:: wikimiki.org ::
| T.S. Eliot |
T.S. Eliotright
Thomas Stearns Eliot (6 september 1888 – 4 januari 1965) was een Amerikaans-Brits dichter en criticus. Hij was een van de opmerkelijkste figuren uit de wereld van de literatuur van de 20e eeuw. Hij won de Nobelprijs voor de literatuur in 1948. Hij studeerde in Harvard, aan de Parijse Sorbonne en in Oxford. In 1914 verhuisde hij naar Londen en in 1927 werd hij Brits onderdaan.
In 1915 trouwde hij met Vivienne Haigh-Wood. Het werd een ongelukkig huwelijk, mede door een hormonale aandoening van Vivienne, die hevige stemmingswisselingen veroorzaakte die haar gedrag heel onvoorspelbaar maakten en Eliot vaak in verlegenheid brachten.
Na enkele jaren bij een bank gewerkt te hebben en enkele omzwervingen in het onderwijs begon Eliot een uitgeverscarrière als assistent-redacteur bij The Egoist (1917-1919) en begon hij een eigen tijdschrift: The Criterion (1922-1939). Vanaf 1925 werkte hij bij de uitgever Faber and Faber.
In de periode tussen 1917 en 1922 schreef Eliot zijn eerste grote werken: Prufrock and Other Observations (1917), Poems (1920) en The Waste Land (1922). In deze gedichten beschrijft Eliot het leed, de onvruchtbaarheid en de uitzichtloosheid van het moderne bestaan en het absolute alleen zijn van ieder individu door het failliet van de liefde.
The Waste Land, onder redactie van vriend Ezra Pound kreeg onmiddellijk aandacht van de literaire kritiek en vestigde Eliots reputatie definitief. Het mystieke gebruik van religieuze symbolen, de complexe opbouw en de vele literaire allusies betekenden een breuk met de negentiende-eeuwse poëtische tradities. Eliot greep terug op de metafysische dichters (John Donne, George Herbert, Henry Vaughan), op Dante en op de Franse symbolisten. Zijn metrum kon zowel lyrisch zijn als luchtig, als dreef het mee op een schijnbaar banale conversatie.
In 1933 kwam er een eind aan het belabberde huwelijk met Vivienne; met medewerking van haar familie kreeg Thomas (Tom) controle over haar vermogen en liet hij haar opsluiten in een psychiatrisch ziekenhuis, waar ze de laatste negen jaar van haar leven zou slijten, waarbij Tom haar nog één keer zou bezoeken.
Na het succes van The Wasteland concentreerde Eliot zich op zijn literaire carrière en hield hij zich verre van de opeenvolging van terugkomende ziekten, hoofdpijnen, rugpijnen, maagpijnen,
uitputting, zenuwinstortingen en prikkelbaarheid die Vivienne jarenlang onderdrukt had met morfine.
In de jaren '60, zou Eliot schrijven: "In het begin overtuigde ik mezelf ervan dat ik van Vivienne hield omdat ik in Engeland wilde blijven. En zij overtuigde me ervan dat ik het als dichter enkel in Engeland, bij haar dus, kon maken. Maar het huwelijk bracht ons geen geluk: het bracht me enkel in die specifieke gemoedsstemming die het mogelijk maakte The Wasteland te schrijven". Dit wordt mooi omschreven in de debuutroman De Archivaris van Martha Cooley.
In Eliot's latere werk, na zijn bekering tot de Anglicaanse Kerk in 1927, nam hij afstand van de notie van hopeloosheid in het menselijk bestaan, en volgde hij een religieuze koers. Zelf verklaarde hij Anglo-Katholiek te zijn in de godsdienst, een classicist in de literatuur en een royalist in de politiek. In deze periode publiceerde hij Hollow Men, Ash-Wednesday, The Journey of the Magi, en Four Quartets. Zelf zag Eliot Four Quartets als zijn meesterwerk omdat het het meest aansloot bij zijn gigantische kennis van mystiek en filosofie. Het bestaat uit vier gedichten, "Burnt Norton", "Dry salvages", "East Coker", en "Little Gidding." Elk gedicht bestaat uit honderden regels en is opgedeeld in vijf secties. Elk gedicht begint met een overpeinzing van de geografische betekenis van de titel en maakt vervolgens enkele theologisch-filosofische bedenkingen bij De Tijd en de betekenis van tijd voor het menselijke zijn.
Zo beschrijft "Burnt Norton" de restanten van een verlaten huis en speelt Eliot met alle mogelijke gebeurtenissen die zich op de plek hadden kunnen voordoen of zich misschien hebben voorgedaan; de kinderen die er niet zijn verbergen zich in de struiken van de tuin en mensen en dingen bewegen zich op alle mogelijke manieren over de plek.
Eliot schreef ook drama, waarvan de belangrijkste stukken Murder in the Cathedral (1935), The Family Reunion (1939), The Cocktail Party (1949), The Confidential Clerk (1953) en The Elder Statesman (1958) zijn.
Murder in the Cathedral is zijn belangrijkste stuk, gebaseerd op de dood van Thomas Becket.
Categorie:Dichter
ja:T・S・エリオット
simple:T. S. Eliot
1888
----
Gebeurtenissen
Internationaal
]
- 9 maart - Na het overlijden van de aartsconservatieve keizer keizer Wilhelm leeft in Duitsland de hoop dat zijn zoon Frederik III een tijd van modernisering en vooruitgang zal inluiden. Frederik is echter ernstig ziek.
- 4 juni - In de staat New York wordt het gebruik van de elektrische stoel voor executies goedgekeurd.
- 15 juni - Na de dood van zijn vader, Frederik III, wordt Wilhelm II keizer van Duitsland, hiermede is de kans op modernisering verkeken.
- 8 juli - Allereerste openbare uitvoering van de "Internationale", het lied van het strijdend proletariaat, te Rijsel, op het jaarfeest van de krantenverkopers. In 1882 zou het door de Tweede Internationale als officiële hymne worden geproclameerd.
- november - Benjamin Harrison verslaat president Grover Cleveland in de verkiezingen voor het presidentschap van de Verenigde Staten.
- Siam annexeert Xhien Khuang.
- Brunei wordt een Brits protectoraat.
- Brazilië schaft de slavernij af.
- De 'British South Africa Company' van Cecil John Rodes begint met de mijnbouw in Rhodesië (Zimbabwe). Begin van de kolonisatie van het gebied.
- Op een boerderij Roodepoort bij Johannesburg wordt een goudmijn geopend.
Nederland en België
- 22 maart - In Appelscha breekt een staking uit onder de veenarbeiders, die zich later uitspreidt over de noordelijke provincies. Eisen zijn loonsverhoging en afschaffing van de verplichte winkelnering. Dit geldt als de eerste grootschalige staking in Nederland.
- 31 mei - Invoering van de wet Lejeune voor vervroegde invrijheidsstelling in België.
- Aeneas Mackay wordt premier van Nederland.
- 14 augustus - Oprichting van de Nederlandse Zwembond (NZB), de voorloper van de Koninklijke Nederlandse Zwembond, door toedoen van op dat moment vier actieve zwemverenigingen: Arnhemse Zwemclub, Goudse Zwemclub, Hollandse Dames Zwemclub en AZ 1870.
Wetenschap en techniek
- 5 augustus - Buiten medeweten van haar eega Carl rijdt Bertha Benz met haar twee kinderen van Mannheim naar Pforzheim. Daarmee voltooit zij de eerste lange-afstandsrit met een automobiel.
- 4 september - George Eastman registreert de naam Kodak, en krijgt een patent voor het (celluloid) filmrolletje. Kodak is de eerste fotocamera in massaproductie.
- 9 december - Herman Hollerith installeert zijn rekenmachine bij het Amerikaanse War Department.
- John Boyd Dunlop vraagt patent aan op de luchtband.
- Emile Berliner verkrijgt patent op de grammofoon.
