:: wikimiki.org ::
| Mario Zatelli |
Mario ZatelliMario Zatelli (21 grudnia 1912 w Setif, Algieria - 7 stycznia 2004 na Riwierze Francuskiej), francuski piłkarz i trener.
Wychowywał się w Algierii, na początku lat 30-tych przeniósł się wraz z rodziną do Maroka. Tam też rozpoczął występy piłkarskie. W Casablance został dostrzeżony przez poszukiwaczy talentów z czołowego klubu francuskiego Olympique Marsylia.
Od 1935 był zawodnikiem Olympique. Grał na pozycji napastnika; 1937 klub zdobył mistrzostwo Francji, 1938 Puchar Francji. Zatelli został zauważony i powołany do reprezentacji narodowej. Wystąpił tylko w jednym meczu, zakończonym wysokim zwycięstwem Francji nad Polską 4:0; Zatelli strzelił ostatnią z bramek (22 stycznia 1939).
W latach 1939-1940 występował w klubie paryskim RC Paris, następnie w Toulouse FC, wraz z którym zdobył mistrzostwo Francji w 1943, krótko przed zawieszeniem ligi w okresie wojennym. Po wojnie ponownie zawodnik Olympique Marsylia, 1948 po raz trzeci świętował klubowe mistrzostwo kraju.
Po zakończeniu kariery zawodniczej uzyskał certyfikat trenera; już swój pierwszy klub, OGC Nice, doprowadził do dwóch tytułów mistrza Francji (1951 i 1952) oraz Pucharu Francji (1952). Zespół AC Nancy-Lorraine z trenerem Zatellim dotarł do finału Pucharu Francji.
W latach 1963-1973 pracował jako trener Olympique Marsylia. Pozostawał w konflikcie z prezydentem klubu, Marcelem Leclercem, który zwalniał go trzykrotnie. Jednocześnie jednak Zatelli zapewnił klubowi marsylskiemu sukcesy - Puchar Francji 1969, mistrzostwo Francji 1971, a także pierwszy w historii klubu dublet - Puchar i mistrzostwo w jednym sezonie (1972). Kluczem do dobrych wyników była polityka transferowa; Zatelli postawił na dwóch piłkarzy zagranicznych - Szweda Rogera Magnussona i Jugosłowianina Josipa Skoblara. Szczególnie zapamiętany został Skoblar, który w 1972 ustanowił rekord strzelecki - 44 bramki w 36 meczach ligowych.
Zatelli odszedł od futbolu po kolejnym zwolnieniu go przez prezydenta Leclerca w 1973.
Zatelli, Mario
Zatelli, Mario
21 grudnia
- imieniny: Balbin, Festus, Honorat, Micheasz, Piotr, Tomasz, Tomisław i Tomisława
- Słowianie: Święto Godowe
- 1639 - Jean Baptiste Racine, francuski dramatopisarz, autor m.in. Fedry (zm. 1699)
- 1694 - Wolter, francuski pisarz i filozof (zm. 1778)
- 1773 - Robert Brown, brytyjski botanik (zm. 1858)
- 1795 - Leopold von Ranke, niemiecki historyk (zm. 1886)
- 1796 - Tomasz Zan, polski poeta (zm. 1855)
- 1801 - Tomasz Padura, polski i ukraiński poeta (zm. 1871)
- 1804 - Benjamin Disraeli, brytyjski polityk i pisarz (zm. 1881)
- 1874 - Tadeusz Boy-Żeleński, polski pisarz, krytyk literacki, tłumacz i satyryk (zm. 1941)
- 1878 - Jan Łukasiewicz, polski matematyk (zm. 1956)
- 1879 - Józef Stalin, radziecki polityk, przywódca ZSRR (zm. 1953)
- 1893 - Mikołaj Bołtuć, generał polski (zm. 1939)
- 1896 - Konstanty Rokossowski, marszałek ZSRR i Polski (zm. 1968)
- 1917 - Heinrich Böll, niemiecki pisarz (zm. 1985)
- 1918 - Kurt Waldheim, austriacki polityk, sekretarz generalny ONZ
- 1937 - Jane Fonda, amerykańska aktorka
- 1940 - Frank Zappa, amerykański muzyk rockowy (zm. 1993)
- 1942 - Hu Jintao, chiński polityk, prezydent ChRL
- 1947 - Paco de Lucia, hiszpański gitarzysta flamenco, wirtuoz
