Neolit (zob. neo, lit), końcowy okres epoki kamienia (poprzedzający epokę brązu), trwający od około 5500 do 2300 p.n.e. jego początek wiąże się z pojawieniem gospodarki wytwarzającej. W neolicie pojawiają się nowe techniki obróbki kamienia, jak gładzenie i wiercenie otworów. Człowiek zaczyna uprawiać dziko rosnące zboża i udomawiać zwierzęta. Proces ten nazwano "rewolucją neolityczną".
Zaczyna rozwijać się uprawa takich roślin jak: pszenica, proso, jęczmień, groch, soczewica i żyto, oparta na gospodarce żarowo-kopieniaczej (zobacz rolnictwo). Pod koniec neolitu następuje wprowadzenie orki sprzężanej.
Rozpoczyna się udomowienie i hodowla: owiec, kóz, bydła i świń. Zaczynają się rozwijać nowe technologie: wypalanie naczyń, tkactwo, kopalnictwokrzemienia, dalekosiężna wymiana różnorodnych surowców.
Rozwijają się kulty religijne - prawdopodobnie kult Wielkiej Matki jako bóstwa płodności (figurki kobiece) i kult słońca (toporki, motywy krzyża wpisanego w koło). Zobacz na ten temat także: religie prehistoryczne. W tym okresie powstaje także monumentalna budowla w Stonehenge.
Od ok. 4500 p.n.e. rozwija się kultura megalityczna w Europie (zobacz: megalit). Powstają rozległe osiedla (w Polsce o powierzchni 6-12 ha), niekiedy o charakterze obronnym.
Do ważniejszych kultur tego okresu zalicza się kulturę badaryjską i kulturę Halaf.
Neolit w Polsce
Na terenach Polski neolit trwał w latach 5200-1900 p.n.e. Do kultur tej epoki zalicza się:
- kultury naddunajskie - kultura pucharów lejkowatych - kultura amfor kulistych - kultury ceramiki dołkowo-grzebykowej - kultury z ceramiką sznurową - kultury pucharów dzwonowatych
Umiejętność uprawy roślin i hodowli zwierząt, na tereny Polski przyniosła ludność kultury ceramiki wstęgowej rytej, w V tysiącelciu p.n.e. To ona przyniosła ze sobą z okolić środkowego Dunaju umiejętność wyrobu ceramiki. Należała do kultur naddunajskich i przenikała na północ przez Bramę Morawską i przełęcze Karpat i Sudetów. Do tej kultury zalicza się między innymi stanowisko archeologiczne w Olszanicy pod Krakowem i w Brześciu Kujawskim. W IV tyciąclecia p.n.e. pojawiła się na terenach polskich ludność z kręgu kultur lendzielskich. W III tysiącleciu p.n.e. napłnęła ludność z kręgu kultur nadcisańskich, a po niej ludność z kręgu kultur ceramiki promienistej.
Na terenach Warmii i Mazur, w III tysiącleciu p.n.e. rozprzestrzeniła się ludność kultury ceramiki dołkowo-grzebykowej. Między latami 3500 - 1900 p.n.e. pojawiła się kultura pucharów lejkowatych, do niej się zalicza odkryte ślady zamieszkania na Ostrowie Lednickim. Na ten okres przypada początek eksploatacji kopalni krzemienia w Krzemionkach w Górach Świetokrzyskich. W Bronocicach odkryto naczynie glinane datowane na 3491 - 3060 p.n.e., na którym widnieje wyryty pojazd, uznany za najstarszy na świecie środek lokomocji poruszający się na kołach. W połowie III tysąclecia p.n.e. pojawiła się ludność kultury ceramiki sznurowej, zajmująca się głównie pasterstwem. Miedzy latami 2700 - 2000 p.n.e. pojawiła się kultura amfor kulistych. Pod koniec neolitu, na tereny płudniowej Polski dotarła, z Czech i Moraw, ludność kultury pucharów dzwonowatych.
- [http://piccolo.pizza.webpark.pl/wzbron.html/ Najstarszy pojazd świata - Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk - Kraków]
Kategoria:Archeologiako:신석기 시대
Epoka brązu
Epoka brązu - jedna z epokprehistorii, następująca po epoce kamienia, a poprzedzająca epokę żelaza. Epoka ta ma zróżnicowane ramy czasowe, zależne od terenu występowania. Najwcześniej, na Kaukazie i w obszarze Morza Egejskiego , w III tysiącleciu p.n.e., wykształciły się ośrodki, w których opanowano umiejętność obróbki metali. W Egipcie i na Bliskim Wschodzie (Dżemdet Nasr), za początek epoki brązu przyjmuje się umownie rok 2500 p.n.e., w Europie Południowej 2000 p.n.e., w Polsce1800 p.n.e.. Koniec epoki brązu przypada na lata 1000 - 700 p.n.e., kiedy to na Bliskim Wschodzie zaczęły tworzyć się pierwsze państwa i pojawiło się niewolnictwo, a na większości obszarów Europy rozpoczął się stopniowy rozkład wspólnoty pierwotnej.