- L.E. Dreyer publiceert de New General Catalogue, een lijst van 7840 nevels.
- Alexander Graham Bell sticht de National Geographic Society.
- John J. Loud vraagt patent aan op een apparaat om leer mee te merken. Hoewel het geen succes wordt, geldt het als de voorloper van de balpen.
Kunst en cultuur
- 11 april - Opening van het Concertgebouw.
- 3 november - Eerste concert van het Concertgebouworkest. Dirigent is Willem Kes.
- Ontstaan van de kunstenaarsgroep Nabis.
- Auguste Rodin voltooit De Burgers van Calais.
- Oscar Wilde publiceert The Happy Prince and Other Tales.
- Anton Tsjechov ontvangt de Poesjkinprijs.
Sport
- 1 april - De oudste betaald voetbalclub van Nederland, Sparta Rotterdam, wordt opgericht, in eerste instantie als cricketclub.
- Oprichting van de Engelse Football League.
Diversen
- 2 juni - Het Nieuwsblad van het Noorden verschijnt voor de eerste maal.
- 31 augustus - Mary Ann Nichols wordt vermoord. Zij is mogelijk het eerste slachtoffer van Jack the Ripper in Londen.
- Pieter Jelles Troelstra trouwt Sjoukje Bokma de Boer (Nynke van Hichtum).
Geboren
- D.C. van Schaik, Nederlands grotonderzoeker
;januari
- 1 - Vladimir Baranoff-Rossine, Russisch schilder
- 24 - Vicki Baum, Oostenrijks-Amerikaans schrijfster
- 24 - Ernst Heinkel, Duits vliegtuigontwerper
;februari
- 13 - Heintje Davids, Nederlands varieté-artieste en actrice
;maart
- 12 - Vaslav Nijinsky, Oekraïens balletdanser
- 19 - Josef Albers, Duits schilder
- 24 - Friedrich Burmeister, Oost-Duits minister
- 27 - Bouke Benenga, Nederlands zwemmer en waterpoloër († 1968)
- 29 - Adriaan Marinus de Jong, Nederlands schrijver
;april
- 6 - Hans Richter, Duits regisseur
- 23 - Marcel L'Herbier, Frans regisseur en scenarioschrijver
;mei
- 10 - Max Steiner, Oostenrijks-Hongaars regisseur
- 11 - Irving Berlin, Amerikaans componist
- 23 - Adriaan Roland Holst, Nederlands dichter
Adriaan Roland Holst]
- 27 - Louis Durey, Frans componist, lid van Les Six.
;juni
- 9 - Ida Rentoul Outhwaite, Australisch illustrator
- 13 - Fernando Pessoa, Portugees schrijver
- 24 - Gerrit Rietveld, Nederlands architect en meubelmaker
;juli
- 10 - Giorgio de Chirico, Italiaans schilder
- 16 - Frits Zernike, Nederlands natuurkundige
- 23 - Raymond Chandler, Amerikaans schrijver
;augustus
- 12 - Willem Vogt, Nederlands omroeppionier (AVRO)
- 13 - John Logie Baird, televisiepionier
- 16 - Thomas Edward Lawrence, Engels prozaschrijver, archeoloog en militair
;september
- 16 - Sarvepalli Radhakrishnan, Indiaas filosoof
- 6 - Joseph Kennedy, Amerikaans politicus en patriarch van de Kennedy-familie
- 12 - Maurice Chevalier, Frans acteur en chansonnier
- 16 - Frans Eemil Sillanpää, Fins schrijver
- 26 - T. S. Eliot, Amerikaans-Brits dichter
;oktober
- 4 - Oscar Mathisen, Noors schaatser († 1954)
- 6 - Roland Garros, Frans oorlogsheld en naamgever Frans tennistoernooi
- 7 - Sargent Johnson, Amerikaans schilder
- 7 - Henry A. Wallace, Amerikaans vice-president
- 9 - Nikolai Ivanovich Bukharin, Russisch politicus
- 16 - Eugene O'Neill, Amerikaans dramaturg
- 25 - Richard Byrd, Amerikaans piloot
;november
- 7 - Chandrasekhara Venkata Raman, Indiaas natuurkundige
- 9 - Jean Monnet, Frans politicus
- 11 - Johannes Itten, Zwitsers kunstschilder en kleurtheoreticus
- 11 - Jan Lutz, Nederlands illustrator († 1957)
- 15 - Harald Sverdrup, Noors wetenschapper
- 19 - José Raúl Capablanca, Cubaans wereldkampioen schaken
- 23 - Harpo Marx, Amerikaans acteur
;december
- 15 - Maxwell Anderson, Amerikaans schrijver
- 15 - Jan Greshoff, Nederlands journalist, schrijver en dichter († 1971)
- 16 - Alexander, koning van Joegoslavië
----
Overleden
;januari
- 19 - Anton de Bary (56), Duits bioloog
- 28 - Edward Lear (75), Brits artiest en schrijver
- 31 - Don Bosco (72), Italiaans priester
;februari
- 5 - Anton Mauve (49), Nederlands schilder
;maart
- 9 - Wilhelm I (90), keizer van Duitsland
;juni
- 15 - Frederik III (56), keizer van Duitsland
- 20 Johann Zukertort, schaker (beroerte)
- 21 - Joannes Nolet de Brauwere van Steeland (73), Nederlands schrijver
;augustus
- 21 - Simon Vissering, journalist, hoogleraar en minister
- 24 - Rudolf Clausius (66), Pruisisch natuurkundige
;oktober
- 8 - Jules Joseph d'Anethan (85), Belgisch politicus
- 16 - John Wentworth, burgemeester van Chicago
- 27 - Helena van Nassau-Weilburg (57), moeder van koningin Emma
;december
- 3 - Carl Zeiss (72), Duits instrumentbouwer en ondernemer
;onbekend
- Nikolai Mikhailovich Przewalski, Russisch ontdekkingsreiziger
Categorie:1880-1889
ko:1888년
ms:1888
simple:1888
th:พ.ศ. 2431
4 januari
Gebeurtenissen
- Politiek
- 1896 - Utah ratificeert de Grondwet van de Verenigde Staten van Amerika en treedt toe tot de Unie als 45e staat.
- 1950 - De regering van Pakistan erkent de Chinese Volksrepubliek van Mao Zedong.
- 1960 - Verdrag tot oprichting van de Europese Vrijhandelsassociatie (EVA) getekend te Stockholm.
- Sport
- 1997 - Henk Angenent wint de 15e Elfstedentocht.
- Wetenschap en Technologie
- 1863 - James Plimpton maakt zijn nieuwe vervoersmiddel wereldkundig: de rolschaats. Hij vraagt er meteen octrooi op aan.
Geboren
- 1580 - James Ussher, aartsbisschop van Armagh, berekende aan de hand van Genesis het moment waarop de Schepping plaatshad († 1656)
- 1642 - Isaac Newton, Brits natuurkundige, filosoof, wiskundige en alchemist († 1727)
- 1785 - Jacob Grimm, Duits taalkundige, die samen met zijn broer Wilhelm Grimm Duitse sagen verzamelde en die zij publiceerden onder de titel Kinder- und Hausmärchen († 1863)
- 1809 - Louis Braille, Frans uitvinder († 1852)
- 1881 - Wilhelm Lehmbruck, Duits expressionistisch kunstenaar († 1919)
- 1893 - Manuel Palau Boix, Spaans componist en dirigent
- 1914 - Jane Wyman, Amerikaans actrice
- 1934 - Rudolf Schuster, Slowaaks president
- 1940 - Pim de la Parra, Surinaams/Nederlands filmregisseur
- 1958 - Matt Frewer, Canadees acteur
- 1960 - Michael Stipe, Amerikaans zanger van de rockgroep R.E.M.
