:: wikimiki.org ::

SpongeBob Kanciastoporty

SpongeBob Kanciastoporty

SpongeBob Kanciastoporty (ang. SpongeBob SquarePants, sponge – gąbka) – serial animowany produkcji amerykańskiej, powstający od roku 1999. W roku 2004 nastąpiła przerwa w produkcji kolejnych części serialu, spowodowana pracami nad pełnometrażowym filmem o przygodach SpongeBoba, SpongeBob SquarePants the Movie (premiera filmu w Polsce zapowiadana jest na 24 czerwca 2005 roku).

SpongeBob – serial

W polskiej telewizji serial emitowany jest od 1 października 2004 roku na antenie MTV, towarzyszy mu lektorska wersja tłumaczenia, imitująca dubbing. Serial wyświetlany był w stu trzydziestu sześciu krajach, gdzie zdobył miliony fanów, przeważnie wśród młodzieży i osób dorosłych. W niektórych krajach, m.in. w rodzimej Ameryce, serialowi udało się uzyskać status kultowego. Dotychczas wyemitowane zostały trzy serie, premierowe odcinki czwartej serii emitowane są od 17 stycznia 2005 roku.

SpongeBob – postać

SpongeBob to gąbka morska, która z niewiadomych przyczyn ma kształt zwykłej gąbki. Mieszka on na dnie oceanu w miejscowości Bikini Dolne w domu z ananasa. Swoją egzystencję dzieli z ulubionym zwierzątkiem, ślimakiem Gacusiem. Sympatyczna gąbka wiele czasu poświęca zabawie. Jego pozytywne nastawienie do świata stwarza mu wielkie możliwości, które przeważnie wykorzystuje. Nadmiar wigoru nie zawsze podoba się otoczeniu, w którym akurat znajduje się SpongeBob – jest wesoły, ale również nierozgarnięty i raczej mało odpowiedzialny, nie zawsze zdaje sobie sprawę z tego, że naraża się innym. Mimo tych wad, znajduje również czas, aby na poważnie traktować życie: zatrudniony jest w restauracji Kruchy Krab, gdzie przygotowuje kraburgery, niezwykły morski delikates. Praca jest dla niego bardzo ważna, podobnie jak zaufanie i dobre zdanie o nim swojego szefa, pana Kraba. Jest wobec niego lojalny (podobnie jak wobec swoich przyjaciół) i za nic w świecie umyślnie nie wystawiłby na szwank pana Kraba oraz swojej reputacji. Równie ważni dla SpongeBoba są przyjaciele: rozgwiazda Patryk, wiewiórka Sandy oraz ośmiornica Edward.

Postaci

Główni bohaterowie

- SpongeBob;
- Patryk Rozgwiazda (Patrick Star) – różowa rozgwiazda o niezwykle niskim ilorazie inteligencji, najlepszy przyjaciel SpongeBoba. Mieszka pod wielkim głazem, jest sąsiadem Edwarda. Nieodłączny kompan w wielu przygodach SpongeBoba;
- Edward Ośmior (Squidward Tentacles) – ośmiornica, nie przepadająca za SpongeBobem i Patrykiem (denerwuje go ich dziecinne zachowanie), współpracownik SpongeBoba w Kruchym Krabie. Uwielbia grę na klarnecie, mimo iż nie został obdarzony zbyt wielkim talentem do gry na tym instrumencie;
- Sandy (Sandy Cheeks) – pochodząca z powierzchni wiewiórka. Mieszka na drzewie, wokół którego znajduje się kawałek zieleńca, a wszystko to skryte jest pod szklaną kopułą, izolującą jej otoczenie od wody. Przeżycie poza kopułą umożliwia jej skafander. Sandy uwielbia sporty, jest niezwykle silna i wysportowana. Hibernuje na zimę;
- pan Krab, Eugene H. Krabs (Mr. Krabs) – właściciel Kruchego Kraba, okropny harpagon. Mieszka w wielkiej kotwicy ze swoją córką, Perełką;

Pozostali

- Gacuś (Gary) – ślimak, zwierzątko SpongeBoba;
- Latający Holender (The Flying Dutchman) – przerażający duch pirata, legenda Bikini Dolnego. SpongeBobowi kilka razy udało się go spotkać, miał także okazję dołączyć do jego załogi;
- Sheldon Plankton – rywal pana Kraba, usilnie starający się wykraść tajemnicę przyrządzania kraburgerów;
- pani Puff (Mrs. Poppy Puff) – instruktorka jazdy, wielokrotnie spotykająca się ze SpongeBobem, który, mimo usilnych starań, nie potrafi opanować się za kierownicą i zdać kursu prawa jazdy na łódkę;
- homar Larry – kulturysta, wiele czasu spędzający na miejskiej plaży, wyrabiając mięśnie;
- Syrenman (Mermaid Man) – emerytowany superbohater, idol SpongeBoba i Patryka;
- Pstrokaty Pirat (Patchy the Pirate) i Pysia (Potty) – pirat, przewodniczący fanklubu SpongeBoba oraz jego papuga. Prezentują odcinki specjalne.

Odcinki

sezon 1.

- Help Wanted / Reef Blowers / Tea at the Treedome
- Bubblestand / Ripped Pants
- Jellyfishing / Plankton!
- Naughty Nautical Neighbors / Boating School
- Pizza Delivery / Home Sweet Pineapple
- Mermaid Man and Barnacle Boy / Pickles
- Hall Monitor / Jellyfish Jam
- Sandy's Rocket / Squeaky Boots
- Nature Pants / Opposite Day
- Culture Shock / F.U.N.
- MuscleBob BuffPants / Squidward, the Unfriendly Ghost
- The Chaperone / Employee of the Month
- Scaredy Pants / I Was a Teenage Gary
- SB-129 / Karate Choppers
- Sleepy Time / Suds
- Valentine's Day / The Paper
- Arrgh! / Rock Bottom
- Texas / Walking Small
- Fools in April / Neptune's Spatula
- Hooky / Mermaid Man and Barnacle Boy II

sezon 2.

- Your Shoe's Untied / Squid's Day Off
- Something Smells / Bossy Boots
- Big Pink Loser / Bubble Buddy
- Dying For Pie / Imitation Krabs
- Wormy / Patty Hype
- Grandma's Kisses / Squidville
- Pre-Hibernation Week / Life of Crime
- Christmas Who? (świąteczny odcinek specjalny)
- Survival of the Idiots / Dumped
- No Free Rides / I'm Your Biggest Fanatic
- Mermaid Man and Barnacle Boy III / Squirrel Jokes
- Pressure / The Smoking Peanut
- Shanghaied (You Wish Special) / Gary Takes a Bath
- Welcome to the Chum Bucket / Frankendoodle
- The Secret Box / Band Geeks
- Graveyard Shift / Krusty Love
- Procrastination / I'm with Stupid
- Sailor Mouth / Artist Unknown
- Jellyfish Hunter / The Fry Cook Games
- Squid on Strike / Sandy, SpongeBob and the Worm

sezon 3.

- The Algae's Always Greener / SpongeGuard on Duty
- Club SpongeBob / My Pretty Seahorse
- Just one Bite / The Bully
- Nasty Patty / The Idiot Box
- Mermaid Man and Barnacle Boy IV / Doing Time
- Snowball Effect / One Krabs' Trash
- As Seen on TV / Can You Spare a Dime?
- No Weenies Allowed / Squilliam Returns
- Krab Borg / Rock-a-Bye Bivalve
- Wet Painters / Krusty Krab Training Video
- Party Pooper Pants
- Chocolate With Nuts / Mermaid Man And Barnacle Boy V
- New Student Starfish / Clams
- SpongeBob BC
- The Great Snail Race / Mid-Life Crustacean
- Born Again Krabs / I Had an Accident
- Krabby Land / The Camping Episode
- Missing Identity / Plankton's Army
- The Sponge Who Could Fly – zagubiony odcinek specjalny
- SpongeBob Meets The Strangler / Pranks-a-Lot
- Patrick's Painting – krótki epizod promujący film

Odwiedź w Internecie

- [http://www.nick.com/all_nick/tv_supersites/spongebob/bobintro.jhtml?_requestid=197154/ oficjalna strona serialu]
- [http://www.spongebobmovie.com/ oficjalna strona filmu]
- [http://www.filmweb.pl/Film?id=162302/ SpongeBob Kanciastoporty na filmweb.pl]
- [http://www.imdb.com/title/tt0206512/ SpongeBob Kanciastoporty na imdb.com] Kategoria:Seriale telewizyjne

Ang.

Język angielski jest językiem urzędowym w Wielkiej Brytanii, jej terytoriach zależnych i w większości jej byłych kolonii i dominiów, m.in. Irlandii, Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, RPA, Australii i Nowej Zelandii. Jest też jednym z sześciu języków oficjalnych ONZ, od XX wieku najczęściej używany język w kontaktach międzynarodowych. Wszystkie kraje i terytoria z urzędowym angielskim na stronie: Rozprzestrzenienie języków urzędowych Język angielski jest bardzo mocno zróżnicowany geograficznie. Dialekty różnią się fonetyką, słownictwem i do pewnego stopnia gramatyką.

Zarys historii

Język angielski wywodzi sie z języków indoeuropejskich, a zatem jest bezpośrednio spokrewniony m.in. z językiem polskim. Świadczy o tym choćby znaczne podobieństwo wielu "podstawowych" słów ("woda"-"water", "być" - "be", "grunt" - "ground", "cierń" - "thorn" itp.) Na kształt języka wielki wpływ miały: chrystianizacja (zapożyczenia z jęz. łacińskiego), inwazja Wikingów w IX wieku n.e. (uproszczenie gramatyki) oraz najazd Normanów w roku 1066 (bardzo liczne zapożyczenia z języka francuskiego). Język angielski w znacznym stopniu zachował średniowieczne tradycje aliteracji stąd częste w nim nazwy i idiomy rozpoczynające sie tą samą literą ("Coca Cola", "Pedigree Pal", "bed & breakfast", "Donald Duck" itp.) Warto zauważyć, że pomimo, iż jęz. ang. jest obecnie źródłem zapożyczeń na prawie całym świecie, to przez całą swą historię to angielszczyzna tworzona była poprzez wpływ innych języków. Obecnie trend ten został przyhamowany ale wciąż stanowi istotny czynnik rozwoju języka.