- 1959 - Florence Griffith-Joyner, amerykańska lekkoatletka (zm. 1998)
- 1966 - Kiefer Sutherland, amerykański aktor
- 1967 - Micheil Saakaszwili, gruziński polityk
- 1973 - Tomasz Sikora, polski biatlonista
- 1375 - Giovanni Boccaccio, włoski pisarz (ur. 1313)
- 1824 - James Parkinson, angielski lekarz (ur. 1755)
- 1932 - Karol Stryjeński, polski publicysta, architekt i grafik (ur. 1887)
- 1932 - Hugo Hartung, niemiecki architekt i historyk (ur. 1855)
- 1935 - Kurt Tucholsky, niemiecki pisarz (ur. 1890)
- 1940 - Francis Scott Fitzgerald, amerykański pisarz (ur. 1896)
- 1945 - George Patton, generał, dowódca wojsk amerykańskich w czasie II wojny światowej (ur. 1885)
- 1952 - Lion Feuchtwanger, niemiecki pisarz (ur. 1884)
- 1991 - Waldemar Kazanecki, polski kompozytor, twórca muzyki filmowej (ur. 1929)
- 1998 - Mieczysław Lesz, polski ekonomista i działacz polityczny (ur. 1911)
- 1807 - Władze Księstwa Warszawskiego wydały dekret grudniowy.
- 1927 - Utworzono PZL.
- 1944 - Leopold Okulicki mianowany dowódcą AK.
- 1948 - Na I Zjeździe PZPR Bolesław Bierut został wybrany I sekretarzem partii.
- 1981 - Ambasador PRL w USA Romuald Spasowski poprosił o azyl polityczny.
- 1995 - Ówczesny premier Józef Oleksy został oskarżony w Sejmie o związki z rosyjskim wywiadem.
- 2002 - Powstała Polska Biblioteka Internetowa (http://www.pbi.edu.pl/).
- 1867 - Cesarz Austrii przyjął konstytucję przekształcającą Cesarstwo w Monarchię Austro-Węgierską i przyznającej Galicji ograniczoną autonomię.
- 1923 - Nepal stracił status brytyjskiego protektoratu i stał się niepodległym państwem.
- 1925 - Odbyła się premiera filmu Pancernik Potiomkin Siergieja Eisensteina.
- 1941 - II wojna światowa: USA wypowiedziały wojnę Niemcom i Włochom.
- 1958 - Charles de Gaulle został wybrany prezydentem Francji.
- 1970 - Podpisano Układ o podstawach stosunków między NRD i RFN.
- 1975 - Miał miejsce zamach na siedzibę OPEC w Wiedniu.
- 1988 - Wybuch bomby w Boeingu 747 nad Lockerbie w Szkocji spowodował śmierć 270 osób.
- 1991 - Powstała Wspólnota Niepodległych Państw.
- 1992 - Polska wraz z Czechosłowacją i Węgrami powołały CEFTA.
Inne
- 2012 - data "końca świata" według Majów i niektórych innych wierzeń apokaliptycznych.
grudzień 21
ko:12월 21일
ms:21 Disember
ja:12月21日
simple:December 21
th:21 ธันวาคม
AlgieriaAlgieria (al-Dżaza'ir, Algierska Republika Ludowo-Demokratyczna - Al-Dżumhurijja al-Dżaza'irijja ad-Dimukratijja asz-Szabijja) – państwo położone w północnej Afryce nad Morzem Śródziemnym. Znaczną część obszaru Algierii zajmują pustynie i półpustynie wchodzące w skład Sahary.
Ustrój polityczny
Algieria zgodnie z konstytucją z 19 listopada 1976 (wielokrotnie nowelizowaną) jest republiką, w której głową państwa jest prezydent wybierany w wyborach powszechnych na maksymalnie dwie pięcioletnie kadencje. Prezydent mianuje premiera, który stoi na czele rządu.
Dwuizbowy parlament składa się z izby niższej - Narodowego Zgromadzenia Ludowego oraz izby wyższej - Rady Narodu. W Narodowym Zgromadzeniu Ludowym zasiada 389 deputowanych wybieranych w powszechnych wyborach na 5-letnią kadencję. 1/3 ze 144 członków Rady Narodu jest mianowana przez prezydenta, a 2/3 wybierane przez izbę niższą. Kadencja Rady Narodu wynosi 6 lat, ale konstytucja wymaga, aby połowa składu była wymieniana co 3 lata.