- 1962 - André Rouvoet, Nederlands politicus (ChristenUnie)
- 1963 - Till Lindemann, Duits muzikant en dichter
- 1965 - Guy Forget, Frans tennisser
- 1965 - Beth Gibbons, zangeres van de rockgroep Portishead
- 1968 - Lisa Marie Presley, Amerikaans zangeres, dochter van Elvis Presley en Priscilla Presley
- 1969 - Martin Buitenhuis, Nederlands zanger en gitarist van de popgroep Van Dik Hout
- 1980 - Jaroslav Popovitsj, Oekraïens wielrenner
- 1995 - María Isabel, Spaans zangeres
Overleden
- 1752 - Gabriel Cramer (47), wiskundige waarnaar de Regel van Cramer is vernoemd
- 1908 - Anthony Winkler Prins (90), Nederlands schrijver, dichter en dominee, auteur van de naar hem vernoemde encyclopedie
- 1941 - Henri Bergson (83), Frans filosoof
- 1952 - Constant Permeke (65), Vlaams expressionistisch kunstschilder
- 1968 - Bouke Benenga (79), Nederlands zwemmer en waterpoloër
- 1986 - Frits Schutte (88), Nederlands zwemmer
- 2005 - Robert Heilbroner (85), Amerikaans econoom
Viering/herdenking
ja:1月4日
ko:1월 4일
simple:January 4
1965
----
Gebeurtenissen
- Van meer dan 1.600 planetoïden heeft men de banen vrij nauwkeurig vastgesteld, maar er zijn er meer dan zesduizend waargenomen.
- De vieringen van de H. Mis worden in Nederland voortaan grotendeels in de landstaal gehouden zodat daarmee (de verplichting van) de totale Latijnse riten worden afgeschaft. Dit is een uitvloeisel van het Tweede Vaticaans Concilie.
- Amsterdam wordt bezocht door 8.700 zeeschepen met een gezamenlijk tonnage van 21 miljoen bruto registerton.
- Mies Bouwman start met 'haar' tv-programma Mies en scène, een mengeling van gesprekken, actualiteiten en amusement. Eerder had ze al succes met haar deelname aan het kritisch-satirische VARA-programma Zo is het toevallig ook nog 's een keer.
; januari :
- 2 - Oprichting van de Stichting Nederlandse Top 40.
- 19 - De Gemini 2 wordt (onbemand) gelanceerd en na een ballistische vlucht van 3.350 km geborgen. De vlucht geldt als een succes.
- 19 - Een oplichtingsschandaal brengt grote opschudding in een (AF) academie in Amerika. Er worden 105 studenten ontslagen.
- 22 - Ondertekening van het Verdrag van Straatsburg waarbij medewerking aan radio-uitzendingen vanuit internationale wateren verboden werd.
- 26 januari - Gieten - De eerste gewapende bankroof in Nederland vindt plaats. De dieven waren Fransen en de buit bedroeg 800.000 gulden.
; maart :
- 10 Prinses Margriet verlooft zich met Pieter van Vollenhoven
- 18 - Vanaf ruimtevaartuig Voschod 2 voert kosmonaut Aleksei Leonov de eerste ruimtewandeling uit.
- 19 - Willem Duys krijgt in Voor de vuist weg bezoek van de Amsterdamse student Bart Huges die beweert tot een hogere staat van bewustzijn te kunnen komen door een gaatje in zijn voorhoofd te boren. (trepanatie)
- 23 - Lancering van de Gemini 3, de eerste Amerikaanse ruimtevlucht met een meerpersoons bemanning.
;april:
- 19 - in het tijdschrift Electronics wordt het artikel 'Cramming more components onto integrated circuits' gepubliceerd. Het vier pagina's tellende artikel van de hand van Gordon Moore zou de basis vormen van één van de bekendste wetten uit de it-industrie: de Wet van Moore.
; mei :
- 25 - De organisatie Provo wordt opgericht.
; juni :
- 3 - Lancering van de Gemini 4, piloot Edward White voert als eerste Amerikaan een ruimtewandeling uit.
- 19 - In Algerije wordt president Ben Bella bij een staatsgreep afgezet.
- 28 - Verloving van prinses Beatrix met de Duitse diplomaat Claus von Amsberg.
; juli :
- 1 - In Enschede wordt profvoetbalclub FC Twente opgericht na een fusie tussen SC Enschede en Enschedese Boys.
- 15 - Eerste uitzending op het Tweede Nederlandse televisiekanaal, kortweg Nederland 2.
- 16 - De presidenten van Frankrijk en Italië, Charles de Gaulle en Giuseppe Saragat, openen de Mont-Blanctunnel.
; augustus :
- 10 augustus - Vroom & Dreesmann Tilburg wordt door een zeer grote uitslaande brand volledig in de as gelegd.
- 21 - Lancering van de Gemini 5, met deze ruimtevlucht van bijna acht dagen breken de Verenigde Staten voor het eerst het duurrecord voor bemande ruimtevluchten.
- 21 - Het eerste nummer van het weekblad Voetbal International verschijnt.
; september :
- 25 - Het nieuwe gebouw van de Volkskrant aan de Amsterdamse Wibautstraat wordt geopend. In de nacht ervoor verdween de onderkop Katholiek Dagblad voor Nederland, die sinds 1945 op de voorpagina had gestaan. De hoofdredacteur schreef: Wij maken niet uitsluitend een krant voor katholieken. Wij maken een Nederlandse krant voor Nederlanders. Er komen niet meer dan enkele tientallen boze opzeggingen. Deze gebeurtenis is een van de velen die in de jaren zestig van de vorige eeuw de ontzuiling van de Nederlandse samenleving kenmerken.
; oktober :
- 11 - Start van de nationale pop-radiozender Hilversum 3. Later werd deze omgedoopt in Radio 3. Het bleek een succesvolle poging van de starre Hilversumse omroepen om tegengas te geven aan de commerciele omroepen als Veronica en andere zeezenders.
; december :
- 4 - Lancering van de bemande Gemini 7. Gemini 7 vestigt een nieuw duurrecord (ruim 13 dagen), en heeft een rendezvous met Gemini 6A.
- 15 - Lancering van de bemande Gemini 6A. Gemini 6A heeft een rendezvous met Gemini 7, de eerste in de geschiedenis.
