistorie.
- Maritiem Buitenmuseum Werk aan schepen, scheepsmotoren e.d. 'live' te bezichtigen.
- De Kunsthal, Museumpark, Westzeedijk 341. Gevarieerde exposities en tentoonstellingen oude en hedendaagse kunst.
- Nationaal Onderwijsmuseum, Nieuwemarkt 1a. Grote collectie op het gebied van de Nederlandse onderwijsgeschiedenis. Vaste en tijdelijke tentoonstellingen.
- Nederlands Architectuurinstituut (NAi), Museumpark 25. Belangrijke archieven en collecties op het gebied van architectuur, stedenbouw en ruimtelijke ordening. Toegankelijk voor publiek.
- Nederlands Foto Instituut (NFI), Museumpark. Werk van Nederlandse en in Nederland wonende fotografen; nationale en internationale tentoonstellingen.
- Wereldmuseum Rotterdam, Willemskade 25. Tentoonstellingen over andere culturen en evenementen in dit kader.
- Witte de With, Witte de Withstraat 50, centrum voor hedendaagse kunst. Tentoonstellingen en projecten over de relatie en ontwikkeling tussen Nederlandse en internationale kunst.

Theaters

- Theater Zuidplein, Zuidplein, Rotterdam-Zuid
- Rotterdamse Schouwburg, Schouwburgplein (Centrum)
- Ro Theater, William Boothlaan 8
- Lantaren/Venster
- O.T. Theater], theater van het [[onafhankelijk Toneel]] aan de St. Jobsweg
- Oude Luxor Theater, Kruiskade 10, Centrum
- Nieuwe [[Luxor Theater (1998-2001), Postumalaan 1 (Kop van Zuid)
- Jeugdtheater Hofplein, Hofplein, Centrum

Theater- en dansgezelschappen

- Ro Theater - Stadstheatergezelschap
- Bonheur - Toneelgezelschap
- Scapino Ballet
- Rotterdamse Dansgroep

Concert- en congresgebouwen

- De Doelen, Schouwburgplein 50, Rotterdam-Centrum

Muziekgezelschappen

- Rotterdams Philharmonisch Orkest
- Doelenensemble
- Groot en klein Toonkunstkoor.
- De Maasstedelijke koren en ensembles (barok-ensemble, opera- en operettegezelschappen, Jeugd Symfonieorkest, theatergezelschappen)
- Laurenscantorij
- Havenstad Operette
- Koninklijke Zangvereeniging Rotte's Mannenkoor

Evenementen

Rotterdam is de thuisstad van Poetry International, het Filmfestival Rotterdam en de vele Rotterdamse Zomerfestivals zoals het Zomercarnaval Rotterdam, het Metropolis Festival, Dance Parade en de Wereldhavendagen. Het culturele seizoen wordt geopend met de manifestatie September in Rotterdam. In die maand vinden onder meer het Gergiev Festival, de Internationale keuze van de Schouwburg en het festival de Wereld van Witte de With plaats.
- het Ahoy'-complex, Rotterdam-Zuid

Overig

- Diergaarde Blijdorp ontwerper: Sybold van Ravesteyn
- De Euromast (1958-1960, Architect H.A. Maaskant)
- Hotel-restaurant 'New York' (1901, architect C.M. Drooglever Fortuyn)

Filmtheaters

- Lantaren/Venster
- Pathé "De Kuip"
- Pathé "Schouwburgplein"
- Cinerama

Onderwijsinstellingen voor hbo en wo

- Erasmus Universiteit Rotterdam
- Hogeschool Rotterdam
- Rotterdams Conservatorium
- Willem de Kooning Academie (Academie voor beeldende kunsten)
- Academie van Bouwkunst
- Hogeschool INHOLLAND

Gezondheidszorg

Ziekenhuizen

- Havenziekenhuis - centrum, Maasboulevard
- Bergwegziekenhuis - noord, Bergweg (inmiddels afgebroken)
- St. Franciscusgasthuis - Hillegersberg
- MCRZ locatie Clara - IJsselmonde
- MCRZ locatie Zuider - Tuindorp/Zuid, Groene Hilledijk
- Ikaziaziekenhuis- centrum Zuid, omg. Winkelcentrum Zuid
- Verpleeghuis St. Antonius - IJsselmonde
- Oogziekenhuis - Centrum noord, Schiedamsevest
- Revalidatiecentrum De Twee Bruggen - Lombardijen, Pascalweg
- Erasmus MC (voormalig Dijkzigt ziekenhuis/Sophia kinderziekenhuis/Daniel den Hoed kliniek) - Centrum

Sport

Hockey

- HC Rotterdam, met bijna 2.200 leden (peildatum 31 oktober 2004) de grootste hockeyclub van Nederland. Het terrein, voorzien van een heus hockeystadion, is gevestigd in het noorden van de stad, nabij luchthaven Zestienhoven. De club was in 2001 gastheer van het toernooi om de Champions Trophy voor mannen.
- Victoria, met 1.133 leden (peildatum 31 oktober 2004) de derde hockeyclub van de stad. Een van de vier oudste verenigingen van Nederland, die gevestigd is in het oosten van de stad, in de deelgemeente Kralingen. Burgemeester Opstelten was in het verleden een 'Victoriaan'.
- HV Leonidas, met meer dan 1.300 leden (seizoen 2005-2006), is de tweede club van Rotterdam. Net als Victoria gesitueerd in Kralingen, maar zuidelijker. Met de aankomende verhuizing naar een groter complex (gepland 2007) wil Leonidas meer leden aantrekken en tegelijkertijd het hockey professionaliseren, aangezien noch de jeugd noch de senioren van Leonidas een rol van betekenis spelen in de hoge competities.

Voetbal

- Eredivisieclub Feyenoord - stadion: het Feyenoordstadion, ook wel De Kuip genoemd.
- Eredivisieclub Sparta - Sparta Stadion.
- Eerstedivisieclub Excelsior - Woudestein.
- Amateurvereniging Hillesluis

Memorabilia

- Het beeld van Erasmus, oftewel 'Erasmus van Rotterdam', nabij de Laurenskerk.
- Het beeld 'Stad zonder hart' van Ossip Zadkine, een monument ter herdenking van de bombardementen.
- Loods 24, Stieltjesstraat, Rotterdam-Zuid, een oude, ommuurde havenloods waar van 1942 tot en met 1945 meer dan 12.000 Joodse Rotterdammers werden samengebracht om via kamp Westerbork naar Duitse concentratiekampen te worden gebracht. Heel weinig van hen overleefden die gebeurtenissen.
- de Directiekeet van architect J.J.P. Oud, vertegenwoordiger van De Stijl bij het Witte Dorp, een bekend voorbeeld van de sociale woningbouw uit 1922-23.
- Een reconstructie in staal van de Delftse Poort aan het Pompenburg.

