:: wikimiki.org ::

Społeczeństwo

Społeczeństwo

Jest to podstawowe pojęcie socjologii, jednakże niejednoznacznie definiowane. Terminem tym tradycyjnie ujmuję się dużą grupę zamieszkującą dane terytorium. Definiuje się je także jako ogół obywateli zamieszkujących obszar danego państwa. Termin ten jednak często stosuje się dość swobodnie określając różne kategorie czy warstwy społeczne np. społeczeństwo górników, społeczeństwo nauczycieli. Używa się też go na określenie całej żyjącej ludzkości, wówczas używa się określenia społeczeństwo globalne.

Podstawowe cechy społeczeństwa

to wspólna kultura, wspólna przestrzeń, wspólna tożsamość, oddziaływania w sieci wzajemnych stosunków społecznych. Ze względu na duże różnice pomiędzy współczesnymi i historycznymi społeczeństwami wyróżnia się ze względu na stopień rozwoju społeczeństwa: tradycyjne, przemysłowe i poprzemysłowe. W przypadku społeczeństwa poprzemysłowego, które powstawać zaczęło w drugiej połowie XX wieku, używa się też alternatywnych pojęć: społeczeństwo globalne, społeczeństwo informacyjne czy społeczeństwo sieciowe.

Społeczeństwo postindustrialne
poprzemysłowe

Teoria ta narodziła się na przełomie lat 60-tych i 70-tych (XX w.). Jej twórcami są Tourione i Bell. Stwierdzili oni, że w pewnym momencie społeczeństwo doszło do poziomu wysokiej automatyzacji (duży wpływ miało na to wprowadzenie pierwszej automatycznej taśmy produkcyjnej przez zakład Ford w USA) co przyśpieszało produkcję i wyręczało od niej człowieka co w konsekwencji prowadziło do przechodzenia ludzi do działu usług. Kolejną cechą takiego społeczeństwa jest skupianie się w wielkich aglomeracjach miejskich co powoduje rozwój kultury masowej (muzyka, film, internet). Ludzie zaczęli także tworzyć ponad narodowe korporacje.

Społeczeństwo globalne
globalnej wioski

Powstanie tego rodzaju społeczeństwa przewidział w latach 50 (XX w.) Marchal Herbert McLuchan. Stwierdził on, że w najbliższym czasie nastąpi rozwój środków masowego przekazu (telewizja, radio), a także upowszechnienie masowej kultury. ja:社会 simple:Society

Socjologia

Socjologia to nauka badająca w systematyczny sposób funkcjonowanie i zmianę społeczeństwa. Socjologowie badają społeczne reguły, procesy i struktury, które łączą i dzielą ludzi, tworzą lub są przejawem więzi między ludźmi, a także proces ich zmian. Socjologowie badają zarówno jednostki, jak i relacje między ludźmi (np. podziały społeczne), grupy społeczne, instytucje czy całe społeczeństwa. Narodziny socjologii wiążą się z zachodzącymi w XIX wieku gwałtownymi zmianami społecznymi, stąd wielu teoretyków uważa, że głównym przedmiotem badań socjologii jest nowoczesność i społeczeństwo przemysłowe.

Historia socjologii

Termin "socjologia" (od łac. socius - zbiorowość, społeczeństwo i gr. logos mądrość, wiedza) wprowadził w 1837 r. Auguste Comte. Jako samodzielna dyscyplina naukowa socjologia wyodrębniła się pod koniec XIX wieku: pierwszy wydział socjologii powstał w 1892 r. na Uniwersytecie w Chicago, trzy lata później ustanowiono pierwszą europejską katedrę socjologii, na Uniwersytecie w Bordeaux. W Polsce pierwsza katedra socjologii powstała na Wydziale Prawa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego w 1919 r. (kierował nią Leon Petrażycki). Rok później, z inicjatywy Floriana Znanieckiego, uruchomiono Katedrę Socjologii i Filozofii Kultury na Uniwersytecie Poznańskim, wtedy też socjologia zaistniała w Polsce jako samodzielny kierunek studiów. Socjologia to nauka badająca w systematyczny sposób funkcjonowanie i zmianę społeczeństwa. Socjologowie poszukują społecznych reguł i badają je oraz procesy i struktury, które łączą i dzielą ludzi, tworzą lub są przejawem więzi między ludźmi, a także proces ich zmian. Socjologowie badają zarówno jednostki, jak i relacje między ludźmi (np. podziały społeczne), grupy społeczne, instytucje czy całe społeczeństwa. Narodziny socjologii wiążą się z zachodzącymi w XIX wieku gwałtownymi zmianami społecznymi, stąd wielu teoretyków uważa, że głównym przedmiotem badań socjologii jest nowoczesność i społeczeństwo przemysłowe.