----
----
Geboren
; januari :
- 4 - Guy Forget, Frans tennisser
- 4 - Beth Gibbons, zangeres van de rockgroep Portishead
- 9 - Jonnie Boer, Nederlands meesterkok
- 11 - Roland Scholten, Nederlands darter
- 14 - Marc Delissen, Nederlands hockeyinternational
- 15 - Francis Hoenselaar, Nederlands dartster
- 18 - John Talen, Nederlands wielrenner
- 21 - Jerusha Geelhoed, Nederlands tv-presentatrice
- 25 - Esther Roord, Nederlands actrice
- 27 - Bridget Fonda, Amerikaans actrice
; februari :
- 1 - Brandon Lee, Amerikaans vechtsportacteur en zoon van Bruce Lee
- 5 - Gheorghe Hagi, Roemeens voetballer
- 8 - Joshua Kadison, Amerikaans zanger en liedjesschrijver
- 11 - Marceline Schopman, Nederlands tv-presentatrice
- 14 - Mental Theo (Theo Nabuurs), Nederlands dj en tv-presentator voor MTV
- 18 - Dr. Dré, rapper
- 25 - Kristin Davis, Amerikaans actrice
- 26 - Humberto Tan, Nederlands tv-presentator, schrijver en kledingontwerper
; maart :
- 9 - Antonio Saca, president van El Salvador
- 13 - Cees Geel, Nederlands acteur
- 25 - Menno Reemeier, Nederlands journalist
- 27 - Karin de Groot, Nederlands presentator en programmamaker
- 30 - Eric ter Keurs, Nederlands burgemeester van Leeuwarderadeel en wethouder van Slochteren
; april :
- 4 - Robert Downey jr., Amerikaans acteur
- 6 - Amadeo Carboni, Italiaans voetballer
- 6 - Rica Reinisch, Oost-Duits zwemster en olympisch kampioene (1980)
- 15 - Linda Perry, Amerikaans zangeres, songwriter en producer
- 17 - Joris Lutz, Nederlands acteur en presentator
- 18 - Rob Stenders, Nederlandse diskjockey
- 20 - Rolf Sørensen, Deens wielrenner
- 24 - Peter Stevenhaagen, Nederlands wielrenner
- 27 - Anna Chancellor, Amerikaans actrice
- 27 - Vincent Bijlo, Nederlands cabaretier en columnist
; mei :
- 4 - Robert Downey jr., Amerikaans acteur
- 10 - Linda Evangelista, Amerikaans model
- 14 - Eoin Colfer, Iers schrijver
- 25 - Roef Ragas, Nederlands acteur
- 26 - Friso Nijboer, Nederlands schaker
- 26 - Lenny Kravitz, Amerikaans muzikant en popzanger
- 27 - Pat Cash, Australisch tenniser
- 29 - Frank Waaldijk, Nederlands kunstenaar
- 31 - Brooke Shields, Amerikaans actrice
; juni :
- 3 - Hans Kroes, Nederlands zwemmer
- 5 - Arda Gerkens, Nederlands politica (SP)
- 8 - Julianna Margulies, Amerikaans actrice
- 8 - Rob Pilatus, zanger en 'het gezicht' van de popgroep Milli Vanilli
- 10 - Elizabeth Hurley, Amerikaans actrice
- 13 - Prinses Christina van Spanje
- 13 - Lisa Vidal, Amerikaans actrice
- 15 - Bernard Hopkins, Amerikaans bokser
- 21 - Yang Liwei, de eerste Chinese ruimtevaarder
- 23 - Suzanne Bosman, Nederlands tv-presentatrice van het RTL-nieuws
- 30 - Yvonne van Mastrigt, Nederlands bestuurder, burgemeester van de gemeente Winsum
; juli :
- 5 - Sergio, Vlaams zanger en presentator
- 7 - Jeroen van Inkel, Nederlands diskjockey
- 11 - Ernesto Hoost, Nederlands vechtsporter
- 11 - Lisa Rinna, actrice
- 23 - Slash, gitarist in de rockgroep Guns N' Roses
- 24 - Gijs Weterings, Nederlands hockeyinternational
- 30 - Sybrand van Haersma Buma, Nederlands politicus (CDA)
- 31 - J.K. Rowling, Brits schrijfster van de Harry Potter-boeken
; augustus :
- 7 - Raul Malo, Amerikaans musicus in band The Mavericks
- 11 - Diana Woei, Nederlands tv-weervrouw
- 12 - Conny van Bentum, Nederlands zwemster
- 16 - Viv Van Dingenen, Vlaams actrice
- 24 - Marlee Matlin, Amerikaans actrice
- 28 - Shania Twain, Amerikaans zangeres
; september :
- 2 - Lennox Lewis, Canadees-Brits bokser
- 3 - Charlie Sheen, Amerikaans acteur
- 4 - Marc Degryse, Belgisch voetballer
- 7 - Angela Gheorghiu, Roemeens sopraan
- 10 - Marco Pastors, Nederlands politicus (Leefbaar Rotterdam)
- 11 - Moby, techno-muzikant
- 11 - Graeme Obree, Schots wielrenner
- 18 - Monique Klemann, Nederlands zangeres in de groep Lois Lane
- 18 - Egbert Darwinkel, Nederlands voetbalkeeper
; oktober :
- 3 - Annemarie Verstappen, Nederlands zwemster
- 8 - Matt Biondi, Amerikaans zwemmer en meervoudig olympisch kampioen
- 13 - Johan Museeuw, Belgisch wielrenner
- 15 - Susan Visser, Nederlands actrice
- 25 - Nick Thorpe, Brits muzikant van de band Curiosoty Killed The Cat
; november :
- 1 - Laetitia Griffith, Surinaams-Nederlands politica (VVD)
- 2 - Bobby Dall, bassist van de groep Poison
- 5 - Famke Janssen, Nederlands filmactrice
- 9 - Rick Nieman, Nederlands nieuwslezer van RTL Nieuws
- 19 - Laurent Blanc, Frans voetballer
- 20 - Sen Dog, Amerikaans rapper van de groep Cypress Hill
- 21 - Björk, IJslands zangeres
- 28 - Filip Anthuenis, Vlaams politicus
- 30 - Pieter van Ede, Nederlands hockeyinternational
; december :
- 5 - John Rzeznik, zanger, gitarist en liedjesschrijver
- 7 - Dorien de Vries, Nederlands plankzeilster
- 10 - J Mascis, Amerikaans muzikant
- 16 - Alexander Pechtold, Nederlands politicus
----
Overleden
;januari
- 24- Winston Churchill (90), Brits staatsman
;februari
- 23 - Stan Laurel (74), Brits komiek en acteur van het duo Laurel & Hardy
;maart
- 29 - Gösta Adrian-Nilsson (80), Zweeds kunstschilder
;april
- 23 - Fien de la Mar (67), Nederlands actrice en cabaretière
- 23 - Gerlacus Moes (62), Nederlands zwemmer
;juli
- 19 - Ingrid Jonker (31), Zuid-Afrikaans dichteres en schrijfster
;september
- 4 - Albert Schweitzer (90), Duits arts, theoloog, filosoof, musicus en medisch zendeling
;november
- 17 - Cor Steyn (58), Nederlands musicus
;december
- 16 - William Somerset Maugham (91), Brits schrijver
ja:1965年
ko:1965년
ms:1965
simple:1965
th:พ.ศ. 2508
Nobelprijs voor de LiteratuurDe Nobelprijs voor de Literatuur zoals ingesteld door
Alfred Nobel is vanaf 1901 toegekend aan:
Externe links
- http://www.nobel.se/literature/laureates/index.html
- [http://www.nobelprijsvoordeliteratuur.nl www.nobelprijsvoordeliteratuur.nl]
----
NL
Categorie:Literatuurprijs
Categorie:Nobelprijs
ja:ノーベル文学賞
ko:노벨 문학상
th:รายชื่อผู้ได้รับรางวัลโนเบลสาขาวรรณกรรม
zh-min-nan:Nobel Bûn-ha̍k Chióng
1948
----
Gebeurtenissen
- In de Amerikaanse staat Californië wordt de Hell's Angels Motorcycle Club opgericht. Leden van het eerste uur waren vooral ex-soldaten die zich, ontgoocheld als ze waren, afkeerden van de burgerlijke normen en waarden.
;januari
- 26 - Sadamichi Hirasawa pleegt een overval op een bank in Tokio waarbij 12 bankbedienden met cyaankali vermoord worden
- 30 - Moord op Mahatma Gandhi
;februari
- Communistische, door de Sovjet-Unie gesteunde, staatsgreep in Tsjechoslowakije.
- 4 - Onafhankelijkheid Ceylon
;maart
- 10 - Tijdens een (zijwaartse) tewaterlating van een kustvaarder in het Winschoterdiep bij de Bodeweswerf kapseist het schip en komt een man om.
;april
- Begin van de blokkade van Berlijn: De Russen staan de westerse geallieerden niet toe West-Berlijn via Oost-Duits grondgebied te bevoorraden.
- 7 - Oprichting WHO (Wereld Gezondheids Organisatie).
;mei
- 14/15 - In de nacht van 14 op 15 mei werd in het Museum van Tel Aviv de nieuwe staat Israël uitgeroepen door David Ben Goerion, de eerste premier van het land. Einde van het Brits mandaat over Palestina op 15 mei.
- Eerste buitenlandse erkenning van de staat Israël door de Verenigde Staten onder president Harry Truman en vervolgens door de Sovjet-Unie onder Jozef Stalin.
- Egyptische luchtmacht bombardeert Tel Aviv en omgeving. Ook andere Arabische landen vallen Israël aan. Israël slaat snel terug. Begin van de eerste oorlog tussen diverse Arabische landen (waaronder Egypte, Syrië en Jordanië) en Israël.