Nazwa epoki pochodzi od używanych wówczas powszechnie narzędzi z nowo wprowadzonego surowca - brązu (czyli stopumiedzi z cyną o stosunku 9:1). Przykładem przedmiotów z brązów są: siekiery, dłuta, młoty, motyki, sierpy, noże, ozdoby, broń (miecze, topory, ostrza do włóczni, groty, części pancerzy). Brąz pojawił się w Egipcie i Mezopotamii około 3500 p.n.e. Czasem zamiast cyny do produkcji stopu stosowano ołów lub antymon (Węgry). Brąz antyczny był stopem miedzi z cynkiem (mosiądz). Brąz jest znacznie twardszy od miedzi i trwalszy, dlatego zastąpił ją w okresie eneolitu. Potrzebną do jego produkcji miedź i cynę uzyskiwano w kopalniach odkrywkowych.
Główne dziedziny gospodarki w czasie tej epoki to rolnictwo, hodowla bydła oraz pasterstwo. Powstanie ośrodków wytwórczych, wymiany towarów (wynalazek wozu na kołach oraz statków na wiosła i żagle sprzyjał rozwojowi handlu dalekosiężnego), gromadzenia bogactw, w konsekwencji doprowadziły do wzrostu walk międzyplemiennych i międzypaństwowych.
Najbardziej znane na świecie wykopaliska z epoki brązu: Ur w Mezopotamii, Ugarit w Syrii, Troja w Azji Mniejszej.
Sztuka brązu
Na wyspach Grecji rozwija się sztuka egejska. Na północy Europy wzrasta znaczenia ognia, który uważany był za emisariusza słońca, oraz opanowanie technologii związanych z ogniem spowodowały wkroczenie w krąg tajemnic solarnych. W Europie w tym okresie bardzo powszechny staje się kult solarny i związany z nim obrządek ciałopalny. Brąz postrzegany jest jako substytut złota - słonecznego metalu. Naczynia gliniane w formie i kolorze próbują naśladować brązowe. Popularna symbolika tarczy słonecznej - tzw. dysku solarnego, koła z wpisanym w nie równoramiennym krzyżem, mandali. Nasilenie się symboli troistości - trójkąty, trzykrotne powtarzanie jednego symbolu. Równie popularny motyw labiryntu, symbolizującego narodziny i śmierć mistyczną w obrzędach inicjacyjnych oraz herosa solarnego. Coraz więcej scen z życia codziennego i mitologii, militaryzacja sztuki.
Epoka brązu w Europie
Charakterystyczny dla epoki brązu jest niejednolity charakter rozwijających się i zanikających kultur. W środkowym jej okresie rozpoczął się proces wyodrębniania się i krystalizowania ludów europejskich, np. reprezentujących kulturę nordyjskąGermanów zamieszkujących tereny obecnych Niemiec, Danii i południowej Szwecji.
Do ważniejszych kultur epoki brązu zaliczają się w Europie:
- kultura minojska - kultura cykladzka - kultura unietycka - kultury pól popielnicowych - kultury mogiłowe - kultura apenińska - kultura protoetruska - kultura terramare - kultura kurhanów sambijskich - kultura komarowska - kultura Noua - kultura holihradzka - kultura sośnicka - kultura wysocka - kultura białowicka - kultura urn domkowych - kultura trzciniecka - kultura iwieńska - kultura otomańska - kultura bałtyjska - kultura nordyjska - kultura łużycka - kultura wysocka - kultura gawska
Najbardziej znane w Europie wykopaliska z epoki brązu: Mykeny w Grecji, Terramare we Włoszech, El Argar w Hiszpanii, Buchau w Niemczech, Unětice w Czechach.
Epoka brązu w Polsce
Na terenach Polski epoka brązu dzieli się na 5 okresów:
- wczesny - 1800-1400 p.n.e.
- starszy - 1400-1200 p.n.e.
- środkowy - 1200-1000 p.n.e,
- młodszy - 1000-800 p.n.e.,
- późny - 800-700/650 p.n.e.
Na przełomie III i II tysiąclecia p.n.e. umiejętność obróbki metali dotarła na ziemie polskie. Kultury związane z wczesną epoką brązu w zasadzie jeszcze nie znały technologii wytwarzania brązu jednak pojawiły się pierwsze wytwory z miedzi, srebra i złota pochodzące z importów. Przyniosły je w latach 1850-1750 p.n.e. nowe kultury oparte na tradycji kultur ceramiki sznurowej: kultura strzyżowska i kultura mierzanowicka. Po nich pojawiła się kultura madziarowska i kultury związane z kulturą unietycką, do nich należą kultura grobsko-śmiardowska i kultura iwieńska. W tym czasie powstały silne ośrodki metalurgiczne.