Socjologia a inne dziedziny wiedzy

Określenie precyzyjnych granic między socjologią a wyspecjalizowanymi naukami społecznymi takimi jak ekonomia czy nauki polityczne nie jest łatwe. Zdaniem części socjologów, tym co wyróżnia socjologię jest holistyczne podejście do analizy zjawisk społecznych. Trudne jest też odróżnienie socjologii od starszych dyscyplin naukowych jak historia czy filozofia, które często poszukiwały odpowiedzi na pytania podobne do tych, które stawia socjologia. Istnieją też młodsze od socjologii, pokrewne dziedziny wiedzy: antropologia i socjobiologia. Socjologowie posługują się zróżnicowanymi metodami i technikami badań, zarówno o charakterze ilościowym, jak i jakościowym. Na przełomie XIX i XX wieku udało się przezwyciężyć pozytywistyczną i naturalistyczną wizję uprawiania socjologii, postulującą naśladowanie metod nauk przyrodniczych w badaniu zjawisk społecznych, w czym duże zasługi miał Max Weber - twórca tzw. socjologii rozumiejącej i Florian Znaniecki - autor koncepcji współczynnnika humanistycznego. Odtąd socjologia jest traktowana jako jedna z nauk humanistycznych, chociaż spór o sposób uprawiania socjologii jako nauki trwa w zasadzie do dnia dzisiejszego.

Subsdyscypliny

Zdefiniowanie socjologii jako nauki utrudnia także to, że brak jest jednej zintegrowanej teorii socjologicznej; jest ona nauką wieloparadygmatyczną - składa się ona z konkurujących ze sobą tradycji i szkół myślenia, z których najważniejsze to funkcjonalizm, teorie konfliktu, teorie wymiany, szkoła chicagowska, fenomenologia (socjologia), teorie ewolucyjne, strukturalizm, etnometodologia, teorie krytyczne i symboliczny interakcjonizm. W programach studiów socjologicznych często spotyka się podział dziedzin socjologii ze względu na skalę zjawisk społecznych. Wyróżnia się wtedy:
- makrosocjologię (socjologię dużych struktur społecznych), która bada zjawiska społeczne dużej skali (np. dotyczące państw, ponadpaństwowe, globalne, dotyczące ras, klas społecznych czy warstw społecznych itp.)oraz
- mikrosocjologię (socjologię małych struktur społecznych), która bada zjawiska społeczne małej skali (np. interakcje międzyludzkie czy małe grupy społeczne). Pole badawcze mikrosocjologii pokrywa się najczęściej z polem badawczym psychologii społecznej Ze względu na orientację badawczą można wyodrębnić:
- socjologię fenomenologiczną
- socjologię historyczną
- socjologię krytyczną
- socjologię matematyczną Najważniejszym podziałem jest podział na specjalizacje. Część z nich uzyskała dużą autonomię w ramach socjologii. W Polskim Towarzystwie Socjologicznym mają swoje sekcje następujące specjalizacje:
- antropologia społeczna
- historia socjologii
- praca socjalna
- socjologia dewiacji i kontroli społecznej
- socjologia medycyny
- socjologia miasta
- socjologia nauki
- socjologia prawa
- socjologia religii
- socjologia wsi i rolnictwa
- socjotechnika

Zobacz też

- przegląd zagadnień z zakresu socjologii
- znani socjolodzy
- socjologia jakościowa (qualitative sociology)

Linki zewnętrzne

- http://www.socjologia.w.pl ! Kategoria:Antropologia Kategoria:Psychologia społeczna ko:사회학 ms:Sosiologi ja:社会学 simple:Sociology th:สังคมวิทยา

Warstwa społeczna

Warstwa społeczna - pojęcie to można rozumieć na trzy sposoby: : 1. Część klasy, czyli grupa wewnątrzklasowa, np. mała i wielka burżuazja : 2. kategoria społeczno - zawodowa, którą wyodrębnia się ze względu na miejsce i rolę w społeczeństwie : 3. grupa ludzi żyjących w podobnych warunkach, tworząca wspólnotę obyczajów, stylu życia, np. młodzież, chłopi, renciści. Wyodrębnia się następujące warstwy społeczne:
- chłopi i ziemiaństwo
- robotnicy
- bogate mieszczaństwo (burżuazja)
- drobnomieszczaństwo Drobnomieszczaństwo dzieli się na:
- inteligencja
- właściciele drobnych przedsiębiorstw Zobacz też: Stratyfikacja (socjologia) Kategoria:Stratyfikacja społeczna

