:: wikimiki.org ::

Wasal

Wasal

Wasal - początkowo (wczesne średniowiecze) wolny oddający się w opiekę seniorowi w akcie komendacji. W zamian za lenno zobowiązany był do służby wojskowej dla seniora. Ceremonią przekazania lenna była inwestytura. Poźniej wasal to osoba, która złożyła hołd i przysięgę na wierność. Wasale duchowni
- opaci Wasale świeccy
- wicehrabiowie
- kasztelanowie
- rycerze Kategoria:Historia prawa Kategoria:Średniowiecze

Średniowiecze

Średniowiecze to termin określający epokę historii i kultury europejskiej utworzony z łacińskiego medius aevus. Epoka ta trwała od ok. V-VI wieku do przełomu XV/XVI wieku. Granice czasowe średniowiecza nie są ściśle ustalone, szczególnie w przypadku granicy początkowej (zobacz: starożytność). Powszechnie przyjmuje się, że jest to okres historyczny rozciągający się od czasów rozpadu Cesarstwa Rzymskiego i wędrówek ludów, do początków Renesansu. Średniowiecze jest trzecią z kolei epoką. Za koniec średniowiecza przyjmuje się najczęściej różne daty: wynalezienie druku przez Gutenberga (ok. 1450), rok 1453 - zdobycie Konstantynopola przez Turków, rok 1492 – dotarcie do Ameryki przez Krzysztofa Kolumba, i rok 1517 – wystąpienie Lutra. Tego rodzaju podział wprowadzili w XV i XVI wieku włoscy humaniści. Stworzyli go oni by nazwać "wieki średnie” jako mroczny okres, oddzielającego ówczesne czasy od świetnej epoki starożytności. Taką periodyzację spopularyzował Christoph Keller (Cellarius) w XVII wieku.

Kultura

Średniowiecze stworzyło bardzo ciekawą kulturę, przeplatającą elementy starożytnej kultury Rzymian, kultur ludów barbarzyńskich (Germanów, Słowian i innych), silnych wpływów chrześcijańskich, kultury arabskiej oraz elementów oryginalnych. Średniowiecze, zwłaszcza kilka pierwszych jego stuleci (V - X wiek), często niesłusznie jest nazywane wiekami ciemnymi, ze względu na nieliczne źródła dotyczące tych czasów oraz przeświadczenia, że był to okres całkowitego upadku kultury.
- Średniowiecze wczesne (od końca V wieku – do końca X wieku)
- Średniowiecze dojrzałe (aż do XIV wieku, ze szczytowym okresem rozwoju w XII–XIII wieku)
- Średniowiecze schyłkowe (od XIV wieku) W średniowieczu powstała duchowa jedność świata zachodniego i wykrystalizował się obraz jego kultury (uniwersalizm). Z elementów przyswojonych i swoiście przetworzonych ze starożytności grecko-rzymskiej, zespolonych z tradycją chrześcijańską powstała nowa jakość. Przełomowe znaczenie miało powstanie Państwa Kościelnego w wyniku edyktu mediolańskiego (313). Poczynając od tego czasu Kościół stawał się potęgą nie tylko religijną, ale również kulturową, ekonomiczną i polityczną, mającą decydujący wpływ na kształtowanie zbiorowej umysłowości i kultury średniowiecza. Jedność kultury średniowiecznej w znacznym stopniu zależała od wspólnego języka - łaciny. Łacina panowała niepodzielnie jako język szkoły, nauki, religii, dyplomacji i prawa. Była wspólna dla wszystkich wykształconych środowisk zachodniego świata. Szkolnictwo początkowo w pełni organizowane przez Kościół, szkolnictwo, z ujednoliconą strukturą, oraz programem i metodami nauczania przyczyniało się do umocnienia umysłowej jedności świata zachodniego. Po upadku starożytnych szkół retorycznych życie umysłowe wczesnego średniowiecza skupiało się głównie w klasztorach. Dworskie capellae (kancelarie) np. Karola Wielkiego, przyciągały światłe umysły i stanowiły miejsce kształcenia i przygotowywania uzdolnionej młodzieży do pracy dyplomatycznej i pisarskiej. Na górę strony