W połowie 2 tysiąclecia ziemie polskie, w dorzeczu Odry i Wisły, znalazły się w orbicie wpływów czeskopalatynackiej i środkowodunajskiej kultury mogiłowej. W późnej epoce brązu występowała kultura łużycka, zaliczana do kręgu kultur pól popielnicowych, z tego okresu znane jest stanowisko archeologiczne w Biskupinie.
Link zewnętrzny
- [http://www.biskupin.pl/ Muzeum Archeologiczne w Biskupinie]
Zobacz też: historia.
Kategoria:Archeologiako:청동기 시대ja:青銅器時代simple:Bronze Age
Pszenica (Triticum) - rodzajzbóż z rodziny wiechlinowatych. Pochodzi z południowo-zachodniej i środkowej Azji. Wyróżnia się około 20 gatunków pszenicy. Oprócz jęczmienia jest najstarszym zbożem chlebowym uprawianym od co najmniej 6 tysięcy lat. Zajmuje pierwsze miejsce w światowej produkcji zbóż.
Typowe zboże klimatu umiarkowanego. Zasięg uprawy rozciąga się od 46°N do 45°S. W tropiku pola pszenicy można spotkać jedynie na wyżynie Dekan w Indiach, wyżynach Etiopii, Kenii, Tanganiki oraz Ekwadoru. Typowa roślina zbiorowisk trawiastych (stepów, prerii), a więc stref klimatycznych umiarkowanie wilgotnych.
Zastosowanie
Uprawiana na całym świecie dla ziarna (ziarniaków).
Gatunki należące do rodzaju żyto:
- żyto zwyczajne (Secale cereale) - podstawowe zboże chlebowe uprawiane w północno-wschodniej Europie. Rozpowszechnione jako jednoroczna roślina ozima (np. w Polsce) i jara, będące podgatunkiem uprawnym żyta zwyczajnego. Uprawiana na słabszych glebach.
Rolnictwo - jeden z działów gospodarki, którego głównym zadaniem jest dostarczenie żywności. Rolnictwo uzyskuje produkty roślinne i zwierzęce dzięki uprawieroli i roślin oraz chowu i hodowlizwierząt.
Badaniem rolnictwa zajmuje się dział nauk rolniczych, m.in. agrotechnika, zootechnika, agronomia, agrobiologia, agrochemia, agroekologia, agrogeologia, agrometeorologia, agroklimatologia, itp.
Historia rolnictwa:
Rolnictwo należy do najstarszych dziedzin wytwórczości materialnej człowieka - jego początki datuje się na neolit - 10000 do 3000 lat p.n.e. Przejście od łowiectwa i zbieractwa do uprawy roli doprowadziło do "rewolucji" w społecznościach ludzkich, przy czym często wymieniana fazą pośrednią był etap tworzenia ogrodów, które służyły jako tymczasowe zabezpieczenie dla społeczeństw zbieracko-łowieckich na wypadek nieurodzaju. Zmienił się ich tryb życia, z koczowniczego na osiadły; doprowadził do powstania liczniejszych i bardziej złożonych form społecznych, aż do powstania pierwszych wysokich kultur ludzkich; umożliwił dalszą ewolucję umysłowości człowieka; zmienił stosunek człowieka do przyrody, którą zaczął dostosowywyać do własnych potrzeb.
Pierwsza uprawa roli rozpoczęła się ok. 8000 r. p.n.e. na Bliskim Wschodzie (żyzny półksiężyc, Mezopotamia, Egipt), a wkrótce niemal jednocześnie w trzech oddalonych od siebie częściach świata: na obszarze współczesnych Chin, Meksyku i Peru. Pierwszymi roślinami uprawnymi były różne rodzaje pszenicy i jęczmienia (Bliski Wschód). W Azji Południowo-Wschodniej były to groch, bób, ryż i proso, natomiast w Ameryce Środkowej i Południowej - dynia, fasola i kukurydza. I tak dzięki uprawie roślin mogły się rozwinąć wielki cywilizacje starożytne, nazywane niekiedy od głównych roślin uprawnych cywilizacją pszenicy, ryżu i kukurydzy.
Nieco wcześniej doszło do udomowienia niektórych zwierząt: owiec i kóz - ok. 10000-7000 lat p.n.e., później bydło i świnie - ok. 6000 lat p.n.e. Doszło do tego także na Bliskim Wschodzie, skąd, zarówno uprawa roślin, jak i hodowla zwierząt, rozprzestrzeniła się po całym Starym Świecie.