XX wiek

XIX wiek XX wiek XXI wiek Lata 1900-1909 Lata 1910-1919 Lata 20. Lata 30. Lata 40. Lata 50. Lata 60. Lata 70. Lata 80. Lata 90. 1901 1902 1903 1904 1905 1906 1907 1908 1909 1910 1911 1912 1913 1914 1915 1916 1917 1918 1919 1920 1921 1922 1923 1924 1925 1926 1927 1928 1929 1930 1931 1932 1933 1934 1935 1936 1937 1938 1939 1940 1941 1942 1943 1944 1945 1946 1947 1948 1949 1950 1951 1952 1953 1954 1955 1956 1957 1958 1959 1960 1961 1962 1963 1964 1965 1966 1967 1968 1969 1970 1971 1972 1973 1974 1975 1976 1977 1978 1979 1980 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 ---- 2000

Ważne procesy i przemiany cywilizacyjne

- upadek kolonializmu
- wynalezienie i rozpowszechnienie się telewizji
- rozwój telekomunikacji
- pierwsze loty człowieka w kosmos, lądowanie na Księżycu (1969)
- wprowadzenie do powszechnego użytku komputerów domowych
- rozpowszechnienie się filmów
- "Wiek atomu" - wykorzystanie pokojowe i militarne
- początek dominacji języka angielskiego w kontaktach międzynarodowych
- emancypacja kobiet

Ważne procesy historyczne

- pierwsza i druga wojna światowa
- Wyścig zbrojeń
- "Zimna wojna"
- kryzys paliwowy
- rozwój i upadek państw komunistycznych

Wydarzenia, które przeszły do historii

- wybuch I wojny światowej (1914)
- traktat wersalski (1919)
- wybuch II wojny światowej (1939)
- "wielki marsz" w Chinach (1934-1935)
- Holocaust
- bitwa o Wielką Brytanię (1940)
- bitwa pod Stalingradem
- zrzucenie bomby atomowej na Hiroszimę i Nagasaki (1945)
- konferencja w Jałcie - początek trwającego 44 lata podziału Europy (1945)
- wojna w Korei (1950)
- zdobycie Mount Everestu (1953)
- kryzys kubański (1962)
- praska wiosna (1968)
- Festiwal w Woodstock (1969)
- lądowanie ludzi na Księżycu (1969)
- początek integracji europejskiej (1955)
- przejęcie władzy przez ajatollaha Chomeiniego i fundamentalistów w Iranie (1979)
- inwazja ZSRR na Afganistan (1979)
- początek epidemii AIDS (1981)
- upadek muru berlińskiego (1989)
- pierwsza "Wojna w Zatoce" (1991)
- początek wojny na Bałkanach (1991)
- zjednoczenie Niemiec
- wojna w Czeczenii (1995-1996)

Ważne wydarzenia w nauce i technice

- postęp i odkrycia naukowe genetyki, genetyki molekularnej oraz inżynierii genetycznej umożliwiły rozwój biotechnologii
- inne zagadnienia ważne dla nauki w XX wieku
- 1900 - pojęcie kwantu; początki genetyki
- 1903 - pierwszy lot samolotem braci Wright
- 1905 - szczególna teoria względności
- 1907 - wynalezienie bakelitu, pierwszego tworzywa sztucznego
- 1907 - wynalezienie śmigłowca
- 1913 - Ford T zapoczątkowuje erę rozwoju motoryzacji masowej
- 1915 - ogólna teoria względności
- 1922 - zastosowanie insuliny w leczeniu cukrzycy
- 1923 - wynalezienie szczepionki przeciw gruźlicy
- 1925 - telewizja
- ok. 1926 - mechanika kwantowa
- 1929 - odkrycie penicyliny pierwszego antybiotyku, początek skutecznej walki z większością bakteryjnych chorób zakaźnych
- 1929 - odkrycie procesu rozszerzania się Wszechświata
- 1932 - odkrycie pierwszej antycząstki
- 1937 - silnik odrzutowy
- 1939 - samolot odrzutowy
- 1942 - reaktor jądrowy
- 1944 - komputer (ASCC lub MARK I)
- 1945 - bomba atomowa
- 1947 - postulat istnienia Wielkiego Wybuchu
- 1948 - kserograf; Powszechna Deklaracja Praw Człowieka
- 1951 - teoria algorytmów
- 1952 - bomba wodorowa; Powstaje Europejska Wspólnota Gospodarcza (EWG)
- 1953 - odkrycie struktury DNA
- 1956 - magnetowid
- 1957 - pierwszy sztuczny satelita Ziemi
- 1958 - Amerykanie wysłali w przestrzeń własnego satelitę – Explorer 1.
- 1959 - poduszkowiec
- 1960 - wynalezienie lasera
- 1961 - pierwszy człowiek w kosmosie (Jurij Gagarin)
- 1962 - satelitarna telewizja międzykontynentalna
- 1967 - pierwszy przeszczep serca
- 1969 - lądowanie na Księżycu
- 1970 - teoria chaosu
- 1971 - mikrofalówka
- 1972 - mikroprocesor Intel 4040
- 1977 - początki Internetu
- 1978 - płyta CD
- 1978 - pierwsze "dziecko z probówki"
- 1981 - IBM PC - komputer osobisty; prom kosmiczny
- 1991 - na bazie EWG powstaje Unia Europejska
- 1996 - owca Dolly - efekt klonowania

Stany Zjednoczone

Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States of America, United States, w skrócie: USA, US) – państwo położone w Ameryce Północnej. Graniczy z Kanadą od północy i Meksykiem od południa; od wschodu granicę kraju stanowi Ocean Atlantycki, a od zachodu Ocean Spokojny. Trzecie państwo świata pod względem terytorium (po Rosji i Kanadzie) oraz trzecie pod względem liczby ludności (po Chinach i Indiach).