Bekende straten en pleinen, buurten en gebouwen

- Het oude Stadhuis aan het Stadhuisplein en de Coolsingel is bewaard gebleven tijdens de oorlog, evenals de Laurenskerk bij de Blaak, waarvan het dak en het bovenste deel van de toren instortten. Tot op heden is boren in de muren van de betonnen gebouwen een probleem. Door de brand die na het bombardement ontstond, droogden de muren uit.
- Het centrum: De Coolsingel, het Hofplein, het Weena, de Lijnbaan (open winkelcentrum), het Beursplein met de 'Koopgoot' (hart van het winkelcentrum in 'noord')
- De Maasboulevard, het 'Witte Huis', de oude Binnenhaven.
- Delfshaven, één van de weinige overgebleven vooroorlogse pittoreske buurtjes met onder meer de tingieterij in het 'Zakkendragershuisje' en 'de Dubbele Palmboom'. Uit de de Pelgrimskerk aan de gracht van Delftshaven vertrokken de eerste kolonisten, via Engeland, naar het Noord-Amerikaanse continent.
- Het winkelcentrum en OV-knooppunt en Zuidplein
- Aan kinderen wordt verteld dat het standbeeld van Erasmus een blad van zijn boek omslaat met het slaan van de kerkklok van de Laurenskerk.
- De Amerikaanse president Bill Clinton herdacht in 1998 aan de voet van de Erasmusbrug de start van de naoorlogse economische hulp, het Marshallplan.
- Karl Marx vertrok in mei 1861 op doorreis naar Londen, vanuit Rotterdam naar de Engelse havenstad Hull.
- De Pauluskerk (gedoogplek voor druggebruikers. Ideoloog: dominee Hans Visser).
- Parken: Het Park (bij de Euromast), het Kralingse Bos met de Kralingse Plas (noord); het Zuiderpark (zuid), Vroesenpark (noordwest).
- In het nog immer op de Meent gevestigde kantoor van een Amerikaanse reis- en kredietmaatschappij kwam Lee Harvey Oswald in de jaren vijftig in contact met twee Joegoslavische communisten. Het contact werd na de moord op de Amerikaanse president John F. Kennedy op verzoek van de toenmalige FBI onderzocht door de Rotterdamse politiecommissaris Blaauw. Bewijzen van een connectie werden nooit aangetoond.
- Toeristen maken graag gebruik van de Spido havenrondvaartboten. Deze vertrekken vanaf het Willemsplein naar allerlei bezienswaardigheden in het gehele havengebied.
- Voetbalstadion 'De Kuip' (zuid). Begin jaren dertig besloot een groep zakenlieden dat Rotterdam een eigen stadion moest bezitten, als antwoord op het Olympisch Stadion in Amsterdam. Uiteindelijk werd voor een constructie gekozen waarbij de tweede ring met zitplaatsen aan een stalen constructie hing. Daarmee was het Stadion Feyenoord het eerste stadion in Europa dat deze nieuwe bouw toepaste. Als voorbeeld diende het nog steeds in gebruik zijnde stadion van de Amerikaanse honkbalclub New York Yankees.
- De Maastunnel (noord naar zuid). Met de bouw van deze tunnel werd voor de oorlog begonnen. De keuze voor een 1,5 km lange tunnel werd gemaakt op basis van een wedstrijd voor het ontwerp van een nieuwe oeververbinding. Daarin trokken enkele spectaculaire bruggen de aandacht. De tunnel werd gebouwd door de gedeelten in een gegraven sleuf af te zinken (caissonbouw) en vervolgens aan elkaar te bouwen en leeg te maken. Aanvankelijk werd gekozen voor een eenbaanstunnel waar trolleybussen doorheen moesten gaan rijden. Wegens het uitbreken van de oorlog werd de officiële opening uitgesteld. Een groep Rotterdamse jongens lukte het om de Duitse bezetter te snel af te zijn door zelf als eerste door de tunnel te lopen.
- Gebouw Delftse Poort, het hoogste gebouw van Nederland.
- Maeslantkering, de stormvloedkering in de Nieuwe Waterweg.

Gebouwen

- Bergpolderflat
- Bergsingelkerk
- Bergwegziekenhuis
- Delftse poort gebouw
- Sportfondsenbad Noord (Rotterdam)
- Technicon-complex
- Het Witte Huis

Deelgemeenten

Rotterdam is opgedeeld in 11 deelgemeenten, een centrumraad en een wijkraad voor Pernis, zie [http://www.deelgemeenten.rotterdam.nl/smartsite352764.dws]
- Centrum:
- Delfshaven:
- Noord:
- Kralingen-Crooswijk:
- Charlois:
- Feijenoord:
- IJsselmonde:
- Hillegersberg-Schiebroek:
- Prins Alexander:
- Hoek van Holland:
- Hoogvliet:
- Overschie
- Pernis Voor een verder opdeling in wijken, zie het artikel over de gemeente Rotterdam.

Partnersteden van Rotterdam

- Sjanghai
- Amsterdam
- Dresden

Bekende Rotterdammers

Meer bekende en minder bekende Rotterdammers zijn te vinden in de categorie Rotterdammers.

Trivia

Rotterdam is naamgever van de volgende plaatsen:
- Rotterdam, NY, Verenigde Staten
- Rotterdam Limpopo, Zuid-Afrika
- Rotterdam Oostelijke Kaap, Zuid-Afrika In de huidige straattaal wordt Rotterdam ook wel aangeduid met Roffa. Van eerdere datum is Rotjeknor.

Rotterdam van A tot Z

- Rotterdam van A tot Z

Externe links

- [http://www.rotterdam.nl/ Site gemeente]
- [http://rotterdam.pagina.nl/ Rotterdam Startpagina]
- [http://www.uitburo.nl/ Uitgaansinformatie Uitburo.nl]
- [http://www.rotterdam.info/ Site van Rotterdam Marketing]
- [http://www.edbr.nl Economic Development Board of Rotterdam]
- [http://www.rotterdam-guide.com Rotterdam City Guide] Categorie:Havenstad Categorie:Plaats in Zuid-Holland Categorie:Rotterdam ja:ロッテルダム

Nederland

Nederland is een West-Europees land, begrensd door de Noordzee met een totale kustlijn van 451 km, Duitsland en België (landsgrens van 1027 km). De hoofdstad van het land is Amsterdam, de regeringszetel is Den Haag. Andere belangrijke steden zijn: Rotterdam, met een van de grootste havens van de wereld, Utrecht, het verkeersknooppunt van het land, en Eindhoven, de vijfde stad van het land. Nederland vormt samen met het Caribische eiland Aruba en de Nederlandse Antillen het Koninkrijk der Nederlanden. De verhoudingen zijn bepaald in het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden van 1954.