Podział administracyjny: 48 wilai
Stolica: Algier 1578 tys. mieszkańców (zespół miejski 3816 tys.)
Geografia
Algieria leży w północnej Afryce nad Morzem Śródziemnym, między Marokiem i Tunezją.
Położenie: 28° 00 N, 3° 00 E
Powierzchnia całkowita: 2 381 740 km² (powierzchnia wód śródlądowych pomijalna).
Porównania:
Porównanie z Polską: siedem razy większa od Polski
Porównanie z Australią: trochę mniejsza niż Australia Zachodnia
Porównanie z Kanadą: trochę większe niż Nunavut
Porównanie z Wielką Brytanią: dziesięciokrotnie większa
Porównanie z USA: ok. 3,5 raza większa od Teksasu
Granice lądowe: 6 343 km, w tym z poszczególnymi państwami:
- Libia 982 km,
- Mali 1 376 km,
- Mauretania 463 km,
- Maroko 1 559 km,
- Niger 956 km,
- Tunezja 965 km,
- Sahara Zachodnia 42 km
Linia brzegowa: 998 km
Morskie długości:
powierzchnia połowów: 32-52 mil morskich
wody należące do kraju: 12 mil morskich
Historia
Sahara Zachodnia
Sahara Zachodnia
Rdzenna berberyjska ludność Algierii przez ostatnie 3000 lat przeważnie znajdowała się pod rządami obcych okupantów. Do czasu przybycia Arabów w VIII wieku najważniejszymi z nich byli Fenicjanie (1000 r. p.n.e.) i Rzymianie (200 r. p.n.e.).
Formalnie będąc częścią imperium osmańskiego, wybrzeże Algierii było używane przez piratów jako ich baza. Ten proceder zakończyła francuska inwazja w 1830, po której nastąpiło zajęcie całego kraju zakończone w 1847 roku. W 1881 Algieria została włączona do Francji jako terytorium zamorskie; rozpoczął się masowy napływ osadników francuskich. W 1954 wybuchła zbrojne powstanie - wojna o niepodległość Algierii pod kierownictwem Narodowego Frontu Wyzwolenia (FLN). Sytuacje komplikuje odkrycie w 1956 bogatych złóż ropy naftowej oraz działalność OAS - francuskiej organizacji terrorystycznej, domagającej się zachowania francuskiej władzy. Na mocy układu z Evian Francja (prezydent Charles de Gaulle) uznaje niepodległość Algierii.
W niepodległej Algierii socjalistyczny FLN staje się jedyną legalną partią, a urzd prezydenta obejmuje Ben Bella, a po wojskowym zamachu stanu w 1965 - Huari Bumedien. Algieria nacjonalizuje firmy naftowe i przyłącza się do ruchu państw niezzangażowanych. Po śmierci Bumediena w 1978 urząd prezydenta obejmuje Szadli Bendżadid. Nowa, demokratyczna konstytucja, uchwalona w 1989 roku powoduje chaos polityczny. Olbrzymie poparcie społeczne uzyskuje islamistyczny Muzułmański Front Ocalenia (FIS), który w 1990 wygrywa wybory komunalne i regionalne. Po wygranej pierwszej turze wyborów parlamentarnych w 1991 dochodzi do reakcji wojska i zwolenników państwa laickiego: FIS zostaje zdelegalizowany, a wybory unieważnione. W latach 90. poprzedniego wieku dochodziło do masakr ludności cywilnej organizowanych przez islamskich fundamentalistów, ale także spowodowanych przez reakcje władz.
Gospodarka
Algieria należy do eksporterów ropy naftowej i gazu ziemnego wydobywanej na Saharze i transportowanej rurociągami do portów: Arziw, Dżidżili i Bidżaja.
Ponadto wydobycie fosforytów, cynku, ołowiu, miedzi, węgla kamiennego, soli kamiennej, gipsu, rtęci (4. miejsce na świecie w wydobyciu), uranu i rud żelaza,
Elektrownie opalane ropą i gazem; elektrownie atomowe.
Przemysł rafineryjny, środków transportu, metalowy, elektroniczny, cementowy i chemiczny; rzemiosło.