Ustrój polityczny

Podział władzy: Konstytucja USA (przyjęta 17 września 1787, weszła w życie 4 marca 1789) wprowadziła trójpodział władzy oraz system "hamulców i równowagi", polegający na wzajemnym równoważeniu się różnych rodzajów władz. Władzę wykonawczą sprawuje prezydent (obecnie George W. Bush), który jest jednocześnie głową państwa i szefem rządu (administracji). Prezydent (i wiceprezydent) wybierany jest w formalnie pośrednich wyborach powszechnych na czteroletnią kadencję, może powtórnie sprawować urząd tylko raz. Rząd jest powoływany przez prezydenta po uzyskaniu aprobaty Senatu. Władzę ustawodawczą sprawuje Kongres, składający się z dwóch izb: Izby Reprezentantów (izba niższa) i Senatu (izba wyższa). Izba Reprezentantów ma kadencję 2-letnią, liczy 435 członków, jest wyłaniana w wyborach powszechnych i bezpośrednich; liczba reprezentantów poszczególnych stanów jest proporcjonalna do liczby ich mieszkańców (każdy stan musi mieć co najmniej 1 przedstawiciela). Senat ma kadencję 6-letnią, liczy 100 członków, wszystkie stany mają równą reprezentancję — po 2 senatorów (co 2 lata odnawia się 1/3 składu w wyborach częściowych); stołeczny Dystrykt Kolumbii nie ma reprezentacji w Kongresie. Na czele władzy sądowniczej stoi Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych (nie mylić z Sądami Najwyższymi poszczególnych stanów i wspólnot).

Partie polityczne

Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych] W Stanach Zjednoczonych istnieje system wielopartyjny, ale faktycznie politykę kontrolują jedynie dwie partie: Demokraci (Partia Demokratyczna) i Republikanie (Partia Republikańska). Ponadto w kraju istnieje kilkanaście partii politycznych, ale ich dostęp do życia publicznego jest znikomy. Zazwyczaj jedna partia kontroluje przez dekady konkretny powiat. W przypadku przejęcia władzy w legislaturze stanowej, wszystkie kluczowe stanowiska są obsadzane przez współpracowników jednej partii. Lista partii politycznych w USA:
- Republikanie
- Demokraci
- Liberałowie
- Zieloni Źródło: [http://www.cia.gov/cia/publications/factbook/geos/us.html World Factbook]

Podział terytorialny

(główny artykuł: Podział terytorialny Stanów Zjednoczonych)
(W nawiasach podano oryginalną pisownię, jeśli różni się od polskiej) 50 stanów (poniżej) i 1 okręg (Okręg stołeczny - dystrykt Kolumbii (Columbia District)) oraz terytoria zależne (poniżej). Uwaga: Niektóre jurysdykcje nazywają siebie "wspólnotami" (Commonwealth), a nie stanami ("State"). Stany: Alabama, Alaska, Arizona, Arkansas, Connecticut, Dakota Południowa (South Dakota), Dakota Północna (North Dakota), Delaware, Floryda (Florida), Georgia, Hawaje (Hawaii), Idaho, Illinois, Indiana, Iowa, Kalifornia (California), Kansas, Karolina Południowa (South Carolina), Karolina Północna (North Carolina), Kentucky (wspólnota), Kolorado (Colorado), Luizjana (Louisiana), Maine, Maryland, Massachusetts (wspólnota), Michigan, Minnesota, Missisipi (Mississippi), Missouri, Montana, Nebraska, Nevada, New Hampshire, New Jersey, Nowy Jork (New York), Nowy Meksyk (New Mexico), Ohio, Oklahoma, Oregon, Pensylwania (Pennsylvania) (wspólnota), Rhode Island, Tennessee, Teksas (Texas), Utah, Vermont, Waszyngton (Washington), Wirginia (Virginia) (wspólnota), Wirginia Zachodnia (West Virginia), Wisconsin, Wyoming Wyoming Terytoria zależne: Samoa Amerykańskie (American Samoa), Baker (Baker Island), Guam, Howland (Howland Island), Jarvis (Jarvis Island), Johnston (Johnston Atoll), Kingman (Kingman Reef), Midway, Navassa (Navassa Island), Mariany Północne (Northern Mariana Islands), Palmyra (Palmyra Atoll), Portoryko (Puerto Rico), Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych (U.S. Virgin Islands), Wake (Wake Island)