Owca domowa (Ovis aries L.) gatunek zwierzęcia domowego z rodziny krętorogich. Przodkiem były najprawdopodobniej różne podgatunki owcy dzikiej (Ovis ammon). Domestykacja nastąpiła między VIII a VI tysiącleciem p.n.e. w zachodniej Azji, prawdopodobnie jeszcze przed rozpoczęciem osiadłego życia w epoce brązu. Początkowo z owiec uzyskiwano jedynie skóry, mięso i mleko, obecnie również wełnę. Początkowo zwierzę hodowane na terenach górskich i stepowych rozpowszechniło się obecnie w różnorodnych biotopach na całym świecie.
- masa maciorek (samic): 20 - 90 kg (do 120 kg owce gisarskie)
- masa baranów (samców, zwanych też trykami): 30 - 150 kg (do 190 kg owce gisarskie)
- dojrzałość płciowa w wieku kilku miesięcy do jednego roku (zależy od rasy)
- wykorzystywane gospodarczo zazwyczaj do 6 roku życia
Niektóre rasy
- merynosy - owce krosbredowe
- owce merynosowe polskie pogrubione
- kenty
- rambouillety
- beriszony
- owce fryzyjskie
- owce romanowskie
- wrzosówki
- owce cakiel
- owce gisarskie
- karakuły
rozróżniamy nastęujące gatunki owiec:
- zielone występują tylko na madagaskarze
- różowe występują w himalajach
Znaczenie kulturowe
Od wieków owce były związane z wieloma kulturami, szczególnie w obszarze śródziemnomorskim i w Walii, gdzie były podstawowym zwierzęciem hodowlanym.
Owca ma też wiele znaczeń symbolicznych w starożytnej sztuce, tradycji i kulturze. W judaizmie występuje wiele odniesień do tego zwierzęcia, między innymi Baranek Paschalny. Chrześcijaństwo używa wielu ilustracji związanych z owcami. Między innymi: Dobry Pasterz jako jedno z określeń Chrystusa; biskupi pastorał (kształt i znaczenie łacińskie), lew spoczywający z owcą. W Grecji tradycyjnie spożywa się danie z Baranka Paschalnego na święto Wielkiejnocy. Owce mają również znaczenie w kulturze arabskiej. W Biblii pasterzami byli: Abraham, Jakub, Mojżesz i król Dawid.
Baran to jeden z dwunastu znaków zodiaku.
kategoria:ssakikategoria:Zwierzęta_hodowlaneja:ヒツジsimple:Sheep
Świnia domowa pochodzi od dzika, którego udomowienie nastąpiło ok. 5-7 tysięcy lat temu, początkowo w Azji następnie w Europie.
Za przodków świń uważa się: dzika europejskiego (Sus scrofa), dzika śródziemnomorskiego (Sus mediterraneus) oraz dzika azjatyckiego (Sus vittatus).
W stosunkowo długim procesie udomowienia, a później uszlachetniania zasadniczo zmienił się pokrój świń.
Współczesna świnia zdecydowanie różni się proporcjami ciała w stosunku do dzikich przodków czy nawet do ras prymitywnych. Po pewnym czasie zwierzęta te przystosowały się do warunków bytowania stworzonych im przez człowieka. Nocny tryb życia zamienił się na dzienny, zdecydowanie zmienił się także rozród – w stosunku do dzikiego przodka u którego występował tylko jeden okres rozrodu przypadający na grudzień, u świni współczesnej występują w miarę regularne cykle płciowe (rujowe) trwające zwykle 21 dni charakteryzujące się u loch gotowością do rozrodu w jednym dniu cyklu i popędem w tym dniu oraz ciągłym popędem płciowym u knurków.