Uprawa zbóż, oliwek, winorośli, pomarańcz, mandarynek i pomidorów.
Hodowla owiec, kóz, wielbłądów, bydła; rybołówstwo.
Transport samochodowy i kolejowy; żegluga kabotażowa.
Handel z Francją, Włochami, Niemcami, USA, Hiszpanią.
- PKB 1950 USD na osobę
- bezrobocie: 28,4%
- 23% ludności poniżej poziomu ubóstwa.
- na osobę przypada 713 kilowatogodzin
- 114 telefonów na 1000 osób
- 16 użytkowników Internetu na 1000 osób.
- 1000 osób na 1 lekarza
- 513 osób na łóżko szpitalne
Ludność
- Przyrost naturalny: 1,28%
- Śmiertelność niemowląt: 32,16 na 1000 żywych narodzin
- Średnia długość życia: 72,74 lat
- Religia: islam
- analfabetyzm: 30%
Kategoria:Algieria
ko:알제리
ms:Algeria
ja:アルジェリア
simple:Algeria
2004
- 2004
roa-rup:2004
zh-min-nan:2004 nî
als:2004
ko:2004년
ms:2004
ja:2004年
simple:2004
th:พ.ศ. 2547
Wybrzeże LazuroweWybrzeże Lazurowe (fr. Côte d'Azur), znane także jako Riwiera Francuska, to odcinek wybrzeża Morza Śródziemnego we francuskiej Prowansji (region Prowansja-Alpy-Wybrzeże Lazurowe), rozciągający się od miejscowości Cassis na zachodzie (na wschód od Marsylii) aż po granicę włoską.
Najważniejszy region turystyczny Francji, który odwiedza około 10 milionów turystów rocznie. Początki turystyki w tym obszarze sięgają początków XIX wieku, kiedy to w okresie zimowym przyjeżdżali tu bogaci Francuzi i Anglicy. Podczas okresu międzywojennego turyści pojawiają się także coraz częściej w okresie letnim. Po II wojnie światowej na całym wybrzeżu powstała intensywna zabudowa dla celów wypoczynkowych: hotele, mariny, kąpieliska i kasyna.
Nazwy Wybrzeże Lazurowe użył po raz pierwszy francuski pisarz Stéphen Liégeard, który w 1887 wydał książkę zatytułowaną właśnie La côte d'azur. Za to Anglicy używali już wcześniej i nadal używają określenia Riviera (do której też wliczają część włoską wybrzeża) lub French Riviera (Riwiera Francuska).
Najważniejsze ośrodki Lazurowego Wybrzeża to (od zachodu do wschodu):
- la Sayne-sur-Mer,
- Tulon
- Hyères
- Solliès-Pont
- Cavalière
- Grimaud
- Saint-Tropez
- Sainte-Maxime
- Saint-Raphaël
- Fréjus
- Draguignan
- Cannes
- le Cannet
- Antibes
- Grasse
- Cagnes-sur-Mer
- Nicea
- Villefranche-sur-Mer
- Monaco
- Monte Carlo
- Menton
Lazurowe
Kategoria:Geografia Francji
MarokoMaroko (Królestwo Maroka) – państwo (monarchia konstytucyjna) w północno-zachodniej Afryce. Należy do państw Maghrebu.
Graniczy z (długość wspólnej granicy):
Łączna długość granic: 2 017,9 km
- Algierią: 1 559 km
- Saharą Zachodnią: 443 km
- hiszpańskimi enklawami w Afryce:
- Ceuta: 6,3 km
- Melilla: 9,6 km
Długość wybrzeża morskiego: 1835 km
Najniższy punkt: Sebkha Tah 55 m p.p.m.
Najwyższy punkt: Jbel Toubkal 4165 m n.p.m.
Ważniejsze miasta: Casablanca, Fez, Tanger, Marrakesz, Oudahda i Meknes.
Grupy etniczne: Arabowie i Berberowie 99,1%, inni 0,7%, Żydzi 0,2%
Religie: muzułmanie 98,7% (głównie sunnici), chrześcijanie 1,1%, żydzi 0,2%
Języki: arabski (urzędowy), dialekty berberyjskie, francuski (głównie w biznesie i dyplomacji)
Głowa państwa: król Mohamed VI (od 23 lipca 1999)
Ustrój: dziedziczna monarchia konstytucyjna. Premier powoływany przez króla; wybory do parlamentu.