- 28 Nederland koopt een vliegkampschip in Engeland, de Venerable. Het wordt omgedoopt tot Karel Doorman.
;juni
- 19 - De Sovjetmaatregelen worden verscherpt ter beperking van het verkeer tussen Oost- en West-Berlijn. Op grote schaal worden door de Amerikanen en later ook door de Britten vliegtuigen ingezet voor een luchtbrug naar de Westerse enclave. (Koude oorlog).
- 24 - (Nederland) - De politieke partij VVD wordt opgericht.
- 28 - In Tukai (Japan) zijn aardspleten, aardverschuivingen en modderuitbarstingen het gevolg van een aardbeving die veel schade aanricht.
;juli
- 29 - Opening van de Olympische Spelen in Londen, de eerste Spelen na de Tweede Wereldoorlog
;augustus
- 14 - Sluitingsceremonie van de Olympische Spelen in Londen.
;september
- 4 - Abdicatie van Wilhelmina en inauguratie van Juliana als Koningin der Nederlanden.
;november
- 5 - Een windhoos trekt toevallig precies over de windmeter op Vlieland: resultaat is een windstoot van 202 km/h, de hoogste windstoot ooit in Nederland gemeten.
;december
- 1 - President José Figueres Ferrer schaft het leger van Costa Rica af.
- 10 - Ondertekening van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens.
- Invoering van het systeem van Apartheid in Zuid-Afrika.
- Colombiaans presidentskandidaat Gaitán wordt vermoord. Start van bloedige onlusten.
- Stichting van Noord-Korea en Zuid-Korea.
- Barton bereikt met een diepzeekogel een diepte van 1360 meter
Geboren
;januari
- 2 - Leo Duyndam, Nederlands wielrenner
- 7 - Kenny Loggins, Amerikaans zanger
- 9 - Donald Fagen, Amerikaans muzikant van de groep Steely Dan
- 14 - Carl Weathers, Amerikaans acteur
- 16
- John Carpenter, Amerikaans regisseur
- Gregor Gysi, Duits politicus
- 17 - Mick Taylor, Brits muzikant in onder meer de band The Rolling Stones
- 19 - Frits Ritmeester, Nederlands radiopresentator, beter bekend als Frits Spits
- 23 - Anita Pointer, Amerikaans zangeres van de groep The Pointer Sisters
- 28 - Mikhail Baryshnikov, Russisch balletdanser
- 29 - Nelleke van der Krogt, Nederlands tv-presentatrice
;februari
- 4 - Alice Cooper, Amerikaans muzikant
- 5 - Elco Brinkman, Nederlands politicus (CDA) en voorzitter van het Algemeen Verbond Bouwbedrijven
- 14 - Wally Tax, Nederlands zanger en componist
- 19 - Pim Fortuyn, Nederlands politicus, hoogleraar en publicist
- 19 - Tony Iommi, Brits gitarist in de heavy-metalband Black Sabbath
- 23 - Sugar Lee Hooper, Nederlands zangeres
- 28 - Mercedes Ruehl, Amerikaans actrice
- 28 - Conny Braam, voorzitter Anti Apartheids Beweging Nederland.
;maart
- 4 - Shakin' Stevens, Brits zanger
- 5 - Eddy Grant, Brits zanger
- 5 - Jan van Beveren, Nederlands voetbalkeeper
- 9 - Jimmy Fadden, Amerikaans muzikant van de Nitty Gritty Dirt Band
- 11 - George Kooymans, Nederlands gitarist en zanger van de band Golden Earring
- 12 - James Taylor, Amerikaans zanger en tekstschrijver
- 19 - Martine Bijl, Nederlands zangeres en actrice
- 22 - Andrew Lloyd Webber, Brits musicus en componist
- 26 - Steven Tyler, Amerikaans zanger van de band Aerosmith
- 31 - Rhea Perlman, Amerikaans actrice
;april
- 1 - Jimmy Cliff, Jamaicaans reggaezanger
- 2 - Alfred Lagarde, Nederlands radiopresentator
- 3 - Jaap de Hoop Scheffer, Nederlands politicus, secretaris-generaal van de NAVO
- 3 - Carlos Salinas, Mexicaans president
- 4 - Abdullah Öcalan, leider van de Koerdische beweging in Turkije
- 19 - Boet van Dulmen, Nederlands motorcoureur
- 22 - Theo Mol, Nederlands wethouder van Winsum
- 26 - Stevie Nicks, Brits zangeres van de groep Fleetwood Mac
- 27 - Kate Pierson, Amerikaans zangeres in de groep The B-52's
- 28 - Ferry de Groot, Nederlands radiomaker, maakte samen met Andre van Duijn de Dik Voor Mekaar Show
- 30 - Perry King, Amerikaans acteur
;mei
- 5 - Bill Ward, Brits drummer in de band Black Sabbath
- 12 - Steve Winwood, Brits zanger en toetsenist
- 15 - Dario Baldan Bembo, Italiaans componist en zanger
- 18 - Linda van Dijck, Nederlands actrice
- 19 - Grace Jones, Brits-Jamaicaans fotomodel, zangeres en actrice
- 21 - Leo Sayer, Brits zanger
- 26 - Stevie Nicks, Brits zangeres in onder meer de band Fleetwood Mac
- 28 - Wil Hartog, Nederlands motorcoureur, won in 1980 de TT van Assen
- 28 - Alexander Sakkers, Nederlands politicus (VVD) en burgemeester van Eindhoven
;juni
- 19 - Phylicia Rashad, actrice]]
- 19 - Nick Drake, Brits zanger en songwriter
- 26 - Paul Severs, Vlaams zanger
- 28 - Kathy Bates, filmactrice
- 29 - Fred Grandy, Amerikaans acteur
- 30 - Kars Veling, Nederlands politicus (ChristenUnie)
;juli
- 14 - Josine van Dalsum, Nederlands actrice
- 18 - Cesar Zuiderwijk, Nederlands drummer in de band Golden Earring
- 21 - Cat Stevens, Brits zanger
- 27 - Henny Vrienten, Nederlands muzikant van onder meer de ban Doe Maar
- 30 - Jean Reno, Amerikaans acteur
;augustus
- 3 - Danny Fabry, Vlaams zanger
- 4 - Mark Verstraete, Vlaams acteur
- 8 - Hilbrand Nawijn, Nederlands politicus (LPF)
- 10 - Patti Austin, Amerikaans zangeres
- 13 - Kathleen Battle, Amerikaans sopraan
- 16 - Barry Hay, Nederlands zanger van de band Golden Earring
- 20 - Robert Plant, Brits zanger van de rockgroep Led Zeppelin
- 24 - Jean-Michel André Jarre, Frans synthesizerspeler
- 29 - Tara Singh Varma, Nederlands politicus (GroenLinks)
;september
- 2 - Christa McAuliffe, Amerikaans astronaute
- 19 - Jeremy Irons, Brits acteur
- 26 - Olivia Newton-John, Australisch zangeres en actrice
- 30 - Henk Spaan, Nederlands journalist en tv-programmamaker
;oktober
- 2 - Donna Karan, mode-ontwerpster
- 6 - Gerry Adams, leider van de Noord-Ierse partij Sinn Féin
- 8 - Johnny Ramone, Amerikaans muzikant van de rockband The Ramones
- 8 - Jack Spijkerman, Nederlands cabaretier, tv- en radiopresentator
- 9 - Jackson Browne, Amerikaans zanger en liedjesschrijver
- 15 - Chris de Burgh, Brits zanger
- 17 - Margot Kidder, Amerikaans actrice
- 20 - Piet-Hein Donner, Nederlands minister van justitie
- 22 - Levi Weemoedt, Nederlands schrijver
- 29 - Kate Jackson, Amerikaans actrice
;november
- 1 - Charles Picqué, Belgisch politicus
- 3 - Lulu, Brits zangeres
- 6 - Glenn Frey, Amerikaans zanger en gitarist in de rockgroep The Eagles
- 9 - Alan Gratzer, Amerikaans drummer in onder meer de band REO Speedwagon
- 14 - Prins Charles, Prins van Wales en Brits troonopvolger
- 16 - Arie Haan, Nederlands voetballer en voetbaltrainer