Staatkundige indeling

Nederland is onderverdeeld in 467 gemeenten.
gemeenten width=300 |+ Nederland is ingedeeld in twaalf provincies:
Aantal inwoners per provincie (1 januari 2005) |- |||align="right"|575.234 |- |||align="right"|642.998 |- |||align="right"|483.173 |- |||align="right"|1.109.250 |- |||align="right"|365.301 |- |||align="right"|1.970.865 |- |||align="right"|1.171.356 |- |||align="right"|2.595.294 |- |||align="right"|3.452.323 |- |||align="right"|379.948 |- |||align="right"|2.410.649 |- |||align="right"|1.135.962 |{{zieook|Zie hoofdartikel Talen in Nederland{zieook|Zie hoofdartikel Godsdiensten in Nederland{zieook|Zie hoofdartikel Nederlandse economie{zieook|Zie hoofdartikelen Nederland - Overheid en Politiek, Nederland - Monarchie, Historische Gedenkdagen, Nederlandse vlag en Vlaginstructie{zieook|Zie hoofdartikel De Nederlandse Opstand{zieook|Zie hoofdartikel Geschiedenis van Nederland

Stad

| |- | |

Lijst van steden met stadsrechten

Lijst met Nederlandse steden met stadsrechten:

Alfabetisch

Chronologisch

Amsterdam

Rijn

De Rijn is met haar 1.320 kilometer een van de langste rivieren van Europa. Daarvan ligt 800 kilometer in Duitsland, zoals ook het grootste deel van het stroomgebied (100.000 van de 185.000 km²) op Duits grondgebied ligt.

Loop

Landen

De Rijn ontspringt in Graubünden, in de Zwitserse Alpen, en doet achtereenvolgens zes landen aan:
- Zwitserland
- Liechtenstein (grensrivier)
- Oostenrijk (grensrivier)
- Duitsland
- Frankrijk (grensrivier)
- Nederland Daarnaast maken ook delen van Italië, België en Luxemburg deel uit van het totale stroomgebied van de Rijn. stroomgebied]

Rijn

stroomgebied]] De Rijn is zo lang dat verschillende gedeeltes verschillende namen gekregen hebben:
- Het gedeelte tot het Bodenmeer heet de "Alpenrijn" (gedeeltelijk de grens tussen Zwitserland en achtereenvolgens Liechtenstein en Oostenrijk);
- Dit stuk bestaat in het begin uit twee bronrivieren: de Voor-Rijn en de Achter-Rijn, die voor Chur samenkomen.
- Van Konstanz tot Bazel volgt de "Hoogrijn" (gedeeltelijk de Zwitsers-Duitse grens);
- Tot Bingen de "Bovenrijn" (gedeeltelijk de Duits-Franse grens);
- Tot Bad Godesberg de "Middenrijn" (met de Lorelei);
- Tenslotte komt de "Nederrijn" (tot over de Duits-Nederlandse grens). Vooral heet de Rijn over dit hele traject echter "Rijn". Opvallend is ook dat de Rijn bij Bazel door de Zwitsers Niederrhein (Nederrijn) wordt genoemd, maar even verderop, wanneer de Rijn van Zwitserland in Duitsland is gestroomd, Oberrhein (Bovenrijn) heet.

Takken

Het is de Rijn niet vergund om ook onder haar eigen naam in zee uit te monden. Nadat de rivier op Nederlands grondgebied eerst het merendeel van haar water afstaat, eerst aan de Waal en dan aan de IJssel, komt er een punt waar de oorspronkelijke, nu afgedamde hoofdstroom bij Wijk bij Duurstede rechtsaf buigt. Deze mondt uiteindelijk als Oude Rijn bij Katwijk aan Zee in zee uit. De huidige hoofdstroom gaat verder als de Lek, vloeit in een uitgebreide rivierdelta samen met de Maas, en bereikt uiteindelijk via de Nieuwe Waterweg en het Hollands Diep de Noordzee.

Zijrivieren

Noordzee Belangrijke zijrivieren van de Rijn zijn de Aare in Zwitserland, en de Neckar, de Main, de Moezel, de Lahn, de Ruhr en de Lippe in Duitsland. Al deze rivieren, op de Aare en de Moezel na, monden van de orografisch rechterkant in de Rijn uit.

Waterval

Bij Schaffhausen bevindt zich in de Rijn de Rheinfall, de grootste waterval van Europa.

Steden

Op haar tocht stroomt de Rijn langs, en soms door, een groot aantal steden. Deze steden staan hieronder opgesomd, met daarbij de oever waarop ze liggen. Bij steden aan beide oevers staat de zijde met het centrum eerst vermeld.

Langs de Rijn

Rheinfall Langs de Rijn in Zwitserland liggen de volgende steden.
- Ilanz (l/r)
- Splügen (l/r)
- Chur (r)
- Vaduz (r, in Liechtenstein)
- Konstanz (l/r, Konstanz is Duits, maar ligt aan de zuidoever van het Bodenmeer)
- Schaffhausen (r)
- Bazel (l/r) In Frankrijk ligt aan de Rijn:
- Straatsburg (l) In Duitsland liggen aan de Rijn:
- Karlsruhe (r)
- Speyer (l)
- Mannheim (r) - Ludwigshafen am Rhein (l)
- Worms (l)
- Mainz (l) - Wiesbaden (r)
- Koblenz (l) Koblenz
- Bonn (l/r)
- Keulen (l/r)
- Düsseldorf (r) - Neuss (l)
- Krefeld (l)
- Duisburg (r) - Moers (l)
- Wesel (r)
- Emmerik (r) Enkele kilometers ten westen van Emmerik verlaat de Rijn Duitsland en stroomt deze Nederland binnen.