Uniwersytety

W większych miastach na podobieństwo rzemieślniczych cechów — powstawały związki (korporacje) mistrzów i uczniów, które dały początek szkołom wyższym, które nazywano początkowo studium generale, a potem universitas. Uniwersytety posiadały pewnego rodzaju autonomię, np. wyłączne prawo nadawania stopni naukowych i nauczania w całym świecie chrześcijańskim. Dysponowały także niezależnością prawną od władz miejskich. W XII-XIII wieku powstała większość najsławniejszych uniwersytetów europejskich:
- Uniwersytet Boloński
- Uniwersytet Paryski
- uniwersytet oksfordzki
- uniwersytet w Cambridge
- Uniwersytet Padewski W XIV wieku:
- uniwersytet w Rzymie (1303)
- uniwersytet we Florencji (1321)
- uniwersytet w Pizie (1343)
- uniwersytet w Pradze (Uniwersytet Karola)
- uniwersytet w Krakowie (Uniwersytet Jagielloński) Na górę strony

Książka w średniowieczu

Książka w średniowieczu pełniła rolę podstawowego narzędzia pracy i źródła wiedzy dla osób jej poszukujących. Księgi spisywano głównie w klasztornych skryptoriach, z czasem powstawały w miastach wyspecjalizowane warsztaty kopistów. Oczywiście uniwersytety i kancelarie dworskie nie mogły się bez nich obejść stąd też je tam kopiowano. Książki pisano na pergaminie lub papierze, który pojawił się w Europie około 2. połowy XII wieku, a rozpowszechnił się zwłaszcza w XIV stuleciu. Książki średniowieczne były bogato zdobione, pojawiały się w nich miniatury, inicjały, bordiury, pokrywano ozdobami roślinnymi, motywami zwierzęcymi lub małymi kompozycjami o alegorycznej symbolice. W XV wieku zaczęły się pojawiać książki blokowe lub ksylograficzne (ksylograf). Za sprawą Johanna Gutenberga nadeszła era książki drukowanej. Inkunabułami nazywa się książki wydrukowane do końca XV wieku. Wielka powtórka (rzeczy najważniejsze) Terminem "średniowiecze" określa się epokę historii i kultury europejskiej między czasami starożytnymi a nowożytnymi. Początek średniowiecza wiąże się z 476 r.n.e., tj. upadkiem cesarstwa zachodnio-rzymskiego, schyłek zaś z wydarzeniami historycznymi XV w. (z 1453 r., tj. upadkiem cesarstwa bizantyjskiego oraz 1492 r. - odkryciem Ameryki). O ile w Europie epoka trwała około 1100 lat, to w Polsce tylko 500 (X-XV w.). Epoki literackie nie oddzielają się ostro od siebie, ale nakładają. Schyłek średniowiecza zachodził równocześnie z początkiem Renesansu (np. w XVI w. nadal były popularne utwory średniowieczne, drukowano je w dużych nakładach). Wszystkie ramy czasowe mają, więc charakter umowny. Z początkiem i końcem średniowiecza wiąże się kilka ważnych dat. Średniowieczna literatura polska w języku łacińskim i polskim rozwinęła się później niż inne literatury narodowe w Europie, bo dopiero w XI wieku. Powstawała twórczość religijna (Kazania świętokrzyskie, Biblia królowej Zofii, Bogurodzica) i świecka (Satyra na leniwych chłopów, Wiersz o chlebowym stole). Charakterystyczną cechą literatury średniowiecznej jest jej szczególne zaangażowanie w kwestie religijne i świeckie, duchowe i społeczne. Literatura służyła określonym celom: pouczeniu i wychowaniu, potępieniu zła i afirmacji dobra, poszerzeniu wiedzy, pokazywaniu wzorców osobowych. Dlatego tak chętnie tworzono zalecane do naśladowania ideały osobowe, np. świętego, rycerza, władcy. Średniowiecze w Europie Czas trwania: IV/V-XV wiek n.e. Początek: 303 r n.e. - wstąpienie na tron cesarza Konstantyna Wielkiego 313 r. n.e. - edykt mediolański, przyznający wolność wyznawania religii chrześcijańskiej 476 r n.e. - zdobycie Rzymu przez plemiona germańskie pod wodzą Odoakra i upadek cesarstwa zachodniorzymskiego, data najczęściej podawana jako początek średniowiecza Koniec: 1450 r. - wynalezienie druku przez Johanesa Gutenberga z Moguncji 1453 r. - zdobycie przez Turków Konstantynopola i upadek cesarstwa wschodniorzymskiego 1492 r. - odkrycie przez Krzysztofa Kolumba Ameryki, początek wielkich odkryć