Przestrzeganie praw i swobód

Freedom in the World 2005

W raporcie "Freedom in the World 2005", ogłoszonym przez Freedom House, USA znalazły się w kategorii państw „Wolne” ze wskaźnikiem 1.0 w 7-stopniowej skali. Zobacz: [http://www.freedomhouse.org/research/freeworld/2005/essay2005.pdf Freedom in the World 2005 (s. 21)]. Raport "Freedom in the World" jest efektem monitorowania przez organizację Freedom House zmian w zakresie respektowania i ochrony przez władze państwowe praw politycznych (swoboda działalności konkurencyjnych partii polit., wolne wybory) i wolności obywatelskich (religijnych, etnicznych, ekonomicznych, językowych, praw kobiet i rodziny, wolności osobistych, wolności prasy, przekonań i stowarzyszeń) w 192 krajach i 14 największych terytoriach zależnych i spornych. Raport ocenia państwa i terytoria w skali od "1" (najlepszy) do "7" (najgorszy) i kwalifikuje do jednej z 3 kategorii: "Wolne", "Częściowo wolne" i "Bez wolności" Raporty są opracowywane od 1972 r.

Wolność prasy i mediów

- w raporcie "Freedom of the Press 2004" (Freedom House) USA znalazły się w kategorii państw "Wolne" na 17 miejscu na 193 ze wskaźnikiem 13 w 100-stopniowej skali. Źródło: [http://www.freedomhouse.org/pfs2004/pfs2004.pdf "Freedom of the Press 2004" (od s. 18)]
- w rankingu "World Press Freedom Ranking 2004" organizacji Reporterzy bez granic, USA są na 23 miejscu na 167. [http://www.rsf.org/IMG/pdf/Eur_index_Eng_2004.pdf zobacz: raport 2004 (od s. 5)].

System karny

W niektórych stanach wykonywana jest kara śmierci. Według danych z czerwca 2003, amerykański system penitencjarny przetrzymuje 2 miliony 78 tysięcy 670 osób (ok. 1% dorosłej ludności kraju), co rocznie kosztuje 57 miliardów dolarów. Większość z nich to stosunkowo młodzi mężczyźni. W USA w dowolnej chwili około 20% mężczyzn - czarnych lub pochodzenia latynoskiego - przebywa w więzieniu. W miastach takich jak Waszyngton i Baltimore ponad połowa czarnych mężczyzn w wieku od 18 do 30 lat jest przetrzymywanych w więzieniach, na zwolnieniu warunkowym lub poddanych probacji. W USA przebywa w więzieniach od 6 do 10 razy więcej ludzi niż w innych krajach demokratycznych. Średnio na 100 000 mieszkańców wypada 715 więźniów,gdy tymczasem w Australii na 100 tysięcy ludności przypada 114 skazanych, 116 w Kanadzie, 95 we Francji i 96 w Niemczech. Dla porównania, w Polsce współczynnik ten wynosi 215 (83 tysiące osadzonych na 38,6 miliona mieszkańców w roku 2005).

Geografia

- Obszar:
- całkowity: 9,6 mln km²
- lądu: 9,2 mln km²
- wodny: 470 tys. km² Uwaga: dane dotyczą jedynie 50 stanów i okręgu stołecznego
- Porównanie: obszar ten odpowiada mniej więcej: 1/2 powierzchni Rosji, 3/10 powierzchni Afryki; 1/2 powierzchni Ameryki Południowej; jest nieco większy od Chin, około dwa i pół raza większy od Europy Zachodniej i prawie 31 razy większy od Polski.
- Granice lądowe:
- długość całkowita: 12248 km
- granica z Kanadą: 8893 km (w tym 2477 km z Alaską), z Meksykiem: 3326 km
- Linia brzegowa: 19924 km Klimat: w większości umiarkowany, ale tropikalny na Hawajach i Florydzie, arktyczny na Alasce, półsuchy na Wielkich Wyżynach na północ od Mississippi oraz suchy na południowym zachodzie. Ukształtowanie powierzchni: równiny centralne, góry na zachodzie, wzgórza i niskie góry na wschodzie; krajobraz wulkaniczny na Hawajach.
- najniższy punkt: Death Valley (Dolina Śmierci) 86 m p.p.m.
- najwyższy punkt: (Alaska) Mount McKinley 6194 m n.p.m. Zasoby naturalne: węgiel, miedź, ołów, molibden, fosforany, uran, złoto, rtęć, nikiel, potas, srebro, wolfram, cynk, ropa naftowa, gaz ziemny, drewno Naturalne zagrożenia: tsunami, wulkany, trzęsienia ziemi, huragany wzdłuż wybrzeża Atlantyku i w Zatoce Meksykańskiej, tornada na obszarach centralnych i południowo-wschodnich, lawiny błotne i pożary w Kalifornii, powodzie.