Pisownia i fonetyka

Alfabet angielski jest obecnie tożsamy z alfabetem łacińskim i składa się z dwudziestu sześciu liter:

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z
a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z

Pisownia angielska, zwłaszcza samogłosek, jest bardzo nieregularna. Występuje dość duże geograficzne zróżnicowanie wymowy. W wielu dialektach znika głoska „r” w wygłosie, zmienia się wymowa niektórych samogłosek. W angielskim sylaby mają budowę grupa spółgłosek-samogłoska-grupa spółgłosek (CVC), przy czym ostatnia spółgłoska jest bardzo rzadko pomijana. Tak np. sylaby pisane „so”, „no” wymawia się z dodanym końcowym „w” (według polskiej pisowni – „ł”). W pisowni angielskiej wielkich liter używa się częściej niż w polskiej, choć rzadziej niż w niemieckiej. Istnieją tablice częstości występowania liter w języku angielskim. Najpopularniejszymi literami są: „e” (56× tyle, co najrzadsze „q”), „a” (43×), „r” (39×), „i” (38×), „o” (36×), „t” (35×) i „n” (34×). Jeśli chodzi o dwuliterowe zbitki, to najczęściej pojawiają się „th”, „he”, „in”, „er”.

Gramatyka

Język angielski jest językiem w przeważającej mierze analitycznym. Wyróżnia się dwie liczby rzeczownika, liczba mnoga jest zwykle regularnie tworzona przez sufiks -s lub jeden z jego alomorfów.

Przymiotniki

Przymiotniki odmieniają się tylko przez stopnie – równy, wyższy i najwyższy. Są dwie odmiany: dla krótkich przymiotników używa się odmiany za pomocą sufiksów -er i -est, dla długich za pomocą słów pomocniczych more i most. Niektóre przymiotniki stopniują się nieregularnie. Przed stopniem najwyższym przymiotnika najczęściej stawia się rodzajnik określony the. Tę samą funkcję może również pełnić zaimek dzierżawczy.

Znaczenie	Stopień równy	Stopień wyższy	Stopień najwyższy
Dobry (nieregularny)	good	better	the best
Wysoki	tall	taller	the tallest
Interesujący	interesting	more interesting	the most interesting

Czasowniki

Większość czasowników ma pięć form: formę teraźniejszą i przeszłą, imiesłów bierny i czynny, i formę trzeciej osoby liczby pojedynczej. Dwie ostatnie tworzy się regularnie z formy teraźniejszej sufiksami -ing oraz -s. Wyjątki to have (has) oraz be (is) W odmianie regularnej forma przeszła oraz imiesłów bierny są równe i tworzone z formy teraźniejszej sufiksem -ed. Jest bardzo dużo czasowników nieregularnych w języku angielskim, większość z nich odmienia się jednak według kilku stałych wzorów. Niektóre czasowniki mają więcej niż jedną formę – czasem zależy to od dialektu, w niektórych przypadkach zmienia to znaczenie czasownika. Przykłady czasowników nieregularnych:

Znaczenie	Forma teraźniejsza	Forma przeszła	Imiesłów bierny
Robić	do	did	done
Kłaść	put	put	put
Grać (regularny)	play	played	played

Czasy gramatyczne

W języku angielskim występuje szesnaście czasów. Każdy z czterech podstawowych czasów: # present # past # future # future in the past występuje w czterech aspektach czasowych: # simple # continuous # perfect # perfect continuous stąd mamy szesnaście kombinacji: # present ## present simple, np. I do ## present continuous, np. I am doing ## present perfect, np. I have done ## present perfect continuous, np. I have been doing # past ## past simple, np. I did ## past continuous, np. I was doing ## past perfect, np. I had done ## past perfect continuous, np. I had been doing # future ## future simple, np. I will do ## future continuous, np. I will be doing ## future perfect, np. I will have done ## future perfect continuous, np. I will have been doing # future in the past ## future simple in the past, np. I would do ## future continuous in the past, np. I would be doing ## future perfect in the past, np. I would have done ## future perfect continuous in the past, np. I would have been doing Wyboru czasu gramatycznego w zdaniu dokonuje się w zależności od sytuacji.

Wpływ na język polski

Z języka angielskiego do polskiego przechodzi ogromna ilość wyrazów. Są to głównie terminy naukowo-techniczne (np. "komputer", "laser", itp.) i związane z kulturą masową (np. "hamburger", "baseball", "jazz"). Przyjęły się też pewne angielskie zwroty konwersacyjne – przede wszystkim "OK", "sorry" i, ostatnio, "oops". Duży chaos panuje w dziedzinie relacji pisownia-wymowa zapożyczanych wyrazów. Istnieją tu aż cztery (czyli, praktycznie, wszystkie możliwe) tendencje. Stosunkowo najrzadziej słowa przejmowane są z priorytetem pisowni ("laser", "bus"). Dużo częściej priorytetem jest wymowa ("interfejs", "lider"). Formą bardzo częstą, lecz zwykle uznawaną za przejściową jest zachowanie zarówno pisowni jak i wymowy angielskiej ("pub", "sequel"). Jednak najczęściej polonizacja tych słów polega na kompromisie dostosowującym dany wyraz do polskich standardów ("komputer", "keczup"). W mniejszym, ale zauważalnym stopniu, język angielski wpływa też na gramatykę języka polskiego. Coraz częściej spotykamy się z "modnym" połączeniem rzeczownik+rzeczownik ("biznes-informacje", "radio konkurs" czy "auto myjnia") zamiast tradycyjnego rzeczownik+przymiotnik ("informacje biznesowe", "konkurs radiowy" czy "myjnia samochodowa"). Warto zauważyć, że konstrukcje te operują najczęściej słowami wyraźnie obcymi ("biznes", "radio", "auto") stąd sądzi się, że raczej nie przyjmą się w standardowej polszczyźnie. Oczywistym wpływem pozostają kalki językowe, np: "tak szybko jak skończysz", zamiast dawnego: "gdy tylko skończysz" lub "lasy deszczowe". Interesującym zjawiskiem jest też zmiana sposobu wymawiania zapożyczeń z innych języków na korzyść ich wymowy w jęz. ang, np.: "image" czy "quiz". Wskazuje się też na niewielki wpływ języka angielskiego na ortografię i interpunkcję polszczyzny: użycie wielkich liter (szczególnie w tytułach i nazwach), wzmożone użycie kursywy, użycie "górnego" cudzysłowu, a także kropki dziesiętnej.

Certyfikaty językowe

Język angielski należy do najpopularniejszych i najczęściej nauczanych języków obcych świata. Istnieje wiele egzaminów zaświadczających znajomość angielskiego na różnych poziomach. Są to m.in. KET, PET, FCE, CAE, CPE, TOEFL, BEC

Częste błędy

Do częstszych błędów, jakie popełniają obcokrajowcy uczący się języka, jest błędne użycie słów, które choć brzmią podobnie do słów języka ojczystego, mają odmienne znaczenie.

Polskie słowo	Znaczenie	Podobne angielskie słowo	Znaczenie	Uwagi
aktualny	current	actual	rzeczywisty
aleja	avenue	alley	zaułek, uliczka
audycja	broadcast	audition	próba, przesłuchanie
bilion	trillion	billion	miliard	W języku angielskim, zwłaszcza w USA, obowiązuje inne nazewnictwo dużych liczb (patrz: Nazwy dużych liczb)
ewentualnie	possibly	eventually	w końcu
ewidencja	record	evidence	dowód
fizyk	physicist	physician	lekarz
konfekcja	clothing	confection	wyrób cukierniczy
konkurencja	rivalry, competition	concurrence	współpraca, zgodność
konsekwentny	consistent	consequent	wynikający
konwenans	custom	convenience	wygoda
kreatura	scoundrel, contemptible person	creature	stworzenie, istota żywa
kwota	amount	quota	limit, udział	Ostatnio media tłumaczą terminy prawa europejskiego typu „milk quota” na „kwota mleczna” itp.
lektura	reading matter	lecture	wykład
lunatyk	sleepwalker	lunatic	szalony
mizeria	cucumber salad	misery	nieszczęście
mol (owad)	moth	mole	kret	W chemicznym znaczeniu mole to mol
pasta	paste	pasta	makaron	Angielski odpowiednik to rowniez macaroni
patetyczny	pompous	pathetic	żałosny
paragon	receipt	paragon	ideał, archetyp
polityka	politics	policy	plan działania, zasady
rejs	cruise, voyage	race	rasa; wyścig; bieg
sukcesywny	gradual	successful	zakończony powodzeniem	Istnieje też słowo successive oznaczające kolejny, następujący
sympatia	liking	sympathy	współczucie, zrozumienie
szkoła publiczna	tuition-free school	public school (brytyjskie)	szkoła prywatna	Amerykańskie public school i private school znaczą odpowiednio: szkoła publiczna i szkoła prywatna

Terminy o częściowo pokrywającym się znaczeniu:

Polskie słowo	Angielskie słowo	Wspólne znaczenie	Tylko polskie
adapter	adapter	urządzenie przenoszące sygnał między dwoma rodzajami przewodów (lub ogólnie jakieś urządzenie umożliwiające połączenie dwóch różnych standardów)	gramofon
mandat	mandate	Upoważnienie	Kara pieniężna
narkotyk	narcotic	Środek znieczujający (np. morfina)	Dowolny środek psychotropowy lub uzależniający
torpedować	to torpedo	Atakować za pomocą torped	przeciwdziałać udanemu zakończeniu czegoś

Polskie słowo	Angielskie słowo	Wspólne znaczenie	Tylko angielskie
adresować	to address	kierować do kogoś, umieszczać adres	zająć się jakąś kwestią
afera	affair	skandal	sprawa, wydarzenie
areszt	arrest	zatrzynie przez policję	dowolne zatrzymanie, np. cardiac arrest to ustanie akcji serca
garaż	garage	pomieszczenie lub budynek na samochody	warsztat samochodowy
impresja	impression	wrażenie	odcisk; odbitka
kamera	camera	urządzenie do nagrywania filmów (video camera)	aparat fotograficzny (still camera)
minister	minister	wyższy urzędnik	ministrant
papier	paper	materiał uzyskiwany z drewna	praca naukowa
student	student	uczeń szkoły wyższej	uczeń dowolnej szkoły