geograficznych i kolonizacji innych kontynentów przez Europejczyków We Włoszech schyłek średniowiecza rozpoczął się już w XIV wieku. Średniowiecze w Polsce Początek: 966 r. - chrzest Mieszka I, początek państwowości polskiej Koniec: początek XVI w. (już pod koniec XV w. powstawały jednak w Polsce łacińskie utwory renesansowe) Augustynizm Twórca był św. Augustyn (354-430), syn św. Moniki. Pochodził z Afryki Północnej. Ukończył studia w Kartaginie. Przez pewien czas był zwolennikiem manicheizmu, następnie sceptycyzmu i neoplatonizmu. Prowadził też własną szkołę retoryki. W 387 r. przyjął chrzest, następnie święcenia kapłańskie, a w 396 r. został biskupem Hippony. Najważniejsze dzieło Augustyna to Wyznania (napisane ok. 400 r n.e.). Podstawowe założenia:
- W hierarchii bytów człowiek znajduje się między zwierzętami a aniołami.
- Człowiek jest istotą, która zastanawia się nad swoim losem.
- Zdolność do refleksji i umiejscowienie między bytami wyższymi i niższymi powoduje, że człowiek ma poczucie rozdarcia między cielesnością (typową dla zwierząt) a duchowością (charakterystyczną dla aniołów). Człowiek jest też rozdarty między dobrem a złem.
- Dzieje świata to historia walki dobra ze złem. Tomizm Twórcą był św. Tomasz z Akwinu (1225-1274), urodzony we Włoszech, członek zakonu dominikanów. Od 1252 r. wykładał w Paryżu. Najważniejszymi jego dziełami były: Summa filozoficzna i Summa teologiczna. Wprowadził rozróżnienie na wiarę, którą zajmuje się teologia, i wiedzę, której dotyczy filozofia. Uważał, że niektóre prawdy wiary przekraczają rozum, nie są jednak z nim sprzeczne. Istnienia Boga można, więc dowieść rozumowo. Św. Tomasz podawał 5 dowodów na istnienie Boga. Był racjonalistą i uważał, że wiedza pochodzi z doświadczenia. Zajmował się również ekonomią. Twierdził, że własność prywatna i nierównomierny podział dóbr są zgodne z naturą. Uznawał konieczność wymiany handlowej. Opracował pojęcie sprawiedliwej ceny. Podstawowe założenia:
- Człowiek umieszczony jest w hierarchii bytów, jednak jego sytuacja nie jest tragiczna, ponieważ zajmuje on właściwe sobie miejsce.
- Człowiek musi realizować swoje powołanie walcząc z pokusami. Tomizm przykładał dużą wagę do zagadnień etycznych. Najwyżej cenioną cnotą była roztropność. Społeczeństwo zbudowane jest z hierarchicznie ułożonych stanów. Człowiek, kierujący się cnotą, powinien przestrzegać prawa i spełniać obowiązki właściwe dla warstwy, do której należy. Naruszanie hierarchii społecznej jest ciężkim grzechem. Franciszkanizm Twórcą był św. Franciszek z Asyżu (1182-1226). Jego prawdziwe nazwisko brzmiało Giovanni di Bernardone. Pochodził z bogatej rodziny kupieckiej. Wiódł życie wędrownego kaznodziei. Założył zakon żebraczy nazwany braci mniejszych nazwany później franciszkanami. Najważniejsze dzieło nurtu franciszkańskiego to Kwiatki św. Franciszka - anonimowy zbiór legend o św. Franciszku i jego towarzyszach. Podstawowe założenia:
- Podstawą wiary jest miłość do świata i stworzenia.
- Dosłowne rozumienie ewangelicznych nakazów miłosierdzia, ubóstwa i braterstwa.
- Wiara prosta i radosna. Scholastyka Twórcami byli Albert Wielki i św. Tomasz z Akwinu. Scholastyka była metodą rozumowania polegającą na ścisłym stosowaniu ustalonej procedury. Składała się ona z komentowania tekstu, dyskusji i wyciągania wniosków. Podstawowe założenia:
- Dogmaty i prawdy wiary są niepodważalne, można jednak uzasadnić je rozumowo.
- Metody rozumowego dowodzenia przejęto z dzieła pt. Logika autorstwa Arystotelesa.
- Scholastyka stała się podstawą teologii, czyli nauki o Bogu. Pojęcia związane ze średniowieczem:
- Polityka
- Cesarstwo bizantyjskie
- Święte Cesarstwo Rzymskie Narodu Niemieckiego
- Krzyżacy
- Wyprawy krzyżowe
- Gospodarka
- Trzebierz
- Zasadźca
- Gildia
- Komornik
- prawa miejskie
- Kultura
- Gotyk
- Bogurodzica
- Chycz
- Misterium
- Turniej
- Taniec w Średniowieczu Na górę strony