Demografia

Ponad 295 mln ludności (275,6 mln w roku 2000). Ponad 1/3 przyrostu ludn. stanowi imigracja, gł. z Meksyku, wschodniej Azji i Europy. Ponad 77% ludn. mieszka w miastach, wśród których wyróżniają się wielkie aglomeracje miejskie (ludność w mln): Nowy Jork 21,1, Los Angeles - San Diego 16,4, Chicago 9,3, San Francisco-Oakland (Bay Area) 7,1, Waszyngton - Baltimore 7,0, Filadelfia 6,1, Boston 5,7, Detroit 5,3, Dallas - Fort Worth 4,4, Houston 4,2. W 61 obszarach metropolitalnych, liczących w kwietniu 2000 roku co najmniej milion mieszkańców, żyło 138,4 mln mieszkańców, czyli połowa ludności. Średnia gęstość zaludnienia 30,2 os./km²
- Grupy rasowe: ludność biała 77,1%, ludność czarna 12,9%, Azjaci 4,2%, Indianie i rodowici alaskańczycy 1,5%, Hawajczycy i wyspiarze Pacyfiku 0,3%, inni 4% (2000).
- Religie: protestancka 52%, rzymskokatolicka 24%, mormoni 2%, żydowska 1%, muzułmanie 1%, inne 10%, żadna 10% (2002).
- Piśmienność: 97% populacji w wieku powyżej 15 lat jest piśmienna.

Gospodarka

Największa i najsilniejsza technologicznie gospodarka świata. Rozwinięty przemysł samochodowy (wielkie koncerny, m.in.: General Motors, Ford Motor Company, Chrysler), petrochemiczny (Exxon Mobil), elektroniczny (IBM), energetyczny (General Electric), lotniczy i kosmiczny (Lockheed, Douglas Aircraft Company, Boeing, maszynowy, metalurgiczny, włókienniczy, chemiczny, farmaceutyczny, kosmetyczny, spożywczy (mięsny, młynarski, mleczarski, owocowo-warzywny), drzewny, celulozowo-papierniczy. Największy producent żywności na świecie. Użytki rolne stanowią 46% powierzchni. Uprawia się: kukurydzę, soję, jęczmień, sorgo, bawełnę, tytoń, drzewa owocowe, warzywa. Hodowla bydła, trzody chlewnej, drobiu.
- Produkt krajowy brutto:
- 11,75 bln USD (2004, przy zachowaniu parytetu siły nabywczej, pzp)
- PKB na 1 mieszkańca (2004, pzp): 40,100 USD
- Realny wzrost PKB (2004): 4,4%
- W strukturze PKB (2004) udział rolnictwa wynosi 0,9%, przemysłu 19,7%, usług 79,4%.
- Budżet:
- dochody: 1,862 bln USD.
- wydatki: 2,338 bln USD.
- Dług publiczny: 65% PKB (2004).
- Dług zagraniczny: 1,4 bln USD (2001).
- Rezerwy w złocie i walutach : 85,94 mld USD (2003).
- Struktura zatrudnienia (2004): usługi 76,6%, przemysł i transport 22,7%, rolnictwo, leśnictwo i rybołówstwo 0,7%.
- Handel zagraniczny:
- Eksport: 795 mld USD. Eksportuje się głównie: dobra inwestycyjne, samochody, środki zaopatrzenia przemysłu, materiały surowe, dobra konsumpcyjne, produkty rolne, do: Kanady (23,4%), Meksyku (13,5%), Japonii (7,2%), Wielkiej Brytanii (4,7%).
- Import: 1,476 bln USD. Importuje się ropę i produkty petrochemiczne, maszyny, samochody, dobra konsumpcyjne, materiały surowe, żywność i napoje, z: Kanady 17,4%, Chin 12,5%, Meksyku 10,7%, Japonii (9,3%), Niemiec (5,3%).
- Inflacja: 2,5% (2004).
- Bezrobocie: 5,5% (2004).
- Ludność poniżej granicy ubóstwa: 12%
- Statystyka wymiany handlowej [http://www.polishexchange.com/raportwaszyngtonski Raport Waszyngtonski]