Linki zewnętrzne

Strony o angielskim:
- [http://www.angielski.filo.pl Serwis języka angielskiego]
- [http://www.EnglishTensesWithCartoons.com Strona poświęcona czasom angielskim]
- [http://www.angielski.edu.pl Serwis użytkowników angielskiego - codzienne lekcje, testy]
- [http://www.uczsie.pl Angielski na co dzień, nauka słówek]
- [http://www.bbc.co.uk/polish/learningenglish/ Angielski z BBC] Słowniki:
- [http://www.Angool.com Angool.com - Darmowy Słownik Angielski onLine]
- [http://www.dictionary.pl/ Dictionary.pl - słownik polsko-angielski, angielsko-polski]
- [http://www.ling.pl Słownik wielojęzyczny] Ling
- [http://www.dict.pl Dwukierunkowy słownik polsko-angielski] e-DICT
- [http://portalwiedzy.onet.pl/tlumacz.html Słownik polsko-angielski (Onet)]
- [http://www.multislownik.pl/modules/multi/ MultiSłownik (De Agostini)]
- [http://dictionary.cambridge.org/ Słownik języka angielskiego (Cambridge)]
- [http://www.m-w.com/ Słownik języka angielskiego (Merriam-Webster)]
- [http://www.askoxford.com/dictionaries/ Słownik języka angielskiego (Oxford)] Angielski als:Englische Sprache zh-min-nan:Eng-gí ko:영어 ms:Bahasa Inggeris ja:英語 simple:English language th:ภาษาอังกฤษ

Serial telewizyjny

Serial telewizyjny – wieloodcinkowy telewizyjny serial filmowy, lub wieloodcinkowa telenowela. Serial filmowy jest realizowany przy pomocy technik filmowych, ujęcie po ujęciu, najczęściej przy pomocy jednej kamery, na taśmie światłoczułej 35 lub 16 mm, obecnie także na nośniku magnetycznym i cyfrowym. Telenowela jest realizowana technikami telewizyjnymi. Kręcone są całe sceny przy pomocy kilku kamer, na nośniku magnetycznym lub cyfrowym. Największymi zagranicznymi stacjami telewizyjnymi, które produkują seriale, są obecnie CBS, NBC czy, najmłodsza z nich wszystkich, stacja telewizyjna Fox. Każda z tych stacji ma na swoim koncie sporo ogólnoświatowych hitów. Dziełem stacji telewizyjnej Fox jest chociażby Świat według Bundych. Bardzo częstym zjawiskiem jest generowanie przez seriale dużych ilości aktorów, którzy po początkowym sukcesie serialu zaczynają swoje prywatne kariery aktorskie, zdala od seriali, zazwyczaj w filmach pełnometrażowych, rzadziej na deskach teatralnych. Takimi aktorami są chociażby: Richard Chamberlain, Roger Moore, George Clooney, Courtney Cox, Christina Applegate, Tom Seleck, Johnny Depp, Brad Pitt czy Richard Grico.

Typy seriali

Można wyróżnić następujące typy seriali telewizyjnych:
- Seriale fabularne:
- Serial przedstawiający dzieje wybranej grupy bohaterów w ramach rozwijającej się chronologicznie, z odcinka na odcinek akcji, np. Chłopi Rybkowskiego, Dom Łomnickiego, Polskie drogi Morgensterna, Alternatywy 4 i Zmiennicy Barei, Przyłbice i kaptury Piestraka czy Miasteczko Twin Peaks Lyncha, lub telenowele: Klan, Złotopolscy, M jak miłość, Niewolnica Isaura
- Serial z tymi samymi bohaterami wiodącymi, ale z indywidualną fabułą każdego odcinka, np. Stawka większa niż życie, seriale kryminalne jak Kojak, Tagart czy polski 07, zgłoś się lub telenowele: Rodzina zastępcza, Świat według Kiepskich, Kasia i Tomek
- Serial zawierający ideę lub pomysł przewodni, lecz różnych bohaterów i różne fabuły, np. Dekalog Kieślowskiego, Alfred Hitchcock przedstawia, Strefa cienia
- Seriale dokumentalne, np. polskie telenowele dokumentalne: Szpital Dzieciątka Jezus, Pierwszy krzyk, Przedszkolandia, Prawdziwe psy.
- Seriale animowane, przede wszystkim dla dzieci, np. Miś Uszatek, Miś Colargol, Zaczarowany ołówek, Przygody kota Filemona z Se-ma-fora, Bolek i Lolek, Reksio, Krecik, Pszczółka Maja, Wilk i Zając, seriale Disneya z Myszką Miki , Kaczorem Donaldem oraz wiele innych, a także dla dorosłych: japońskie anime czy Miasteczko South Park lub Simpsonowie

Gatunki seriali

Seriale telewizyjne, podobnie jak film fabularny, można podzielić na wiele gatunków. Najpopularniejsze to:
- kryminały, np. Święty, Colombo, Crime Story, Policjanci z Miami, Glina, Ekstradycja, Sfora;
- seriale science fiction, np. Star Trek, SeaQuest, Babilon 5, Z Archiwum X
- seriale wojenne, np. Czterej pancerni i pies, Stawka większa niż życie, Kolumbowie, Siedemnaście mgnień wiosny, M
- A
- S
- H
- seriale szpiegowskie, np. Pogranicze w ogniu, Życie na gorąco
- seriale obyczajowe, np. Jan Serce, Daleko od szosy, Czterdziestolatek, Wojna domowa, Cudowne lata, Kobieta za ladą, Przystanek Alaska, Dallas, Dynastia, Seks w wielkim mieście
- westerny, np. Bonanza, Dr Quinn, Domek na prerii;
- seriale kostiumowe, np. kolejne seriale o Robin Hoodzie, Duma i uprzedzenie, Korzenie, Lalka, Noce i dnie, Przygody pana Michała, Z biegiem lat, z biegiem dni
- seriale i telenowele „szpitalne”, np. Dr Kilder, Szpital na peryferiach, Ostry dyżur, Klinika w Schwarzwaldzie, Na dobre i na złe
- Na przestrzeni ostatnich sześćdziesięciu lat najpopularniejszymi serialami były jednak komedie, w tym telenowele z gatunku sitcom, których przedstawicielami są takie komedie jak: Alf, Świat według Bundych, Zdrówko!, 'Allo 'Allo!, Hotel Zacisze czy, bijący wszelkie rekordy popularności na świecie i w Polsce, serial Przyjaciele. Główną zasadą sitcomów jest fakt, że większość sytuacji, gier słownych, gagów sytuacyjnych, odbywa się podczas przebywania bohaterów danego serialu w konkretnym miejscu, zazwyczaj siedząc np. na kanapie (jak ma to miejsce w Świecie według Bundych czy Przyjaciołach), czy na sali operacyjnej jak w przypadku takich seriali jak M
- A
- S
- H.

Lista zagranicznych seriali z największą ilością odcinków (aktualna do 2004)

Polskie seriale telewizyjne

Seriale telewizyjne wyprodukowane przy udziale i po raz pierwszy wyświetlone przez polską publiczną lub komercyjną stację telewizyjną (Telewizję Polską SA, telewizję Polsat, telewizję TVN, Canal Plus itd.)

Filmowe seriale dla dorosłych

- 07, zgłoś się (1976-1987), reż. Krzysztof Szmagier
- Akwen Eldorado (1988), reż. Andrzej Swat
- Alternatywy 4 (1982), reż. Stanisław Bareja
- Ballada o Januszku (1987), reż. Henryk Bielski
- Boża podszewka (1997), reż. Izabella Cywińska
- Boża podszewka II (2004), reż. Izabella Cywińska
- Biała wizytówka (1986), reż. Filip Bajon
- Białe tango (1981), reż. Janusz Kidawa
- Chłopi (1972), reż. Jan Rybkowski
- Crimen (1988), reż. Laco Adamik
- Czarne chmury (1973), reż. Andrzej Konic
- Czterdziestolatek (1974), reż. Jerzy Gruza
- Czterdziestolatek – dwadzieścia lat później (1993), reż. Jerzy Gruza
- Czterej pancerni i pies (1966, 1679-1680)
- Dekalog (1988), reż. Krzysztof Kieślowski
- Daleko od szosy (1976), reż. Zbigniew Chmielewski
- Doktor Ewa (1970), reż. Henryk Kluba
- Dom (1980-2000), reż. Jan Łomnicki
- Droga (1973), reż. Sylwester Chęciński
- Dyrektorzy (1975), reż. Zbigniew Chmielewski
- Ekstradycja, (1995-1998) reż. Wojciech Wójcik
- Gwiezdny pirat (1998), reż. Jerzy Łukaszewski
- Hrabina Cosel (1968), reż. Jerzy Antczak
- Janosik (1973), reż. Jerzy Passendorfer
- Jan Serce (1981), reż. Radosław Piwowarski
- Kapitan Sowa na tropie (1965), reż. Stanisław Bareja
- Kariera Nikodema Dyzmy (1979), reż. Jan Rybkowski
- Królowa Bona (1980), reż. Janusz Majewski
- Kolumbowie (1970), reż. Janusz Morgenstern
- Kopernik (1972), reż. Ewa i Czesław Petelski
- Lalka (1977), reż. Ryszard Ber
- Lato leśnych ludzi (1984), reż. Władysław Ślesicki
- Mistrz i Małgorzata (1988), reż. Maciej Wojtyszko
- Na kłopoty... Bednarski (1986), reż. Paweł Pitera
- Najważniejszy dzień życia (1974), reż. Andrzej Konic
- Noce i dnie (1977), reż. Jerzy Antczak
- Ogniem i mieczem (2000), reż. Jerzy Hoffman
- Opowiesci niezwykłe (1965-1968), reż. Janusz Majewski, Andrzej Zakrzewski, Jerzy Gruza, Ryszard Ber
- Opowieści weekendowe (1996-1997), reż. Krzysztof Zanussi
- Polskie drogi (1976), reż. Janusz Morgenstern
- Przedwiośnie (2002), reż. Filip Bajon
- Klub profesora Tutki (1966), reż. Andrzej Kondratiuk
- Pogranicze w ogniu (1988-1991), reż. Andrzej Konic
- Przygody pana Michała (1969), reż. Paweł Komorowski
- Przyłbice i kaptury (19850, reż. Marek Piestrak
- Rodzina Połanieckich (1978), reż. Jan Rybkowski
- Stara baśń (2003), reż. Jerzy Hoffman
- Stawka większa niż życie (1967-1968), reż. Andrzej Konic
- Trzecia granica (1975), reż. Wojciech Solarz
- Tulipan (1986), reż. Janusz Dymek
- Tygrysy Europy (1999), reż. Jerzy Gruza
- Tygrysy Europy II (2003), reż. Jerzy Gruza
- Wiedźmin (2002), reż. Marek Brodzki
- Wielka miłość Balzaka (1973), reż. Wojciech Solarz
- Zaklęty dwór (1976), reż. Antoni Krauze
- Z biegiem lat, z biegiem dni (1980), reż. Andrzej Wajda
- Ziemia Obiecana (1975), reż. Andrzej Wajda
- Zmiennicy (1986), reż. Stanisław Bareja
- Życie na gorąco (1978), reż. Andrzej Konic

