:: wikimiki.org ::
| Kategoria:Łużyce |
Kategoria:Łużyce
Ta kategoria obejmuje artykuły związane z Łużycami.
Kategoria:Regiony Europy
Łużyce
Łużyce (po górnołużycku Łužica, po dolnołużycku Łužyca niemiecku Lausitz, po czesku Lužice, od ług - zbiornik wodny, kałuża) jest to kraina geograficzno-historyczna w Niemczech (i częściowo w Polsce) położona między Kwisą i Łabą, zamieszkana przez Słowian.
Powierzchnia Łużyc wynosi około 8000 km². Dzielą się na 2 części:
- część północna - Łużyce Dolne (dlnłuż. Dolna Łužyca, grnłuż. Delnja Łužica, łac. Lusatia Inferior, niem. Niederlausitz) z głównym miastem Chociebuż (dlnłuż. Chośebuz) leży w większości na południu landu Brandenburgia i częściowo w landzie Saksonia,
- część południowa - Łużyce Górne, do XV wieku Milsko (grnłuż. Hornja Łužica, łac. Lusatia Superior, niem. Oberlausitz) z głównym miastem Budziszyn (grnłuż. Budyšin) w większości należy do Saksonii, częściowo leży zaś na południu landu Brandenburgia.
Polski skrawek Łużyc leży w południowo-zachodniej części kraju i wchodzi w skład województw lubuskiego (Dolne Łużyce) i dolnośląskiego (Łużyce Górne), jego głównymi miastami są: Żary, Lubań i Zgorzelec.
Historia
Do szóstego wieku naszej ery mieszkali w Łużycach germańscy Hermundurowie.
Od VI wieku naszej ery zamieszkiwane przez Słowian połabskich, których potomkami są dzisiaj Serbołużyczanie. W X wieku Łużyce stają się terenem niemieckim i w roku 963 zostają podbite przez Gerona margrabiego saskiej Marchii Wschodniej. W roku 1003 Bolesław I Chrobry przyłączył Łużyce do Polski, co zostało uznane w pokoju w Budziszynie (1018). Następnie ponownie w obrębie Niemiec (układ pokojowy z Budziszyna, 1031) jako część Marchii Miśnieńskiej, we władaniu brandenburskich i czeskich Luksemburgów pod cesarzem niemieckim Karolem IV (autonomiczne terytorium tzw. Korony św. Wacława). W latach 1635 - 1815 były znowu częścią Saksonii i częściowo Prus (północna część po rozbiorze Saksonii w 1815). Od XII wieku intensywne osadnictwo niemieckie - przede wszytkim w górach, w miastach i niezasiedlonych obszarach - spowodowało, że Serbołużyczanie stali się od XV wieku mniejszością we własnym kraju.
W 1815 roku w ramach reformy administracyjnej państwa pruskiego północne Łużyce zostały włączone do nowoutworzonej Provinz Schlesien (prowincji śląskiej). Od 1871 r. całe Łużyce znalazły się w obrębie zjednoczonych Niemiec.
Po ponownym zjednoczeniu Niemiec 3 października 1990 bardzo mała część Łużyczan starała się o utworzenie autonomicznej jednostki administracyjnej, jednak odbył się nowy podział między Saksonią a Brandenburgią.
Język i kultura
Od XVIII wieku, a szczególnie w XIX wieku zaznaczył się silny prąd budzenia się świadomości narodowej i kulturalnej Serbołużyczan, a także powstawania dzieł literackich w językach łużyckich.
W okresie panowania hitlerowskiego próbowano zniszczyć język i kulturę łużycką. Po II wojnie światowej rozwój instytucji kulturalnych i społecznych słowiańskiej ludności Łużyc.
Języki łużyckie:
- język dolnołużycki
- język górnołużycki
Hymn Łużyc
w języku dolnołużyckim
Rědna Łužyca
Rědna Łužyca,
spšawna, pśijazna,
mojich serbskich woścow kraj,
mojich glucnych myslow raj,
swěte su mě twoje strony.
Cas ty pśichodny,
zakwiś radostny!
Och, gab muže stanuli,
za swoj narod źěłali,
godne nimjer wobspomnjeśa!
w języku górnołużyckim
Rjana Łužica
Rjana Łužica,
sprawna přećelna,
mojich serbskich wótcow kraj,
mojich zbóžnych sonow raj,
swjate su mi twoje hona!
Časo přichodny,
zakćěj radostny!
Ow, zo bychu z twojeho
klina wušli mužojo,
hódni wěčnoh wopomnjeća!