Kultura

Rankingi międzynarodowe

- IMD International: [http://www01.imd.ch/wcy/ Światowy Rocznik Konkurencyjności 2005], ranking 60 gospodarek (państw i regionów)
- Światowe Forum Ekonomiczne: [http://www.weforum.org/site/homepublic.nsf/Content/Global+Competitiveness+Programme%5CGlobal+Competitiveness+Report Światowy Raport Konkurencyjności 2004-2005], ranking wzrostu konkurencyjności 104 państw
- A.T. Kearney i Foreign Policy Magazine: [http://www.atkearney.com/main.taf?p=5,4,1,116 Wskaźnik Globalizacji 2005], ranking 62 państw
- Program Rozwoju Narodów Zjednoczonych (UNDP): [http://hdr.undp.org/reports/global/2004/ Wskaźnik Rozwoju Społecznego 2004], ranking 177 państw
- Save the Children: [http://www.savethechildren.org/mothers/report_2004/images/pdf/SOWM_2004_final.pdf Sytuacja Matek Świata 2004], ranking 119 państw
- Heritage Foundation/The Wall Street Journal: [http://www.heritage.org/research/features/index/ Wskaźnik Wolności Gospodarczej 2005], ranking 155 państw
- The Economist: [http://www.economist.com/theworldin/international/displayStory.cfm?story_id=3372495&d=2005 Quality of Life Index 2005], ranking 111 państw
- Transparency International: [http://www.transparency.org/pressreleases_archive/2004/2004.10.20.cpi.en.html Wskaźnik Percepcji Korupcji 2004], ranking 146 państw
- Reporterzy bez granic: [http://www.rsf.fr/article.php3?id_article=11715 Wskaźnik Wolności Prasy 2004], ranking 167 państw.

Zobacz też

- Historia Stanów Zjednoczonych Ameryki
- hymn państwowy
- godło Stanów Zjednoczonych, flaga Stanów Zjednoczonych
- abolicjonizm
- literatura amerykańska
- aktorki amerykańskie
- obszary metropolitalne w USA
- Siły Zbrojne Stanów Zjednoczonych

Rząd USA

- [http://www.firstgov.gov Strony rządowe] - oficjalny portal rządu USA
- [http://www.whitehouse.gov Biały Dom] - oficjalna strona Prezydenta USA
- [http://www.state.gov/ Departament Stanu USA] - oficjalna strona amerykanskiego MSZ
- [http://www.senate.gov Senat] - oficjalna strona Senatu USA
- [http://www.house.gov Izba] - oficjalna strona Izby Reprezentatów USA
- [http://www.supremecourtus.gov Sąd Najwyższy] - oficjalna strona Sądu Najwyższego USA
- [http://usinfo.state.gov/usa/infousa/facts/factover/homepage.htm Portret USA] - publikacja Agencji Informacyjnej USA, wrzesień 1997.
- [http://www.census.gov/hhes/www/ US Census Bureau] - statystyka domowa i ekonomiczna.
- [http://nationalatlas.gov/ Atlas] Atlas Narodowy USA.
- [http://www.cia.gov/cia/publications/factbook/geos/us.html CIA World Factbook, dane o USA]
- [http://poland.usembassy.gov/poland-pl/ Ambasada USA w Polsce]

Inne

- [http://www.mediatico.com/en Gazety USA według stanów]
- [http://www.religioustolerance.org/nat_mott.htm Narodowe motto: historia i konstytucyjność]
- [http://www.nationalcenter.org/HistoricalDocuments.html Historia] Dokumenty historyczne
- [http://www.travel-directory.org/Destinations/North_America/United_States/index.html Informacje o USA, wg stanów]
- [http://www.teacheroz.com/states.htm Linki do informacji o każdym ze stanów]
- [http://www.adbusters.org/jams/history/timeline.swf Archiwum 163 interwencji USA]
- [http://www.moneyfactory.com/section.cfm/4 Banknoty USA]

Linki zewnętrzne

- Statystyka wymiany handlowej [http://www.polishexchange.com/raportwaszyngtonski Raport Waszyngtonski] [http://www.swulinski.com/podroze/UnitedStates.html Fotografia podróżnicza - Stany Zjednoczone] - galerie zdjęć i informacje dotyczace wielu miejsc w USA Kategoria:NATO zh-min-nan:Bí-kok ko:미국 ms:Amerika Syarikat ja:アメリカ合衆国 simple:United States th:สหรัฐอเมริกา

Franz-Benno Delonge

Franz-Benno Delonge is a designer of german-style board games.He has designed the games Big City, Dos Rios: Valley of Two Rivers, Fjorde, Hellas, Manila, TransAmerica, and Zhaltag. He has been nominated for multiple best game awards, including Spiel des Jahres and International Gamers Awards. TransAmerica won the Mensa best mind game award for 2003.

External links

- [http://www.thegamesjournal.com/articles/FranzBennoDelonge.shtml Franz-Benno Delonge Interview] by Dave Shapiro, The Game Journal.