Filmowe seriale dla dzieci i młodzieży

- Awantura o Basię (1996), reż. Kazimierz Tarnas
- Czterej pancerni i pies (1967-1970), reż. Konrad Nałęcki, Andrzej Czekalski
- Do przerwy 0:1 (1969), reż. Stanisław Jędryka
- Dziewczyna i chłopak (1977), reż. Stanisław Loth
- Gruby (1972), reż. Wojciech Fiwek
- Janka (1989), reż.Janusz Łęski (odcinki: 1-6, 10-15), Adam Iwiński (odcinki: 7-9)
- Karino (1974), reż. Jan Batory
- Klementynka i Klemens – gęsi z Doliny Młynów (1986), reż. Janusz Łęski
- Miś Uszatek (1975 -1987), reż. Lucjan Dembiński, Marian Kiełbaszczak, Dariusz Zawilski, Eugeniusz Ignaciuk, Jadwiga Kudrzycka, Eugeniusz Strus, Teresa Puchowska-Sturlis, Janusz Galewicz, Krystyna Kulczycka, Janina Hartwig
- Niewiarygodne przygody Marka Piegusa (1966), reż. Mieczysław Waśkowski
- Pan Samochodzik i templariusze (1971), reż. Hubert Drapella
- Podróż za jeden uśmiech (1971), reż. Stanisław Jędryka
- Przygody psa Cywila (1970), reż. Krzysztof Szmagier
- Przyjaciele wesołego diabła (1988), reż. Jerzy Łukaszewicz
- Rodzina Leśniewskich (1978), reż. Janusz Łęski
- Siedem stron świata (1974) reż. Wojciech Fiwek, Tadeusz Junak
- Siedem życzeń (1984), reż. Janusz Dymek
- Słoneczna włócznia (2000) reż. Jerzy Łukaszewicz
- Stawiam na Tolka Banana (1973), reż. Stanisław Jędryka
- Szaleństwo Majki Skowron (1976), reż. Stanisław Jędryka
- Tajemnica Sagali (1996) reż. Jerzy Łukaszewicz
- Urwisy z Doliny Młynów (1985), reż. Janusz Łęski
- Wakacje z duchami (1970), reż. Stanisław Jędryka
- Wojna domowa (1965), reż. Jerzy Gruza
- WOW (1993), reż. Jerzy Łukaszewicz
- Znak orła (1977), reż. Hubert Drapella

Polskie współczesne seriale, telenowele

- 13. posterunek (1997-1999 ), reż. Maciej Ślesicki
- Bao-bab, czyli zielono mi... (2003), reż. Krzysztof Lang, Jan Kidawa-Błoński
- Bulionerzy (2004- ), reż. Andrzej Kostenko, Maria Skryśkiewicz-Łach
- Całkiem nowe lata miodowe (2004), reż. Maciej Wojtyszko, Wojciech Adamczyk, Aleksander Gawek
- Camera Café (2004), reż. Jerzy Bogajewicz, Wojciech Adamczyk, Mariusz Bieliński, Konrad Sztuka
- Daleko od noszy (2003-), reż. Krzysztof Jaroszyński, Maciej Kraszewski, Kinga Lewińska, Maciej Górski
- Dziupla Cezara (2004), reż. Wojciech Adamczyk
- Egzamin z życia (2005-), reż. Teresa Kotlarczyk
- Fala zbrodni, (2003-) reż. Okil Khamidov
- Graczykowie (1999-2001), reż. Ryszard Zatorski
- Graczykowie, czyli Buła i spóła (2001-2002), reż. Krzysztof Jaroszyński
- Kasia i Tomek (2002-2004), reż. Jerzy Bogajewicz, Ewa Borgusińska, Michał Haeliczek, Ewa Andrzejewska, Aleksander Gawek
- Klan (1997- ), reż. Paweł Karpiński i inni
- Kocham Klarę
- Król przedmieścia (2002), reż. Olaf Lubaszenko, Weronika Migoń, Jakub Kędzierski
- Lokatorzy (1999-), reż. Marcin Sławiński, Iwona Kegler, Katarzyna Kaniewska
- Miasteczko (2000-2002), reż. Marek Brodzki (odc. 1-32), Tomasz Hynek (odc. 1-32), Maciej Wojtyszko (od odc. 33.)
- Miodowe lata (1998-2003), reż. Maciej Wojtyszko
- M jak miłość (2000- ), reż. Maciej Dejczer, Natalia Koryncka-Gruz, Waldemar Szarek, Piotr Wereśniak, Ryszard Zatorski
- Na dobre i na złe (1999- ), reż. Maciej Dejczer, Teresa Kotlarczyk, Jerzy Łukaszewicz, Maciej Pieprzyca, Krzysztof Rogala, Waldemar Szarek, Piotr Wereśniak, Ryszard Zatorski
- Na Wspólnej (2003- ), reż. Wojciech Smarzowski, Filip Zylber
- Plebania (2000- )
- Rodzina zastępcza (1999-2004), reż. Michał Kwieciński, Krzysztof Koenig, Monika Powalisz
- Rodzina zastępcza plus (2004- ), reż. Michał Kwieciński, Krzysztof Koenig, Monika Powalisz, Maria Skryśkiewicz-Łach
- Samo Życie (2002- )
- Sąsiedzi (2003- ), reż. Feridun Erol
- Świat według Kiepskich (1999-2005), reż. Okil Khamidov, Jerzy Owczarczyk
- Tango z aniołem (2005-) reż. Tomasz Konecki , Jarosław Marszewski
- Warto kochać (2005-)
- W labiryncie (1988-1990), reż. Paweł Karpiński
- Złotopolscy (1997- ), reż. Janusz Zaorski, Radosław Piwowarski, Janusz Dymek, Ryszard Zatorski, Ireneusz Engler, Grzegorz Okrasa
- Życie jak poker (1998-1999)

Zobacz też

- cliffhanger
- miniserial
- spinoff
- telenowela
- zagraniczne seriale telewizyjne

Linki zewnętrzne

- [http://www.seriale.vis.pl Polskie Centrum Serialowe] ! Kategoria:Kinematografia Kategoria:Telewizja !

Stany Zjednoczone

Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States of America, United States, w skrócie: USA, US) – państwo położone w Ameryce Północnej. Graniczy z Kanadą od północy i Meksykiem od południa; od wschodu granicę kraju stanowi Ocean Atlantycki, a od zachodu Ocean Spokojny. Trzecie państwo świata pod względem terytorium (po Rosji i Kanadzie) oraz trzecie pod względem liczby ludności (po Chinach i Indiach).

Ustrój polityczny

Podział władzy: Konstytucja USA (przyjęta 17 września 1787, weszła w życie 4 marca 1789) wprowadziła trójpodział władzy oraz system "hamulców i równowagi", polegający na wzajemnym równoważeniu się różnych rodzajów władz. Władzę wykonawczą sprawuje prezydent (obecnie George W. Bush), który jest jednocześnie głową państwa i szefem rządu (administracji). Prezydent (i wiceprezydent) wybierany jest w formalnie pośrednich wyborach powszechnych na czteroletnią kadencję, może powtórnie sprawować urząd tylko raz. Rząd jest powoływany przez prezydenta po uzyskaniu aprobaty Senatu. Władzę ustawodawczą sprawuje Kongres, składający się z dwóch izb: Izby Reprezentantów (izba niższa) i Senatu (izba wyższa). Izba Reprezentantów ma kadencję 2-letnią, liczy 435 członków, jest wyłaniana w wyborach powszechnych i bezpośrednich; liczba reprezentantów poszczególnych stanów jest proporcjonalna do liczby ich mieszkańców (każdy stan musi mieć co najmniej 1 przedstawiciela). Senat ma kadencję 6-letnią, liczy 100 członków, wszystkie stany mają równą reprezentancję — po 2 senatorów (co 2 lata odnawia się 1/3 składu w wyborach częściowych); stołeczny Dystrykt Kolumbii nie ma reprezentacji w Kongresie. Na czele władzy sądowniczej stoi Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych (nie mylić z Sądami Najwyższymi poszczególnych stanów i wspólnot).

Partie polityczne

Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych] W Stanach Zjednoczonych istnieje system wielopartyjny, ale faktycznie politykę kontrolują jedynie dwie partie: Demokraci (Partia Demokratyczna) i Republikanie (Partia Republikańska). Ponadto w kraju istnieje kilkanaście partii politycznych, ale ich dostęp do życia publicznego jest znikomy. Zazwyczaj jedna partia kontroluje przez dekady konkretny powiat. W przypadku przejęcia władzy w legislaturze stanowej, wszystkie kluczowe stanowiska są obsadzane przez współpracowników jednej partii. Lista partii politycznych w USA:
- Republikanie
- Demokraci
- Liberałowie
- Zieloni Źródło: [http://www.cia.gov/cia/publications/factbook/geos/us.html World Factbook]

Podział terytorialny

(główny artykuł: Podział terytorialny Stanów Zjednoczonych)
(W nawiasach podano oryginalną pisownię, jeśli różni się od polskiej) 50 stanów (poniżej) i 1 okręg (Okręg stołeczny - dystrykt Kolumbii (Columbia District)) oraz terytoria zależne (poniżej). Uwaga: Niektóre jurysdykcje nazywają siebie "wspólnotami" (Commonwealth), a nie stanami ("State"). Stany: Alabama, Alaska, Arizona, Arkansas, Connecticut, Dakota Południowa (South Dakota), Dakota Północna (North Dakota), Delaware, Floryda (Florida), Georgia, Hawaje (Hawaii), Idaho, Illinois, Indiana, Iowa, Kalifornia (California), Kansas, Karolina Południowa (South Carolina), Karolina Północna (North Carolina), Kentucky (wspólnota), Kolorado (Colorado), Luizjana (Louisiana), Maine, Maryland, Massachusetts (wspólnota), Michigan, Minnesota, Missisipi (Mississippi), Missouri, Montana, Nebraska, Nevada, New Hampshire, New Jersey, Nowy Jork (New York), Nowy Meksyk (New Mexico), Ohio, Oklahoma, Oregon, Pensylwania (Pennsylvania) (wspólnota), Rhode Island, Tennessee, Teksas (Texas), Utah, Vermont, Waszyngton (Washington), Wirginia (Virginia) (wspólnota), Wirginia Zachodnia (West Virginia), Wisconsin, Wyoming Wyoming Terytoria zależne: Samoa Amerykańskie (American Samoa), Baker (Baker Island), Guam, Howland (Howland Island), Jarvis (Jarvis Island), Johnston (Johnston Atoll), Kingman (Kingman Reef), Midway, Navassa (Navassa Island), Mariany Północne (Northern Mariana Islands), Palmyra (Palmyra Atoll), Portoryko (Puerto Rico), Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych (U.S. Virgin Islands), Wake (Wake Island)