- 20 - Barbara Hendricks, Amerikaans sopraan
- 22 - Radomir Antic, Joegoslavisch voetballer en voetbaltrainer
- 23 - Hans Hoekman, Nederlands hoorspelacteur
- 27 - Dave Winthrop, Brits saxofonist in de rockgroep Supertramp
- 28 - Been Birtles, gitarist de Australische popgroep Little River Band
- 30 - Errol Alibux, Surinaams politicus
;december
- 1 - Errol Snijders, Surinaams politicus
- 3 - Ozzy Osbourne, Brits zanger van onder meer de rockgroep Black Sabbath
- 6 - JoBeth Williams, Amerikaans actrice
- 6 - Keke Rosberg, Fins autocoureur
- 9 - Marleen Gorris, Nederlands regisseuse
- 9 - Jan Lenferink, Nederlands tv-presentator
- 10 - Ralph Vierra Tavares, Spaans zanger van de groep Tavares
- 14 - Boudewijn Maria Ignatius Büch, Nederlands schrijver, broer van Menno Buch
- 20 - Alan Parsons, Brits musicus en producer
- 21 - Willem Vermeend, Nederlands politicus (PvdA), minister van Sociale Zaken en lid algemeen bestuur VNO-NCW
- 21 - Samuel L. Jackson, Amerikaans acteur
- 23 - Susan Lucci, Amerikaans actrice
- 27 - Gérard Depardieu, Frans acteur
- 31 - Donna Summer, Amerikaans zangeres
----
Overleden
;januari
- 30 - Mahatma Gandhi (78), Indiaas politicus
- 30 - Orville Wright (76), Amerikaans vliegtuigpionier
;maart
- 18 - Gerardus Huysmans (45), Nederlands politicus
;juli
- 5 - Petrus Josephus Mattheus Aalberse (77), Nederlands staatsman en katholiek-sociaal denker
- 23 - Marie Baron (40), Nederlands zwemster
- 23 - D.W. Griffith (73), Amerikaans filmregisseur
;september
- 6 - Gerrit Hendrik Kersten (66), Nederlands politicus, theoloog en predikant
;oktober
- 20 - Bert Sas (56), Nederlands militair attaché
- 21 - Koene Dirk Parmentier (44), Nederlands piloot bij de KLM
- 24 - Franz Lehár (78), Oostenrijks/Hongaars componist en dirigent
- 31 - Setske de Haan (58), Nederlands schrijfster (Cissy van Marxveldt)
;november
- 21 - Béla Miklós von Dálnoki (58), Hongaars generaal en staatsman
Categorie:1948
als:1948
ja:1948年
ko:1948년
ms:1948
simple:1948
th:พ.ศ. 2491
Harvard-universiteit
De Harvard-universiteit (Harvard University) is een Amerikaanse particuliere universiteit die hoofdzakelijk in Cambridge, Massachusetts gevestigd is. De Harvard Business School ligt, samen met de sportfaciliteiten, tegenover de rest van de Harvardcampus aan de kant van Boston aan de rivier de Charles. De Harvard Medical School is gevestigd in het medische district Longwood dichter bij het centrum van Boston, waar een aantal bekende gespecialiseerde ziekenhuizen liggen.
Harvard is een van de meest prestigieuze universiteiten ter wereld, met zeer hoge toelatingseisen voor (aspirant-)studenten, hoge collegegelden, hoge salarissen aan hoogleraren en een grote kans op een uitstekend betaalde baan na het afstuderen. De universiteit weet vele gerenommeerde wetenschappers als hoogleraar binnen te halen, die elders in de Verenigde Staten of daarbuiten naam hebben gemaakt, onder wie verschillende Nobelprijswinnaars.
Geschiedenis
De school werd gesticht op 8 september 1636, met als belangrijkste doel ter plaatse predikanten op te leiden, zodat de kolonie minder afhankelijk zou zijn van de aanvoer van afgestudeerde geestelijken uit Engeland. De eerste jaren was de naam het New College. Op 13 maart 1639 werd de school vernoemd naar John Harvard (1607-1638), een predikant die de universiteit achthonderd Engelse ponden en zijn bibliotheek van ongeveer vierhonderd boeken naliet. Het is de oudste universiteit van de Verenigde Staten.
Bekende personen die aan Harvard hebben gestudeerd
De Amerikaanse presidenten John Adams, John Quincy Adams, Rutherford B. Hayes, Theodore Roosevelt, Franklin D. Roosevelt, John F. Kennedy en George W. Bush.
Andere politici: John Hancock, Samuel Adams, Edward M. Kennedy, Robert F. Kennedy, Henry Kissinger, Al Gore.
Verder de filosoof Henry David Thoreau, de psycholoog Burrhus Skinner, de schrijver Ralph Waldo Emerson, de dichters Wallace Stevens, T.S. Eliot en E.E. Cummings, de componist Leonard Bernstein en de acteur Jack Lemmon. Ook William H. Gates van Microsoft heeft aan Harvard gestudeerd, maar heeft zijn studie niet afgemaakt.
Externe links
- [http://www.harvard.edu/ Website Harvard]
- [http://www.cia-on-campus.org/harvard.edu/harvard.html Harvard in Service to the National Security State]
Categorie:Ivy League
Categorie:Massachusetts
ja:ハーバード大学
ko:하버드 대학교
th:มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด
Parijs
Parijs (Frans: Paris) is de hoofdstad en met afstand de grootste stad van Frankrijk. Het is de zetel van de Franse regering. Met zijn 2 miljoen inwoners in het centrum en 10 miljoen voor de hele agglomeratie, met inbegrip van de "banlieue" is het, na Londen, de grootste stad van West-Europa. Parijs wordt naast Londen, New York en Tokio beschouwd als één van de Grote Vier wereldsteden.
De stad wordt in tweeën gedeeld door de rivier de Seine en is verdeeld in arrondissementen; het centrum telt er twintig.
De stad is inmiddels zo groot gegroeid dat hij op zeven heuvels gebouwd is, waarvan Montmartre de hoogste is. Dit waren vroeger aparte dorpen.
Geschiedenis
Zie ook:Hoofdartikel: Geschiedenis van Parijs
In 52 v. Chr. veroverde Julius Caesar Parijs, dat door de Romeinen Lutetia Parisiorum werd genoemd. Het dankt zijn naam aan het volk de Parisii, dat zich vestigde op de eilandjes in de Seine. Dit was strategisch een slimme zet, en bovendien waren er handelsroutes die langs deze plek voerden. Hierdoor was het mogelijk om te groeien in welvaart.
In de 13e eeuw werd de rechter oever van de Seine drooggelegd, die tot dan toe moerassig was. In de 13e eeuw werd ook begonnen aan de bouw van het Louvre en de Notre-Dame.
Vanaf 1420 werd Parijs bezet door de Engelsen. Toen de bezetting achter de rug was, werd er opnieuw een bouwwoede ontketend. Overblijfselen hiervan zijn: Pont Neuf en de tuinen van Luxemburg (les jardins du Luxembourg).
Op 14 juli 1789 vond de bestorming van de Bastille plaats, die de Franse Revolutie inluidde.
Tijdens de heerschappij van Napoleon III werd Parijs grondig verbouwd door Georges-Eugène Haussmann.
Een zwarte dag in de geschiedenis van Parijs is 28 mei 1871. Toen lieten 20.000 Parijzenaren het leven tijdens een opstand.
Bevolking
De eigenlijke gemeente Parijs en tevens departement telt zo'n 2.100.000 inwoners op 10.540 hectare, wat neerkomt op een 20.480 inwoners per km². De regio Ile de France telt 11 miljoen inwoners.