cykle płciowe
Nazewnictwo zootechniczne poszczególnych grup trzody chlewnej
knur – samiec świni domowej zdolny do użytkowania rozpłodowego
locha (maciora) – dorosła samica świni domowej użytkowana rozpłodowo
locha prośna (ciężarna) – samica bez powtarzającej się rui, później z zewnętrznymi oznakami ciąży
locha luźna (jałowa) – samica po zakończonym okresie karmienia prosiąt, przed nowym zapłodnieniem
locha karmiąca – samica po wyproszeniu odchowująca prosięta do czasu ich odsadzenia
locha użytkowa – dorosła samica użytkowana w kierunku wykorzystania zdolności do rozmnażania
locha zarodowa – samica świni wpisana do ksiąg zwierząt zarodowych, użytkowana w kierunku wykorzystania zdolności do przekazywania cennych cech potomstwu
prosię – młoda świnia w wieku od urodzenia do 12 tygodnia życia
prosię ssące – młoda świnia w wieku od urodzenia do odsadzenia od matki (w wieku 4-8 tygodni)
prosię odsadzone – młoda świnia po odłączeniu od maciory w wieku 12 tygodni
warchlak – młoda świnia w wieku 12-18 tygodni, o masie ciała 25-45 kg
knurek hodowlany – młody samiec wyselekcjonowany i przeznaczony do hodowli w wieku 4-8 miesięcy
tucznik – świnia od 4 miesiąca życia tuczona do określonej masy ciała (w zależności od rodzaju tuczu) następnie przeznaczana na ubój
wieprzek – osobnik płci męskiej wykastrowany i przeznaczony na tucz
W organizmie świni wyróżnia się następujące układy narządów:
- zespół narządów ruchu
- powłoka wspólna
- zespół narządów trawiennych
- zespół narządów oddechowych
- zespół narządów moczowo-płciowych
- układ krążenia wraz z gruczołami dokrewnymi
- układ nerwowy wraz z narządami zmysłów
Rasy świń w Polsce
Tradycyjnie hodowano w Polsce świnie rasy polska zwisłoucha i inne o lokalnym znaczeniu. Niestety rasy te mają mały udział mięsa w tuszy, dlatego obecnie w tuczu wielkotowarowym świnie przeznaczane na rzeź są zazwyczaj pierwszym pokoleniem mieszania linii matecznej i ojcowskiej. Tylko dla takich mieszańców uzyskuje się odpowiedni materiał mięsny oraz niskie koszty produkcji.
W liniach matecznych używa się głównie razy: polska biała zwisłoucha (pbz) oraz wielka biała polska (wbp).
W liniach ojcowskich używa się rasy: pietrain, duroc, hampshire oraz linia 990.
Hoduje się też stare polskie rasy jako tzw. bank materiału genetycznego: złotnicka biała i pstra, puławska.
kategoria:zootechnikaKategoria:Zwierzęta_hodowlaneja:ブタ
Tkactwo
Tkactwo - dział przemysłu włókienniczego i rzemiosła zajmujący się wytwarzaniem tkanin oraz ich wykończeniem. Jedno z najstarszych rzemiosł uprawianych przez człowieka. Jego początki sięgają neolitu. Powstały wtedy najstarsze, pionowe warsztaty tkackie.
W epoce brązu powstało i rozwinęło się tkactwo tabliczkowe i naalbinding. Naalbinding czyli tkanie igłą, ze względu na technikę wytwarzania wyrobu zbliżoną do dziania lub koronkarstwa, należy zaliczyć raczej do dziewiarstwa. Poziome warsztaty tkackie jak i pionowe, praktycznie w niezmienionej formie dotrwały do współczesności i nadal są wykorzystywane w mniej rozwiniętych regionach świata lub do tkactwa artystycznego i ludowego. Podobnie prymitywne techniki tkania bardko i tabliczka są chętnie stosowane w tkactwie ludowym i artystycznym.
Krosno z prostym ręcznym mechanizmem przerzutowym skonstruował w 1738 roku Johan Kay. Pierwsze krosno mechaniczne powstało w 1785 r. i stało się przyczyną niepokojów społecznych wznoszonych przez ludzi którzy tracili pracę, połączonych z niszczeniem maszyn (bunty tkaczy). Na przełomie XVIII i XIX wieku Jacquard opracował mechanizm, który połączony z normalnym krosnem dawał możliwość tkania wielkoformatowych wzorów. Wzór tkaniny programowany jest przy użyciu specjalnych kart perforowanych. Mechanizmy te nazwano od jego nazwiska - mechanizmami żakarda lub maszynami żakarda. Tkaniny tworzone przy użyciu tych maszym - tkaninami żakardowymi. W 1876 roku James Northrop skonstruował krosna automatyczne z wymianą wątku bez zatrzymywania pracy krosna. Spowodowało to dalsze zmniejszenie ilości zatrudnianej obsługi. Teraz jeden tkacz może obsługiwać od 30 do 120 krosien. Kolejnym etapem rozwoju tkactwa jest skonstruowanie krosien bezczółenkowych; chwytakowych, pneumatycznych, rapierowych.
Surowcami, z których pierwotnie wytwarzano tkaniny były wyłącznie włókna naturalne, pochodzenia roślinnego - len, wełna, bawełna, pokrzywa i zwierzęcego - wełna owcza, kozia, wielbłądzia, lam. Później opanowano obróbkę jedwabiu. W XX wieku opracowano tworzywa sztuczne, które weszły do powszechnego użytku w latach 40. i 50. (nylon, bistor, sztuczny jedwab) i w latach 70. i 80. - Polar i Lycra, wynalezione przez koncern DuPont.
kategoria:Przemysł włókienniczykategoria:RzemiosłoKategoria:Sztuka użytkowa
Krzemień
thumbthumb
Krzemień to jedna ze skał osadowych składająca się głównie z chalcedonu.