Linki zewnętrzne
- [http://www.sorben-wenden.de/ Serbołużycki portal]
- [http://www.internecy.de/ Cyberwioska serbołużycka]
- [http://www.sorben.com/ski/ Serbołużycka Informacja Kultury]
- [http://www.domowina.sorben.com/index.htm Organizacja Domowina]
- [http://www.sorben.de/ Strona "Serbja" prywatnej firmy serbołużyckiej "Servi"]
- [http://www.rastko.org.yu/rastko-lu/index.html Projekt Rastko-Łużyce - internetowa biblioteka spuścizny kulturalnej Łużyczan]
- [http://www.luzica.tk/ Morawsko-Łużycke Stowarzyszenie - Łużyce w Niemcach i w Polsce]
Kategoria:Łużyce
ja:ラウジッツ La tactique du peuple, ou Nouveau principe pour les évolutions militaires, par lequel le peuple peut facilement apprendre à combattre par lui-même et pour lui-même, sans le secours dangereux des troupes régléesLa tactique du peuple, dont le sous-titre est Nouveau principe pour les évolutions militaires, par lequel le peuple peut facilement apprendre à combattre par lui-même et pour lui-même, sans le secours dangereux des troupes réglées est une œuvre de John Oswald publiée au .
Liens externes
- [http://visualiseur.bnf.fr/CadresFenetre?O=NUMM-83965 Œuvre complète] sur l'archive Gallica.
prace magisterskie litera h przetargi wadysawowo pokoje katpar
|
|
|
| :: RELATED NEWS :: |
2. Bundesliga
2. Bundesliga steht für:
- 2. Bundesliga (Fußball), die zweithöchste Spielklasse im deutschen Fußball
- 2. Bundesliga (Eishockey), die zweithöchste Spielklasse im deutschen Hockey
- 2. Bundesliga (Basketball), die zweithöchste Spielklasse im deutschen Basketball, unterteilt in Gruppe Nord und Gruppe Süd (Damen und Herren
|
2. Makkabäer
Das zweite Buch der Makkabäer (abgekürzt 2 Makk) ist ein deuterokanonisches bzw. apokryphes Buch des Alten Testaments, das in seiner heutigen Fassung erst in der zweiten Hälfte des ersten Jahrhunderts vor Christus entstanden sein dürfte.
Größtenteils handelt es sich dabei um eine griechisch verfasste, mit einer Einleitung versehene und geringfügig ergänzte Zusammenfassung eines (nicht erhaltenen) fünfbändigen Geschichtswerks des s
|
Avalon (Mythologie)
Der Ort Avalon (verwandt mit der idg. Wortwurzel aballo für Apfel), auch Avalun genannt, ist bekannt aus der Artussage. Auch bekannt als Ynis Avalach, was soviel bedeutet wie die Apfelinsel (auf walisisch = Ynys yr Afallon = Insel der Äpfel).
Es ist ein im "Nebel verborgener" Ort in England. Die Ankunft auf Avalon ist nur Eingeweihten möglich, die die Macht haben, die heili
|
Gallenröhrling
Der Gallenröhrling (Tylopilus felleus) ist ein ungenießbarer, leicht giftiger Pilz aus der der Röhrlinge (Boletaceae), der aufgrund seines extrem bitteren Geschmacks auch Bitterling genannt wird.
Der wissenschaftliche Name leitet sich ab von gr. tylo = Kissen und lat. pilus = Kapp
|
Artus
, 1512)]]
Artus (engl. Arthur), ist ein sagenhafter britischer König, der um 500 gegen die eindringenden Angeln und Sachsen gekämpft haben soll.
Die Geschichten um König Artus, erstmals erwähnt vermutlich in walisischer Literatur des 6./7. Jahrhunderts, gehen teilweise auf keltische Märchen und Fabeln zurück, haben aber wahrscheinlic
|
310er v. Chr.
|
104 v. Chr.
Politik und Weltgeschehen
- Aristobulos I. wird König von Judäa.
- Römischer Konsul Gaius Marius führt eine umfassende Heeresreform durch.
-
|
106 v. Chr.
Politik und Weltgeschehen
-
- Marcus Tullius Cicero, römischer Politiker und Philosoph († 43 v. Chr.)
- Gnaeus Pompeius Magnus, römischer Feldherr und Politiker († 48 v. Chr.<
|
107 v. Chr.
Politik und Weltgeschehen
- Die Kimbern und Teutonen besiegen die Römer unter Cassius Longinus an der italienischen Grenze.
- Heron erfindet das Windrad
|
|