Parijs staat bekend om zijn multiculturele samenleving. Al sinds de Middeleeuwen trekken immigranten richting Parijs. Van de Nederlandse en Zweedse studenten die naar de studentenwijk quartier Latin trokken in de 14e eeuw tot de huidige Afrikanen en Oost Aziaten.
De grootste groep van buitenlandse komaf die nu in Parijs wonen komen uit de volgende landen:
- Immigranten uit Portugal die kwamen tussen 1960 en 1980
- Arabieren uit Noord-Afrika (Algerije, Marokko en Tunesië) die kwamen tussen 1950 en 2000
- Zwarte Afrikanen (moslim en christenen) uit West-Afrika en Centraal-Afrika die kwamen tussen 1970 en 2000
- Aziaten uit het zuidoosten van Azië (Vietnam, Cambodja en Laos en recent ook China) kwamen tussen 1975 en 1985
- Zwarte inwoners uit het Caribische gebied (Guadeloupe en Martinique) die kwamen tussen 1960 en 2000
Actueel
Parijs heeft zich kandidaat gesteld voor het organiseren van de Olympische Spelen in 2012. Op 6 juli 2005 heeft de bekendmaking plaats gevonden voor het organiseren van de Olympische Zomerspelen in 2012. De keus is niet op Parijs gevallen maar op Londen.
In de maanden september en oktober van het jaar 2005 zijn er, met name in de banlieus rellen geweest, waarbij auto's in brand werden gestoken met behulp van molotov-cocktails en winkels geplunderd zijn. Dit leidde tot steeds heviger rellen in voorsteden verspreid over geheel Frankrijk en bereikte zelfs Brussel en Berlijn. De verwachting is dat dit weer zal losbarsten rond oud en nieuw.
Vertier
Uitgaan
In Parijs zijn zeer veel mogelijkheden om je te vermaken. De uitgaansmogelijkheden zijn enorm. Men kan naar het theater, opera, dans, muziek, bioscoop en cabaret. Er zijn veel bars en nachtclubs. De Moulin Rouge is een beroemde nachtclub in Parijs.
Deze werd op 6 oktober 1889 geopend, met als eigenaars Joseph Oller en Charles Zidler. Met de komst van Moulin Rouge waren de andere Music Halls in de buurt niet meer interessant.
De moulin Rouge was hot en trok allerlei soorten publiek.
Eten en drinken
Restaurants zouden in 1767, in Parijs zijn uitgevonden. In totaal zijn er nu ca. 8000 restaurants. Er zijn enorm veel soorten eetgelegenheden, er zijn zowel tien 3-sterren restaurants tot vele bistro's en cafés waar men een menu kan bestellen. Vrijwel alle keukens zijn in Parijs vertegenwoordigd.
Winkelen
Op het gebied van de mode van eenvoudig tot haute-couture en parfums moet je in Parijs zijn. De ernorme hoeveelheid winkels in Parijs, vooral in het centrum, bestaat uit:
- warenhuizen (de bekendste La Fayette, La Samaritaine, Au Bon Marché, Marks & Spencer en Printemps),
- winkelcentra,
- vele soorten winkels zoals o.a. voor kleding, schoenen, accessoires, boeken, muziek, parfums, delicatessen, huishouden, woninginrichting, kinderen, antiek, papier- en tekenmateriaal etc.
- boetieks,
- supermarkten
- markten
De meeste winkels gaan om 09.00 uur open en sluiten om 19.00 uur. Zaterdag is een drukke dag. Op zondag is alles gesloten, afgezien van markten en een enkele kleine kruidenier.
Bekende winkelstraten
Bekende winkelstraten in Parijs zijn:
- Champs-Elysées
- Boulevard Haussmann
- Rue de Rivoli
Bekende inwoners
- Charles Aznavour (22 mei 1924), Frans zanger
- Hector Berlioz (11 december 1803), Frans componist
- Pierre Bokma (20 december 1955), Nederlands acteur
- Christoph Willibald Gluck (2 juli 1714), Duits componist
- Michael Llodra (18 mei 1980), Frans tennisser
- Sébastien Mercier (6 juni 1740), Frans schrijver
- Gaël Monfils (1 september 1986), Frans tennisser
- Alfred de Musset (11 december 1810), Frans dichter
- Étienne Pivert de Senancour (16 november 1770), Frans schrijver
- Madame de Staël (22 april 1766), Frans schrijfster
- Pablo Picasso (25 okt 1881), Spaans kunsschilder
- Vincent van Gogh (30 mrt 1853), Nederlands kunstschilder
- Jim Morisson (8 dec 1943), Amerikaans zanger/dichter
- Henri de Toulouse-Lautrec (20 december 1928), Frans schilder
Verkeer en vervoer
Luchtverkeer
Charles de Gaulle Airport (ook wel Roissy genoemd) ligt in het noorden van Parijs en is het grootste vliegveld van Frankrijk en na Heathrow het grootste van Europa.
Airport Orly is de tweede luchthaven van Frankrijk en ligt ten zuiden van Parijs.
Airport Beauvais ligt 50 km van het centrum van Parijs. Vooral aantrekkelijk voor low cost flights
Airport Le Bourget is de derde luchthaven van Parijs en ligt op 6,5km van Parijs.
Er zijn plannen om een derde grote internationale luchthaven te bouwen na Charles de Gaulle en Orly. Men is hierover in bespreking.
Wegverkeer
Parijs beschikt over een uitgebreid wegennet, dat omgeven is door de Boulevard Périphérique (ring), de ring iets verder naar buiten wordt gevormd door de A86 en stukken van andere snelwegen (A3, A4) (ook genoemd "La Francilienne"). Een groot aantal snelwegen komt uit op deze ring périphérique waardoor dit een van de drukste autosnelwegen is. Om het verkeer dat langs Parijs wil beter door te laten stromen wordt gewerkt aan een ring nog verder aan de buitenkant van Parijs, de A104/N104.
In het centrum is het verkeer bijwijlen chaotisch, vooral tijdens de spits. De Place Charles de Gaulle (voorheen l'Etoile) waarop twaalf lanen uitkomen naar de Arc de Triomphe is berucht voor zijn legendarische verkeerschaos.
In Parijs rijden 15.100 taxi's rond, die elke dag 500.000 passagier vervoeren. In Parijs zijn 745 taxi standplaatsen, waarvan er 205 een oproeppaal hebben. Taxi's zijn bevoegd over de busbanen te rijden, waardoor veel files vermeden kunnen worden.
Openbaar vervoer
Parijs beschikt over een goed openbaar netwerk. Naast een uitgebreide busdienst rijdt er een metro met 16 lijnen (1 tot 14, plus 3B en 7B) die aansluiten op een dicht net van RER-voorstadstreinen. Parijs beschikt ook over 6 grote treinstations die elk een eigen regio van Frankrijk bedienen:
- Gare Saint Lazare : Normandië en het westen van Parijs.
- Gare Montparnasse : Bretagne, de Atlantische kust, en de TGV-treinen richting het zuidwesten van Frankrijk.
- Gare du Nord : noorden van Frankrijk, de Benelux met de Thalys, en Groot-Brittannië met de Eurostar.
- Gare de l'Est : Het oosten van Frankrijk en Duitsland.
- Gare de Lyon : Het zuiden en het zuidoosten van Frankrijk en Europa.
- Gare d'Austerlitz : de Loire, het zuidwesten van Frankrijk en Spanje en Portugal.
Andere grote treinstations zijn Gare Bercy, Marne La Vallee Chessy en het treinstation op vliegveld CDG.
De stations zijn kopstations, dat houdt in dat het overstappen van in Parijs vaak betekent dat je met de metro van het ene station naar het andere stations moet reizen.
Per trein Thalys is Nederland vanuit Parijs binnen vier uur te bereiken via de HSL Zuid, die via Brussel, Antwerpen, Breda, Rotterdam, Den Haag naar Amsterdam Schiphol loopt.