Przestrzeganie praw i swobód

Freedom in the World 2005

W raporcie "Freedom in the World 2005", ogłoszonym przez Freedom House, USA znalazły się w kategorii państw „Wolne” ze wskaźnikiem 1.0 w 7-stopniowej skali. Zobacz: [http://www.freedomhouse.org/research/freeworld/2005/essay2005.pdf Freedom in the World 2005 (s. 21)]. Raport "Freedom in the World" jest efektem monitorowania przez organizację Freedom House zmian w zakresie respektowania i ochrony przez władze państwowe praw politycznych (swoboda działalności konkurencyjnych partii polit., wolne wybory) i wolności obywatelskich (religijnych, etnicznych, ekonomicznych, językowych, praw kobiet i rodziny, wolności osobistych, wolności prasy, przekonań i stowarzyszeń) w 192 krajach i 14 największych terytoriach zależnych i spornych. Raport ocenia państwa i terytoria w skali od "1" (najlepszy) do "7" (najgorszy) i kwalifikuje do jednej z 3 kategorii: "Wolne", "Częściowo wolne" i "Bez wolności" Raporty są opracowywane od 1972 r.

Wolność prasy i mediów

- w raporcie "Freedom of the Press 2004" (Freedom House) USA znalazły się w kategorii państw "Wolne" na 17 miejscu na 193 ze wskaźnikiem 13 w 100-stopniowej skali. Źródło: [http://www.freedomhouse.org/pfs2004/pfs2004.pdf "Freedom of the Press 2004" (od s. 18)]
- w rankingu "World Press Freedom Ranking 2004" organizacji Reporterzy bez granic, USA są na 23 miejscu na 167. [http://www.rsf.org/IMG/pdf/Eur_index_Eng_2004.pdf zobacz: raport 2004 (od s. 5)].

System karny

W niektórych stanach wykonywana jest kara śmierci. Według danych z czerwca 2003, amerykański system penitencjarny przetrzymuje 2 miliony 78 tysięcy 670 osób (ok. 1% dorosłej ludności kraju), co rocznie kosztuje 57 miliardów dolarów. Większość z nich to stosunkowo młodzi mężczyźni. W USA w dowolnej chwili około 20% mężczyzn - czarnych lub pochodzenia latynoskiego - przebywa w więzieniu. W miastach takich jak Waszyngton i Baltimore ponad połowa czarnych mężczyzn w wieku od 18 do 30 lat jest przetrzymywanych w więzieniach, na zwolnieniu warunkowym lub poddanych probacji. W USA przebywa w więzieniach od 6 do 10 razy więcej ludzi niż w innych krajach demokratycznych. Średnio na 100 000 mieszkańców wypada 715 więźniów,gdy tymczasem w Australii na 100 tysięcy ludności przypada 114 skazanych, 116 w Kanadzie, 95 we Francji i 96 w Niemczech. Dla porównania, w Polsce współczynnik ten wynosi 215 (83 tysiące osadzonych na 38,6 miliona mieszkańców w roku 2005).

Geografia

- Obszar:
- całkowity: 9,6 mln km²
- lądu: 9,2 mln km²
- wodny: 470 tys. km² Uwaga: dane dotyczą jedynie 50 stanów i okręgu stołecznego
- Porównanie: obszar ten odpowiada mniej więcej: 1/2 powierzchni Rosji, 3/10 powierzchni Afryki; 1/2 powierzchni Ameryki Południowej; jest nieco większy od Chin, około dwa i pół raza większy od Europy Zachodniej i prawie 31 razy większy od Polski.
- Granice lądowe:
- długość całkowita: 12248 km
- granica z Kanadą: 8893 km (w tym 2477 km z Alaską), z Meksykiem: 3326 km
- Linia brzegowa: 19924 km Klimat: w większości umiarkowany, ale tropikalny na Hawajach i Florydzie, arktyczny na Alasce, półsuchy na Wielkich Wyżynach na północ od Mississippi oraz suchy na południowym zachodzie. Ukształtowanie powierzchni: równiny centralne, góry na zachodzie, wzgórza i niskie góry na wschodzie; krajobraz wulkaniczny na Hawajach.
- najniższy punkt: Death Valley (Dolina Śmierci) 86 m p.p.m.
- najwyższy punkt: (Alaska) Mount McKinley 6194 m n.p.m. Zasoby naturalne: węgiel, miedź, ołów, molibden, fosforany, uran, złoto, rtęć, nikiel, potas, srebro, wolfram, cynk, ropa naftowa, gaz ziemny, drewno Naturalne zagrożenia: tsunami, wulkany, trzęsienia ziemi, huragany wzdłuż wybrzeża Atlantyku i w Zatoce Meksykańskiej, tornada na obszarach centralnych i południowo-wschodnich, lawiny błotne i pożary w Kalifornii, powodzie.

Demografia

Ponad 295 mln ludności (275,6 mln w roku 2000). Ponad 1/3 przyrostu ludn. stanowi imigracja, gł. z Meksyku, wschodniej Azji i Europy. Ponad 77% ludn. mieszka w miastach, wśród których wyróżniają się wielkie aglomeracje miejskie (ludność w mln): Nowy Jork 21,1, Los Angeles - San Diego 16,4, Chicago 9,3, San Francisco-Oakland (Bay Area) 7,1, Waszyngton - Baltimore 7,0, Filadelfia 6,1, Boston 5,7, Detroit 5,3, Dallas - Fort Worth 4,4, Houston 4,2. W 61 obszarach metropolitalnych, liczących w kwietniu 2000 roku co najmniej milion mieszkańców, żyło 138,4 mln mieszkańców, czyli połowa ludności. Średnia gęstość zaludnienia 30,2 os./km²
- Grupy rasowe: ludność biała 77,1%, ludność czarna 12,9%, Azjaci 4,2%, Indianie i rodowici alaskańczycy 1,5%, Hawajczycy i wyspiarze Pacyfiku 0,3%, inni 4% (2000).
- Religie: protestancka 52%, rzymskokatolicka 24%, mormoni 2%, żydowska 1%, muzułmanie 1%, inne 10%, żadna 10% (2002).
- Piśmienność: 97% populacji w wieku powyżej 15 lat jest piśmienna.

Gospodarka

Największa i najsilniejsza technologicznie gospodarka świata. Rozwinięty przemysł samochodowy (wielkie koncerny, m.in.: General Motors, Ford Motor Company, Chrysler), petrochemiczny (Exxon Mobil), elektroniczny (IBM), energetyczny (General Electric), lotniczy i kosmiczny (Lockheed, Douglas Aircraft Company, Boeing, maszynowy, metalurgiczny, włókienniczy, chemiczny, farmaceutyczny, kosmetyczny, spożywczy (mięsny, młynarski, mleczarski, owocowo-warzywny), drzewny, celulozowo-papierniczy. Największy producent żywności na świecie. Użytki rolne stanowią 46% powierzchni. Uprawia się: kukurydzę, soję, jęczmień, sorgo, bawełnę, tytoń, drzewa owocowe, warzywa. Hodowla bydła, trzody chlewnej, drobiu.
- Produkt krajowy brutto:
- 11,75 bln USD (2004, przy zachowaniu parytetu siły nabywczej, pzp)
- PKB na 1 mieszkańca (2004, pzp): 40,100 USD
- Realny wzrost PKB (2004): 4,4%
- W strukturze PKB (2004) udział rolnictwa wynosi 0,9%, przemysłu 19,7%, usług 79,4%.
- Budżet:
- dochody: 1,862 bln USD.
- wydatki: 2,338 bln USD.
- Dług publiczny: 65% PKB (2004).
- Dług zagraniczny: 1,4 bln USD (2001).
- Rezerwy w złocie i walutach : 85,94 mld USD (2003).
- Struktura zatrudnienia (2004): usługi 76,6%, przemysł i transport 22,7%, rolnictwo, leśnictwo i rybołówstwo 0,7%.
- Handel zagraniczny:
- Eksport: 795 mld USD. Eksportuje się głównie: dobra inwestycyjne, samochody, środki zaopatrzenia przemysłu, materiały surowe, dobra konsumpcyjne, produkty rolne, do: Kanady (23,4%), Meksyku (13,5%), Japonii (7,2%), Wielkiej Brytanii (4,7%).
- Import: 1,476 bln USD. Importuje się ropę i produkty petrochemiczne, maszyny, samochody, dobra konsumpcyjne, materiały surowe, żywność i napoje, z: Kanady 17,4%, Chin 12,5%, Meksyku 10,7%, Japonii (9,3%), Niemiec (5,3%).
- Inflacja: 2,5% (2004).
- Bezrobocie: 5,5% (2004).
- Ludność poniżej granicy ubóstwa: 12%
- Statystyka wymiany handlowej [http://www.polishexchange.com/raportwaszyngtonski Raport Waszyngtonski]

Kultura

Rankingi międzynarodowe

- IMD International: [http://www01.imd.ch/wcy/ Światowy Rocznik Konkurencyjności 2005], ranking 60 gospodarek (państw i regionów)
- Światowe Forum Ekonomiczne: [http://www.weforum.org/site/homepublic.nsf/Content/Global+Competitiveness+Programme%5CGlobal+Competitiveness+Report Światowy Raport Konkurencyjności 2004-2005], ranking wzrostu konkurencyjności 104 państw
- A.T. Kearney i Foreign Policy Magazine: [http://www.atkearney.com/main.taf?p=5,4,1,116 Wskaźnik Globalizacji 2005], ranking 62 państw
- Program Rozwoju Narodów Zjednoczonych (UNDP): [http://hdr.undp.org/reports/global/2004/ Wskaźnik Rozwoju Społecznego 2004], ranking 177 państw
- Save the Children: [http://www.savethechildren.org/mothers/report_2004/images/pdf/SOWM_2004_final.pdf Sytuacja Matek Świata 2004], ranking 119 państw
- Heritage Foundation/The Wall Street Journal: [http://www.heritage.org/research/features/index/ Wskaźnik Wolności Gospodarczej 2005], ranking 155 państw
- The Economist: [http://www.economist.com/theworldin/international/displayStory.cfm?story_id=3372495&d=2005 Quality of Life Index 2005], ranking 111 państw
- Transparency International: [http://www.transparency.org/pressreleases_archive/2004/2004.10.20.cpi.en.html Wskaźnik Percepcji Korupcji 2004], ranking 146 państw
- Reporterzy bez granic: [http://www.rsf.fr/article.php3?id_article=11715 Wskaźnik Wolności Prasy 2004], ranking 167 państw.