Ważne postacie

- Polityka
- Karol Wielki
- Wilhelm Zdobywca
- Jan Hus
- Sztuka
- Dante Alighieri
- inne
- Cyd Na górę strony

Zobacz też

- Historia średniowiecza
- Historia polskich rodów szlacheckich
- Architektura średniowiecza
- Muzyka średniowiecza
- Literatura średniowiecza
- Literatura polska - średniowiecze
- Postacie średniowiecza
- Odkrycia geograficzne średniowiecza
- Odkrycia naukowe średniowiecza
- Wynalazki średniowiecza
- Polskie zamki i twierdze
- Śmiech w sztuce średniowiecza kategoria:kultura Kategoria:Średniowiecze Na górę strony

Linki zewnętrzne

- [http://www.mediewistyka.net/ Średniowiecze - Polski Komitet Mediewistów]
- [http://www.historycy.org/SREDNIOWIECZE-f11.html Średniowiecze na forum Historycy.org] ja:中世 simple:Middle Ages

Akt komendacji

Akt komendacji - akt, podczas którego wasal oddaje się pod opiekę seniora . Kategoria:Historia prawa

Inwestytura

Inwestytura (łac.) - ceremonia przekazania lenna przez seniora wasalowi, odbywająca się po złożeniu hołdu lennego przez wasala. Podczas inwestytury wasal klękał i otrzymywał od seniora przedmiot symbolizujący przekazywane lenno - najcześciej w formie sztandaru, lancy, dokumentu zawartej umowy oraz bryłki ziemi. W przypadku duchowieństwa - biskup lub opat musieli składać przysięgę lenną na wierność swemu seniorowi, który dawał im pierścień i pastorał będące oznakiem godności.Podczas podziału pomocnik wasala "Karolos" według legendy był zmuszony poślubic córke seniora w zamian za udział w dochodach pochodzących z uprawy ziemi. Kategoria:Historia prawa Kategoria:Średniowiecze

Opat

Opat (łac. abbas - ojciec) - wyższy przełożony w męskich zakonach katolickich należących do kręgu zakonów mniszych. Żeńskim odpowiednikiem jest ksieni. Zobacz też: przeor. Kategoria:Urzędy i tytuły kościelne