Krzemień może występować w kilku odcieniach: czarnym, szarym lub brunatnym, jest bardzo twardy. Używany był od prehistorii przez człowieka jako materiał do wyrobu narzędzi, broni i do krzesania ognia. Był jednym z pierwszych surowców wydobywanych na skalę przemysłową. Obecnie nadal jest surowcem w przemyśle ceramicznym i materiałów ściernych.
Kategoria:Skałyko:플린트ja:燧石
Religia
Religia to system wierzeń i praktyk, określający relację jednostki do różnie pojmowanej sfery sacrum, czyli świętości i sfery boskiej. Manifestuje się ona w wymiarze doktrynalnym (doktryna, wiara), w czynnościach religijnych (kult), w sferze społeczno-organizacyjnej (kościół, wspólnota religijna) i w sferze duchowości indywidualnej (m.in. mistyka).
Relacja jednostki do sacrum koncentruje się wokół poczucia świętości - chęci zbliżenia się do sacrum, poczucia lęku, czci czy dystansu wobec niego.
Stonehenge – budowla megalityczna, pochodząca z epoki neolitu oraz brązu najprawdopodobniej związana z kultem słonecznym. Znajdująca się w odległości 13 km od miasta Salisbury (Anglia) w hrabstwie Wiltshire w południowej Anglii, powstała między czwartym a drugim tysiącleciem p.n.e. Potężne głazy zostały ustawione około 1800 p.n.e. - 1400 p.n.e.. Stonehenge zbudowane jest z kręgów: zewnętrzny o średnicy 100 m, wewnętrzny o trzydziestometrowej średnicy i ustawionych wewnątrz, na planie podkowy pięciu tryglifów o wysokości 9 m. Przed tryglifami ustawionych jest 19 głazów o mniejszych wymiarach. Na krąg wewnętrzny składa się 30 bloków kamiennych o wysokości 4,2 m. Bloki połączone były na czopy i wręby z poziomo ułożonymi płytami tworząc zamknięty krąg. Krąg zewnętrzny to rów i wał ziemny.
tryglifów
Oś podkowy wyznacza kierunek, z którego wschodzi słońce w najdłuższym dniu w roku. Sanktuarium wzniesione jest z dwóch rodzajów kamienia. Największe, granitowe bloki pochodzą z okolic Malborough Downs (około 30 km na północ od Stonehenge) oraz mniejsze, błękitne skały z Pembrokeshire w Walii, czyli około 160 km od budowli. Leżący wewnątrz podkowy kamień, nazywany obecnie kamieniem ofiarnym, pierwotnie najprawdopodobniej stał u symbolicznego wejścia.
symbol
Zobacz też: kromlech, podstawowe zagadnienia z zakresu astronomiikategoria:AstronomiaKategoria:ArcheologiaKategoria:Obiekty z listy dziedzictwa UNESCOms:Stonehengeja:ストーンヘンジsimple:Stonehenge
Megalit - (gr.wielki kamień) - duży, nieobrobiony lub częściowo obrobiony kamień stanowiący samodzielną budowlę lub element większej budowli z takich kamieni (wykonanej bez użycia zaprawy), o charakterze kultowym, grobowym lub (prawdopodobnie) związanymi z obserwacjami astronomicznymi, wzniesionej w czasach prehistorycznych.
Megality znajdują się w różnych miejscach na świecie (Europa, Ameryka, Azja, Australia, wyspy Oceanu Spokojnego). W Europie zachodniej i obszarze śródziemnomorskim określa się tak konstrukcje kamienne wzniesione w okresie neolitu (lub epoki kamienia) i epoki miedzi (4500 - 1500 p.n.e.).
Ośrodkami, z których idea budowli megalitycznych przeniosła się na tereny Niemiec, Skandynawii a nawet Polski były: Półwysep Iberyjski, Bretania i Wyspy Brytyjskie. Występujące na tych terenach budowle megalityczne sięgają czasem V w p.n.e. Najbardziej znaną budowlą megalityczną w Europie jest Stonehenge w południowej Anglii, wzniesione w okresie neolitu, ok 2800 p.n.e..