Zobacz też

- Historia Stanów Zjednoczonych Ameryki
- hymn państwowy
- godło Stanów Zjednoczonych, flaga Stanów Zjednoczonych
- abolicjonizm
- literatura amerykańska
- aktorki amerykańskie
- obszary metropolitalne w USA
- Siły Zbrojne Stanów Zjednoczonych

Rząd USA

- [http://www.firstgov.gov Strony rządowe] - oficjalny portal rządu USA
- [http://www.whitehouse.gov Biały Dom] - oficjalna strona Prezydenta USA
- [http://www.state.gov/ Departament Stanu USA] - oficjalna strona amerykanskiego MSZ
- [http://www.senate.gov Senat] - oficjalna strona Senatu USA
- [http://www.house.gov Izba] - oficjalna strona Izby Reprezentatów USA
- [http://www.supremecourtus.gov Sąd Najwyższy] - oficjalna strona Sądu Najwyższego USA
- [http://usinfo.state.gov/usa/infousa/facts/factover/homepage.htm Portret USA] - publikacja Agencji Informacyjnej USA, wrzesień 1997.
- [http://www.census.gov/hhes/www/ US Census Bureau] - statystyka domowa i ekonomiczna.
- [http://nationalatlas.gov/ Atlas] Atlas Narodowy USA.
- [http://www.cia.gov/cia/publications/factbook/geos/us.html CIA World Factbook, dane o USA]
- [http://poland.usembassy.gov/poland-pl/ Ambasada USA w Polsce]

Inne

- [http://www.mediatico.com/en Gazety USA według stanów]
- [http://www.religioustolerance.org/nat_mott.htm Narodowe motto: historia i konstytucyjność]
- [http://www.nationalcenter.org/HistoricalDocuments.html Historia] Dokumenty historyczne
- [http://www.travel-directory.org/Destinations/North_America/United_States/index.html Informacje o USA, wg stanów]
- [http://www.teacheroz.com/states.htm Linki do informacji o każdym ze stanów]
- [http://www.adbusters.org/jams/history/timeline.swf Archiwum 163 interwencji USA]
- [http://www.moneyfactory.com/section.cfm/4 Banknoty USA]

Linki zewnętrzne

- Statystyka wymiany handlowej [http://www.polishexchange.com/raportwaszyngtonski Raport Waszyngtonski] [http://www.swulinski.com/podroze/UnitedStates.html Fotografia podróżnicza - Stany Zjednoczone] - galerie zdjęć i informacje dotyczace wielu miejsc w USA Kategoria:NATO zh-min-nan:Bí-kok ko:미국 ms:Amerika Syarikat ja:アメリカ合衆国 simple:United States th:สหรัฐอเมริกา

2004

- 2004 roa-rup:2004 zh-min-nan:2004 nî als:2004 ko:2004년 ms:2004 ja:2004年 simple:2004 th:พ.ศ. 2547

Film

Film to utwór audiowizualny, dowolnej długości złożony z serii następujących po sobie obrazów wywołujących wrażenie ruchu, wyrażający określone treści, utrwalony na jakimkolwiek nośniku umożliwiającym wielokrotne odtwarzanie, pierwotnie w kinach, współcześnie również w telewizji i za pomocą innych urządzeń takich jak magnetowidy, odtwarzacze DVD i komputery. Film może być traktowany zarówno jako rodzaj sztuki, jak i jeden z działów przemysłu rozrywkowego, przy czym ściśłe rozgraniczenie filmów na "artystyczne" i "komercyjne" jest często bardzo trudne do przeprowadzenia, gdyż oba te elementy - czysto rozrywkowy i czysto artystyczny - w wielu produkcjach są z sobą przemieszane. Większość współczesnych filmów jest udźwiękowiona - to znaczy posiada dźwięk ściśle zsynchronizowany z obrazem. Dawniej popularne były filmy nieme, na których wszystkie teksty pojawiały się w formie napisów. W historii filmu istniało kilka momentów przełomowych. Pierwszym z ważniejszych było wprowadzenie dźwięku, później koloru, różnych [http://www.kmf.org.pl/fx/klatka2.html formatów ekranów] (np ekran panoramiczny - cinemascope), trójwymiarowości (zob. IMAX), dźwięku stereofonicznego (Dolby). Jednym z ostatnich przełomów było pojawienie się technologii cyfrowej zarówno przy efektach inscenizacyjnych jak i przy rejestracji obrazu (High Definition). Dotyczy to szczególnie filmu animowanego, gdzie coraz powszechniejsza jest animacja 3D imitująca przestrzeń trójwymiarową (zobacz np. Final Fantasy - realistyczną animację 3D, imitujacą film aktorski). Film to bardzo obszerna dziedzina i można ją podzielić na wiele sposobów. Podstawowy i najbardziej popularny z nich to podział na rodzaje:
- film fabularny - aktorski film fikcji,
- film animowany - tworzony za pomocą klasycznych technik poklatkowych - rysunkowych lub przestrzennych (np. lalkowych i plastelinowych) lub najnowszych technik komputerowych - animacji 3D
- film dokumentalny - film o treści niefikcyjnej, dokumentujący rzeczywistość: ,
- film oświatowy - dla celów dydaktyczno - instruktażowych, Pojęcie filmu w społecznej świadomości najczęściej kojarzy się jednak z rozrywkowymi aktorskimi filmami fikcji nazywanymi też fabularnymi. W zależności od długości filmy dzielą się na
- krótkometrażowe - do 22 minut,
- średniometrazowe - od 22 do 55 minut
- pełnometrażowe - ponad 55 minut - przeciętnie 90 - 132 minut. Dla telewizji powstają seriale telewizyjne złożone z wielu odcinków. Najczęściej stosowane długości odcinków to 13, 25, 50 minut. Podstawowy nośnik, na którym kręcony i wyświetlany jest film to światłoczuła taśma celuloidowa 35 mm. Na taśmie filmowej obraz jest zapisany w postaci pojedynczych [http://www.kmf.org.pl/fx/klatka1.html klatek - kadrów], przesuwających się w projektorze kinowym z prędkością 24 klatki na sekundę (w epoce kina niemego było to 16 klatek na sek.). Coraz rzadziej są stosowane inne szerokości taśmy - 70, 16, 8 mm i super 16 i super 8 mm. Zwłaszcza dla potrzeb telewizji filmy realizuje się także na nośnikach magnetycznych (Beta SP) i cyfrowych (Beta cyfrowa, Divicam, High Definition). Początkowo filmy wyświetlano na ekranach w proporcji 1 : 1,33 (podstawa 4, wysokość 3) taki format przyjęto też dla ekranu telewizyjnego. Po wprowadzeniu na taśmę filmową ścieżki dźwiękowej format standardowy to 1 : 1,37. W walce z rosnącą konkurencją telewizji w latach 50 XX wieku wynaleziono szeroki panoramiczny ekran (cinemascope). W kamerach i projektorach zastosowano obiektywy anamorfotyczne; ekran wydłużył się do proporcji 1 : 2,55. W latach 60 prowadzono tzw cineramę z wykorzystaniem taśmy 70 mm, z ekranem w proporcjach 1 : 2,75. Obecnie w kinach najczęściej stosuje się format pośredni tzw kaszetę 1 : 1,66 lub 1 : 1,85) a taśma 70 mm znalazła zastosowanie przy wyświetlaniu obrazów trójwymiarowych w systemie IMAX. Ekran ma tu proporcje 1 : 1,43 a kadr jest ustawiony na taśmie poziomo a nie pionowo jak na taśmie 35 mm. Poza filmami tworzonymi dla widowni danego kraju (zobacz: film polski) bardzo popularne są komercyjne filmy amerykańskie. Aktorzy oraz aktorki występujące w takich filmach stają się zazwyczaj bardzo znani na całym świecie. Panuje przekonanie, że aktorstwo to bardzo dochodowy zawód, jednak jest to prawdą jedynie w odniesieniu do wąskiej grupy najbardziej znanych aktorów. Filmy często są oznaczane kategoriami wiekowymi, określającymi wiek widzów, dla których są przeznaczone. Główne kryteria tej klasyfikacji to seks i przemoc. Do niedawna za największe zaplecze produkcji filmowej uchodziło amerykańskie Hollywood. Obecnie najwięcej filmów na świecie powstaje w Indiach. Ośrodek kinematograficzny w Bombaju określany jest często jako Bollywood. Produkuje się tam nie tylko najwięcej filmów, lecz także najdłuższe. Średnio indyjski film trwa około 3 godzin. Filmy indyjskie jednak, ze wględu na ich kulturową specyfikę znane są prawie wyłącznie w Indiach. Trzecią wielką potęgą filmową staje się obecnie kinematografia chińska z ośrodkami produkcyjnymi w Hong Kongu i Szanghaju. Tylko te trzy kinematografie - amerykańska, indyjska i chińska są samowystarczalne tzn, nie potrzebują dotacji mecenasów państwowych i prywatnych. Inne kinematografie narodowe, ze względu na małe obszary dystrybucji kinowej i telewizyjnej, są najczęściej dofinansowywane przez ministrów kultury lub przez telewizje publiczne. Historia filmu - w haśle kino.