Hrabia

Hrabia – tytuł arystokratyczny, w czasach wczesnośredniowiecznych comes. Pierwotnie hrabiami nazywano osoby sprawujące funkcje zarządu nad okręgami zwanymi hrabstwami (stąd późniejszy podział na hrabstwa (np. Anglia) lub komitaty (od comites zarządzających comitatus – np. Węgry). Z biegiem czasu tytuł ten stał się dziedzicznym i przerodził się w tytuł arystokratyczny wyższej szlachty. W Niemczech graf, w Wielkiej Brytanii earl. Earl (comes) był w zasadzie bliższy arystokratycznemu tytułowi kontynentalnego księcia. W Anglii zanim wprowadzono tytuł diuka, tytuł książęcy przysługiwał tylko księciu krwi. Zobacz też: książę, dux, duke, diuk, margrabia, markiz, earl, graf, baron, baronet, gentry, szlachta, Hrabia cesarstwa, Kategoria:Tytuły szlacheckie ja:伯爵

Kasztelan

Kasztelan (wcześniej komes grodowy, nazwa kasztelan pojawia się od XII wieku) - urzędnik lokalny w średniowiecznej Polsce. Zajmował się administracją gospodarczą (ściąganiem danin na rzecz panującego), obroną i sądownictwem na terenie kasztelanii. Podlegali mu chorąży, wojski, sędzia grodowy i włodarz. Kategoria:Historia polskiego prawa publicznego

Rycerz

)]] Rycerz, to termin wywodzący się ze średniowiecza określający opancerzonego wojownika walczącego konno za pomocą różnorakiej broni białej. Rycerze posiadali specjalny status społeczny i byli przedstawicielami uprzywilejowanej warstwy feudalnej. Jako wasale - osoby podletgające zwierzchności swojego suwerena, zobowiązani byli do pełnienia służby wojskowej w zamian za przywileje i ochronę swojego pana. Ich postępowanie opierało się na specjalnym etosie z uwzględnieniem kodeksu rycerskiego. Godności rycerza była nadawana giermkowi, podczas ceremoni pasowania. Obraz rycerza został bardzo silnie ukształtowany przez średniowieczną sztukę m.in. francuskie pieśni rycerskie zwane chansons de geste oraz legendy (Król Artur i Rycerze Okrągłego Stołu), a także przez wyidealizowaną rolę rycerstwa podczas wypraw krzyżowych, kiedy to przedstawiani byli jako nieskazitelni wojownicy w błyszczących zbrojach szerzący Słowo Boże. Za ramy czasowe epoki rycerskiej w Europie, historycy na ogół przyjmują okres pomiędzy wiekiem X a XV. W późniejszych czasach posługiwanie się określeniem rycerz (rycerski) ma już raczej charakter symboliczny określając zazwyczaj szlachcica lub żołnierza ze stanu rycerskiego. W dzisiejszych czasach, tradycję rycerską kultywują m.in. bractwa rycerskie. Patronem rycerzy był święty Jerzy, dziś opiekun harcerzy.

Bibliografia

- Barber R. - "Rycerze i rycerskość", Bellona, Warszawa 2000
- Brzustowicz B. - "Turniej rycerski w królestwie polskim w późnym Średniowieczu i Renesansie na tle europejskim", DiG, Warszawa 2004
- Flori J. - "Rycerstwo średniowiecznej Francji", Volumen, Warszawa 1999
- Huizinga J. - "Jesień średniowiecza", PIW, Warszawa 1967
- Iwańczak W. - "Tropem rycerskiej przygody", PWN, Warszawa 1985
- Le Goff, J. (red.) - "Człowiek średniowiecza", Warszawa 2000
- Nadolski A. - "Broń i strój rycerstwa polskiego", Ossolineum, Wrocław 1979
- Ossowska M. - "Ethos rycerski i jego odmiany", PWN, Warszawa 1973
- Pastoureau M. - "Życie codzienne we Francji i Anglii w czasach rycerzy Okrągłego Stołu", PIW, Warszawa 1983
- Piwowarczyk P. - "Obyczaj szlachecki w Polsce późnośredniowiecznej (XIV-XV w.)", Wydawnictwo DiG, 2000
- Skurzyński P. - "Rycerze polscy", Świat Książki
- Żukowski R. - "Rycerstwo polskie X-XV w.", Volumen, Warszawa 1999
- Żygulski Z. (Jun.) - "Broń w dawnej Polsce na tle uzbrojenia Europy i Bliskiego Wschodu", PWN, Warszawa 1982 Kategoria:Średniowiecze Kategoria:Historia wojskowości ja:騎士