Langs de Nederrijn, Lek of Nieuwe Maas

- Huissen (l)
- Arnhem (r/l)
- Wageningen (r)
- Rhenen (r)
- Wijk bij Duurstede (r)
- Culemborg (l)
- Schoonhoven (r)
- Rotterdam (r/l)
- Schiedam (r)
- Vlaardingen (r)

Langs de Waal, Boven Merwede of Oude Maas

- Nijmegen (l)
- Tiel (r)
- Zaltbommel (l)
- Gorinchem (r)
- Woudrichem (l)
- Dordrecht (Ligt aan de Oude Maas; in feite een van de zijtakken van de Waal.)

Langs de IJssel

- Doesburg (r)
- Bronkhorst (r)
- Zutphen (r)
- Deventer (r)
- Zwolle (r)
- Kampen (l)

Langs de Kromme Rijn en Oude Rijn

- Wijk bij Duurstede (l)
- Utrecht (l/r)
- Woerden (r)
- Alphen aan den Rijn (l)
- Koudekerk aan den Rijn (r)
- Hazerswoude-Rijndijk (l)
- Zoeterwoude-Rijndijk (l)
- Leiden (l-r)
- Katwijk (l-r)

Nederlandse grens

Een belangrijke plaatsnaam in verband met de Rijn is voor Nederlanders ook Lobith: bij deze plaats zou de rivier Nederland binnenkomen. Weliswaar lag Lobith inderdaad oorspronkelijk aan de Rijn, maar in de loop der eeuwen is langs het stuk rivier tussen Emmerik en Arnhem verkorting na verkorting toegepast, zodat Lobith nu niet meer aan de rivier ligt. Een ander dorpje is juist gesplitst door de huidige loop van de Rijn: Spijk. En sinds in 1817 de rechteroever van het dorp, tezamen met Lobith, van Duits (Kleefs) grondgebied Nederlands grondgebied werd, verlaat de Rijn bij Spyk (op de Duitse linkeroever) Duitsland, en komt de Rijn bij Spijk (op de Nederlandse rechteroever) Nederland binnen. Lobith en Spijk behoren sinds 1985 tot de gemeente Rijnwaarden.

Afvoer

Volume

Rijnwaarden Gemiddeld komt over de Rijn 2200 m³/s water Nederland binnen, maar in extreme gevallen (gemiddeld eens per 1250 jaar) kan dit oplopen tot zo'n 16.000 m³/s. Over het algemeen wordt de verdeling van de afvoer over de verschillende Rijntakken, de Waal, de Nederrijn en de IJssel, door Rijkswaterstaat geregeld. Met name de waterdieptes op de Waal zijn van cruciaal belang voor de scheepvaart, dus bij lage afvoeren krijgt die prioriteit. Onder normale omstandigheden wordt de afvoer als volgt verdeeld:
- 2/3 - Waal
- 1/3 - Pannerdensch kanaal (naar het splitsingspunt Nederrijn/IJssel)
- 2/9 - Nederrijn/Lek
- 1/9 - IJssel

Veiligheid

De Nederlandse rivierdijken moeten waterstanden kunnen weerstaan die hooguit eens per 1250 jaar kunnen voorkomen. Voor zeedijken geldt een veiligheidshoogte van eens per 10.000 jaar. Tijdens de hoogwaters van 1995 moesten echter uit de omgeving van het Gelderse dorp Ochten. Circa 200.000 mensen worden geëvacueerd omdat de dijken het dreigden te begeven. Het debiet bedroeg toen 13.000 m³/s. Door de klimaatverandering verwacht het KNMI echter dat de jaarlijkse neerslag in het stroomgebied van de Rijn zal toenemen. Daarnaast vindt in dat gebied een verregaande verstedelijking plaats, waardoor de neerslag die er valt, sneller tot afstroming zal komen. Rijkswaterstaat verwacht daarom dat de eens-per-1250-jaar afvoer in het jaar 2050 ongeveer 18.000 m³/s zal bedragen. Op dit moment wordt door hydrologen en dijktechnologen hard gewerkt aan maatregelen om de kans op overstromingen niet groter te laten worden, ondanks de verwachte klimaatverandering. Veel van die maatregelen zijn omstreden, zoals het plan om bij hoge afvoeren tijdelijk water in bergingspolders op te slaan.

Laagterecord

De waterstand van de Rijn bij Lobith bereikte op 21 september 2003 een laagterecord van 7,06 m boven NAP. Het vorige laagterecord dateert van 17 augustus 2003 toen de Rijn een stand bereikte van 7,16 m boven NAP. Eind september 2003 werd de stand nog lager en schommelde deze rond 6,90 meter boven NAP, de laagste stand ooit gemeten. Deze laagste waterstand ten opzichte van NAP betekent niet dat nog nooit eerder zo weinig water door de Rijn heeft gestroomd. Dat toch een record is bereikt heeft te maken met de bodemligging van de Rijn. De rivierbodem bij Lobith daalt door erosie ongeveer twee centimeter per jaar en snijdt daarmee als het ware in in het landschap. Doordat de bodem daalt, daalt het waterpeil automatisch mee. Ook bij deze lage waterstand van net iets meer dan 7,00 m boven NAP voert de Rijn nog ruim 800 m³/s af. Tijdens het laagwater in september 1991 was de afvoer vergelijkbaar, maar bedroeg de waterstand ten opzichte van NAP nog 7,16 m. Dat was toen een record. Qua vaardiepte voor de schepen is het verschil tussen de gemeten waterstand en de bodemligging van de rivier van belang. Doordat beide door de bodemdaling in ongeveer dezelfde mate worden beïnvloed heeft bodemdaling weinig effect op de vaardiepte. Er werd daarom in 2003 wel een laagterecord in de waterstand, maar geen laagterecord in vaardiepte bereikt.