Parlament: Izba Radców (Madżlis el-Mustaszarin) i Izba Reprezentantów (Madżlis en-Nuwab)
Bogactwa naturalne: fosforany, ruda żelaza, mangan, ołów, cynk
PKB: 3700 dolarów USA na mieszkańca (według parytetu siły nabywczej w 2001 roku)
Warunki naturalne
- Góry Atlas
Historia Maroka
:Główny artykuł - historia Maroka
Tereny Maroka są siedzibą koczowniczych plemion berberyjskich. Historia Maroka sięga IV wieku p.n.e., kiedy istniało tam państwo mauretańskie (berberyjskie). Przejęte przez Rzymian po upadku Kartaginy, pozostawały przez wieki pod jej władaniem. Później na krótszy okres czasu ziemie te zostały przejęte przez Bizancjum, by stać się ostatecznie domeną świata arabskiego i islamu. Rządzone przez następujące po sobie arabskie dynastie.
W XIX wieku Maroko było areną ścierających się wpływów potęg kolonialnych takich jak Francja, Wielka Brytania, a także przez krótki czas Niemcy.
W wyniku porozumienia w Fezie z 1912 roku Maroko stało się protektoratem Francji, a w 1956 roku uzyskało niepodległość. Niepodległe Maroko jest monarchią, które ma ugruntowaną pozycję w świecie arabskim. Od szeregu lat istnieje nierozstrzygnięty problem Sahary Zachodniej, który musiał być zażegnany przez siły ONZ.
Odnośniki zewnętrzne
- [http://www.travel-images.com/morocco.html Maroko - fotografie]
-
zh-min-nan:Morocco
ko:모로코
ms:Maghribi
ja:モロッコ
simple:Morocco
th:ประเทศโมร็อกโก
Casablanca
- Casablanca (miasto) - miasto w Maroku
- Casablanca - film fabularny z 1942 roku
- Casablanca (komputery) - komputery firmy MacroSystem
Marsylia
- Marsylia (miasto) - miasto we Francji
- Marsylia (roślina) - rodzaj paproci
1937
- 1937
ko:1937년
ja:1937年
nb:1937
simple:1937
1938
- 1938
ko:1938년
ms:1938
ja:1938年
simple:1938
th:พ.ศ. 2481
22 stycznia
- imieniny: Anastazja, Anastazy, Dobromysł, Dorian, Gaudencjusz, Gaudenty, Kasandra, Sulisław i Wincenty
- Dzień Dziadka
- Saint Vincent i Grenadyny - Święto Saint Vincent i Grenadyn
- 1440 - Iwan III Wielki, moskiewski wielki książę (zm. 1505)
- 1561 - Francis Bacon, angielski filozof (zm. 1626)
- 1572 - John Donne, angielski poeta i pisarz (zm. 1631)
- 1729 - Gotthold Ephraim Lessing, niemiecki pisarz (zm. 1781)
- 1775 - André Marie Ampère, francuski fizyk (zm. 1836)
- 1788 - George Gordon Byron, angielski poeta (zm. 1824)
- 1849 - August Strindberg, szwedzki pisarz (zm. 1912)
- 1874 - Wincenty Witos, polski polityk ludowy (zm. 1945)
- 1878 - Bolesław Leśmian, polski poeta (zm. 1937)
- 1880 - Frigyes Riesz, węgierski matematyk (zm. 1956)
- 1892 - Marcel Dassault, francuski konstruktor lotniczy (zm. 1986)
- 1897 - Norbert Elias, niemiecki socjolog (zm. 1990)
- 1901 - Hans Erich Apostel, austriacki kompozytor (zm. 1972)
- 1906 - Robert E. Howard, amerykański pisarz fantasy (zm. 1936)
- 1908 - Lew Landau, rosyjski fizyk (zm. 1968)
- 1909 - U Thant, birmański polityk, Sekretarz Generalny ONZ (zm. 1974)
- 1921 - Arno Babadżanian, ormiański kompozytor i pianista (zm. 1983)
- 1921 - Krzysztof Kamil Baczyński, polski poeta (zm. 1944)
- 1953 - Jim Jarmusch, amerykański reżyser, scenarzysta i aktor
- 1965 - Diane Lane, amerykańska aktorka
- 1324 - Henryk IV Wierny, książę żagański (ur. 1291 lub 1292)
- 1840 - Johann Friedrich Blumenbach, niemiecki antropolog (ur. 1752)
- 1888 - Anton de Bary, niemiecki botanik, mikolog i fitopatolog (ur. 1831)
- 1901 - Wiktoria, królowa brytyjska (ur. 1819)
- 1922 - Benedykt XV, papież (ur. 1854)
- 1922 - Fredrik Bajer, duński działacz pokojowy, publicysta (ur. 1837)
- 1922 - Marie Ennemond Camille Jordan, francuski matematyk (ur. 1838)
- 1947 - Max Berg, niemiecki architekt (ur. 1870)
- 1973 - Lyndon B. Johnson, amerykański polityk (ur. 1908)
- 1976 - Sylvester Saller ofm, biblista katolicki, archeolog, franciszkanin (ur. 1895)
- 1993 - Abe Kobo, japoński pisarz (ur. 1924)
- 1994 - Telly Savalas, amerykański aktor (ur. 1922)
- 1863 - Wybuchło Powstanie styczniowe.