Linki zewnętrzne
- [http://www.megalithic.co.uk/ The Megalithic Portal and Megalith Map - megality na Wyspach Brytyjskich]
- [http://www.megalith.ru/indexeng.shtml Dolmen Path - Russian Megaliths - megality na obszarze Rosji]
- [http://www.ehabitat.demon.co.uk/scotland/mega1.html Pictures and Information Relating to Scottish Megaliths - megality w Szkocji]
- [http://easyweb.easynet.co.uk/~aburnham/eng/index.htm England - Megalithic Mysteries]
- [http://surf.agri.ch/tschumi/e-default.htm Tschumi`s Megalith Page]
- [http://www.occultopedia.com/m/megalith.htm Occultopedia - Information about Megaliths]
- [http://www.lessing4.de/megaliths/start.htm Megaliths in Europe]
Kategoria:Archeologia - [http://members.chello.nl/r.j.triest/dolmens.html Dolmen Pictures by Robert Triest]
ja:巨石記念物
Kultura badaryjska
Kultura badaryjska - najstarsza zidentyfikowana kultura neolitu w dolinie Nilu (ok. 4500 p.n.e.). Nazwa pochodzi od miejscowości el-Badari, gdzie ją zidentyfikowano.
Kategoria:ArcheologiaKategoria:Starożytność
Kultura Halaf
Kultura Halaf kultura neolityczna znana z wykopalisk na terenach Mezopotamii. Istniała od połowy VI tysiąclecia p.n.e. do
V tysiąclecia p.n.e. Nazwa jej pochodzi od stanowiska archeologicznego Tell Halaf w Syrii. Kultura Halaf zastąpiła rozwijającą się wcześniej kulturę Hassuna. Ludność halafska mieszkała w lepiankach założonych na planie okręgu (tolos), do których prowadził, niekiedy 20 metrowy, korytarz. Zmarłych, czasami stosowano kremację ciał, chowano w pobliżu domostwa. Uprawiano pszenicę, jęczmień, groch, len, wykę i soczewicę. Hodowano: owce, kozy, bydło, świnie i psy.
Ceramika tego okresu, uchodząca za najpiękniejszą z prehistorii Mezopotamii, była wykonywana ręcznie i charakteryzuje się kolorową polichromią: czerwoną, czarną i białą. Naczynia, o bardzo cienkich ściankach, wypalano w dwukomorowych piecach garncarskich.
Kultura halafska była napływowa, nie mająca korzeni wśród miejscowych kultur - można jedynie stwierdzić pewne powiązania z Anatolią.
Najważniejsze stanowiska: Tell Halaf, Arpaczija, Jarim Tepe.
Zobacz też: prehistoriaKategoria:ArcheologiaKategoria:Mezopotamia
Kultura amfor kulistych to jedna z kultur neolitu, występowała w latach 2700-2000 p.n.e. w dorzeczu Łaby, w Polsce, Mołdawii, na Wołyniu i Podolu.
Nazwa tej kultury pochodzi, od charakterystycznego dla niej, typu wyrobów ceramicznych o kulistym brzuścu. Ludność tej kultury eksploatowała krzemień pasiasty z kopalni w Krzemionkach.
Na terenie Polski pozostawiła po sobie grobowce megalityczne, typu skrzynkowego, datowane na połowę III tysiąclecia p.n.e.
Zobacz też: Rodzaje budowli megalitycznychKategoria:Archeologia
Kultura ceramiki wstęgowej rytej
Kultura ceramiki wstęgowej rytej – neolityczna kultura z kręgu kultur naddunajskich, która przywędrowała na obszar dzisiejszej Polski przez Bramę Morawską ok. 4500 p.n.e. i trwała do ok. 3900 p.n.e.
Była to pierwsza w pełni neolityczna kultura na polskich ziemiach. Przemieszczała się na południu Polski stosunkowo szybko (3 km na rok), posuwając się wzdłuż linii Wisły i Warty. Ludność tej kultury zajmowała najlepsze gleby nadające się pod uprawę. Osadnictwo było ruchome, po wyeksploatowaniu ziemi przenoszono się na nowe tereny. Osady były zasiedlane przez około 15 lat, po czym przenoszono się w nowe miejsca. Do starych siedzib powracano nie wcześniej niż po 45-60 latach.
W późniejszym okresie rozpowszechniła się gospodarka żarowa. Polegała ona na karczowaniu lasu i wypalaniu go. Żyzny popiół dostarczał wystarczająco wysokich plonów przez kilka lat. Następnie grupa postępowała tak samo z innych fragmentem lasu. Osady tej kultury były stosunkowo małe i nie przekraczały 100 osób. Kultura ta dzieliła się na 3 fazy: wczesną, środkową i późną. W każdej fazie występowały odrębne grupy. Średnia długość życia człowieka neolitycznego nie przekraczała 50 lat.
Kategoria:Archeologia
Warmia lub Warmija (pruskie Wormjan - czerwona ziemia, warm.Warńija, mazur.Warmzia, łac.Varmia, Warmia, niem.Ermland lub Ermeland) - kraina historyczna w obecnym województwie warmińsko-mazurskim. Nazwę wzięła od pruskiego plemienia Warmów. Barwy historycznej Warmii to czerwień i biel. Powierzchnia Warmii - 4249 km2.