Waterkwaliteit

erosie Midden jaren zestig was het water in de Rijn sterk vervuild. Er werd veel ongezuiverd afvalwater in geloosd door de vele huishoudens en industrieën langs de rivier. De vervuiling was zo sterk dat nagenoeg al het leven uit de Rijn verdwenen was. De waterkwaliteit van de Rijn kwam in de aandacht van milieugroeperingen, media en overheden. Voor Nederland was de waterkwaliteit ook van direct belang omdat daar water uit de Rijn werd ingenomen om er drinkwater van te maken. De vervuiling door stroomopwaarts gelegen gebieden vormde daarbij een groot probleem. Er kwamen steeds strengere regels en het water werd steeds meer gezuiverd alvorens te worden geloosd. Ook werd er een internationaal overleg in het leven geroepen door de landen die in het stroomgebied van de Rijn lagen: Nederland, Duitsland, Frankrijk en Zwitserland. Hier werden afspraken gemaakt om de waterkwaliteit te verhogen. Een sprong voorwaarts werd gemaakt na een ongeluk bij het chemiebedrijf Sandoz in Bazel in 1986. Bij dit ongeluk stroomden grote hoeveelheden giftige chemicaliën de Rijn in. Door de grote aandacht die dit kreeg in de media, werden bedrijven en overheden gestimuleerd om de aanpak van de vervuilingen en de veiligheid te verbeteren. Eén van de hardnekkigste problemen waren de lozingen van zout door de kalimijnen in Frankrijk. Zout is lastig uit het water te zuiveren en vormde een probleem voor de inname van drinkwater in Nederland. Anno 2004 zijn ook deze lozingen behoorlijk teruggebracht en is de kwaliteit van het Rijnwater zo verbeterd dat er plannen zijn gemaakt om de zalm te herintroduceren in de Rijn. Tegenwoordig krijgt thermische verontreiniging door koelwater meer aandacht

Natuur langs de Rijn

Op de gronden langs de Rijn komen diverse wilde plantensoorten voor die in Nederland kenmerkend worden gevonden voor dit gebied. De meeste komen uit Midden- en Zuid-Europa en zijn naar alle waarschijnlijkheid door het Rijnwater aangevoerd. Bovendien zijn de zandgronden die door de Rijn zijn afgezet relatief kalkrijk, wat ook gunstig is voor veel soorten. Deze soorten worden binnen de Nederlandse floristiek aangeduid met stroomdalsoorten.

De Rijn de status als Natuurmonument ?

Door de Duitse deelstaat Noord-Rijnland-Westfalen is voor de Rijn de status van Natuurmonument aangevraagd. Het project Gelderse poort, een samenwerking tussen Nederland en Duitsland, is een schoolvoorbeeld van natuurontwikkeling. De belangentegenstellingen zijn echter groot, omdat een hogere waardering voor de natuur leidt tot mogelijke aanpassingen m.b.t. scheepvaart en waterbeheer.

Zie ook:

Wijnstreken van Duitsland Categorie:Rivier in Europa Categorie:Rivier in Duitsland Categorie:Rivier in Frankrijk Categorie:Rivier in Nederland Categorie:Rivier in Oostenrijk Categorie:Rivier in Zwitserland als:Rhein ja:ライン川 ko:라인 강 simple:Rhine River

Maas

De Maas is een rivier in West-Europa, in Nederland de zuidelijkste van de Grote Rivieren. Haar lengte bedraagt circa 925 kilometer. Zij wordt gevoed door regenwater, waardoor de waterafvoer tamelijk sterk kan variëren. De rivier stroomt door drie landen: Frankrijk, België en Nederland.

Loop van de Maas

"Moeder Maas" (of Meuse in het Frans) ontspringt in Frankrijk te Pouilly-en-Bassigny op het Plateau van Langres (een belangrijke waterscheiding: de bronnen van de Seine en de Marne liggen hier ook). De rivier doorkruist de Franse Ardennen en Lotharingen in noordelijke richting en passeert de steden Verdun en Sedan, vanaf waar ze bevaarbaar is. In Givet, ten zuiden van Dinant passeert ze de grens met België. De Maas buigt bij Namen (samenvloeiing met de Samber) af naar het oosten en bereikt via Andenne en Hoei (Huy) de grootste stedelijke concentratie aan haar loop: Luik en omgeving. Voorbij dit industriegebied buigt de Maas af naar het noorden om voorbij Wezet de Nederlandse grens te bereiken. Bij Eijsden is de Maas even grensrivier, maar bij Maastricht heeft de Maas Nederlands grondgebied aan weerszijden. Maastricht ligt op beide oevers, maar de oude stadskern bevindt zich op de linker. Tussen Borgharen / Lanaken en Thorn / Kessenich vormt de Maas (daar dan ook "Grensmaas" genoemd) de grens tussen Nederland en België, tevens die tussen de provincies Nederlands-Limburg en Belgisch-Limburg. Het bochtige Limburgse traject via het mooie stadje Maaseik, waar ze stroomafwaarts weer bevaarbaar is, wordt voor de scheepvaart afgesneden door het Julianakanaal aan de Oostkant. Voorbij Kessenich ligt de Maas geheel op Nederlands grondgebied: er volgt een traject waarlangs ten gevolge van de grindwinning een groot aantal meren liggen. Grootste stad is hier Roermond, op de rechter- (Oost) oever. Tussen Heel en Buggenum wordt de vaarroute van de Maas nogmaals ingekort door het Lateraalkanaal, welke gelegen is aan de Westzijde. Het Maastraject volgt vervolgens min of meer de grens met Duitsland, die de rivier tot op enkele kilometers nadert. Hier ligt Venlo, na 's-Hertogenbosch en Maastricht de grootste Nederlandse stad aan de Maas. Iets noordelijker, vanaf Vierlingsbeek, gaat de Maas de grens met Noord-Brabant vormen, en vanaf Mook ligt niet Limburg, maar Gelderland op de rechteroever. De rivier maakt hier een zeer ruime bocht naar links. Op 's-Hertogenbosch na liggen er geen grote steden, wel een aantal kleine oude vestingstadjes: Grave, Ravenstein, Megen en Heusden. Bij Heusden splitst de Maas zich in tweeën: de Afgedamde Maas (nog steeds de Brabants-Gelderse provinciegrens) vormde ooit de verbinding met de Merwede en daarmee met de Nieuwe Maas en de Nieuwe Waterweg resp. de Oude Maas. Tegenwoordig stroomt het Maaswater vanaf Heusden in westelijke richting via de Bergse Maas en de Amer naar het Hollands Diep, een voormalige zeearm.