- 1771 - Hiszpania scedowała Falklandy na rzecz Wielkiej Brytanii.
- 1905 - Krwawa niedziela w Petersburgu. Wojsko na rozkaz cara otworzyło ogień do demonstrantów.
- 1944 - II wojna światowa: Amerykanie wylądowali pod Anzio.
- 1963 - Konrad Adenauer i Charles de Gaulle podpisali tzw. Traktat Elizejski pomiędzy RFN a Francją.
- 1984 - Apple zaprezentowała pierwszy komputer Macintosh.
stycznia 22
ko:1월 22일
ja:1月22日
simple:January 22
th:22 มกราคม
1939
- 1939
ko:1939년
ms:1939
ja:1939年
simple:1939
th:พ.ศ. 2482
Paryż
Paryż (fr. Paris) - stolica i największa aglomeracja miejska Francji, położona w centrum Basenu Paryskiego, nad Sekwaną (La Seine). Miasto stanowi centrum polityczne, ekonomiczne i kulturalne kraju, a także Europy. Znajdują się tu liczne zabytki i atrakcje turystyczne, co powoduje, że Paryż jest co roku odwiedzany przez miliony turystów.
W granicach administracyjnych Paryża zamieszkuje ponad 2 mln osób (wg spisu ludności z 1999 było to 2 125 246), ale w całym zespole miejskim już ponad 11 mln (w 1999 paryskie aire urbaine zamieszkiwało 11 174 743 osób). Stanowi tym samym największą aglomerację miejską Unii Europejskiej).
Paryż, który stanowi osobny departament o numerze 75, jest jednocześnie stolicą regionu administracyjnego Île-de-France. Oprócz departamentu paryskiego w jego skład wchodzą departamenty: Essonne (91), Hauts-de-Seine (92), Seine-Saint-Denis (93), Seine-et-Marne (77), Val-de-Marne (94), Val-d'Oise (95) oraz Yvelines (78).
Miasto ma układ koncentryczny z rozchodzącymi się gwiaździście bulwarami. Jego oś stanowi wcięta dolina Sekwany, która dzieli Paryż na dwie części: prawobrzeżną (północną) Rive Droite oraz lewobrzeżną (południową) Rive Gauche.
Historia
dolina
dolina
Historyczne jądro Paryża stanowi wyspa Île de la Cité na Sekwanie, na której położony jest m.in. Palais de Justice oraz katedra Notre-Dame de Paris. Jest ona połączona z mniejszą wyspą Île Saint-Louis, gdzie znaleźć można XVII i XVIII-wieczne kamienice.
Paryż był pierwotnie osadą celtycką, głównym ośrodkiem plemienia Paryzjów (łac. Parisii), którzy zasiedlili Île de la Cité w III wieku p.n.e. W 52 r. n.e. przybyli tu Rzymianie. Miasto znane jest wówczas pod nazwą Lutetia Parisiorum, gdzie Lutetia oznacza podmokłe miejsce. Niedługo później miasto zaczęło się rozwijać na lewym brzegu Sekwany (dzisiejsza Dzielnica Łacińska). Powoli coraz częściej używano jedynie nazwy Paris i tak zostało do dzisiaj. Przez cały okres starożytności Paryż był mało znaczącą osadą i pozostawał w cieniu takich miast jak Lyon czy Bordeaux. Rozwój miasta datuje się od XIII-XIV wieku z małej osady. W XIV wieku Paryż miał około 250 tys. mieszkańców, pod koniec XVIII wieku 0,5 mln, około roku 1835 1 mln, a w roku 1900 2,9 mln.