Zobacz też

- kino, filmoznawstwo
- kino niezależne
- nagrody filmowe
- filmy kina światowego
- polskie aktorki, polscy aktorzy, aktorki na świecie, aktorzy na świecie
- polscy reżyserzy, reżyserzy na świecie
- Serial telewizyjny, zagraniczne seriale telewizyjne,
- teatr

Zobacz w sieci

Serwisy zagraniczne:
- [http://www.imdb.com Internet Movie Database (IMDb)]
- Zagraniczne imprezy filmowe:
- [http://www.oscar.com/ Oskary]
- [http://www.oscars.org/index.html/ Amerykańska Akademia Filmowa]
- [http://www.festival-cannes.fr/ Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Cannes]
- [http://www.berlinale.de Berlinale]
- [http://www.iffkv.cz/ Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Karlovych Varach]
- [http://festival.sundance.org/ Festiwal Filmowy w Sundance]
- [http://www.tamperefilmfestival.fi/ Tampere Film Festival - Finlandia] Serwisy polskie:
- [http://www.filmpolski.pl/ filmpolski] portal prowadzony przez Łódzką Szkołę Filmową zawierający podstawowe informacje o prawie wszystkich polskich filmach i ich realizatorach'
- [http://www.filmweb.pl/ FilmWeb] - największy polski portal zawierający informacje o filmach kina światowego i ich twórcach.
- [http://www.stopklatka.pl/ Stopklatka]
- [http://film.gery.pl/ GeryFilm]
- [http://www.film.pl Film.pl]
- [http://www.kino.pl/ Kino.pl]
- [http://www.alekino.pl/ Ale Kino]
- [http://www.efilm.pl/ eFilm.pl]
- Polskie imprezy filmowe:
- [http://www.camerimage.pl/camer.htm Międzynarodowy Festiwal Sztuki Autorów Zdjęć Filmowych] Camerimage
- [http://www.cracowfilmfestival.pl/ Krakowski Festiwal Filmowy]
- [http://www.wff.pl/ Warszawski Międzynarodowy Festiwal Filmowy]
- [http://www.festiwalfilmow.pl/ Festiwal Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni]
- [http://www.filmostrada.spinka.pl/ Festiwal objazdowy Filmostrada]
- [http://www.llf.pl/ Lubuskie Lato Filmowe w Łagowie]
- [http://www.latofilmow.pl/ Lato Filmów w Toruniu (kiedyś w Kazimierzu Dolnym)]
- [http://www.alekino.com/ Międzynarodowy Festiwal Młodego Widza Ale Kino! w Poznaniu]
- [http://www.toffi.filmforum.pl/ Toruń Film Festiwal] (TOFFI) Kategoria:Kinematografia ja:映画 simple:Movie

2005

- 2005 ! als:2005 zh-min-nan:2005 nî ko:2005년 ms:2005 ja:2005年 simple:2005 th:พ.ศ. 2548

1 października

- imieniny: Benigna, Cieszysław, Danuta, Igor, Jan, Remigiusz i Teresa.
- Cypr, Nigeria - Święto Niepodległości (święto narodowe)
- Chińska Republika Ludowa - Rocznica Proklamowania ChRL (święto narodowe)
- Tuvalu - 1. dzień Święta Tuvalu (święto narodowe)
- Kamerun - Święto Zjednoczenia
- San Marino - Inwestytura Regenta
- ONZ - Międzynarodowy Dzień Osób Starszych
- UNESCO - Światowy Dzień Muzyki
- Międzynarodowy Dzień Wegetarianizmu

- 208 - Sewer Aleksander, cesarz rzymski (zm. 235)
- 1207 - Henryk III, król Anglii (zm. 1272)
- 1645 - Alessandro Stradella, włoski kompozytor; przedstawiciel szkoły weneckiej (zm. 1682)
- 1685 - Karol VI, cesarz niemiecki (zm. 1740)
- 1865 - Paul Dukas, francuski kompozytor (zm. 1935)
- 1881 - William Boeing, amerykański inżynier (zm. 1977)
- 1884 - Paul Peikert, niemiecki duchowny katolicki (ur. 1949)
- 1903 - Vladimir Horowitz, amerykański pianista (zm. 1989)
- 1904 - Otto Robert Frisch, brytyjski fizyk, pochodzenia austriackiego (zm. 1979)
- 1920 - Walter Matthau, amerykański aktor (zm. 2000)
- 1924 - Jimmy Carter, 39. prezydent USA
- 1925 - Eugeniusz Molczyk, generał broni WP, wiceminister Obrony Narodowej
- 1930 - Richard Harris, irlandzki aktor, reżyser, producent i scenarzysta (zm. 2002)
- 1935 - Julie Andrews, angielska aktorka filmowa i piosenkarka
- 1935 - Antoni Stankiewicz, polski duchowny katolicki, prawnik
- 1939 - Scott McKenzie, amerykański wokalista
- 1943 - Jean-Jacques Annaud, francuski reżyser i scenarzysta filmowy
- 1956 - Andrus Ansip, premier Estonii
- 1957 - Marcin Daniec, polski satyryk
- 1986 - Natalia Rybicka, polska aktorka

- 1404 - Bonifacy IX, papież
- 1578 - Książę Juan de Austria, syn Karola V (ur. 1517).
- 1684 - Pierre Corneille, dramatopisarz francuski (ur. 1606)
- 1929 - Antoine Bourdelle, rzeźbiarz francuski (ur. 1861)
- 1945 - Walter Bradford Cannon, amerykański fizjolog (ur. 1871)
- 1968 - Romano Guardini, niemiecki teolog i filozof, pochodzenia włoskiego
- 1972 - Louis Leakey, kenijski archeolog i paleontolog angielskiego pochodzenia (ur. 1903)
- 1974 - Spyridon Marinatos, archeolog grecki (ur. 1901)
- 1990 - Andrzej Krzanowski, polski kompozytor i akordeonista (ur. 1951)
- 1992 - Petra Kelly, niemiecki polityk (ur. 1947)
- 1994 - Paul Lorenzen, niemiecki pisarz
- 1996 - Karl Johannes Herbert Seifert, niemiecki matematyk (ur. 1907)
- 2004 - Richard Avedon, fotografik amerykański (ur. 1923)

- 1932 - Na wodach Kattegatu zatonął polski statek Niemen.
- 1936 - W Wielkiej Brytanii nastąpiło wodowanie ORP Błyskawica.
- 1939 - Rząd emigracyjny w Paryżu nadał Warszawie order Virtuti Militari.
- 1951 - Odbyła się inauguracja pierwszego roku akademickiego na Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie.

- 331 p.n.e. - Wojska macedońskie i perskie stoczyły bitwę pod Gaugamelą.
- 366 - Damazy I został biskupem Rzymu. Rzymianie niezadowoleni z takiego wyboru, wybrali antypapieża Ursyna.
- 732 - Zwycięstwo Karola Młota nad Saracenami pod Poitiers
- 965 - Jan XIII został wybrany papieżem.
- 1061 - Papież Aleksander II rozpoczął swój pontyfikat.
- 1756 - Wojna siedmioletnia: bitwa pod Lowosicami
- 1791 - Odbyło się pierwsze posiedzenie francuskiego Zgromadzenia Prawodawczego (zwanego także Legislatywą).
- 1814 - Rozpoczął obrady kongres wiedeński.
- 1931 - W Hiszpanii kobiety otrzymały prawa wyborcze.
- 1859 - Bitwa nad rzeką Volturno
- 1938 - Oddziały niemieckie wkroczyły do Czechosłowacji i zajęły rejon sudecki.
- 1946 - Zostały ogłoszone wyroki wobec przywódców III Rzeszy sądzonych przed Międzynarodowym Trybunałem Wojskowym w Norymberdze.
- 1949 - Mao Zedong proklamował Chińską Republikę Ludową.
- 1960 - Nigeria i Cypr uzyskały niepodległość od Wielkiej Brytanii.
- 1961 - Kamerun Wschodni i Zachodni połączyły się tworząc Republikę Federalną Kamerunu.
- 1971 - Otwarto Walt Disney World na Florydzie.
- 1978 - Tuvalu ogłosiło niepodległość od Wielkiej Brytanii.
- 1982 - Helmut Kohl został wybrany na kanclerza Niemiec głosami koalicji CDU/CSU i FDP.
- 2005 - W wyniku zamachów terrorystycznych na wyspie Bali zginęło 26 osób. październik 01 ko:10월 1일 ja:10月1日 simple:October 1

MTV

MTV (skrót od Music Television) to najpopularniejsza, obok Vivy i Onyksa, stacja muzyczna na świecie, należąca obecnie do MTV Networks, wchodzącej w skład VIACOM-u. Stację odbierać można za pośrednictwem telewizji satelitarnych i naziemnych oraz sieci kablowych.

MTV na świecie

MTV powstała w 1981 roku w Stanach Zjednoczonych, posiadając na początku licencję na zaledwie sto osiemdziesiąt teledysków i docierając do około dwóch milionów odbiorców. Od czasów założenia do dziś przewija się jako jedna z wizytówek kultury masowej, kształtuje trendy, zachowania, modę itd. MTV w prawie ćwierć wieku swojego istnienia wyprodukowała kilka kultowych widowisk, m.in. program rozrywkowy Jackass, serial Beavis i Butt-head czy reality-show Rodzina Osbourne’ów.
Obecnie MTV posiada licencje na tysiące teledysków, a jej widownia sięga półtora miliarda osób, w ponad stu czterdziestu krajach na całym świecie. W Europie MTV pojawiła się 1 sierpnia 1987 roku. W roku 1996 zaczął się proces regionalizacji stacji, czego rezultatem jest ponad jedenaście regionalnych oddziałów w całej Europie (od Hiszpanii po Rosję), umożliwiających widzom zapoznawanie się z najnowszymi przebojami muzycznymi danego regionu oraz odbieranie programu w ich rodzimym języku. Powstało także kilka siostrzanych stacji MTV: MTV Base, MTV Hits!, MTV2, MTV Dance, VH-1 Poslka, VH1, VH1 Classic, VH2 i przejęta sieć kanałów TMF. W 2004 roku do grona rodziny kanałów MTV w Europie dołączyła także bardzo popularna wśród europejskiej widowni sieć muzycznych kanałów VIVA TV należąca już do właściciela stacji MTV koncernu VIACOM GROUP, który przejął właśnie w tym roku większościowe udziały w swoim głównym konkurencie europejskim niemieckiej spółce VIVA MEDIA A.G. W skład przejętej niemiecekiej spółki VIVA MEDIA A.G. wchodzą następujące stacje muzyczne: w Niemczech: VIVA TV Geramany, VIVA Plus, w Polsce: VIVA TV Polska, w Szwajcarji: VIVA TV Swizz, na Węgrzech: VIVA TV Hungary, oraz w Holandii: THE BOX CHANNEL Holland.