Stroomgebied

- Zie Stroomgebied van de Maas
- Zie Maasverdrag

Overstromingen

De Maas is een regenrivier waarvan het peil sterk afhankelijk is van regen. Het water, dat deze rivier bij Borgharen aanvoert, is voornamelijk afkomstig van neerslag in de Belgische Ardennen en Noord-Frankrijk. De laag op de ondergrond van het Maasgebied is niet dik genoeg om veel water te kunnen bergen. In de winter houdt de vegetatie bovendien weinig water tegen. Het vocht verdampt vrijwel niet, waardoor alle water wegstroomt. Het reliëf van het Maasbekken is groot, zodat het water met grote snelheid wordt afgevoerd. Een combinatie van deze factoren kan tot een watervloed leiden en overstromingen veroorzaken. In Nederland kwamen bijvoorbeeld hoge waterstanden voor rond de jaarwisseling van 1993/1994 en in januari 1995. In beide situaties werd de hoogwatergolf voorafgegaan door een lange periode van ruim een maand gestage en soms intensieve regen. Daardoor raakte het brongebied van de Maas verzadigd met water. Onder die omstandigheden reageert de Maas sneller en heftiger op nieuwe grote neerslaghoeveelheden. De zware regen die het stroomgebied van de Maas eind januari 1995 kreeg, was de "druppel die de emmer deed overlopen". |regenrivier |- |regenrivier |- |regenrivier |{

Merwede

Merwede is de naam voor de benedenloop van de Waal en vroeger ook van de Maas, totdat de laatste rivier in 1904 bij Andel werd afgedamd. De Merwede begint bij Slot Loevestein (ten oosten van Woudrichem), waar de Waal en de Maas vroeger samenkwamen en waar de historische grens tussen Gelre en Holland ligt. Tegenwoordig vormt het eerste gedeelte van de Merwede, de Boven-Merwede, de grens tussen Zuid-Holland en Noord-Brabant. Bij Gorinchem neemt de Merwede de Linge en het Merwedekanaal op. De rivier verliest voorbij Werkendam het grootste deel van haar water aan de (kunstmatig tot stand gekomen) Nieuwe Merwede en heet vanaf dat punt Beneden-Merwede. Onder die naam bereikt de rivier Dordrecht, waar ze zich splitst in de Noord en de Oude Maas. Langs de zeer druk bevaren rivier bevindt zich veel scheepsbouwindustrie, met name in Gorinchem, Hardinxveld-Giessendam en Sliedrecht. Historische plaatsen langs de Merwede zijn Gorinchem, Dordrecht en Woudrichem. Zie ook: Boven-Merwede, Beneden-Merwede en Nieuwe-Merwede Categorie:Rivier in Nederland

Nieuwe Waterweg

De Nieuwe Waterweg is een kanaal zonder sluizen in de provincie Zuid-Holland met een lengte van ongeveer 4 km. Vanaf de samenvloeiing van de Oude Maas en de Nieuwe Maas bij Vlaardingen loopt het westwaarts naar Hoek van Holland waar het de kunstmatige monding van Rijn en Maas vormt in de Noordzee. Het is een drukbevaren scheepvaartroute voor het havengebied van Rotterdam, met een vaargeul die diep genoeg is voor de allergrootste zeeschepen. Er zijn geen bruggen of tunnels die beide oevers van de Nieuwe Waterweg verbinden. Wel vaart er een veerpont tussen Maassluis en Rozenburg, die ook voor personenauto's geschikt is. De Nieuwe Waterweg is een verlenging van het nog bestaande Scheur. Het Scheur is de lokale naam voor de Rijn tot aan de Botlek. Vanaf dit punt "scheurde" de Rijn stroomafwaarts uiteen. Rotterdam was in het midden van de 19e eeuw al een van de grootste havensteden geworden. Dit kwam onder meer door het grote aandeel aan doorvoer naar Duitsland en Engeland. De toename van scheepvaartbewegingen leidde tot een capaciteitsprobleem: de delta van de Rijn was zo vertakt dat het steeds moeilijker werd om de haven te bereiken. In 1863 werd een wetsontwerp aangenomen waarin werd voorzien in een voor grote zeeschepen geschikte waterweg van Rotterdam naar de Noordzee.Waterbouwkundig ingenieur Pieter Caland kreeg de opdracht van de Waterstaatdienst Holland om “de Hoek van Holland” door te steken, en de Rijnmonding tot aan zee door te trekken. De ontwerpen waren echter al in 1731 door Nicolaas Samuelsz Cruquius (1678–1754) gemaakt. De waterstaatdienst had geen alternatieven meer en gaf Caland de opdracht om de doorsteek te maken om de Rotterdamse haven niet in verval te laten brengen. De werken begonnen op 31 oktober 1863. De eerste fase bestond uit het onteigenen van de boerengronden. Het waren percelen gelegen vanaf Rozenburg tot aan Hoek van Holland. In de tweede fase werden twee evenwijdige aan elkaar liggende dammen aangelegd, dit duurde twee jaar. Tijdens het project kwam Caland met het voorstel om de dammen tot 2 km in zee aan te leggen, om de stroming van de Noordzee zoveel mogelijk te breken, zodat er ook minder slib de vaargeul in zou komen. Nadat de aanleg van de dammen waren voltooid werd begonnen met de derde fase. Hierbij werd de daadwerkelijke vaargeul gegraven. Deze werkzaamheden startten op 31 oktober 1866 en eindigden drie jaar later. De grote hoeveelheden grond werden op hun beurt weer gebruikt om de dammen en dijken te verstevigen. Als laatste fase werden de dammen die de vaargeul van de zee en de rivier scheidden doorgestoken. De Rijn was grotendeels tijdelijk omgeleid via de Maas, waardoor de oude Rijndelta een dusdanig laag peil had gekregen dat men de damwanden kon doorsteken. In 1872 werd de Nieuwe Waterweg een feit en was Rotterdam gemakkelijk bereikbaar. Door stroming en erosie is de vaargeul enigszins verbreed. Vanwege de diepgang van de huidige mammoettankers moet de vaargeul echter constant worden uitgebaggerd. Als laatste onderdeel van de Deltawerken werd in 1997 de Maeslantkering in werking gesteld. Deze stormvloedkering beschermt Rotterdam door twee beweegbare wanden in de Nieuwe Waterweg te laten afzinken bij een storm met meer dan 10-12 Beaufort(noord)westenwind. Beaufort Categorie:Kanaal in Nederland Categorie:Rotterdams havengebied

2005

----

Gebeurtenissen

- Het Gemenebest van Onafhankelijke Staten zal een vrijhandelszone inrichten.
- België is 175 jaar onafhankelijk.
- Nijmegen viert zijn 2000-jarig bestaan.
- De Zwitserse Garde bestaat 500 jaar.