Rzymianie władali miastem aż do 508, kiedy to Chlodwig, król Franków, założyciel dynastii Merowingów uczynił go swoją stolicą. Najazdy wikingów w VIII wieku zmusiły mieszkańców do postawienia fortecy. Mimo to 28 marca 845 miasto zostało złupione przez wikingów. Słabość karolińskich królów Francji doprowadziła do wzrostu potęgi książąt Paryża. W 987 królem Francji obrany został Hugo Kapet.
W XI wieku miasto rozbudowuje się silnie na prawym brzegu. W XII i XIII wieku, a zwłaszcza za rządów Filipa II miasto przeżywa gwałtowny rozwój. Powstaje pierwsza forteca Luwru oraz ważniejsze paryskie kościoły, w tym katedra Notre Dame. Kilka szkół na lewym brzegu zostaje połączone - tak powstał znany paryski uniwersytet Sorbona. Miasto świetnie prosperuje jako ośrodek handlu oraz centrum naukowe, przerwane jedynie przez epidemię Czarnej Śmierci. Król Ludwik XIV przenosi rezydencję królewską z Paryża do pobliskiego Wersalu.
14 lipca 1789 wybuchła rewolucja francuska, którą zapoczątkowało zdobycie paryskiego więzienia Bastylii.
W roku 1870 wojna francusko-pruska zakończyła się oblężeniem Paryża.
Pod koniec XIX wieku Paryż przeżywa okres rozkwitu zwany La Belle Époque. Wówczas to powstaje symbol miasta - wieża Eiffla (1889).
W roku 1900 w Paryżu organizowana jest Olimpiada, ponownie organizowan jest w również w roku 1924
Geografia
1924
1924
Rozwój demograficzny
Zespół miejski Paryża
Uwaga: zasięg obszaru metropolitalnego Paryża, wyznaczany przez francuski urząd statystyczny INSEE, zmienia się z roku na rok; dane historyczne są szacunkowe i oparte są na podstawie danych z różnych źródeł
Ludność Paryża w latach 1801-1999
Atrakcje turystyczne Paryża
INSEE
INSEE
INSEE
W Paryżu znajduje się wiele zabytków z różnych epok, dzieł sztuki, budowli architektonicznych, muzeów, uczelni oraz instytucji o znaczeniu międzynarodowym. Paryż to również światowe centrum mody.
Zabytkowe budowle
- Wieża Eiffla (La tour Eiffel)
- Katedra Notre-Dame
- Łuk Triumfalny w Paryżu (L'Arc de Triomphe) - pomnik upamiętniające francuskie zwycięstwa
- Bazylika Sacré-Coeur
- budynki Sorbony
- Les Invalides - muzeum i mauzoleum francuskich żołnierzy, także miejsce pochówku Napoleona
- Panteon - kościół, gdzie pochowani są francuscy bohaterowie narodowi
- Conciergerie - dawne więzienie
- Sainte-Chapelle - XIII-wieczna gotycka kaplica pałacowa
- Opera w Paryżu
- wzgórze Montmartre z bazyliką Sacre-Coeur
- Hotel Lambert
Muzea:
- Luwr (Le Musée du Louvre) - jedno z największych muzeów sztuki na świecie, w jej zbiorach znajduje się m.in. Mona Lisa oraz Wenus z Milo
- Musée d'Orsay - muzeum sztuki w budynku dawnego dworca kolejowego, zbiory malarstwa impresjonistycznego,
- Centre Georges Pompidou- muzeum sztuki współczesnej oraz centrum kultury, znany ze względu na swoją ciekawą architekturę z rurami na zewnątrz budynku,
- muzeum Auguste'a Rodina - kolekcja rzeźb tego znanego francuskiego rzeźbiarza,
- Muzeum Montparnasse - zbiory komuny artystycznej ze wzgórza Montparnasse,
- Musée Cluny - muzeum sztuki średniowiecznej.