�mieszne zdj�cia kultura sylwester Dorota Rabczewska sprzet

:: RELATED NEWS ::

Opór aerodynamiczny
Opór aerodynamiczny to siła powstająca podczas ruchu ciała w płynie (w szczególności w powietrzu), przyłożona do tego ciała. Opór aerodynamiczny jest wypadkową siłą wynikającą z nierównomiernego rozkładu ciśnienia na powierzchni ciała. Opływ płynu wokół ciała powoduje zmiany rozkładu ciśnienia. W uproszczeniu – powstaje nad

Microsoft Windows Vista
Microsoft Windows Vista (Windows NT 6.0) to nowa edycja systemu Windows firmy Microsoft (do 22 lipca 2005 znany był jedynie pod nazwą kodową Longhorn). Będzie następcą systemu Windows XP. Hasło systemu to Clear Confident Connected, czyli Czysty Pewny Połąc

Read More...

Vista

- Windows Vista - system operacyjny firmy Microsoft znany pod nazwą kodową "Longhorn".
- Vista (Śródziemie) - część atmosfery, która otacza Ardę, czyli fikcyjny świat znany z twórczości J.R.R. Tolkiena.
- Vista (teleskop) - (ang. Visible and Infrared Survey Telescope for Astronomy); system podglądu teleskopowego w pod

Świder (wiertnictwo)
Świder – narzędzie urabiające skałę używane w wiertnictwie; ostatni element przewodu wiertniczego, będący najważniejszym narzędziem przy wierceniu otworu. W zależności od rodzaju wiercenia, rodzaju skały i głębokości używa się różnych typów świdrów:
- Wiercenia udarowe
- świdry płaskie
- świdry szczękowe

Lucy Liu
Lucy Alexis Liu (ur. 2 grudnia 1968 w Nowym Jorku, w stanie Nowy Jork, USA) - amerykańska aktorka. Zadebiutowała epizodyczną rolą w serialu Beverly Hills 90210 w 1991. Na dużym ekranie pojawiła się po raz pierwszy w Bang 1995. Sławę przyniosła jej dopiero rola prawniczki w

La Croix
La Croix to pierwszy solowy album Tony'ego Wakeforda, wydany w 1993 (zob. 1993 - muzyka) we własnej oficynie muzyka - Tursa.

Spis utworów

#La Croix #The Fool #Double Cross #Come the Horsemen #The Wheel of the Sun #The Yew #La Croix II Kategoria:Albumy muzyczne Tony'ego Wakeforda, wydanego w 1996 (zob. 1996 - muzyka) we własnej oficynie muzyka - Tursa.

Spis utworów

#Cupid & Death I #Le Lac Noir #Jardin Du Luxembourg #La Nuit Est Arrivée #The Day of the Angel #A Rose in Hell #Heaven & Hell #Cupid & Death II

Hydrology
Hydrology - drugi album Alana Wildera, klawiszowca Depeche Mode, który solowo zaczął tworzyć jako Recoil, wydany w roku 1988 (zob. 1988 - muzyka).

Recenzja Wikipedii

Hydrology jest drugim solowym albumem Alana Wildera, wydanym w 1988 roku. Zosta

Czarny Blok
Czarny Blok - Taktyka demonstracji stosowana przez anarchistów i autonomistów polegająca na ubieraniu się na czarno i maskowaniu w celu utrudnienia identyfikacji przez policję. W Polsce taktyka stosowana kilkakrtonie. Wydawane też byłó pismo anarchistyczne pod tym samym tytułem. Sama nazwa do tej pory błędnie przypisywana jest ponoć istniejącej grupie. TAKTYKA CZARNEGO BLOKU Poniżej krótkie przedstawienie najważniejszych aspektów taktyki demonstracji, jaką jest Czarny Blok. Co to jest Czarny Blok? Czarny Blok jest taktyka używaną przez anarchistów i autonomis

Społeczeństwo

Społeczeństwo

Podstawowe cechy społeczeństwa

Społeczeństwo postindustrialne poprzemysłowe

Społeczeństwo globalne globalnej wioski

Socjologia

Historia socjologii

Socjologia a inne dziedziny wiedzy

Subsdyscypliny

Zobacz też

Linki zewnętrzne

Warstwa społeczna

XX wiek

Ważne procesy i przemiany cywilizacyjne

Ważne procesy historyczne

Wydarzenia, które przeszły do historii

Ważne wydarzenia w nauce i technice

Wybitni twórcy kultury i sztuki

Wybitni uczeni

Ważni politycy w historii XX wieku

Inni znani ludzie

Zobacz też

Stany Zjednoczone

Ustrój polityczny

Partie polityczne

Podział terytorialny

Przestrzeganie praw i swobód

Freedom in the World 2005

Wolność prasy i mediów

System karny

Geografia

Demografia

Gospodarka

Kultura

Rankingi międzynarodowe

Zobacz też

Rząd USA

Inne

Linki zewnętrzne

Franz-Benno Delonge

External links

Spis utworów

Spis utworów

Recenzja Wikipedii

Społeczeństwo postindustrialne
poprzemysłowe

Społeczeństwo globalne
globalnej wioski