Januari

zie ook: Januari 2005
- 1 - Luxemburg wordt voorzitter van de EU.
- 1 - Nederland - De gemeenten Hengelo, Hummelo en Keppel, Steenderen, Vorden en Zelhem gaan op in de nieuwe gemeente Bronckhorst.
- 1 - België stopt met het slaan van de euromunten van 1 en 2 cent.
- 1 - Duitsland - Het elektronische tolsysteem (LKW Maut) voor vrachtwagens van het bedrijf Toll Collect gaat van start.
- 1 - Europa - In West-Europa worden de Daewoo-automodellen voortaan verkocht onder de merknaam Chevrolet.
- 1 - België - De NMBS heeft een nieuwe bedrijfsstructuur. De railinfrastructuur wordt voortaan beheerd door Infrabel.
- 1 - Wereldwijd wordt een nieuwe standaard in boekhouding ingevoerd.
- 1 - Wereldwijd lopen diverse quota voor textielimport af, waardoor de wereldtextielmarkt grondig zal veranderen. Goedkope textiel uit China bijvoorbeeld zal de Europese markt overstromen.
- 1 - De staat Californië voert als eerste anti-spyware-wetgeving in.
- 1 - De EU begint met emissiehandel.
- 6 - In Rotterdam wordt voor het eerst in 18 jaar weer een zesdaagse gereden.
- 9 - Presidentsverkiezingen in de Palestijnse Autoriteit.
- 11 - Grote dag voor Apple: de Keynote speech van Steve Jobs vindt plaats in de MacWorld Expo in San Francisco.
- 12 - Suriname treedt toe tot de Nederlandse Taalunie.
- 20 - President George W. Bush wordt opnieuw ingezworen.
- 23 - Viktor Joesjtsjenko wordt beëdigd als de nieuwe president van de Oekraïne.
- 26 - Driek van Wissen wordt uitgeroepen tot de nieuwe Dichter des Vaderlands.
- 27 - In Haarlem wordt "Het Dolhuys" geopend, het eerste landelijke psychiatriemuseum.
- 27 - Een kwartier voor middernacht wordt het 50.000-ste artikel geschreven in de Nederlandstalige Wikipedia.
- 27 - Jannie Haek wordt de nieuwe baas van de NMBS Holding.
- 31 - In Irak vinden de eerste vrije verkiezingen in decennia plaats, met een onverwacht hoge opkomst.

Februari

zie ook: Februari 2005
- 5 - Nederland - In de provincie Groningen barst een discussie los over de veiligheid en gezondheidsrisico's van de oude smeerpijp, die aan het begin van de vorige eeuw is aangelegd tussen de stad en Delfzijl. Er bestaan ernstige vermoedens dat de pijp, die sinds 1979 niet meer wordt gebruikt, lek is en dat daardoor kwik en andere giftige stoffen vrijkomen.
- 5 - Nederland - De Efteling ontvangt de THEA Classic Award, een 'lifetime achievement award' in de entertainmentwereld. De Efteling is het tweede park ter wereld dat deze oeuvreprijs krijgt, na Tivoli in Kopenhagen.
- 7 - Nederland - Start van het "monsterproces" tegen de Hofstadgroep.
- 12 - De nieuwe Ariane 5 ECA wordt succesvol gelanceerd, met aan boord de Sloshsat-FLEVO-satelliet.
- 14 - Libanon - De vroegere premier Rafik Hariri komt om bij een autobom-aanslag in Beiroet.
- 15 - VS - Boeing presenteert een nieuw 777-model. Met de 777-200LR Worldliner zouden non-stopvluchten van 17.446 kilometers mogelijk zijn.
- 16 - Het Kyoto protocol treedt in werking.
- 18 - Kroatië - Stjepan Mesić wordt voor de tweede maal beëdigd tot president, nadat hij in januari tijdens de verkiezingen zijn tweede mandaat van vijf jaar won.
- 25 - Nederland - Op Schiphol maakt een zwaarbewapende bende zich meester van een diamanttransport van de KLM voor Antwerpen, met een waarde van 75 miljoen euro.
- 26 - In het Japanse Nagano vinden de Special Olympics Winterspelen plaats (tot 5 maart).
- 27 - Uitreiking van de Academy Awards (ook wel Oscars genaamd) tijdens de 77th Annual Academy Awards. Grote winnaars zijn de films Million Dollar Baby en The Aviator.

Maart

zie ook: Maart 2005
- 1 - De Cosmos 1, het eerste ruimteschip met zonnezeilen, wordt gelanceerd.
- 2 - Het noorden van Nederland wordt getroffen door zware sneeuwval. In Drenthe, Groningen, en de kop van Noord-Holland valt meer dan 20 cm sneeuw, in Friesland op sommige plaatsen zelfs meer dan 50 cm.
- 7 - De Nederlandse strijdmacht in Irak draagt de legerbasis Camp Smitty over aan de Britten. Daarmee gaat het gezag over de zuidelijke provincie Al Muthanna over in Britse handen.
- 12 - Károlos Papúlias volgt Kostis Stephanopoulos op als president van Griekenland.
- 19 - Voor eigen publiek in Cardiff winnen de rugbyers van Wales het prestigieuze Zeslandentoernooi door Ierland in de afsluitende wedstrijd met 32-20 te verslaan.
- 21 - Hifikepunye Pohamba wordt beëdigd als tweede president van Namibië.
- 23 - In Japan begint de Wereldtentoonstelling Expo 2005.
- 26 - Boekarest - Het WK-kwalificatieduel in en tegen Roemenië wordt door het Nederlands elftal met 0-2 gewonnen door doelpunten van Philip Cocu en debutant Ryan Babel.
- 31 - Paul Wolfowitz wordt aangesteld als president van de Wereldbank.
- 31 - Terri Schiavo overlijdt 13 dagen nadat zij afgekoppeld was van de apparatuur die haar in leven hield. Na jarenlang juridisch getouwtrek gaf een Californische rechter het bevel tot deze afkoppeling, omdat de kans op herstel nihil was.

April

zie ook: April 2005
- 2 - Paus Johannes Paulus II overlijdt aan de gevolgen van een septische shock en hartstilstand.
- 6 - Prins Rainier van Monaco overlijdt.
- 7 - Andreas Grassl, alias "The Pianoman", wordt door de politie in Sheerness (Kent) opgepakt, terwijl hij er verward in een nat pak door de straten dwaalt.
- 9 - Het huwelijk tussen Prins Charles en Camilla Parker Bowles vindt plaats.
- 19 - In Vaticaanstad wordt, na een conclaaf van slechts anderhalve dag, de Duitse kardinaal Joseph Ratzinger verkozen tot opvolger van Paus Johannes Paulus II. Hij neemt de naam Benedictus XVI aan.
- 22 - De Vereniging Natuurmonumenten bestaat 100 jaar.
- 26 - De terugtrekking van de 14.000 Syrische militairen en veiligheidsdiensten uit Libanon is voltooid.
- 27 - Eerste (test)vlucht van de Airbus A380, het grootste passagiersvliegtuig ter wereld.
- 29 - Apple brengt Mac OS X 10.4 Tiger uit.