Hoogbouw en wolkenkrabbers
Het hoogste gebouw is de Eiffeltoren met een hoogte van 324 meter. Parijs heeft dankzij meer hoge gebouwen een eigen skyline gekregen. Doordat de ruimte schaars is moet men de hoogte in.
Parijs bevat meer dan 80 wolkenkrabbers hoger dan 100 meter. Deze kan men onder andere vinden in La Défense. La Défense bevat 3.000.000 m² aan kantoorruimte. Het is hiermee het grootste zakencentrum van Europa. Veel van de wolkenkrabbers zijn tussen de 100 en 200 m hoog, zoals de Tour Fina met 190 m en de Tour Axa.
Ook in de wijk Montparnasse in het zuidoosten vindt men hoogbouw. Rondom het station Montparnasse vindt men een aantal wolkenkrabbers, waaronder de hoogste van Frankrijk, de Tour Montparnasse met een hoogte van 210 m. Het Hotel Meridien Montparnasse meet 120m.
In het 13e arrondissement, naast de Eiffeltoren langs de Seine zijn er vele hoge wolkenkrabbers van rond de 110 m.
Daarnaast vindt men rond de stations Austerlitz, Lyon en Bercy ook aantal hoge wolkenkrabbers waaronder de Bibliothèque National.
Belangrijke bezienswaardigheden
Toeristisch zijn er de vele bezienswaardigheden in Parijs.
Monumenten en gebouwen
Monumenten en gebouwen in Parijs zijn:
- De Eiffeltoren
- de l'Arc de Triomphe
- Les Invalides
- Conciergerie
- Pantheon
- Hôtel de Ville
- de Tour Montparnasse, een 210 meter hoge wolkenkrabber
- de Grande Arche in de kantorenwijk La Défense
- Palais de Chaillot. Dit paleis is gebouwd in 1937 voor de Wereldtentoonstelling.
- Palais du Luxembourg
- Grand Palais
- Opéra Garnier
- Palais-Royal
Kerken en kathedralen
Kerken en kathedralen in Parijs zijn:
- Sainte Chapelle
- de kathedraal Notre-Dame van Parijs
- de basiliek Sacré Coeur
- Saint-Sulpice oude kerk in de wijk Saint Germain
- Église de La Madeleine
- De kerk van Saint-Germain-des-Prés, dit is de oudste van Parijs
- de basiliek van Sint-Denis.
Musea
Op cultureel gebied zijn er de vele soorten musea.
Om de Parijse musea te bezoeken kan je gebruik maken van een speciale museumpas in het Frans, Musées et Monuments Carte Paris et Ile de France, waardoor u toegang heeft tot maar liefst 60 musea en monumenten in Parijs en de directe omgeving; Ile de France.
U hoeft niet steeds in de rij te staan voor een kaartje en bij bezoek aan meerdere musea is het voordeliger.
De meeste musea zijn gratis toegankelijk voor kinderen t/m 17 jaar.
De meeste musea zijn in het algemeen gesloten op maandag of dinsdag, 1 mei, 1 november, 25 november en feestdagen.
Gratis toegangsdagen musea en monumenten; elke eerste zondag van de maand.
Bekende musea
Bekende musea in Parijs zijn:
- het Louvre
- het Musée d`Orsay
- het Centre Georges Pompidou
- Cité des sciences et de l'industrie
- Musée de Cluny
- Musée Picasso
- Musée Rodin
- diverse Musée des Arts
- musée du Cinéma
- het musée National des Monuments Français
- het musée des Matériaux du C.R.M.H
- het musée de l'Homme
- het musée de la Marine en het Théatre national de Chaillot
Er zijn nog veel meer musea in Parijs. Voor een volledig overzicht zie de lijst van Parijse musea.
Straten
Straten in Parijs zijn:
- de Champs-Élysées
- de schilderswijk Montmarte
- het fameuze pleintje Place du Tertre
- het pitoresque Rue mouftard
Bruggen
Er zijn veel bruggen in Parijs. Vooral over de Seine om het eiland Île de la Cité (Dit is het bekende eilandje midden in de Seine in Parijs), waar de stad is ontstaan, te verbinden.
Enkele bruggen in Parijs zijn:
- Pont Alexandre III
- Pont de l'Alma
- Pont National
- Pont Neuf
Pleinen
Pleinen in Parijs zijn:
- Place Vendôme
- Place de la Concorde met Obelisk
- Place du Tertre
- Place de la Bastille
- Place de Clichy
- Place de la Nation
- Place d'Italie
- Place de la Republique
- Place Pigalle
- Place des Vosges
Tuinen en parken
Tuinen en Parken in Parijs zijn:
- de Tuilerieën
- Jardin du Luxembourg, populairste park van Parijs
- Bois de Boulogne, gigantisch park
- Bois de Vincennes
- Parc Montsouris
- Cité universitaire de Paris
Andere plaatsen
Plaatsen in Parijs zijn:
- Parc des Princes, Stadion van voetbalclub Paris Saint-Germain
- Les Halles
- de Bastille
- de begraafplaatsen Père Lachaise, kerkhof van Montmartre en Cimetière Montparnasse en de Catacomben
- de Sorbonne, gelegen in het Quartier Latin, een van de oudste universiteiten van Europa
Bezienswaardigheden in de omgeving van Parijs
De grootste en bekendste zijn:
- Euro Disney
- Kasteel van Versailles
- Parc Astérix
- Kasteel Fontainebleau
Externe links
- [http://www.paris.fr/ www.paris.fr] (Franstalig/Engelstalig)
Categorie:Stad in Frankrijk
Categorie:Parijs
Categorie:Regeringszetel
Categorie:Metropool in Europa
als:Paris (Stadt)
ja:パリ
ko:파리 시
ms:Paris
simple:Paris
th:ปารีส
OxfordOxford is een universiteitsstad in Oxfordshire in het Verenigd Koninkrijk, met 134.248 inwoners (2001). In tegenstelling tot de grote rivaal, Cambridge, is Oxford een stad met veel industrie, in het bijzonder autoproductie in de voorstad Cowley.
Oxford wordt wel de "stad der dromerige spitsen" genoemd, een term die is gemunt door Matthew Arnold wegens de harmonisch architectuur van de universiteitsgebouwen.
Geschiedenis
Oxford is ontstaan in de tijd van de Angelsaksen, en stond aanvankelijk bekend als Oxanforda. Het begin was de stichting van het Sint Frideswide's nonnenklooster in de 8e eeuw. Oxford werd voor het eerst in schriftelijke bronnen vermeld in Angelsaksische
kronieken van het jaar 912. De Universiteit van Oxford, is de oudste universiteit van Engeland; voor het eerst vermeld in de 12e eeuw . De eerste colleges van Oxford waren University College (1249), Balliol (1263), en Merton (1264).
De soms ongemakkelijke verhouding tussen town and gown (stad en toga) leidde in 1355 tot een vechtpartij waarin verscheidene universitaire studenten werden gedood (de Saint Scholastica Day Riot).
Hoewel in Oxford tijdens de Engelse Burgeroorlog in de 17e eeuw veel steun bestond voor de aanhangers van het parlement, werd de stad in 1642 het hoofdkwartier van koning Karel I van Engeland en zijn hof, nadat de koning uit Londen was verdreven. In 1646 gaf de stad echter toe aan de troepen van de Parliamentarians onder generaal Thomas Fairfax.
Vroeg in de 20e eeuw nam in Oxford zowel de industrie als de bevolking snel toe. Drukkerijen en uitgeverijen hadden zich in de jaren twintig een goede positie verworven. Ook begon in dat decennium de autoproductie door Morris Motor Company.
De Oxford English Dictionary wordt uitgegeven door de Oxford University Press.
Wellicht de bekendste persoon uit Oxford is Stephen Hawking.
Toeristenatracties en belangrijke gebouwen
|Stephen Hawking
|-
|S | | |