Terytorium i wewnętrzny podział administracyjny Warmii do 1772
Warmia w strukturze państwa krzyżackiego i Prus Królewskich
Granice diecezji warmińskiej oraz wydzielonego z niej dominium kształtowały się etapami, w miarę zdobywania terenów zamieszkałych przez Prusów. Do zatargów dochodziło między biskupami warmińskimi, a wielkimi mistrzamikrzyżackimi jeśli chodziło o granice dominium biskupiego. W sporach tych biskupi musieli ustępować wielkim mistrzom. Spór między biskupem Janem Stryprockiem, a wielkim mistrzem Winrychem von Kniprode rozstrzygał w 1375r. sąd rozjemczy, którego wyrok zatwierdził papież Grzegorz IX. W wyniku tego sporu Warmia utraciła znaczne tereny w okolicach Reszla. Warmia w ramach państwa krzyżackiego posiadała samodzielność gospodarczą i korzystała z ochrony militarnej Zakonu. W czasie wojny polsko-krzyżackiej w latach 1409-1411 z terenu Warmii wystawione zostały trzy chorągwie: biskupia, kapitulna i miasta Braniewa. Chorągwiami z terenu Warmii przypuszczalnie dowodzili wójtowie - biskupi i kapitulny. W bitwie pod Grunwaldem z Warmii brało udział około 1000 zbrojnych.
Warmia po drugim pokoju toruńskim w 1466 weszła w skład Polski wraz z Prusami Królewskimi.
Warmia zachowała pewną autonnomię, a biskupi warmińscy z kapitułą katedralną byii tu wyłącznymi gospodarzami świeckimi. Warmia w tym okresie miała lepsze warunki rozwoju gospodarczego i większą swobodę w zarządzaniu gospodarką niż w okresie krzyżackim. Znalazło to odzwierciedlenie w rozwoju kultury, sztuki i oświaty.
Biskupi warmińscy zasiadali w senacie Rzeczpospolitej, a od 1508r. byli także prezesami ziem pruskich. Z tej racji zwoływali sejmiki generalne Prus Królewskich.
Warmia po 1772
Warmia po pierwszym rozbiorze Polski włączona została do Królestwa Pruskiego i znalazła się w jego prowincji Prusy Wschodnie. Nastąpiła sekularyzacja Warmii, której terytorium podzielono początkowo na dwa powiaty; braniewski i lidzbarski. Powiaty te należały do rejencji w Królewcu. Warmia ze względu na swoją odrębność wyznaniową długo odróżniała się od pozostałej części Prus.
11 lipca1920 r. na Warmii odbył się plebiscyt, w którym mieszkańcy mieli się opowiedzieć za przynależnością państwową. Tylko cztery wsie opowiedziały się za Polską.
Tradycje katolickie Warmii zachowały się w wyglądzie wsi i miasteczek (np. kapliczki przydrożne) oraz w obyczajach. Historyczna odrębność Warmii została też uszanowana w nazwie województwa warmińsko-mazurskiego.
Jimmy Stout
James Stout (1910–1986) was an Americanthoroughbred horse racingjockey.
Known as "Jimmy," he began working at a racetrack as a stable boy then in 1930 became a professional jockey. Stout became most famous riding for Belair Stud and trainermathematics, the Fibonacci numbers form a sequence defined recursively by:
:
In other words: one starts with 0 and 1, and then produces the next Fibonacci number by adding the two previous Fibonacci numbers. The first Fibonacci numbers for n = 0, 1, … are
- [http://kalahandi.nic.in/]
Category:Districts of Orissa
It has been in the news since middle of 80s when India Today reported sale of child by parents due to financial crisis. That article led
Tribonacci constant
In mathematics, the Fibonacci numbers form a sequence defined recursively by:
:
In other words: one starts with 0 and 1, and then produces the next Fibonacci number by adding the two previous Fibonacci numbers. The first Fibonacci numbers for n = 0, 1, … are
Alleanza Democratica
The Democratic Alliance was an Italianpolitical party that was originally meant to be the container of an alliance of left-wing forces for the parliamentary elections of 1994. However, the project did not succeed, and it presented itself as a minor party. After an unremarkable result, its components entered the left-wing and later centre-left coalitions, with the notable exceptions of The Most Honourable Sir William Nevill, 1st Marquess of Abergavenny KG (September 161826–December 121915) was an English peer.
Lord Abergavenny was born in 1826, the son of
Tetranacci constant
In mathematics, the Fibonacci numbers form a sequence defined recursively by:
:
In other words: one starts with 0 and 1, and then produces the next Fibonacci number by adding the two previous Fibonacci numbers. The first Fibonacci numbers for n = 0, 1, … are