Mei

zie ook: Mei 2005
- 1 - Eerste digitale projectie ter wereld in Heerhugowaard.
- 1 - Het vliegtuig van de Hondurese president Ricardo Maduro stort neer in zee. Hij overleeft het ongeluk zonder zware verwondingen.
- 3 - In Utrecht overlijdt een jonge vrouw aan de Ziekte van Creutzfeldt-Jacob. Dit is in Nederland het eerste geval van deze ziekte, die bekend staat als de menselijke variant van de gekkekoeienziekte.
- 5 - Labour wint voor de derde achtereenvolgende keer de parlementsverkiezingen in het Verenigd Koninkrijk. Dit is uniek voor de partij. Haar leider, Tony Blair, wordt opnieuw premier.
- 7 - De Conventie van tijdreizigers vindt plaats op het Massachusetts Institute of Technology. Tijdreizigers uit de toekomst zijn met terugwerkende kracht van harte uitgenodigd.
- 13 - Nadat demonstranten in de Oezbeekse stad Andijan honderden gevangenen hebben bevrijd, opent het leger het vuur op de menigte. Er zouden ruim 700 doden zijn gevallen. De regering van Oezbekistan spreekt van ongeveer 70.
- 18 - Première van de film Star Wars: Episode III - Revenge of the Sith, het laatste deel van de filmreeks Star Wars van George Lucas.
- 21 - Griekenland wint het 50ste Eurovisiesongfestival in Kiev.
- 25 - Studio Brussel-presentator Peter van de Veire vestigt een nieuw wereldrecord "Crowdzwemmen" of "Crowdsurfen" met 14 minuten en 37 seconden.
- 29 - Paolo Savoldelli wint de Ronde van Italië 2005.

Juni

zie ook: Juni 2005
- 1 - Het in Nederland gehouden raadplegende referendum over het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa heeft een opkomst van 62,8%. De uitkomst is met 61,6% van de stemmen tegen het verdrag. De politieke partijen nemen de uitslag over en de regering besluit het wetsvoorstel niet naar de kamer te sturen.
- 4 - De Belgische minister Karel de Gucht noemt de Nederlandse premier Balkenende in de krant Het Laatste Nieuws "een mix van Harry Potter en brave stijfburgerlijkheid, een man in wie ik geen spoortje charisma kan ontwaren". Nederland roept de Belgische ambassadeur op het matje.
- 10 - Het WK voetbal voor onder de 20 jaar begint met de wedstrijd Australië-Benin. Dit WK wordt in Nederland gehouden. Nederland wordt op 25 juni uitgeschakeld in de kwartfinales door Nigeria, later verliezend finalist tegen Argentinië.
- 26 - De hoogzwangere prinses Maxima wordt om negen uur opgenomen in het Bronovo-ziekenhuis in afwachting van de geboorte van haar tweede kind met prins Willem-Alexander, aldus de RVD. Om 14:40 uur bevalt ze aldaar van een tweede dochter: Prinses Alexia.

Juli

zie ook: Juli 2005
- 1 - Luther Vandross overlijdt op 54-jarige leeftijd.
- 2 - Live 8 organiseert een serie van gratis concerten in de G8-landen. Ze vallen samen met de 20e verjaardag van Live Aid.
- 6 - Bekendmaking van de plaats voor de zomerspelen van 2012 die gaat tussen Parijs, New York, Londen, Madrid en Moskou. Londen viel uiteindelijk de eer te beurt.
- 7 - Terroristische aanslagen in Londen in het openbaar vervoer; 52 doden.
- 9 - Debutant Pieter Weening wint de achtste etappe in de Ronde van Frankrijk 2005
- 16 - Release van het boek Harry Potter and the Half-Blood Prince, het zesde deel van de reeks.
- 21 - België herdenkt op zijn nationale feestdag 175 jaar België en 25 jaar federalisme.
- 21 - Opnieuw terroristische aanslagen in Londen in het openbaar vervoer.
- 26 - De eerste vlucht met een Space Shuttle sinds de ramp met het ruimteveer Columbia op 1 februari 2003.
- 28 - De IRA heeft aangekondigd te zullen stoppen met de gewapende campagne tegen de Britse bezetting van Noord-Ierland.

Augustus

zie ook: Augustus 2005
- 1 - De Argentijnse oud-voetballer Diego Maradona, die beschouwd wordt als een van de beste voetballers aller tijden, treedt officieel in dienst als vice-president bij de Argentijnse topclub Boca Juniors.
- 1 - Historicus Henk te Velde gaat aan de Rijksuniversiteit Leiden de prestigieuze leerstoel vaderlandse geschiedenis bekleden, en volgt daarmee geschiedkundige Jan Bank op, die met pensioen gaat.
- 2 - Op Toronto Pearson Airport in Canada glijdt Air France Vlucht 358, een A340-toestel, 200 meter van de landingsbaan af, en vliegt in brand. Gelukkig kan iedereen het vliegtuig op tijd verlaten, zodat er slechts 43 lichtgewonden vallen en geen doden te betreuren zijn onder de 297 passagiers en twaalf bemanningsleden.
- 6 - TunisAir Vlucht ATR 72 crasht in zee: zeker tien mensen komen om het leven.
- 9 - Het Amerikaanse ruimteveer Discovery landt op de luchtmachtbasis "Edwards" in Californië.
- 12 - De NASA lanceert om 13.43 uur met behulp van een Atlas V-raket de Mars Reconnaissance Orbiter naar Mars.
- 15 - Kirgizisch president Kurmanbek Bakijev benoemt Felix Kulow tot nieuwe premier.
- 24 - Leanne van den Hoek wordt als eerste vrouw bevorderd tot generaal bij de Koninklijke Landmacht.
- 29 - De orkaan Katrina komt aan land in Louisiana.

September

- Open Monumentendagen in Europa (gehele maand).
- 17 - Parlements- en presidentsverkiezingen in Nieuw-Zeeland.
- 18 - Bondsdagverkiezingen in Duitsland (zie: Duitsland - Verkiezingen 2005) en parlementsverkiezingen in Afghanistan.
- 20 - Prinsjesdag (miljoenennota) in Nederland.
- 23 - Statenverkiezingen op Aruba.
- 25 - Parlementsverki