Kategoria:Średniowiecze

Kategoria:Historia

Tornada

Tornada é uma freguesia portuguesa do concelho de Caldas da Rainha, com 19,82 km² de área e 3 150 habitantes (2001). Densidade: 158,9 hab/km². Situada a 5 km a Norte da sede do concelho, é limitada a norte pelas freguesias de Alfeizerão (concelho de Alcobaça) e Salir do Porto, a sul pelas freguesias de Nossa Senhora do Pópulo e Santo Onofre (as duas freguesias da cidade de Caldas da Rainha), a leste pelas freguesias de Salir de Matos e Coto, e a oeste pela freguesia da Serra do Bouro. Situada em terrenos planos e férteis, é atravessada pelo rio de Tornada, que desagua no Oceano Atlântico, na Baía de São Martinho do Porto. A freguesia de Tornada inclui os aglomerados populacionais de Tornada, Chão da Parada, Reguengo da Parada, Campo, Casais dos Morgados, Mouraria, Casais do Rio do Peixe e Casais do Vau. Os pontos de interesse da freguesia incluem a Igreja Matriz do século XVI e o Paul de Tornada.

História

O local era habitada já durante a ocupação Romana, situado na via que ligava Coimbra a Torres Vedras. Na Idade Média, tinha o nome de Cornagaa, pertencendo ao termo de Óbidos, próxima do limite deste com os coutos de Alcobaça. Com a fundação do Hospital de Nossa Senhora do Pópulo, pela Rainha D. Leonor, esposa de D. João II, Tornada iniciaria o processo de aproximação a Caldas da Rainha. D. Leonor deixaria em testamento ao Hospital as rendas de que era possuidora, de terras situadas em Tornada, entre as quais o então designado Paúl da Boa Vista do Extremo. A expansão territorial dos coutos de Alcobaça para sul seria travada em Tornada, por sentença dada por D. Leonor em 1490. Existia nesta época uma cultura florescente de linho para fins artesanais, comércio de cereais e vinha, extracção de sal e madeira, além da construção naval. A produção era escoada pelo porto fluvial de Tornada. Com a reforma administrativa do século XIX, a freguesia de Tornada passa a integrar o concelho de Caldas da Rainha em 1835. A proximidade da sede do concelho e a passagem pela freguesia da estrada que liga Caldas da Rainha a Alcobaça, Nazaré, Leiria e ao Norte de Portugal, e mais tarde da auto-estrada do Oeste (A8), originaram um significativo crescimento populacional e económico. Por esse motivo, é por vezes incluída, no todo ou em parte, na área urbana de Caldas da Rainha. Categoria:Freguesias de Portugal

darmowe mp3 bielizna erotyczna Saint Tropez hotels zak�ady bukmacherskie Nurkowanie

:: RELATED NEWS ::

Linden (New Jersey)
] Linden ist eine Stadt im Union County, New Jersey, USA. Bei der Volkszählung von 2000 wurde eine Bevölkerungszahl von 39.394 registriert. Linden wurde im Jahr 1861 aus Teile von Elizabeth,

Geographie

Die geographischen Koordinaten der Stadt sind 40°42'2" nö

Geografie

Mit dem Steinenbachtal als Nord-Südachse bildet die Gemeinde Steinen einen geographischen Querriegel zum Wiesental. Insgesamt ersteckt sich die Gemeinde in der größten Ausdehnung in der horizontalen über 14 km, die Höhendifferenz zwischen der Tallage in 333 Meter bis zum Wambacher Wasen in 900 Meter Höhe im Norden beträgt