Nagrody

Nagrody przyznawane przez MTV:
- MTV Video Music Awards, przyznawane od 1993 roku, jedne z najbardziej prestiżowych nagród w branży muzycznej
- MTV Movie Awards, przyznawane od 1992 roku
- MTV Europe Music Awards

Regionalne oddziały MTV

- MTV Adria (Słowenia,Chorwacja i Czarnogóra)
- MTV Brazil (Brazylia)
- MTV Canada (Kanada)
- MTV Switzerland and Austria (Szwajcaria, Austria)
- MTV China (Chiny)
- MTV Europe (Europa)
- MTV France (Francja)
- MTV Germany (Central) (Niemcy)
- MTV Holland (Holandia)
- MTV India (Indie)
- MTV Italy (Włochy)
- MTV Japan (Japonia)
- MTV Korea (Korea)
- MTV Latin America (Ameryka Łacińska)
- MTV Nordic (Skandynawia, Republiki Bałtyckie)
- MTV Polska (Poland)
- MTV Romania (Rumunia)
- MTV Russia (Rosja)
- MTV South East Asia (Azja Wschodnia)
- MTV Spain (Hiszpania)
- MTV Tawain/Hong Kong (Tajwan i Hongkong)
- MTV UK and Ireland (Wielka Brytania i Irlandia)
- MTV2 Europe (Europa)
- MTV2 UK (W.Brytania)
- MTV Girl (tematyczne dla dziewczyn)
- MTV USA (Stany Zjednoczone)
- MTV Music (Niemcy)
- MTV Pulse (Francja)
- MTV Idol (Francja)
- VH1 UK (W.Brytania)
- VH1 USA (Stany Zjednoczone)
- VH1 Europe (Europa)
- VH1 Polska (Poland)
- TMF Holland (Holandia)
- TMF Belgium (Belgia)
- TMF UK & Irland (W.Brytania i Irlandia)
- VIVA TV Germany (Niemcy)
- VIVA Plus (wkrótce VH-1 Germany?)
- VIVA TV Polska (Poland)
- VIVA Swizz (Szwajcaria)
- VIVA TV Hungary (Węgry)
- THE BOX CHANNEL Holland (wkrótce VIVA TV Holandia?)

MTV w Polsce

MTV Polska powstała 7 lipca 2000 roku z połączenia filii MTV na Europę oraz polskiej telewizji muzycznej Atomic TV. Telewizja nadaje swój program przez dwadzieścia cztery godziny na dobę, docierając do ponad dwóch milionów domostw w całej Polsce. W Polsce działa także telewizja VH1, w której emitowane są starsze teledyski, z lat 70., 80. i 90., chociaż usłyszeć można też utwory artystów z nowego tysiąclecia.

Ramówka stacji

Ramówka polskiej MTV obejmuje nie tylko muzykę, ale także: programy rozrywkowe, filmowe, dokumentalne oraz seriale.
- obecnie (od 21 marca 2005 roku): All Access, alt.mtv, Base Lista Beavis i Butt-head, Budzik MTV, Camp Jim, Celebrity Deathmatch, Chillout Zone, Daria, Dirty Sanchez, Downtown, Europ Top 20, Fabulous Life of..., I Bet You will, Jackass, Made, MTV Becoming, MTV Dismissed, MTV Hot, MTV Icon, MTV Kontra, MTV Making the Movie, MTV News, MTV rozkręca, MTV Select, MTV Top, MTV wkurza, MTV – za kulisami teledysków, Nowości MTV, Nowożeńcy, N-Style, One Bad Trip, Penetratorzy, Penetratorzy z Miami, Pimp My Ride, Polska lista, Real World, Rise & Rise Brandy, Rodzina Osbourne’ów, sFawolne MTV, SMS Top 10, The Assistant, Top 10 to 10, Top Buzzer, Total Request Live, True Life „Horny in Miami”, VH1 ILL-ustrated, Viva la Bam!, Wanna Comme in?, Wade Robson Project, WildBoyz, W łóżku z MTV, Yo! MTV Lista
- dawniej: SpongeBob Kanciastoporty
Linki zewnętrzne

- [http://www.mtv.pl/ oficjalna strona MTV Polska]
- [http://www.vh1.pl/ oficjalna strona VH1 Polska]
- [http://www.mtv.com/ oficjalna strona MTV]
- [http://www.mtvne.com/ MTV Networks Europe] Kategoria:Polskie stacje telewizyjne Kategoria:Zagraniczne stacje telewizyjne

Dubbing

dubbing – tworzenie ścieżki dialogowej filmu, serialu lub gry, polegające na zastąpieniu ścieżki oryginalnej wersją lokalną. Dubbing w Polsce jest dopiero w stadium rozwoju. Dubbinguje się tylko niewielki odsetek produkcji trafiających do polskich kin czy telewizji. Przeważnie są to produkcje w zamyśle skierowane do dzieci, takie jak filmy animowane lub generowane komputerowo, czy seriale dla dzieci (niekoniecznie animowane, sporym powodzeniem cieszy się np. dubbing Rodziny Addamsów czy Jak dwie krople wody). Rzadziej dubbingowane są filmy animowane, niekoniecznie skierowane do najmłodszych. Rzadkością jest natomiast dubbingowanie zwykłego filmu lub serialu, w takich przeważnie usłyszeć można lektora. Jednymi z niewielu wyjątków są filmy The Ring lub 8. Mila, dla których stworzono pełną polską ścieżkę dialogową. W innych krajach dubbingowanych jest bardzo wiele filmów, trafiających na ich rynek. Wydania DVD zazwyczaj zawierają ścieżkę z dubbingiem, niezależnie od tego, jakiego rodzaju jest to film. Podobnie jest z filmami lub serialami puszczanymi w telewizji. W Polsce dubbing do niedawna był postrzegany przez środowisko filmowe niezbyt poważnie, uważano, że niczym wielkim jest stworzenie polskiej ścieżki dialogowej, tak samo dla aktora nie jest sztuką podłożenie głosu. Dopiero po sukcesie dubbingowanej wersji filmu Shrek, w której w rolę Osła rewelacyjnie wcielił się Jerzy Stuhr, zaczęto odnosić się do dubbingu poważnie i postrzegać go jako sztukę filmową, stojącą na równi z grą aktorów czy reżyserią. Najważniejszymi osobami dla polskiego dubbingu są Bartosz Wierzbięta, dialogista, twórca ścieżek dialogowych m.in. do dwóch części Shreka, Uciekających kurczaków, Asteriksa i Obeliksa – misji Kleopatry, czy Spirited Away. W krainie bogów, oraz Joanna Wizmur, reżyserka polskiego dubbingu. Zobacz także overdubbing. Kategoria:Kinematografia

Klarnet

Klarnet (klarynet, wł. clarinetto) — instrument dęty drewniany z grupy aerofonów stroikowych z pojedynczym stroikiem. Do tej samej rodziny należą: flet, obój, saksofon, fagot. Skala klarnetu wynosi od d do b³, a klarnetu basowego od D do b¹. Istnieje też kilka innych rzadziej stosowanych odmian klarnetów takich jak: klarnet altowy, klarnet basowy, klarnet kontrabasowy, basetorn. fagot Klarnet składa się z prostej, cylindrycznej drewnianej rury z otworami zamykanymi klapami. Klarnet basowy, znacznie dłuższy, ma zawinięte oba końce, tworząc kształt odwróconej litery S. Pojedynczy, drewniany stroik klarnetu montowany jest bezpośrednio na ustniku za pomocą obejm lub docisków. Dźwięk klarnetu jest miękki, soczysty i delikatny. Klarnet basowy posiada głębsze, bogatsze i bardziej drewniane brzmienie. Twórcą klarnetu był Johann Cristoph Denner w początkach XVIII wieku. Udoskonalił on istniejący instrument chalaumeau (szałamaja), dodając (dwie) klapy i wydłużając go. Mimo postępu w stosunku do poprzedniego instrumentu klarnet był rzadko używanym instrumentem w pierwszej połowie XVIII wieku. W 1720 dodano lejkowate rozszerzenie u końca instrumentu (czarę głosową). W 1812 Ivan Mueller zaprezentował nowy model klarnetu wyposażony w trzynaście klap. Dokonane udoskonalenia klarnetu uczyniły go instrumentem w pełni funkcjonalnym i w takim kształcie pozostał praktycznie niezmieniony do współczesnych czasów. 1812 Klarnet zaczął być używany jako instrument orkiestralny i solowy już od połowy XVIII wieku. Klarnet często zastępował altówkę w zespołach instrumentalnych. Do znanych dzieł z wykorzystaniem klarnetu należą:
- Antonio Vivaldi Koncert na dwa klarnety i dwa oboje - 1740
- Wolfgang Amadeusz Mozart Koncert na klarnet A-Dur K.V. 622 - 1791
- Ludwig van Beethoven Trio na klarnet, altówkę i fortepian b-moll Op.11 - 1798 Począwszy od początków XIX wieku, wraz nadejściem romantyzmu w muzyce wzrasta popularność klarnetu. W szczególności w twórczości Carl Maria von Webera zajmuje on poczesne miejsce. Do znanych dzieł na ten instrument należą:
- Carl Maria von Weber Koncerty na klarnet f-moll i Es-dur - 1811
- Johannes Brahms Sonaty na klarnet i fortepian f-moll i Es-dur - 1894
- Claude Debussy Rapsodia na klarnet i fortepian - 1910
- Camille Saint-Saëns Sonata na klarnet i fortepian Es-dur - 1921
- Aaron Copland Koncert na klarnet - 1947. XIX wiek to także czas pierwszych wirtuozów klarnetu. Należeli do nich Anton Stadtler (późny XVIII wiek), Richard Muhlfield (druga połowa XIX wieku) oraz późniejsi Stanley Drucker, Richard Stolzman, Larry Combs, James Pyne, Anton Giglitti, Jon Manasse. Klarnet stał się także istotnym instrumentem w muzyce rozrywkowej. W szczególności w jazzie, a także w żydowskiej muzyce klezmerskiej. Do wirtuozów klarnetu jazzowego należeli Eddi Daniels, Pete Fountain, Benny Goodman i Woddy Herman. Klarnet jest instrumentem występującym w kapelach ludowych. Jego brzmienie dodaje charakterystycznego klimatu wykonywanym utworom. Kategoria:Aerofony stroikowe kategoria:Instrumenty dęte drewniane zh-min-nan:O·-ta̍t-á ko:클라리넷 ja:クラリネット simple:Clarinet th:คลาริเน็ต

Kategoria:Seriale telewizyjne

Kategoria:Programy telewizyjne