Znane ulice i dzielnice
- Champs-Élysées - najbardziej znana ulica Paryża,
- Montmartre - dzielnica bohemy artystycznej,
- Dzielnica Łacińska
- Rue de Rivoli - ulica handlowa
- Place de la Concorde
- Place de la Bastille - miejsce, gdzie stała Bastylia
- Montparnasse
- Les Halles
- Le Marais
- La Défense - największa w Europie dzielnica biznesowa i skupisko szklanych wieżowców
Cmentarze
- Pere Lachaise
- Cimetière de Montmartre
- Cimetière de Montparnasse
- Passy
- Katakumby Paryża
Parki
- Lasek Buloński (Bois de Boulogne)
- Vincennes (Jardin de Vincennes)
- Ogród Luksemburski (Jardin du Luxembourg)
- Pole Marsowe (Champ-de-Mars)
Inne
- Disneyland pod Paryżem
- Park Asterixa pod Paryżem
Edukacja
Paryskie uczelnie to :
- Uniwerystet Sorbona założony w roku 1150
- College de France
- Uniwersytet Denisa Diderot
- Instytut Nauk Politycznych
Zobacz też:
- Porty lotnicze Paryża: Charles de Gaulle i Orly
- Letnie Igrzyska Olimpijskie: 1900 i 1924.
----
Istnieją też dwie miejscowości w Polsce o nazwie Paryż:
- Paryż (powiat namysłowski)
- Paryż (powiat żniński)
Linki zewnętrzne
- [http://www.paris.fr/ Strona domowa miasta (fr., ang.)]
- [http://www.earth-photography.com/Countries/France/Paris_photos.html Galeria zdjęć]
- [http://terragalleria.com/europe/france/paris Zdjęcia Paryża na Terra]
- [http://maps.google.com/maps?q=paris,+france&spn=0.131836,0.176468&t=k&hl=pl Zdjęcia satelitarne Paryża na Google'u]
- [http://www.zacharz.com/paris/polski.htm Galeria zdjęć robionych z Wieży Eiffla]
!
als:Paris (Stadt)
ko:파리 시
ko:파리 (도시)
ja:パリ
simple:Paris
th:ปารีส
1943
- 1943
ko:1943년
ms:1943
ja:1943年
simple:1943
th:พ.ศ. 2486
1951
- 1951
ko:1951년
ms:1951
ja:1951年
simple:1951
th:พ.ศ. 2494
1952
- 1952
ko:1952년
ms:1952
ja:1952年
simple:1952
th:พ.ศ. 2495
1973
- 1973
als:1973
ko:1973년
ja:1973年
nb:1973
simple:1973
th:พ.ศ. 2516
1969
- 1969
ko:1969년
ja:1969年
nb:1969
simple:1969
th:พ.ศ. 2512
1971
- 1971
als:1971
ko:1971년
ja:1971年
simple:1971
th:พ.ศ. 2514
1972
- 1972
ko:1972년
ja:1972年
nb:1972
simple:1972
th:พ.ศ. 2515
1973
- 1973
als:1973
ko:1973년
ja:1973年
nb:1973
simple:1973
th:พ.ศ. 2516
Kategoria:Francuscy piłkarzePiłkarze
Kategoria:Piłkarze
ko:분류:프랑스의 축구 선수
ja:Category:フランスのサッカー選手
Pertre
Pertre to miejscowość i gmina we Francji, w regionie Bretania, w departamencie Ille-et-Vilaine.
Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 1 326 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 30 osób/km² (wśród 1269 gmin Bretanii Pertre plasuje się na 471. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 104.).
Linki zewnętrzne
- Źródło danych: [http://www.insee.fr Insee]
- Mapy i zdjęcia satelitarne: [http://kvaleberg.com/extensions/mapsources/index.php?params=48_2_N_1_2_W_region:fr_type:city link do Wiki mapsources]
- Zdjęcie satelitarne: [http://maps.google.com/maps?ll=48.333,-1.333&spn=0.1,0.1&t=k Google maps]
- Mapa: [http://maps.msn.com/(cgxnej455qpgxeu5vurxtejz)/map.aspx?&lats1=48.333&lons1=-1.333&alts1=14®n1=2 MSN World Atlas]
PertrePertre
porady budowlane hotel madrid hostel krakow keno diety
|
|
|
|
